II SA/Gl 133/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2026 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 3 listopada 2025 r. nr SKO.V/428/297/2025 w przedmiocie odpadów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza C. z dnia 15 maja 2025 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżoną decyzją z 3 listopada 2025 r. nr SKO.V/428/297/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej "Kolegium" lub "Organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza C. (dalej "Burmistrz" lub "Organ I instancji") z 15 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odpadów. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Organ I instancji w pkt 1 decyzji z 15 maja 2025 r. nakazał posiadaczowi odpadów – J. Z. (dalej "Skarżąca") usunięcie około 7000 m3 odpadów o kodach: 1) 17 05 04 Gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03; 2) 17 01 01 Odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów; 3) 17 01 02 Gruz ceglany; 4) 17 01 82 Inne niewymienione odpady; położonych w L. [...] w okolicy ulicy [...] na terenie działek o numerach ewidencyjnych:[...], [...], [...],[...]. W pkt II decyzji określono sposób usunięcia odpadów poprzez przekazanie ich transportującemu odpady wykonującemu usługę transportu odpadów (spełniającemu wymagania określone przepisami prawa), któremu jednocześnie zostanie wskazane miejsce przeznaczenia odpadów oraz następny posiadacz odpadów (spełniający wymagania określone przepisami prawa), co do którego należy dostarczyć odpady. W pkt III decyzji wskazano zaś, że odpady należy usunąć w terminie 60 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy art. 26 ust. 1, 2, art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.; dalej "u.o."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej "k.p.a.") oraz rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 100. W uzasadnieniu decyzji opisano przebieg postępowania administracyjnego i przeprowadzone czynności postępowania dowodowego. Burmistrz stwierdził, że bezsprzecznie z zebranych dowodów wynika, że na terenie działek nr[...], [...], [...],[...] znajdują się odpady. Istnienie odpadów, ich położenie oraz rodzaj ustalono w trakcie kilkukrotnych oględzin działek, zaś ilość – w oparciu o oględziny i rzędne terenu z portalu geoportal.gov.pl. Burmistrz opisał sposób dokonania wyliczeń ilości nawiezionych odpadów. Bezsprzecznie odpady znajdują się w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania (teren nie jest składowiskiem, brak jest obiektu budowlanego przeznaczonego do składowania odpadów). Wykluczyć należy również możliwość magazynowania odpadów. Skarżąca nie przedłożyła dokumentów z których wynika, iż jest przedsiębiorcą prowadzącym zbieranie lub przetwarzanie odpadów. W toku postępowania Skarżąca podnosiła, że nawożenia odpadów dokonywali pracownicy D. G., co zostało potwierdzone dokumentami z Policji. Kilkukrotne próby kontaktu zarówno z przedstawicielami firmy G. sp. z o.o., D. G., jak i pracownikami okazały się bezskuteczne. Okoliczność, że syn Skarżącej dokonał zgłoszenia nawiezienia odpadów na Policję oraz ustalenie kierowców, którzy dokonali nawiezienia odpadów, nie stanowią wystarczających dowodów do ustalenia innego posiadacza odpadów. Nadto zgłoszenie na Policję nastąpiło dopiero 29 maja 2023 r., tj. niemal miesiąc po przeprowadzeniu pierwszych oględzin i miało charakter jednorazowy. Skarżąca nie podjęła żadnych dalszych działań zmierzających do ustalenia i pociągnięcia do odpowiedzialności prawnej osób, które w jej ocenie odpowiadają za nielegalne nawiezienie odpadów. Skarżąca nie wykazała zatem, że to inny podmiot jest posiadaczem odpadów nawiezionych na działki stanowiące jej własność. Do dnia wydania decyzji odpady nie zostały usunięte. W odwołaniu od decyzji Skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie art. 26 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. poprzez błędną wykładnię w sytuacji, w której Skarżąca złożyła oświadczenie, że "nie zlecała nikomu oraz nie wyrażała nikomu zgody na przywiezienie jakiejkolwiek ilości ziemi na jej nieruchomość", a pismem z 28 września 2023 r. wskazała rzeczywistego posiadacza odpadów, tj. D. G., który osobiście lub za pośrednictwem spółki G. sp. z o.o. doprowadził do nielegalnego przywiezienia odpadów. Skarżąca zarzuciła, że postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w sposób wystarczający, w szczególności bezzasadnie nie uwzględniono jej wniosków dowodowych. Skarżąca nie zna D.G. Jego pracownicy wywozili odpady na nieruchomość, co zostało ujawnione przez pełnomocnika Skarżącej i Policję. Skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, tj., art. 7, art. 8 k.p.a. w związku z art. 32 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie stron, art. 10 w związku z art. 11 k.p.a. poprzez odstąpienie od przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów; art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady praworządności; art. 78 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 6 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie. Zaskarżoną decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji, uznając zarzuty odwołania za nieuzasadnione. Kolegium podkreśliło, że celem art. 26 u.o. jest skuteczne i szybkie usunięcie odpadów z miejsca do tego nieprzeznaczonego. Adresatem obowiązków wynikających z tego przepisu jest aktualny posiadacz odpadów, a nie najwcześniejszy znany posiadacz odpadów. Przepis ten w powiązaniu z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. wprowadza domniemanie, że to władający gruntem jest posiadaczem odpadów. Domniemanie to może zostać obalone jedynie przez wykazanie, że odpady faktycznie znajdowały się w posiadaniu innego podmiotu. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. Skarżąca jedynie wskazała, że posiadaczem odpadów jest prawdopodobnie D. G. lub G. sp. z o.o., ale w żaden sposób nie wykazała, że tak jest w rzeczywistości. Organ I instancji podjął możliwe działania. Strona zaś żadnych dowodów nie dostarczyła. Przebywanie w szpitalu, na zwolnieniu lekarskim nie może być podstawą do uwolnienia się od odpowiedzialności właściciela nieruchomości. Nie można ciężaru dowodowego obalenia domniemania przenosić na organ. Wobec tego w sposób prawidłowy ustalono, że adresatem decyzji nakazującej usunięcie odpadów winna być Skarżąca, która nie obaliła domniemania wynikającego z przepisów u.o. Pismem z 27 grudnia 2025 r. Skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, zaskarżyła do sądu administracyjnego decyzję Kolegium w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 10 w związku z art. 81 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na braku zawiadomienia strony o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie oraz uniemożliwieniu zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w całości, a także odniesienia się do wyników postępowania dowodowego prowadzonego przez Kolegium, a w konsekwencji wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o pobieżną ocenę stanu faktycznego, mimo, że strona przedstawiła szerokie wyjaśnienia zajmowanego stanowiska oraz oczekiwała od organu by ten umożliwił jej osobiście czy za pośrednictwem pełnomocnika, udział w postępowaniu administracyjnym na każdym etapie; 2) art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem obowiązujących przepisów dotyczących postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym, skutkujące nierozstrzygnięciem istoty sprawy, a w konsekwencji wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa; 3) art. 7 k.p.a. polegające na zaniechaniu podjęcia skutecznych czynności mających na celu przeprowadzenie wnioskowanych przez Skarżącą dowodów, a w konsekwencji nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, skutkującego przypisaniem odpowiedzialności za zgromadzenie odpadów Skarżącej, jako właścicielowi nieruchomości, pomimo przedstawienia szeregu dowodów pozwalających na ustalenie podmiotu rzeczywiście odpowiedzialnego; 4) art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji w mocy, pomimo niedokładnego i powierzchownego prowadzenia postępowania dowodowego, skutkujące wyciagnięciem powierzchownych wniosków oraz w istocie brakiem uzasadnienia faktycznego i prawnego, podczas gdy strona przedstawiła szerokie wyjaśnienia dotyczące zaistniałego stanu faktycznego oraz przedstawiła uzasadnienie prawne swojego działania, a w konsekwencji miała prawo oczekiwać od organu nie tylko wydania decyzji kasatoryjnej, ale również wskazania jakie powinny być prawidłowe działania zarówno Organu I instancji, jak i strony w odniesieniu do przedmiotu sprawy. Takie działanie Kolegium daleko odbiega od obrony praworządności, a już na pewno nie stanowi podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywateli; 5) art. 80, art. 77 § 1 oraz art. 7 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego i ustalenia, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada zawartemu w hipotezie normy prawnej art. 26 ust. 1 i 2 u.o., podczas gdy Skarżąca nie jest adresatem obowiązku wynikającego z ww. norm prawnych; w konsekwencji niewłaściwego ustalenia, że Skarżąca dopuściła się naruszenia ww. przepisów prawa materialnego, podczas gdy przyczyny powstania obowiązków określonych w przywołanych przepisach były od Skarżącej niezależne. Ponadto, właściwe prowadzenie postępowania dowodowego powinno wykazać, że to G. sp. z o.o. jest podmiotem odpowiedzialnym na podstawie art. 26 ust. 1 i ust. 2 u.o. na co wyraźnie wskazują przedstawione dowody, a co zostałoby potwierdzone w przypadku przeprowadzenia dowodów pominiętych przez oba organy; 6) art. 107 § 1 pkt 6 i § 3, art. 11 oraz art. 8 § 1 k.p.a. polegające na tym, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów odwołania, nie wskazał faktów i dowodów, na których się oparł wydając decyzję oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co w konsekwencji doprowadziło także do naruszenia zasady przekonywania z art. 11 k.p.a. oraz zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej z art. 8 § 1 k.p.a.; 7) art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nie rozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony skarżącej; 8) art. 15 k.p.a. polegające na nie przeprowadzeniu przez organ odwoławczy żadnych czynności postępowania, pomimo jego przedłużenia z uwagi na skomplikowany charakter, w tym w szczególności nie podjęcie nawet próby ponownego wezwania nie stających świadków, czy ustalenia danych adresowych pozostałych, w celu przeprowadzenia dowodów z ich przesłuchania, nie mówiąc o pozostałych wnioskach dowodowych strony, do których odniesiono się jedynie w sposób powierzchowny, myląc pojęcie przeprowadzenia dowodu z urzędu, z obowiązkiem przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę; 9) art. 80 k.p.a. polegające na zaniechaniu oceny, czy Skarżąca udowodniła okoliczność, że posiadaczem odpadów jest G. sp. z o.o., na podstawie całokształtu materiału dowodowego; 10) art. 78 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie – oba organy w uzasadnieniu swoich decyzji twierdzą, że ich zdaniem nie przedstawiono wystarczających dowodów, a jednocześnie nie podjęły się przeprowadzenia dowodów, które zostały zawnioskowane w celu potwierdzenia zarówno oświadczeń strony i jej pełnomocników, jak i dowodów przestawionych przez Policję; 11) art. 81a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w zakresie obowiązku rozstrzygnięcia wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony. Należy wskazać, że organy mają wystarczającą wiedzę, by wydać decyzję nakazującą wywiezienie odpadów przez podmiot wskazany przez właścicielkę gruntu jako odpowiedzialny za ich wywiezienie bez jej wiedzy i zgody, co jasno oświadczyła. W rzeczywistości, mimo wyraźnych dowodów na obalenie domniemania dotyczącego posiadacza odpadów, organy nie uczyniły nic by sprawę wyjaśnić mimo oświadczeń i dowodów przedstawionych w sprawie; 12) art. 83 § 1 w związku z art. 88 § 1-3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w stosunku do zgłoszonych dowodów ze świadków, którzy nie stawili się celem przesłuchania (chodzi o kierowców zatrudnionych przez spółkę G. sp. z o.o.), nie wskazali podstawy uprawnienia do odmowy zeznań, a zwyczajnie zignorowali wezwanie gminy. W takiej sytuacji organy miały podstawę do zastosowania zarówno grzywny, jak i w ostateczności na podstawie art. 88 ust. 3 środków przymusu przewidzianych w przepisach szczególnych, pozwalających na doprowadzenie świadka. Tymczasem organy obu instancji, pomimo złożonych wprost w tym zakresie wniosków, zaniechały wykorzystania przysługujących im instrumentów prawnych, a zaniechaniem tym obciążyły stronę, zarzucając, że nie przeprowadziła samodzielnie postępowania dowodowego, sugerując wręcz, iż jej obowiązkiem było wszczęcie odrębnego postępowania karnego, w którym dowody te zostałyby przeprowadzone przez inny organ; 13) art. 75 § 2 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie i nie odebranie od Skarżącej pomimo jej wniosku, oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania; 14) art. 26 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 19 i pkt 32 u.o. poprzez błędną wykładnię posiadacza odpadów, a także błędną ocenę, że Skarżąca nie obaliła domniemania, że jako właściciel nieruchomości jest posiadaczem odpadów na niej się znajdujących, skutkujące wydaniem decyzji nakazującej usunięcie odpadów wobec Skarżącej jako właścicielki nieruchomości, pomimo wykazania w toku postępowania, że nie jest posiadaczem odpadów; 15) art. 171 u.o. poprzez jego niezastosowanie – wobec czego organy mając informację zarówno od strony, jak i od policji, że spółka G. sp. z o.o. prowadziła wywóz odpadów na przedmiotowy grunt bez zgody, wiedzy i przyzwolenia strony, a zatem także posiadając wiedzę, że teren ten nie jest przeznaczony do składowania odpadów, dopuściła się naruszenia art. 16 u.o., powinny złożyć zawiadomienie w sprawie; 16) art. 180 u.o. poprzez jego niezastosowanie ponieważ gmina oraz organ odwoławczy dowiedziały się za pośrednictwem strony i policji, że ww. spółka wywoziła odpady na teren nieruchomości strony bez jej zgody i wiedzy, to powinny ustalić co najmniej, czy posiadała w trakcie transportu potwierdzenie wygenerowane z BDO, zgodnie z art. 71a ust. 3 u.o. oraz czy spółka działała zgodnie z art. 72 ust. 1 u.o., a także czy prowadzi ewidencję odpadów zgodnie z art. 67 u.o. Skoro spółka zachowywała się całkowicie biernie w toku postępowania, mimo, że została uznana za stronę, to tym samym organy prowadzące postępowanie powinny skorzystać z uprawnienia przysługującego im na podstawie art. 193 u.o. i zgłosić powyższe fakty odpowiednim organom. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podała argumenty na poparcie wniesionych zarzutów. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie stwierdzając, że zarzuty zawarte w skardze są bezzasadne, a motywy zaskarżonej decyzji zostały wyczerpująco wyjaśnione w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrolując decyzje organów obu instancji, zgodnie z kryteriami wynikającymi z art. 145 § 1 i § 2 w związku z art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a."), należało uznać, że naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Podstawą prawną kontrolowanych decyzji był art. 26 ust. 1 i ust. 2 u.o., który stanowi, że posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, a w przypadku ich nieusunięcia wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami). Dla zastosowania ww. przepisu istotne znaczenie ma ustawowa definicja odpadów oraz posiadacza odpadów. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. przez odpady należy rozumieć każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Z kolei przez posiadacza odpadów należy rozumieć wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości (art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.). Tak więc obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 marca 2019 r., II OSK 816/18 i z 3 grudnia 2019 r., II OSK 3123/18 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Przywołany przepis art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. formułuje domniemanie, że to władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Jak wskazuje się w orzecznictwie obalenie domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. może nastąpić tylko przez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot, przy czym ciężar przeprowadzenia dowodu w tym zakresie spoczywa na władającym powierzchnią ziemi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 26 września 2013 r., II OSK 330/12; 6 marca 2019 r., II OSK 816/18; 23 sierpnia 2016 r., II OSK 2936/14; 30 sierpnia 2019 r., II OSK 2414/17; 4 października 2022 r., III OSK 1318/21 - opubl. w CBOSA). Nie jest przy tym wystarczające wskazanie jedynie wytwórcy odpadów, lecz konieczne jest wykazanie przez władającego powierzchnią ziemi, że wytwórca odpadów wytworzone przez siebie odpady złożył na nieruchomości władającego nielegalnie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 26 lutego 2020 r., II SA/Po 1007/19, opubl. w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że na działkach będących własnością Skarżącej znajdują się odpady. Zostały one zakwalifikowane m. in. jako gleba i ziemia, w tym kamienie, odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów i gruz ceglany. Działki, na których znajdują się odpady, nie były przeznaczone do składowania, zbierania ani przetwarzania odpadów. Bezsporne jest również, że Skarżąca nie legitymuje się zezwoleniem na zbieranie odpadów lub ich przetwarzanie. Okolicznością sporną jest ustalenie podmiotu, na który zgodnie z treścią art. 26 ust. 1 u.o. należało nałożyć obowiązek ich usunięcia, a który jest posiadaczem wskazanych odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. Skarżąca kwestionuje bowiem ustalenie organów obu instancji, że jest posiadaczem odpadów, a w konsekwencji, że jest zobowiązana do ich usunięcia. W ocenie Sądu, negatywne dla Skarżącej rozstrzygnięcia zapadły przedwcześnie. Organy orzekające w sprawie nie ustaliły w sposób wyczerpujący wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, co w konsekwencji uniemożliwia dokonanie oceny czy w stosunku do Skarżącej zachodziła podstawa do zastosowania art. 26 ust. 1 u.o. Rację mają organy co do tego, że wynikające z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. domniemanie prawne skutkuje tym, że ciężar dowodu spoczywa na władającym powierzchnią ziemi, a tym samym co do zasady zdejmuje z organów obowiązek dociekania z urzędu, kto był faktycznym wytwórcą odpadów. Podkreślić jednak należy, że istnienie ww. domniemania nie wyklucza tego, że organ prowadzący postępowanie może w ramach swoich kompetencji ustalić, że posiadaczem odpadów nie jest władający powierzchnią ziemi, na której są one składowane, ale inny podmiot, który odpady na tej nieruchomości pozostawił wbrew woli władającego powierzchnią ziemi. Przede wszystkim jednak nie pozwala organowi na zignorowanie dowodów, które mogą doprowadzić do ustalenia faktycznego posiadacza odpadów, innego niż władający powierzchnią ziemi, jeżeli zostaną one zaoferowane przez stronę postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2020 r., II OSK 3271/19, opubl. w CBOSA). Zatem gdy władający powierzchnią ziemi wskaże faktycznego posiadacza odpadów, organ zobowiązany jest przeprowadzić kompleksowe postępowanie dowodowe i wyjaśniające, zebrać w sposób wszechstronny materiał dowodowy, a następnie rozpoznać okoliczności sprawy w oparciu o całokształt materiału dowodowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2019 r., II OSK 2659/17, opubl. w CBOSA). Organ ma zatem obowiązek umożliwienia władającemu powierzchnią ziemi przeprowadzenia dowodu pozwalającego na obalenie domniemania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o., które to domniemanie jest wzruszalne. Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy należy wskazać, że Skarżąca wyraźne i jednoznacznie wskazywała na innego posiadacza odpadów (D. G. osobiście lub za pośrednictwem spółki G. sp. z o.o.) i podawała okoliczności pozwalające na przypisanie faktycznego posiadania odpadów temu posiadaczowi. Przede wszystkim jednak wnosiła o przeprowadzenie konkretnych dowodów z przesłuchania świadków, tj. D. G.; kierowców, którzy przywieźli odpady; funkcjonariuszy Policji, którzy obywali interwencję 29 maja 2023 r.; osób reprezentujących spółkę G. sp. z o.o., wskazując znane jej imiona, nazwiska, adresy tych osób oraz okoliczności, na które osoby te mają być przesłuchane. Organ I instancji podjął nieskuteczne próby przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów osobowych, zaś Organ odwoławczy taką sytuację zaakceptował wskazując, że "organ podjął możliwe działania". Jak jednak wynika z akt sprawy, Organ I instancji poprzestał na stwierdzeniu, że zarówno D. G., wskazani kierowcy jak i przedstawiciele spółki G. sp. z o.o. nie podejmowali skierowanych do nich wezwań, a tym samym nie stawiali się w charakterze świadków. Organ nie podjął dostępnych mu i możliwych działań, zmierzających do przeprowadzenia tych dowodów. W szczególności nie ustalił aktualnych adresów świadków i milcząco zaaprobował uchylanie się części świadków od składania zeznań, bez wykorzystania środków dyscyplinujących określonych w art. 88 k.p.a. Z kolei wnioski dowodowe o przesłuchanie funkcjonariuszy Policji zostały oddalone z uwagi na fakt, że ich przeprowadzenie "nie przyczyni się do dokładniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy". Zdaniem Sądu, nie było wystarczającą przesłanką do pominięcia przesłuchania tych świadków uzyskanie informacji od Policji, że nie jest prowadzone żadne postępowanie w sprawie nawożenia odpadów na działki Skarżącej. W tych okolicznościach nie można zgodzić się za stanowiskiem organów obu instancji, że Skarżąca nie przedstawiła dowodów w celu obalenia domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji nie wywiązały się z obowiązku prawidłowego zebrania i oceny materiału dowodowego. Zarzuty skargi w tym zakresie okazały się zasadne. Sąd uznał zatem, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 26 ust. 1 i ust. 2 u.o., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy dodatkowo dopuścił się naruszenia w sposób istotny art. 15 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymując w mocy wadliwą decyzję Organu I instancji i ograniczając się do kontroli zaskarżonej decyzji tylko w oparciu o niewystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, zgromadzony przez Organ I instancji, materiał dowodowy. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią wyżej poczynione rozważania Sądu, bacząc by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcia odpowiadały prawu materialnemu. Organy obowiązane będą przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i dowodowe na okoliczność faktycznego posiadacza odpadów z uwzględnieniem wnioskowanych przez Skarżącą dowodów z przesłuchania świadków. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku, działając na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118). Zasądzony zwrot kosztów postępowania obejmuje wpis sądowy (200 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru (480 zł).