II SA/Po 723/17

[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 09 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 listopada 2017 r. przy udziale Rzecznika Praw Obywatelskich sprawy ze skargi Burmistrza Miasta i Gminy [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia 07 lutego 2017 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Postanowieniem z dnia 7 lutego 2017 r., nr [...], Zarząd Powiatu W. na podstawie art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.), w związku z art. 17 pkt. 6 lit. b oraz art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778 ze zm., dalej u.p.z.p.), odmówił uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowościach K. , M. i G. w zakresie odpowiednich zadań rządowych i samorządowych. Postanowienie wydane zostało w związku z uchwałą Rady Miejskiej we W. z dnia 30 maja 2016 r., nr [...], w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla ww. obszaru oraz pismem Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 16 stycznia 2017 r., w którym organ ten zwrócił się do Zarządu Powiatu W. o uzgodnienie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego uchwałą, zgodnie z art. 17 pkt. 6 lit. b u.p.z.p. W uzasadnieniu postanowienia Zarząd Powiatu wyjaśnił, iż zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 814 ze zm., dalej: u.s.p.) każdy powiat, w tym Powiat W., wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie m. innymi rolnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego oraz przeciwdziałania bezrobociu i aktywizacji lokalnego rynku pracy. Powyższe zadania zostały ujęte w Powiatowym Programie Przeciwdziałania Bezrobociu oraz Aktywizacji Lokalnego Rynku Pracy, a także w Strategii Rozwoju Powiatu W.. W ocenie Zarządu Powiatu W. zawarte w § 6 i 15 projektu planu miejscowego projektowane ograniczenia w możliwości chowu i hodowli zwierząt wkraczają zbyt głęboko w prawo swobodnego kształtowania metod i intensywności gospodarowania w rolnictwie przez dysponentów gruntów rolnych na terenach objętych uregulowaniami planu. Skutkiem tego będzie zahamowanie rozwoju gospodarstw rolnych i spadek ich dochodowości, może to również doprowadzić do rezygnacji części podmiotów z działalności gospodarczej w rolnictwie, co z kolei może wpłynąć na wzrost bezrobocia i pogorszenie sytuacji na powiatowym rynku pracy. W ocenie Zarządu Powiatu możliwość negatywnego wpływu na środowisko spowodowanego hodowlą może być wystarczająco eliminowana na etapie prowadzenia stosownych postępowań administracyjnych poprzedzających rozpoczęcie produkcji, a w okresie późniejszym poprzez rygorystyczne kontrolowanie przestrzegania ustaleń wydanych w sprawie decyzji administracyjnych oraz przepisów środowiskowych. W zażaleniu na powyższe postanowienie Burmistrz Miasta i Gminy [...] podniósł, że przedłożony do uzgodnienia projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowościach K., M. i G. nie zmienia przeznaczenia nieruchomości objętych projektem. Grunty rolne wykorzystywane dziś na cele prowadzenia działalności rolniczej, zgodnie z projektem planu pozostają przeznaczone na cele rolnicze. Projekt planu nie wymaga również wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, poza obszarem ok. 2 ha, który zgodnie z projektem przeznaczony będzie pod tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów. W tym zakresie przeznaczenie tej nieruchomości zostało określone zgodnie z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Gminy [...] Zgodnie z projektem planu możliwe będzie dotychczasowe wykorzystywanie nieruchomości na cele rolnicze. Projekt planu wprowadza wyłącznie zakaz nowej zabudowy na cele związane z hodowlą zwierząt. Działające na terenie objętym projektem planu obiekty związane z chowem i hodowlą zwierząt po wejściu planu w życie będą mogły funkcjonować w sposób dotychczasowy. Wskazane zapisy stanowią element rozstrzygnięcia wniosków składanych w trybie art. 17 pkt 1 u.p.z.p. Burmistrz podkreślił, iż projekt planu nie wprowadza żadnego zakazu ani likwidacji w zakresie już istniejących hodowli. Natomiast w zakresie zakazów nowej hodowli nie będzie miało żadnego oddziaływania na lokalny rynek pracy. Jak wynika z dokumentów przedstawianych przez inwestorów, w przypadku inwestycji związanych z chowem i hodowlą zwierząt zatrudnienie wynosi kilkanaście osób na obsadę kilku tysięcy dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP). Ponadto, na terenie powiatu w. liczba bezrobotnych w ostatnich latach systematycznie spada, a uchwalenie planu w proponowanym kształcie nie będzie miało żadnego wpływu na lokalny rynek pracy. Mając to na uwadze Burmistrz stwierdził brak uzasadnienia do wydania postanowienia odmawiającego uzgodnienia przedmiotowego projektu planu i wniósł o uchylenie postanowienia Zarządu Powiatu [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również jako Kolegium) postanowieniem z dnia 15 maja 2017 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Zarządu Powiatu, iż ewentualna możliwość negatywnego wpływu na środowisko spowodowanego hodowlą może i powinna być eliminowana na etapie odpowiedniego postępowania administracyjnego poprzedzającego rozpoczęcie działalności, a następnie przez rygorystyczne kontrolowanie przestrzegania ustaleń określonych i zawartych w decyzji administracyjnych oraz decyzji środowiskowych. Zdaniem Kolegium wprowadzenie zakazu chowu i hodowli zwierząt będzie niewątpliwie skutkowało istotnymi ograniczeniami swobody właścicieli terenów objętych projektowanym planem w dysponowaniu własnymi nieruchomościami na cele rolnicze, w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. W dłuższym okresie, projektowane zakazy z całą pewnością przyczynią się do zahamowania rozwoju inwestycji, a także będą miały negatywny wpływ na rynek pracy. Kolegium podniosło, że rozstrzygając wnioski złożone w oparciu o art. 17 pkt. 1 u.p.z.p. organ planistyczny nie uwzględnił interesów właścicieli nieruchomości, które zlokalizowane są na obszarze objętym opracowywanym planem, chcąc wprowadzić zapisy, które całkowicie ograniczą swobodę decydowania w zakresie możliwości rolniczego zagospodarowania tych nieruchomości. Wprowadzenie zakazu doprowadzi do zastoju w rozwoju istniejących gospodarstw, a co nie bez znaczenia, zmieniające się uwarunkowania ekonomiczne (w tym konkurencyjność w branży), nakładają na przedsiębiorców rolnych konieczność elastyczności i swobody w kształtowaniu kierunków oraz rozmiarów produkcji rolnej i to zarówno w bliskiej, jak i dalszej perspektywie. W ocenie Kolegium zapisy planu miejscowego nie powinny tych możliwości ograniczać, tym bardziej, że tereny objęte tym rygorystycznym zapisem stanowią zwarty obszar wysokotowarowej gospodarki rolnej i posiadają odpowiednią dla swojej dziedziny infrastrukturę techniczną. Kolegium podzieliło argument Zarządu Powiatu, że wpływ wprowadzenia zakazu na powiatowy rynek pracy jest bezsporny i zahamuje tworzenie nowych miejsc pracy w dłuższej perspektywie. Organ odwoławczy zwrócił ponadto uwagę, że własność podlega ochronie konstytucyjnej, to jednak może ona niekiedy ustąpić wartościom wyżej cenionym przez ustawodawcę. Ten priorytet powinien być w sposób jednoznaczny wskazany i szczegółowo uzasadniony. W przeciwnym razie, tak jak w tym przypadku, proponowane przez Gminę zapisy projektu planu naruszają przepisy prawa. Zdaniem Kolegium projekt planu miejscowego w proponowanych zapisach narusza art. 6 u.p.z.p., a także art. 140 ustawy Kodeks cywilny. Kolegium podniosło, że konstytucyjne i ustawowo ukształtowane prawo własności nie może być modyfikowane na podstawie aktów prawnych niższych rangą niż ustawy, jak plan miejscowy. Kolegium zwróciło nadto uwagę, iż podejmowane rozstrzygnięcia planistyczne muszą być ukierunkowane na osiągnięcie określonego celu. W omawianym przypadku takim celem jest optymalne wykorzystanie określonego obszaru, stworzenie warunków dla gospodarczego rozwoju i wykorzystania zasobów terenów poddanych ingerencji planistycznej. Przedmiotowy projekt planu stanowi zaprzeczenie tych celów. Jeśli nie istnieją wynikające z przepisów prawnych wyraźne przeciwwskazania, to całkowicie odmienne w stosunku do ekonomicznej predystynacji danego terenu przeznaczenie w planie, powinno być uznane za nadużycie władztwa planistycznego i może stanowić podstawę do unieważnienia planu uchwalonego w takim kształcie. Gmina [...], reprezentowana przez Burmistrza Miasta i Gminy [...], wniosła skargę na powyższe rozstrzygnięcie zarzucając naruszenie art. 1 ust. 2 i art. 6 u.p.z.p. poprzez ich błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Wniesiono o uchylenie w całości postanowień wydanych w obu instancjach. W uzasadnieniu skargi podtrzymano argumentację zawartą w zażaleniu. Skarżąca podniosła, że zadania publiczne wykonywane przez powiat zostały enumeratywnie wymienione w art. 4 ust. 1 u.s.p. i mogą to być zadania jedynie określone ustawami. Zatem zakres wykonywanych zadań wynikających zarówno z pkt 14, jak i 17 ust. 1 art. 4 u.p.z.p., wyznaczają ustawy prawa materialnego. W obszarze rolnictwa ustawowe kompetencje wynikają z ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zgodnie z art. 5 tej ustawy właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta, a gruntów leśnych - dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, z wyjątkiem obszarów parków narodowych, gdzie właściwym jest dyrektor parku. Zadania starosty, o których mowa w ustawie, są zadaniami z zakresu administracji rządowej. Zatem kompetencje wynikające z niniejszej ustawy nie należą do zarządu powiatu, a wyłącznie do starosty. Trudno szukać również w innych ustawach przepisów prawa materialnego związanych z rolnictwem, dających podstawę zarządowi powiatu do uzgadniania projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w tym zakresie. Z uzasadnień kwestionowanych postanowień nie wynika, z jakiego przepisu prawa materialnego przypisuje się ustawową kompetencję zarządowi powiatu. Za pozbawione podstaw prawnych, jak i faktycznych należy uznać powoływanie się przez organy obu instancji na przepis art. 4 ust. 1 pkt 14 u.s.p., jako podstawę orzeczenia w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 4 ust. 1 pkt 17 u.s.p. podniesiono, że obowiązki, kompetencje i tryb postępowania organów powiatu w sprawach przeciwdziałania bezrobociu i aktywizacji lokalnego rynku pracy określają przepisy ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zadania samorządu powiatu w zakresie polityki rynku pracy zostały wymienione w art. 9 ust. 1 ustawy. Wszystkie te zadania wykonywane są jednak przez powiatowe urzędy pracy, wchodzące w skład powiatowej administracji zespolonej. Z mocy art. 12 pkt 9c u.s.p. rada powiatu ma wyłącznie kompetencje w postaci uchwalania powiatowego programu przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy. Trudno zatem wywodzić, jakoby zarząd powiatu miał kompetencję do uzgadniania projektu planu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 17 u.s.p. Za pozbawiony podstaw skarżąca uznała wniosek wyciągnięty przez organy obu instancji, jakoby projekt planu zbyt głęboko wkraczał w prawo swobodnego kształtowania metod i intensywności gospodarowania w rolnictwie przez dysponentów gruntów rolnych i przyczyni się do rezygnacji części podmiotów z działalności gospodarczej w rolnictwie i wzrostu bezrobocia na powiatowym rynku pracy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ nie przytacza żadnej szczegółowej argumentacji, nie wskazuje przy tym, w jaki konkretny, mierzalny sposób uchwalenie planu wpłynie na wzrost bezrobocia. Jednocześnie organ nie zbadał, czy na lokalnym rynku istnieje problem bezrobocia, jaki jest jego rozmiar i ewentualne przyczyny. Kolegium pominęło argumenty Skarżącej i w żadnej mierze się do nich nie ustosunkowało. Na terenie powiatu w. liczba bezrobotnych w ostatnich latach systematycznie spada, a uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na przedmiotowym terenie w proponowanych kształcie nie będzie miało żadnego wpływu na lokalny rynek pracy. Do powyższych argumentów organ drugiej instancji nie ustosunkował się, przyjmując uzasadnienie Zarządu Powiatu [...] za swoje. Dalej podniesiono, że Kolegium bezpodstawnie uznało, iż projekt planu narusza prawo własności. Prawo własności jest prawem chronionym konstytucyjnie, lecz nie jest prawem bezwzględnym i w określonych w Konstytucji RP sytuacjach może doznawać ograniczeń. Plan zagospodarowania przestrzennego może wkraczać w sferę wykonywania prawa własności, w tym wprowadzać ograniczenia w zakresie władztwa nad gruntem. Jak wynika z treści art. 1 ust. 2 u.p.z.p. w procesie planistycznym ustawodawca nakazał uwzględnianie również innych niż prawo własności wartości, do których zaliczył wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, walory architektoniczne i krajobrazowe, wymagania ochrony środowiska, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, walory ekonomiczne przestrzeni, potrzeby obronności, bezpieczeństwa państwa, potrzeby interesu publicznego. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą ograniczać własność i takie regulacje nie stanowią naruszenia prawa, o ile dzieje się to z poszanowaniem zasady proporcjonalności. W aktach sprawy znajdują się liczne sprzeciwy mieszkańców dotyczące możliwości ustalenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lokalizacji dla zabudowy związanej z chowem i hodowlą zwierząt. Skarżąca Gmina wzięła pod uwagę postulaty mieszkańców, którzy co do zasady byli przeciwni budowie kolejnych obiektów w celu chowu i hodowli zwierząt na terenie objętym planem. Ponadto, ustalenie na obszarze objętym projektem planu przeznaczenia terenu nie posiadającego dotychczas przeznaczenia w planie miejscowym lub na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pod zabudowę przeznaczoną do chowu lub hodowli zwierząt, nie stanowi ograniczenia uprawnień właścicieli nieruchomości i jest zgodne z zasadą władztwa planistycznego. Władztwo planistyczne jest wynikającą z przepisów u.p.z.p. kompetencją gminy do samodzielnego i zgodnego z jej interesami kształtowania polityki przestrzennej. Złożone w procedurze sporządzania przedmiotowego m.p.z.p. uwagi były powodem wprowadzenia do projektu planu zakazu zabudowy oraz chowu i hodowli zwierząt. Zdaniem Skarżącej uwzględnienie stanowiska mieszkańców gminy wyrażanego w licznych uwagach i protestach jest bez wątpienia postępowaniem zgodnym z zasadą proporcjonalności określoną w art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego. Dokonując ograniczeń w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego, Skarżąca przede wszystkim kierowała się wymogami stawianymi w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. Na terenie objętym projektem planu oraz w bezpośrednim sąsiedztwie tego terenu obecnie funkcjonują dwie duże fermy norek o łącznej obsadzie ok [...], co daje ok [...] szt. zwierząt. Zakaz dalszego rozwoju chowu i hodowli zwierząt na tym terenie ma zapobiec kumulacji negatywnego oddziaływania na środowisko i mieszkańców pobliskich miejscowości. Już dziś mieszkańcy ci zgłaszają niedogodności w związku z istniejącymi fermami. Wolą Skarżącej jest, aby teren objęty projektem planu pozostał rolniczą przestrzenią produkcyjną, tym bardziej, że stanowi on zwarty obszar kilkuset hektarów idealnie nadający się do intensywnej produkcji rolniczej w zakresie upraw. Nie bez znaczenie pozostaje również fakt, że tereny rolne objęte projektem nie stanowią małych gospodarstw rolnych, a w znacznej części są to grunty Skarbu Państwa pozostające w dzierżawie spółki prawa handlowego. Pismem z dnia 19 października 2017 r. swój udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz.U. z 2017 r. poz. 958) oraz art. 8 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej p.p.s.a.) zgłosił Rzecznik Praw Obywatelskich (dalej również jako Rzecznik). Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego go postanowienia Zarządu Powiatu [...], zaskarżonemu postanowieniu Rzecznik zarzucił: 1) naruszenie art. 17 pkt 6 lit. b tiret pierwsze u.p.z.p poprzez dokonanie (odmowy) uzgodnienia w zakresie zadań niezwiązanych z planowaniem przestrzennym, a przez to także naruszenie art. 3 ust, 1 u.p.z.p. poprzez bezprawną ingerencję w sprawowane przez Gminę [...] na jej obszarze władztwo planistyczne; 2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 7 i art. 77 ust. 2. k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia oderwanego od norm prawa materialnego, powziętego bez poczynienie jakichkolwiek ustaleń faktycznych; 3) naruszenie art. 24 ust. 1 u.p.z.p. poprzez dokonanie oceny projektu planu miejscowego przez pryzmat ochrony prawa własności i wykroczenie w ten sposób poza granice właściwości rzeczowej Zarządu Powiatu [...] 4) naruszenie art. 1 ust. 2 i art. 6 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez błędną ich wykładnię uznającą, iż kształtowanie dopuszczalnego sposobu wykonywania prawa własności nie mieści się w ramach władztwa planistycznego gminy uwzględniającego wskazane w tych przepisach wartości. Podzielając zarzuty i argumentację skargi Gminy [...] Rzecznik podkreślił, że zgodnie z art. 24 ust. 1 u.p.z.p., właściwe organy dokonują uzgodnień w zakresie swojej właściwości rzeczowej lub miejscowej. Jak wskazuje się w doktrynie, pojęcie odpowiednich zadań rządowych i samorządowych odnosi się do kryterium uzgodnienia planu miejscowego, a więc władczego działania organów zewnętrznych w stosunku do gminy. Wobec braku definicji ustawowej znaczenia ww. pojęcia należy poszukiwać w rozwiązaniach systemowych ustawy, zgodnie z którymi zadania rządowe i samorządowe w zakresie zagospodarowania przestrzennego realizowane są przez ustanawianie w stosownych formach prawnych rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym i ponadlokalnym. Przedmiotem uzgodnień z wojewodą, zarządem województwa i zarządem powiatu będzie więc dokonanie w projekcie planu miejscowego szczegółowej lokalizacji tych inwestycji. Na tę okoliczność zwraca się także uwagę w orzecznictwie. W świetle powyższego, za przyczynę uzasadniającą odmowę uzgodnienia projektu planu przez zarząd powiatu będzie mogło zostać uznane nieuwzględnienie w projekcie zamierzeń inwestycyjnych powiatu o znaczeniu ponadlokalnym. W każdym przypadku projekt planu miejscowego podlega skonfrontowaniu ze stanowiącymi realizację zadań powiatu (własnych lub zleconych z zakresu administracji rządowej) zamierzeniami inwestycyjnymi. Zdaniem Rzecznika określone w tym przypadku przesłanki odmowy uzgodnienia nie znajdują oparcia w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Odmowa uzgodnienia nastąpiła w całkowitym oderwaniu od jakichkolwiek prac inwestycyjnych realizowanych lub planowanych przez powiat w.. Organy nie wskazały nawet szczegółowej normy prawa materialnego, z której wynikałoby zadanie powiatu polegające na przeciwdziałaniu jakimkolwiek ograniczeniom prowadzenia działalności gospodarczej (rolniczej). Zamiast tego, posłużyły się ogólną normą z art. 4 u.s.p. określającą generalne obszary, w jakich powiaty wykonują zadania. Nie odwołały się choćby do przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2016 r. poz. 645, z późn. zm.), która to - w rozumieniu art. 4 u.s.p. jest ustawą określającą zadania powiatu w zakresie przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy. Nie wskazały także jakiegokolwiek przepisu z szeregu ustaw regulujących prowadzenie działalności rolniczej, a zawierających normy kompetencyjne dla powiatów oraz ich organów do podejmowania określonych nimi działań. Zdaniem Rzecznika kwestie te zostały pominięte bowiem wskazane ustawy nie zawierają żadnego przepisu, który mógłby zostać wskazany w niniejszej sprawie, jako materialnoprawna podstawa odmowy uzgodnienia projektu planu miejscowego. Rozważania odnośnie do negatywnego wpływu na rynek pracy, czy tezy o zapaści na rynku inwestycji rolniczych, pozostają czysto hipotetyczne i nie znajdują odzwierciedlenia w ustalonych przez organy faktach. Rzecznik podniósł, że nie jest rolą organów ocenianie w procedurze uzgodnieniowej tego, czy ingerencja w prawo własności mieści się w ramach swobody planistycznej gminy. Zgodność z prawem takiej ingerencji władny jest ocenić tylko sąd administracyjny w ramach kontroli uchwały w sprawie przyjęcia planu, względnie wojewoda w ramach sprawowanego nad gminą nadzoru prewencyjnego poprzedzającego publikację uchwały w dzienniku urzędowym województwa. Ponadto zarzuty naruszenia prawa własności przez wprowadzenie zakazu lokalizacji nowych inwestycji w zakresie chowu i hodowli zwierząt powinny być oceniane w kontekście całego szeregu wartości chronionych przez Konstytucję oraz ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ze skargi Gminy [...] wynika, iż do gminy wpływały liczne sprzeciwy mieszkańców dotyczące możliwości ustalenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lokalizacji dla zabudowy związanej z chowem i hodowlą zwierząt. Na terenie objętym projektem planu oraz w bezpośrednim sąsiedztwie tego terenu już obecnie funkcjonują dwie duże fermy norek. Z tego względu, jak wskazuje Gmina [...], zakaz dalszego rozwoju chowu i hodowli zwierząt na tym terenie ma zapobiec kumulacji negatywnego oddziaływania na środowisko i mieszkańców pobliskich miejscowości. Mieszkańcy tych nieruchomości już dziś zgłaszają skargi dotyczące istniejących ferm, w szczególności do oddziaływań zapachowych, których zgodnie z obowiązującym prawem nie można ograniczyć wobec braku ustawowych norm. Istotna jest również argumentacja Gminy [...] wskazująca na przydatność terenu objętego projektem planu do zagospodarowania w ramach rolniczej przestrzeni produkcyjnej, gdyż stanowi on zwarty obszar kilkuset hektarów idealnie nadający się do intensywnej produkcji rolniczej w zakresie upraw. W tym kontekście wskazano, iż samo powołanie się w zaskarżonym postanowieniu na niemożność ograniczenia prawa własności przez postanowienia planu nie może świadczyć o naruszeniu konstytucyjnie chronionego prawa własności. Zgodnie z ustawą zasadniczą własność może być bowiem ograniczona w drodze ustawy (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP), a przesłanek tego ograniczenia należy szukać w konstytucyjnej zasadzie proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), zgodnie z którą ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane w drodze ustawy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP nie daje sama w sobie podstaw do ustalenia generalnie kryteriów uszczegóławiających sposób korzystania z zasady proporcjonalności. Dopiero wskazanie praw i wolności, które mają być ograniczane w zestawieniu z prawami lub wolnościami chronionymi umożliwia ustalenie, czy przesłanki objęte tą zasadą są spełnione. Szeroki katalog takich chronionych wartości pozwalających na ograniczanie prawa własności przez określanie dopuszczalnego sposobu zagospodarowania nieruchomości zawiera właśnie ustawa o planowaniu i. zagospodarowaniu przestrzennym - art. 1 ust. 2 i 3 u.p.z.p. Wprowadzając regulacje planistyczne samorząd terytorialny nie może kształtować polityki planistycznej wyłącznie pod kątem indywidualnego interesu właścicieli nieruchomości objętych ograniczeniami, gdyż zasadność przyjęcia określonych rozwiązań może znajdować uzasadnienie w konieczności ochrony praw innych właścicieli nieruchomości na danym terenie. Zasada równości wobec prawa wymaga przy tym wyważenia wszystkich interesów, jakie występują w danej sprawie. Proporcjonalność ingerencji w sferę wykonywania poszczególnych praw własności winna być oceniana przez pryzmat ogólnych założeń planu. Gmina działając w granicach przyznanego jej władztwa planistycznego, biorąc pod uwagę interes publiczny i słuszny interes obywateli może zmieniać przeznaczenie terenu będącego własnością innych osób, ograniczając w ten sposób przysługującą im własność. Zdaniem Rzecznika wyrażony w zaskarżonym postanowieniu pogląd o arbitralności wprowadzonych w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego ograniczeń nie znajduje uzasadnienia w materiale sprawy. Organ drugiej instancji stawiając zarzut naruszenia władztwa planistycznego odnosił go bowiem wyłącznie do kwestii braku odpowiedniej ochrony prawa własności, pomijając przy tym szereg innych okoliczności uwzględnianych w regulacjach planistycznych z mocy art. 1 ust, 2 u.p.z.p. Dokonał w ten sposób wadliwej wykładni tego przepisu niedostrzegając, iż wyłączenie lokalizacji nowych przedsięwzięć w zakresie chowu i hodowli zwierząt może mieć swoje uzasadnienie w innych wartościach. Błędne jest także uznanie przez organ drugiej instancji, że konstytucyjna zasada ochrony prawa własności wyklucza jego ograniczenie poprzez podustawowe akty w ramach władztwa planistycznego. Kompetencje Zarządu Powiatu [...], wynikające w zakresie uzgadniania projektu planu zagospodarowania przestrzennego z art. 17 pkt 6 lit, b i art. 24 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 4 u.s.p., nie obejmują ochrony prawa własności właścicieli nieruchomości objętych postanowieniami projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje; Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z treści art. 145 § 1 – Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073 z późn. zm. – dalej u.p.z.p.). Zgodnie z art. 17 pkt 6 lit. b powołanej ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego występuje o uzgodnienie projektu planu z wojewodą, zarządem województwa i zarządem powiatu w zakresie odpowiednich zadań rządowych i samorządowych. W myśl art. 24 ust. 1 u.p.z.p. organy, o których mowa w art. 11 pkt 6 oraz art. 17 pkt 6, w zakresie swojej właściwości rzeczowej lub miejscowej, uzgadniają, na swój koszt, odpowiednio projekt studium albo projekt planu miejscowego. Uzgodnień dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a. Należy w tym miejscu zauważyć, że uzgodnienie polega na wyrażeniu zgody na konkretną treść, w tym wypadku projektu planu miejscowego, którą zarząd powiatu zobowiązany jest, jako organ uzgadniający, ocenić pod kątem zgodności z przepisami prawa regulującymi daną kwestię oraz przepisami stanowiącymi o kompetencji zarządu powiatu w tym zakresie. Odmowa uzgodnienia projektu planu wymaga zatem wykazania przyczyn, z powodu których uzgodnienie nie było możliwe oraz wskazania podstawy prawnej uzasadniającej rozstrzygnięcie odmowne. Co więcej, z treści art. 24 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że skoro uzgodnień dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a., to zastosowanie ma również przepis art. 106 § 4 k.p.a., w myśl którego organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Dokonując kontroli tych rozstrzygnięć w pierwszej kolejności należy mieć na uwadze, że rozpoznanie wniosku o uzgodnienie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma miejsce w zakresie, jaki wyznaczają przepisy u.p.z.p. i z uwzględnieniem kompetencji przypisanych organowi uzgadniającemu przez przepisy prawa materialnego. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają bowiem na podstawie i w granicach prawa. Wyłącznie zatem przepisy powszechnie obowiązującego prawa mogą stanowić podstawę odmowy uzgodnienia, zaś nieustalenie istotnych elementów stanu faktycznego pozwalających na stwierdzenie ziszczenia się dyspozycji tych przepisów, stanowi podstawę do uchylenia postanowienia odmawiającego uzgodnienia. Odmowa uzgodnienia stanowi bowiem ingerencję w wynikające z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. władztwo planistyczne gminy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gminy, należy do zadań własnych gminy. Organ uzgadniający swoimi działaniami wkracza w sferę zadań własnych gminy i dlatego też jego rozstrzygnięcia muszą być podejmowane w granicach i na podstawie przepisów prawa. Nie uzgadniając projektu planu miejscowego uprawniony organ musi wskazać podstawę prawną dla podjęcia rozstrzygnięcia, którego skutki są daleko idące, bowiem zamykają drogę do uchwalenia planu miejscowego w kształcie przedłożonym do uzgodnienia. Zatem niewątpliwie ingerencja ta musi być wykonywana tak, aby nie pozbawić gminy jej uprawnień i wręcz uniemożliwić realizacji ustawą nakazanych obowiązków. Sąd podzielił zarzut strony skarżącej oraz Rzecznika Praw Obywatelskich, że poddane kontroli w niniejszej sprawie postanowienie Zarządu Powiatu Wrzesińskiego wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa określających kompetencje tego organu w ramach procedury uzgadniania projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W rozpatrywanej sprawie wydając postanowienie odmawiające uzgodnienia przedłożonego projektu planu miejscowego Zarząd Powiatu [...] jako źródło swojej kompetencji wskazał na art. 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 814 ze zm.), zgodnie z którym powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie m. innymi: rolnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego oraz przeciwdziałania bezrobociu i aktywizacji lokalnego rynku pracy. Zarząd Powiatu wskazał, że powyższe zadania zostały ujęte w Powiatowym Programie Przeciwdziałania Bezrobociu oraz Aktywizacji Lokalnego Rynku Pracy, a także w Strategii Rozwoju Powiatu [...], co wiąże organ uzgadniajacy. Uwzględniając powyższe Zarząd Powiatu [...] zakwestionował zapisy w § 6 i 15 projektu planu miejscowego, które wprowadzają zakaz lokalizowania nowych przedsięwzięć związanych z działalnością rolniczą w zakresie chowu i hodowli zwierząt na terenie oznaczonym symbolem 5R. W ocenie Zarządu projektowane w tych dwóch jednostkach redakcyjnych projektu planu ograniczenia w możliwości chowu i hodowli zwierząt wkraczają zbyt głęboko w prawo swobodnego kształtowania metod i intensywności gospodarowania w rolnictwie przez dysponentów gruntów rolnych na terenach objętych uregulowaniami planu. Skutkiem tego będzie zahamowanie rozwoju gospodarstw rolnych i spadek ich dochodowości, może to również doprowadzić do rezygnacji części podmiotów z działalności gospodarczej w rolnictwie, co z kolei może wpłynąć na wzrost bezrobocia i pogorszenie sytuacji na powiatowym rynku pracy. Stanowisko to podzielił organ II instancji, przy czym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia akcent położono na ochronę własności i swobodę prowadzenia działalności w rolnictwie wywodząc, że projekt przedmiotowego planu wartości te w sposób arbitralny narusza. W opinii Sądu przedstawione w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień przesłanki odmowy uzgodnienia projektu planu miejscowego nie znajdują oparcia w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Odmowa uzgodnienia nastąpiła z pominięciem przytoczenia norm prawa materialnego, na podstawie których można byłoby wyprowadzić kompetencję zarządu powiatu do zakwestionowania projektu planu. W tym zakresie organ uzgadniający przywołał przepisy ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Z kolei przepis art. 4 tej ustawy wyznacza zakres działania i wskazuje zadania publiczne realizowane przez te jednostki samorządu lokalnego. W przeciwieństwie do gminy, powiat może wykonywać tylko zadania wyraźnie przypisane mu przez ustawodawstwo. Właściwość powiatu do realizacji zadań własnych dotyczyć może tylko lokalnych zadań o charakterze ponadgminnym i zadania te muszą wyraźnie wynikać z przepisów ustaw prawa materialnego. Takiej normy nie sposób wyprowadzić z art. 4 u.s.p., który określa jedynie obszary, w jakich powiaty wykonują zadania. Przepisy art. 4 ust. 1 i art. 9 ust. 1 u.s.p. to ogólne normy o charakterze ustrojowo-kompetencyjnym. Należy również wskazać, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewiduje konieczności uwzględniania w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego strategii rozwoju powiatu, tak jak obowiązek taki na podstawie art. 39 ust. 3 u.p.z.p. dotyczy planu zagospodarowania województwa. Zarówno argumentacja przytoczona przez Zarząd Powiatu, jak i przedłożone Sądowi akta sprawy wskazują, że rozpatrzenie sprawy w trybie uzgodnienia nastąpiło w oderwaniu od jakichkolwiek prac inwestycyjnych realizowanych lub planowanych przez powiat [...], co ewentualnie mogłoby uprawniać do wykazywania sprzeczności przyjętych rozwiązań z inwestycjami o znaczeniu ponadgminnym. Organy nie wskazały również szczegółowej normy prawa materialnego, z której wynikałoby zadanie powiatu polegające na przeciwdziałaniu bezrobociu. Również z powoływanej Strategii Rozwoju Powiatu [...] na lata 2014 – 2020, która jak wyżej wskazano nie wiąże gminnych organów planistycznych, brak jest zapisów z których wynikałoby, że prowadzone były badania w zakresie prognozowanego wzrostu zatrudnienia w sektorze rolnictwa obejmującym hodowlę zwierząt i to na obszarze oznaczonym symbolem 5R. Podobnie w przepisach ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2016 r. poz. 645, z późn. zm.), która to - w rozumieniu art. 4 u.s.p. jest ustawą określającą zadania powiatu w zakresie przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy, brak jest przepisu zawierającego normy kompetencyjne dla powiatów oraz ich organów do podejmowania określonych nimi działań w tym zakresie. Zadania samorządu powiatu w zakresie polityki rynku pracy zostały wymienione w art. 9 ust. 1 ustawy. Wszystkie te zadania wykonywane są jednak przez powiatowe urzędy pracy wchodzące w skład powiatowej administracji zespolonej. Z mocy art. 12 pkt 9c u.s.p. rada powiatu ma wyłącznie kompetencję w postaci uchwalania powiatowego programu przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy. Trudno zatem wysnuć wniosek, jakoby zarząd powiatu miał kompetencję do uzgadniania projektu planu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 17 u.s.p. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mające walor norm prawa miejscowego powszechnie obowiązującego na danym terenie (art. 14 ust. 8 u.p.z.p. określają granice korzystania z nieruchomości i wraz z innymi przepisami kształtują wykonywanie prawa własności (art. 6 ust. 1 u.p.z.p. Z przepisu art. 1 ust. 2 u.p.z.p. wynika nakaz uwzględnienia w zagospodarowaniu przestrzennym również innych niż własność okoliczności, takich jak wymagania ładu przestrzennego, ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, ochrony bezpieczeństwa ludzi i mienia, potrzeb interesu publicznego. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lutego 2010 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt II OSK 1959/09 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), gmina to wspólnota mieszkańców, a jej zadaniem podstawowym jest zaspokajanie potrzeb tej wspólnoty (art. 166 ust. 1 Konstytucji). Oznacza to, że prowadząc konkretną politykę w ramach przyznanych kompetencji, w tym planistyczną, gmina obowiązana jest zwracać uwagę na potrzeby wszystkich mieszkańców. Każdy bowiem mieszkaniec gminy, członek wspólnoty samorządowej, ma prawo oczekiwać, że jego interesy będą brane pod uwagę w działaniach gminy. Na gruncie planowania przestrzennego konieczne jest zatem takie wyważenie interesów, aby w jak największym stopniu zabezpieczyć i rozwiązać potrzeby wspólnoty, w jak najmniejszym jednak zakresie naruszając jednocześnie prawa właścicieli nieruchomości objętych planem. Władztwo planistyczne gminy nie może polegać zatem na zupełnej swobodzie i dowolności w planowaniu co do przeznaczenia terenu, gdyż konieczne jest uwzględnienie w planowaniu i zagospodarowaniu prawa własności, z mocy art. 1 ust. 1 pkt 7 u.p.z.p. Nieprzestrzeganie tego spowoduje, że uprawnienie gminy do ustalania przeznaczenia terenu i sposobu zagospodarowania, może zostać nadużyte, a ustalenia planu, które będą wynikiem tego nadużycia, mogą okazać się prawnie wadliwe. Powyższe kwestie mogą podlegać kontroli sądu, lecz nie na etapie uzgodnienia projektu planu. Zgodność z prawem takiej ingerencji sąd administracyjny władny jest ocenić tylko w ramach kontroli uchwały w sprawie przyjęcia planu, względnie wojewoda w ramach sprawowanego nad gminą. W tej części argumentacja przytoczona przez Kolegium oraz Zarząd Powiatu [...] jest zatem całkowicie chybiona i wkracza w przysługujące Gminie [...] władztwo planistyczne. Nie jest rolą organów ocenianie w procedurze uzgodnieniowej, czy ingerencja w prawo własności mieści się w ramach swobody planistycznej gminy. Tym samym wydając postanowienie odmawiające uzgodnienia projektu planu Zarząd Powiatu [...], a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując to postanowienie w mocy, naruszyły art. 24 ust. 1 u.p.z.p. poprzez wykroczenie poza granice właściwości rzeczowej Zarządu Powiatu [...]. W tym miejscu Sąd zauważa, że wymieniony § 6 projektu planu zamieszczony został w Rozdziale 2 – Przepisy szczegółowe – w zakresie zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego. Zgodnie z § 6 pkt 1 ustalono zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określonych w przepisach odrębnych na terenach oznaczonych symbolami MN, MW, ZP, R, Rz, ZL, WS, z wyjątkiem inwestycji celu publicznego. Zgodnie z pkt 3 ustalono zakaz lokalizowania nowych przedsięwzięć związanych z działalnością rolniczą w zakresie (a) chowu i hodowli zwierząt, (b) przetwórstwa produktów pochodzenia zwierzęcego, (c) utylizacji odpadów pochodzenia zwierzęcego. Z kolei zgodnie z drugim z zakwestionowanych zapisów - § 15, zawarto ustalenia w zakresie parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu na terenie oznaczonym symbolem 5R. Argumentacja zawarta w postanowieniu Zarządu Powiatu dotyczy wyłącznie tych dwóch paragrafów, tymczasem zakaz lokalizacji nowych budynków przewidziany został również w § 14, w którym ustalono parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu na pozostałych terenach rolnych na obszarze planu, oznaczonych symbolami 1R- 4R, 6 R-11 R. W świetle powyższego niezrozumiałym jest, dlaczego wykazywane przez Zarząd naruszenia prawa własności i niebezpieczeństwo zahamowania rozwoju działalności rolniczej odnosić się mają wyłącznie do obszaru objętego symbolem 5R, który jak wynika z rysunku projektu planu stanowi stosunkowo niewielki procent ogólnej powierzchni terenów rolnych objętych ww. symbolami. Zakwestionowanie zakazu nowych inwestycji w zakresie hodowli i chowu zwierząt wyłącznie w zakresie obszaru o symbolu 5R nasuwa wątpliwości co do rzeczywistych przyczyn odmowy uzgodnienia projektu planu. Również z tej przyczyny stanowisko organu I instancji jest nie do zaakceptowania w świetle ogólnych norm postępowania, czego Kolegium nie zweryfikowało i nie zakwestionowało. Reasumując Sąd uznał, że poddane kontroli rozstrzygnięcia wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Zarządu Powiatu [...] z dnia 7 lutego 2017 r., nr [...] Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji zobowiązany jest uzgodnić projekt przedmiotowego planu miejscowego, mając na uwadze zakres postępowania uzgodnieniowego wyznaczony art. 17 pkt 6b i art. 24 ust. 1 u.p.z.p. Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w oparciu o przepis art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804). Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 100,- zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480,- zł.