II SA/Po 65/26

Dnia 20 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Daniel Sędzia WSA Robert Talaga Asesor WSA Jacek Rejman (sprawozdawca) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2026 roku sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 listopada 2025 roku nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lutego 2025 roku nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy) postanowieniem z dnia 23 listopada 2025 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku spółki C. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej również: spółka; skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Kolegium z dnia 27 lutego 2025 r. nr [...], w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie własne z dnia 27 lutego 2025 r. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 27 lutego 2025 r. nr [...], na podstawie art. 113 § 1 w zw. z art. 124 § 1 k.p.a. sprostowało z urzędu oczywistą omyłkę w decyzji tego organu z dnia 30 kwietnia 2024 r. nr [...] w ten sposób, że dotychczasowe pouczenie zastąpiło następującym: "Strona niezadowolona z niniejszej decyzji (postanowienia) może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji (postanowienia) wnieść sprzeciw do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu. Sprzeciw wnosi się za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego. 2. Wymagania co do treści sprzeciwu określone zostały w art. 64b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 3. Wpis od sprzeciwu ma charakter stały i wynosi 100 zł. 4. Strona może ubiegać się o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy (art. 239 do art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) [...]". Z kolei w przywołanym wcześniej postanowieniu z dnia 23 listopada 2025 r., wydanym w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej postanowieniem Kolegium z dnia 27 lutego 2025 r. nr [...] – przy czym organ odwoławczy w komparycji omyłkowo wskazał, że chodzi sprawę "z wniosku H. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] jednakże w uzasadnieniu postanowienia wskazał prawidłowo, że chodzi o sprawę C. sp. z o.o. z siedzibą w P. – organ II instancji wskazał na art. 113 § 1 k.p.a. i stwierdził, że w sprawie omyłkowo w miejsce pouczenia o możliwości złożenia sprzeciwu pojawiło się pouczenie o możliwości złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [w Poznaniu]. Organ II instancji wyjaśnił, że z tej racji, iż strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika omyłka ta w sposób oczywisty została dostrzeżona. W ocenie organu sprostowanie powstałej omyłki nie narusza elementów stanu faktycznego sprawy, jako pierwotnie wskazanych ani też nie zmienia podstawy prawnej decyzji czy też zastosowanego przepisu prawa, jako pierwotnie wskazanych. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skardze na postanowienie Kolegium z dnia 23 listopada 2025 r. C. sp. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego), zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 113 § 1 k.p.a. przez jego błędną wykładnię i błędne zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że błędne wskazanie w pouczeniu decyzji środka zaskarżenia przysługującego skarżącej stanowi błąd pisarski, podczas gdy brak prawidłowego oznaczenia środka zaskarżenia przysługującego stronie stanowi naruszenie praw procesowych strony postępowania. Przy tak sformułowanych zarzutach, rozwiniętych w uzasadnieniu skargi, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia z dnia 27 lutego 2025 r. nr [...] i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi spółka m.in. wytknęła, że w zaskarżonym postanowieniu organ w żaden sposób nie odniósł się do sugestii skarżącej, która podnosiła, że sprawa powinna być rozstrzygnięta na gruncie art. 111 k.p.a., tj. uzupełnienia decyzji administracyjnej, a takie rozstrzygnięcie finalnie zapadło – postanowienie Kolegium z dnia 31 marca 2025 r., znak sprawy [...] Skarżąca wywodziła, że dlatego też nie jest do końca zrozumiałe, dlaczego organ utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 27 lutego 2025 r. o sprostowaniu omyłki pisarskiej, skoro skarżąca skutecznie wniosła właściwy środek zaskarżenia, a pouczenie o rodzaju przysługującego środka zaskarżenia nie może być prostowane w taki sposób. W ocenie skarżącej, takie działanie organu prowadzi jedynie do niepotrzebnego chaosu i przeczy zasadzie zaufania do władzy publicznej. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., gdyż przedmiotem skargi było postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2024 r. nr [...], wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. – a zatem tzw. decyzji kasacyjnej. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy (wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu), nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W wyniku przeprowadzenia tak rozumianej kontroli, Sąd uznał, że skarga okazała się zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Kolegium z dnia 27 lutego 2025 r. zostały wydane przede wszystkim z naruszeniem art. 113 § 1 k.p.a. (aktualnie: Dz.U. z 2025 r., poz. 1691), który stanowił podstawę prawną ich wydania. Stwierdzone uchybienie polegało na błędnym zastosowaniu tego przepisu, a naruszenie to mogło mieć istotny w pływ na wynik sprawy. Bezspornym przy tym pozostaje, że decyzja Kolegium z dnia 30 kwietnia 2024 r. nr [...] zawierała nieprawidłowe pouczenie o przysługującym stronie skarżącej sposobie zaskarżenia – organ pouczył strony, że od decyzji przysługuje prawo wniesienia w terminie 30 dni skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w sytuacji gdy ze względu na charakter decyzji, będącej decyzją kasacyjną stronie przysługiwało prawo do wniesienia do tutejszego Sądu w terminie 14 dni sprzeciwu (art. 64a p.p.s.a.). Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Z kolei zgodnie z art. 111 § 1 k.p.a. strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Nadto, przepis art. 111 § 1a k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, może ją uzupełnić lub sprostować z urzędu w zakresie, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Analiza i porównanie treści art. 113 § 1 k.p.a. z art. 111 § 1 k.p.a. prowadzą do wniosku, że w zakresie prostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia przepis art. 111 § 1 k.p.a. stanowi lex specialis względem bardziej ogólnej regulacji art. 113 § 1 k.p.a., wyłączając stosowanie tego ostatniego przepisu w omawianym zakresie. To zaś oznacza, że dopuszczalne jest sprostowanie zawartego w decyzji pouczenia o środkach zaskarżenia, ale jedynie na zasadach i w trybie art. 111 k.p.a. W konsekwencji należy uznać, że organ administracji jest wprawdzie władny prostować z urzędu decyzję w zakresie pouczenia o przysługujących stronie środkach zaskarżenia, jednak tylko w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia (por. art. 111 § 1a k.p.a.). W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych (patrz: poglądy przywołane w wyrokach WSA w Poznaniu z dnia 11 marca 2026 r. sygn. akt II SA/Po 66/26 i 1 kwietnia 2026 r. sygn. akt III SA/Po 238/26 - dostępne w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) jednolicie wskazuje się na to, że błąd pisarski rozumiany jest jako widoczne, niezamierzone i niewłaściwe użycie słowa lub określenia, zastosowanie niewłaściwej pisowni bądź też pominięcie wyrazu lub litery. Omyłki to natomiast inne postacie wadliwości decyzji administracyjnej o podobnym charakterze do wymienionych błędów. Wyznacznikiem oczywistości omyłki jest możność natychmiastowego i niepozostawiającego wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Błędy pisarskie i omyłki powinny być zatem oczywiste, czyli łatwo dostrzegalne, niewymagające przeprowadzenia badań. Wszystkie te wady muszą mieć też charakter techniczny i nieistotny (J. Borkowski, B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 19, 2024, art. 113 – i powołane tam orzecznictwo). Błędnego pouczenia w zakresie przysługujących stronie środków zaskarżenia nie można zaliczyć do tak rozumianych błędów pisarskich lub oczywistych omyłek. Nie jest to bowiem oczywisty błąd możliwy do zweryfikowania przez proste zestawienie treści decyzji czy postanowienia z aktami administracyjnymi. W realiach niniejszej sprawy istotną okolicznością jest także to, że żaden fragment decyzji z dnia 30 kwietnia 2024 r. nie sugeruje nawet pośrednio, iż zamiarem organu było pouczenie strony o prawie wniesienia sprzeciwu, a pouczenie o prawie do wniesienia skargi stanowiło jedynie oczywistą omyłkę pisarską. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że uchybienie organu nie dotyczyło wyłącznie nazwy przysługującego stronie środka zaskarżenia, ale także terminu jego wniesienia oraz wymogów jakie środek ten winien spełniać, w tym konieczności dołączenia do skargi jej odpisów w liczbie po jednym dla każdej ze stron. Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują na to, że uchybienie organu nie miało charakteru oczywistej omyłki pisarskiej, lecz stanowiło oczywiście wadliwe, aczkolwiek kompletne pouczenie strony o środku zaskarżenia w postaci skargi do sądu administracyjnego. Już tylko sam ten fakt przesądzał o niedopuszczalności zastosowania w kontrolowanej sprawie przewidzianego w art. 113 § 1 k.p.a. trybu sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. Dalej wskazać jeszcze należy i na to, że w przypadku błędnego pouczenia o środkach zaskarżenia, które nie spełnia przesłanek do uznania go za oczywistą omyłkę pisarską, zastosowanie znajduje jedynie przywołany wcześniej art. 111 k.p.a. Jak natomiast wynika z akt sprawy, strona skorzystała z możliwości wskazanej w art. 111 § 1 k.p.a., jednakże jej wniosek z dnia 3 czerwca 2024 r. został rozpatrzony w postanowieniu z dnia 31 marca 2025 r. nr [...], którym odmówiono uzupełnienia decyzji. Nie ma też żadnych wątpliwości co do tego, że ustawowy termin 14 dni, o którym mowa w art. 111 § 1a k.p.a., już upłynął w przedmiotowej sprawie. Zarówno rozpoznanie wniosku strony o uzupełnienie pouczenia o środkach zaskarżenia zawartego w decyzji z dnia 30 kwietnia 2024 r. (co nastąpiło postanowieniem z dnia 31 marca 2025 r., a więc przed wydaniem zaskarżonego postanowienia z dnia 23 listopada 2025 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej), jak i upływ terminu z art. 111 § 1a k.p.a. uniemożliwiają przyjęcie, że zaskarżone postanowienie Kolegium z dnia 23 listopada 2025 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia 27 lutego 2025 r., mimo wskazania wadliwej podstawy prawnej oraz błędnego uzasadnienia, odpowiadają prawu. Rozstrzygnięcia te stanowią bowiem w istocie postanowienia o sprostowaniu wadliwego, a zamieszczonego w decyzji z dnia 30 kwietnia 2024 r., pouczenia o środkach zaskarżenia. zatem przywołany przepis art. 111 § 1a k.p.a. nie mógł stanowić właściwej podstawy prawnej działania SKO w kontrolowanej sprawie, skoro decyzja SKO z 30.4.2024 r. została doręczona w maju 2024 r., a pierwsze z postanowień w przedmiocie sprostowania jej pouczenia Organ wydał dopiero w lutym 2025 r. Powyższe oznacza zaś, że w realiach kontrolowanej sprawy brak było podstaw prawnych do procedowania przez organ z urzędu po upływie 14 dni od doręczenia stronie skarżącej decyzji Kolegium z dnia 30 kwietnia 2024 r. w przedmiocie sprostowania wadliwego pouczenia o środkach zaskarżenia zawartego w decyzji z dnia 30 kwietnia 2024 r., a złożony przez stronę w tym przedmiocie wniosek z dnia 3 czerwca 2024 r. został już skutecznie rozpatrzony. Mając to na uwadze, Sąd uwzględnił skargę, gdyż zaszły podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Kolegium z dnia 27 lutego 2025 r., jako rozstrzygnięć wydanych z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 113 § 1 i art. 111 § 1a k.p.a., które to naruszenia – jak wykazano powyżej – mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wynik sprawy, wniosek strony i wysokość uiszczonych kosztów sądowych przez skarżącego (100 zł wpisu od skargi), jak też fakt korzystania z zastępstwa procesowego (480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika i 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa). Sąd zastosował stawkę wynagrodzenia pełnomocnika ustaloną na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026 r., poz. 118).