II SA/Po 74/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy prawa do świadczenia alimentacyjnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. G. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Skarżąca J. G. we wniosku o przyznanie prawa pomocy wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, domaga się zatem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. We wniosku wnioskodawczyni argumentowała, że zamierza wnieść skargę kasacyjną od zapadłego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, a nie jest do tego uprawniona. Znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, nie ma środków płatniczych wystarczających na życie. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z pełnoletnią córką, która choruje i wymaga leczenia. Skarżąca oświadczyła, że utrzymują się z jej wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Skarżąca ponosi koszty mediów [...] zł, spłaty kredytu z ratą [...] zł, koszty prywatnego leczenia córki. Z akt administracyjnych wynika, że córka uczy się w szkole ponadgimnazjalnej, nie uzyskuje alimentów od ojca. Skarżąca nie posiada żadnych wartościowych ruchomości o wartości powyżej 5.000 zł., poza samochodem osobowym z 2005r., czy oszczędności. Nie posiada żadnych nieruchomości. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie świadczenia alimentacyjnego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie radcy prawnego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych koszach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe jedynie z uczącą się córką. Utrzymują się z wynagrodzenia za pracę skarżącej. Dochód ten skarżąca w całości przeznacza na opłacenie bieżących kosztów koniecznego utrzymania rodziny i jego wysokość nie pozwala na poczynienie oszczędności celem opłaty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Skarżąca ponosi zwiększone koszty utrzymania rodziny z uwagi na kształcenie córki oraz jej leczenie. Skarżąca wykorzystuje też swoje możliwości zarobkowania, nie posiada wartościowych składników majątkowych, a także nie dysponuje oszczędnościami, z których mogłaby pozyskać dodatkowe środki. Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Zauważyć przy tym należy, że sprawa znajduje się na etapie skargi kasacyjnej, gdzie obowiązuje tzw. "przymus adwokacko-radcowski". Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić radcę prawnego z urzędu. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska