Sygnatura
II SA/Po 340/23
II SA/Po 340/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-08-10
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Data orzeczenia
- 10 sierpnia 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 10 sierpnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2023 roku sprawy ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w W. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 15 marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie odpadów oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zarządzeniem pokontrolnym z dnia 15 marca 2023 r., nr [...], zarządził D. Sp. z o.o., z siedzibą w W., prowadzenie działalność zbierania odpadów po uzyskaniu stosownej regulacji formalnoprawnej w tym zakresie oraz zaprzestanie magazynowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym. Uzasadniając powyższe zarządzenie wskazano, że na podstawie ustaleń przeprowadzonej w dniach od 25 stycznia 2023 r. do 22 lutego 2023 r. przez inspektora Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska [...] kontroli spółki D. Sp. z o.o., z siedzibą w W. (dalej również jako: "Spółka" albo "skarżąca") w Oddziale Spółki w P. przy ul. [...], [...] P. , stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. W czasie kontroli ustalono, że Spółka świadczy usługi transportowe, w tym również w ramach dostaw home delivery. Dostarczany towar stanowią w szczególności meble oraz sprzęt AGD. Przy dostarczeniu nowego sprzętu elektrycznego i elektronicznego Spółka świadczy usługę odebrania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Odebrany zużyty elektryczny i elektroniczny przywożony jest własnym transportem na teren kontrolowanego Oddziału Spółki w P. przy ul. [...], gdzie do czasu uzbierania odpowiedniej partii, magazynowany jest w kontenerach, podstawianych przez jego odbiorcę. W ramach kontroli stwierdzono, że kontrolowany podmiot w zakresie gospodarowania odpadami prowadzi transport odpadów stanowiących odpady zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (dalej jako: "odpady zseie") o kodach: 20 01 36 - zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne inne niż wymienione w 20 01 21, 20 01 23 i 20 01 35 i 20 01 23* urządzenia zawierające freony. Odpady o powyższych kodach stanowią zużyty sprzęt w myśl definicji zawartej w art. 4 ustawy z dnia z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1622, dalej jako: "ustawa o zseie"). Powyższe wynika również z umów przedstawionych przez przedstawiciela Spółki o świadczeniu usług przewozowych. Na podstawie przedmiotowych umów kontrolowana Spółka świadczy dla klientów usługę polegającą m.in. na odbiorze zużytego sprzętu elektrycznego I elektronicznego przy dostawie nowego sprzętu, i dla tej usługi, tj. obierania zużytego sprzętu, pobierana jest odrębnie wyceniona opłata. Na podstawie zapisów przedstawionych umów, z uwagi na ich formę przekazania (niekompletność) nie można stwierdzić, czy zlecający usługę określił dla wykonującego usługę, tj. kontrolowanej Spółki sposób dalszego zagospodarowania odebranych odpadów zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Przyjmując więc ustawowe brzmienie definicji "wytwórcy odpadów", w myśl art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 699, dalej jako: "ustawa" albo "ustawa o odpadach") kontrolowana Spółka nie jest wytwórcą odpadów zseie, jednakże postępowanie Spółki z odebranymi odpadami zseie (transport na teren Oddziału), a następnie magazynowanie do czasu uzbierania odpowiedniej partii odpadów I przekazanie ich do dalszego zagospodarowania) przesądza o tym, że staje się ona posiadaczem odpadów. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że kontrolowany podmiot odbierając odpady zseie transportuje na teren Oddziału przy ul. [...] w P., gdzie są one magazynowane w kontenerach, podstawianych przez dalszego odbiorcę odpadów - Spółkę E. Sp. z o.o. z siedzibą w G.. Magazynowanie odpadów zseie w dwóch metalowych, zakrytych kontenerach na terenie Oddziału stwierdzono w dniu 25 stycznia 2023 r., co udokumentowano zostało w protokole oględzin. Powyższe postępowanie z odpadami dowodzi, że kontrolowana Spółka, stając się posiadaczem odpadów zseie, prowadzi ich zbieranie na terenie Oddziału, wypełniając tym samy przesłanki definicji zbierania odpadów, określone w art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach. Przez zbieranie odpadów rozumie się bowiem gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów, o którym mowa w pkt 5 lit. b. W art. 3 ust. 1 punkcie 5 lit. b ustawy o odpadach mówi się o magazynowaniu odpadów, przez które rozumie się czasowe przechowywanie odpadów obejmujące tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów. Z zeznań złożonych przez przedstawiciela kontrolowanej Spółki do protokołu przesłuchania w dniu 25 stycznia 2023 r., wynika, że odpady zseie, które odbierane są w ramach świadczonej usługi dostawy nowego sprzętu elektrycznego, magazynowane są do czasu zapełnienia kontenerów przez około 2 tygodnie. Odpady te odbierane są przez spółkę E. Sp. z o.o., którą podstawia puste kontenery i odpowiada za ich dalszy transport. W czasie kontroli ustalono, że do przekazywanych odpadów nie jest dołączana przez Kontrolowanego karta przekazania odpadów, a jedynie ze strony Kontrolowanej Spółki podpisywany jest protokół wymiany kontenera, który dostarczany jest przez kierowcę odbierającego kontenery z odpadami. Na protokole, którego przykładowe kopie zostały załączone do protokołu przesłuchania z dnia 25 stycznia 2023 r. znajdują się informacje dot. daty odbioru odpadów, miejsce odebrania, dane transportującego, ilość kontenerów wraz z numerami odebranych i dostarczonych pustych kontenerów. W zakresie współpracy ze spółką E. Sp. z o.o. przedstawiona została umowa współpracy zawarta w W. w dniu 03 stycznia 2022 r. pomiędzy E. Sp. z o.o., a Kontrolowanym, z treści której wynika, że E. odbiera od Kontrolowanego do zagospodarowania, w tym również zastrzega sobie możliwość przekazania odpadów podmiotom trzecim do dalszego zagospodarowania (§1 pkt 3 umowy), rodzaje odpadów wymiennych w załączniku nr [...] do umowy i stanowiące sprzęt wielkogabarytowy (pralki, kuchenki, suszarki itp.) - kody odpadów 16 02 14 i 20 01 36, telewizory i monitory - 16 02 13, 20 01 35 oraz sprzęt chłodniczy - 16 02 11 i 20 01 23. W przedmiotowej umowie kontrolowana Spółka została zdefiniowana w § 1 ust. 2 pkt 1 jako podmiot prowadzący nieprofesjonalną działalność w zakresie zbierania odpadów. Jednakże na podstawie ustaleń kontroli, w szczególności mając na uwadze opisany wyżej sposób postępowania z odpadami zseie, stwierdzono, że Spółka nie spełnia ustawowych przesłanek dla prowadzącego nieprofesjonalną działalność zbierania odpadów. Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o odpadach, za prowadzącego nieprofesjonalną działalność zbierania odpadów uznaje się podmiot prowadzący działalność inną niż działalność gospodarcza w zakresie gospodarowania odpadami, który zbiera odpady opakowaniowe i odpady w postaci zużytych artykułów konsumpcyjnych, w tym zbieranie leków i opakowań po lekach przez apteki, przyjmowanie zużytych artykułów konsumpcyjnych w sklepach, systemy zbierania odpadów w szkołach, placówkach oświatowo-wychowawczych, urzędach i instytucjach. Oznacza to, że Spółka prowadzi działalność polegającą na gospodarowaniu odpadami, którą jest zbieranie, transport lub przetwarzanie odpadów, w tym sortowanie, wraz z nadzorem nad wymienionymi działaniami a także późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania odpadów oraz działania wykonywane w charakterze sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami. W tym zakresie Spółka, działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 5 lit b ustawy o odpadach złożyła wniosek o uzyskanie stosownego wpisu do rejestru, o którym mowa w art. 49 ustawy o odpadach, i w przedmiotowym rejestrze m.in. dla miejsca kontrolowanego Oddziału posiada wpis do działu VII. Transportujący odpady, a w tabeli 1. Transportujący odpady wymienione zostały odpady należące do odpadów zseie, które Spółka transportuje. Ponadto gromadząc odpady na terenie Oddziału, w celu uzbierania odpowiedniej partii do transportu, przekazuje je do dalszego zagospodarowania, czym wypełnione zostają przesłanki działalność polegającej na zbieraniu odpadów. W zakresie prowadzonej działalności zbierania odpadów w miejscu przy ul. [...] w P., Spółka zobowiązana jest do posiadania stosownego zezwolenia, o którym mowa w art. 41 ust. 1 ustawy o odpadac, a jak ustalono podczas kontroli - którego nie posiada, gdyż Spółka uznała się za podmiot nieprofesjonalnie zbierający odpady, który jest zwolniony do posiadania zezwolenia. Tym samym Spółka nie posiada wpisu do rejestru, o którym mowa w art. 49 ustawy o odpadach, w dziale XI. Podmioty wpisywane do rejestru z urzędu lub dokonujące aktualizacji wpisu, o których mowa w art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, do którego wpisana zostałaby przez Marszałka Województwa [...] po uzyskaniu zezwolenia na zbieranie odpadów. Kontrolowana Spółka nie jest również dystrybutorem sprzętu elektrycznego, o którym mowa w art. 4 pkt 2 ustawy o zseie. Istotnym w sprawie pozostaje też fakt, że kontrolowana Spółka podpisała umowę z podmiotem, któremu przekazuje zebrano odpady zseie, jednakże z treści umowy wynika, że w ramach odbierania I zagospodarowania odpadów na kontrolowany podmiocie ciąży zobowiązanie finansowego wynagrodzenia za usługę - według cennika wskazanego w załączniku nr [...] do umowy. Powyższe stoi w sprzeczności z zapisem art. 45 ust. 2 ustawy o odpadach, zgodnie z którym - o ile podmiot działa jako podmiot nieprofesjonalnie zbierający odpady zobowiązany jest posiadać umowę zawartą w formie pisemnej pod rygorem nieważności, z posiadaczem odpadów posiadającym zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów wymienionych w ust. 1 pkt 1, dotyczącą co najmniej nieodpłatnego przyjmowania odpadów. Takiej umowy kontrolowana Spółka nie posiada, co również wskazuje, że nie prowadzi nieprofesjonalnej działalność zbierania odpadów. Organ ochrony środowiska zwrócił uwagę, że z chwilą podjęcia legalnej działalności w zakresie zbierania odpadów Spółka będzie również zobowiązana do prowadzenia ilościowo-jakościowej ewidencji odpadów, o której mowa w art. 66 ustawy o odpadach, jak również prowadzenia w tym zakresie sprawozdawczości na podstawie art. 75 ustawy o odpadach. W czasie kontroli ustalono, że podmiot nie prowadził ewidencji odpadów w formie karty ewidencji odpadów, a przy przekazywaniu odpadów do kolejnego odbiorcy Spółka nie stosowała karty przekazania odpadów czy też jako zbierający odpady komunalne, stanowiących odpady zseie o kodach 20 01 36 i 20 01 35* - karty przekazania odpadów komunalnych. Następnie Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska podniósł, że ustalenia z kontroli wskazują, że Spółka prowadzi magazynowanie zebranych odpadów zseie na terenie oddziału, co stwierdzono podczas oględzin przeprowadzonych na kontrolowany terenie w dniu 2 stycznia.2023 r., i co zostało udokumentowane w protokole oględzin, podpisanym przez przedstawiciela kontrolowanej Spółki. Magazynowanie odpadów powinno być prowadzone zgodnie z art. 25 ustawy o odpadach. W przedmiotowej spawie oznacza to obowiązek spełnienia wymogów, określonych w art. 41b, art. 43 oraz art. 25 ust. 6a ustawy o odpadach. Skargę na powyższe zarządzenie pokontrolne wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu D. Sp. z o.o., z siedzibą w W., reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika podnosząc zarzuty naruszenia: 1. art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska polegające na błędnym przyjęciu, że w toku kontroli ustalono istnienie naruszeń po stronie przedsiębiorcy D. sp. z o.o., dających podstawę do wydania zarządzenia pokontrolnego; 2. art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach, poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie, mimo iż Skarżąca nie spełnia przesłanek do uznania jej za podmiot zbierający i magazynujący odpady; 3. art. 41 ustawy o odpadach poprzez błędne uznanie, że Skarżąca zbiera i przetwarza odpady bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji, gdy Skarżąca prowadzi działalność inną niż działalność gospodarcza w zakresie gospodarowania odpadami tj. prowadzi tzw. nieprofesjonalną działalność w zakresie zbierania odpadów, wobec czego zwolniona jest z obowiązku posiadania zezwolenia wskazanego w ustawie; 4. art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy Skarżąca prowadzi tzw. nieprofesjonalną działalność w zakresie zbierania odpadów. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny; zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zdaniem Skarżącej ustalone okoliczności faktyczne nie potwierdzają nieprawidłowości w zakresie gospodarowania odpadami, które uzasadniały nałożenie obowiązków sformułowanych w zarządzeniu pokontrolnym. Wbrew interpretacji organu czynność zbierania odpadów nie jest działalnością gospodarcza D. sp. z o.o., gdyż wytwórcy odpadów nie uiszczają na rzecz Skarżącej opłaty za ich odbiór. Skarżąca dokonuje odbioru odpadów nie w celu uzyskania dochodu z ich dalszej sprzedaży lub w celu dalszego gospodarowania nimi (np. recycling) i uzyskiwania korzyści ze sprzedaży części odpadu, ale w ramach ułatwienia wytwórcy odpadów pozbycia się przedmiotowych odpadów. Skarżąca jest spółką zajmującą się jedynie odbiorem i transportem zużytego sprzętu i w związku z tym wpisana została w dziale VII rejestru BDO. Miejsce, w którym znajdywały się odpady tj. Oddział Spółki w P. przy ul. [...] nie stanowi składowiska odpadów i nie odbywa się tam magazynowanie odpadów w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Sprzęt elektroniczny gromadzony był czasowo w kontenerach należących do podmiotu trzeciego tj. E. sp. z o.o. Zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach, z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów zwalnia się podmioty prowadzące działalność inna niż działalność gospodarcza w zakresie gospodarowania odpadami, które zbierają odpady opakowaniowe i odpady w postaci zużytych artykułów konsumpcyjnych (nieprofesjonalna działalność w zakresie zbierania odpadów). Zatem w niniejszej sprawie powinna mieć zastosowanie regulacja ustawowa dotycząca nieprofesjonalnej działalności w zakresie zbierania odpadów, czego organ błędnie nie uczynił wydając przedmiotowe zarządzenie pokontrolne. Skarżąca podkreśliła, że kontenery (pojemniki) w których znajdował się zużyty sprzęt elektroniczny były własnością profesjonalnego zbierającego E. sp. z o.o. i były jedynie dostarczane do Oddziału Skarżącej celem przekazania tam odpadów. Tym samym za sposób przechowywania zużytego sprzętu w pojemnikach odpowiedzialność ponosi E. sp. z o.o. jak wskazano w art. 38 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym system zbierania, w tym zwrotu, zużytego sprzętu, tworzą zbierający zużyty sprzęt, prowadzący zakłady przetwarzania, dystrybutorzy, podmiot prowadzący nieprofesjonalną działalność w zakresie zbierania odpadów, jak również prowadzący punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Podmiot uprawniony do zbierania zużytego sprzętu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach, czyli wspomniany już podmiot prowadzący nieprofesjonalną działalność w zakresie zbierania odpadów, jest obowiązany posiadać umowę zawartą w formie pisemnej pod rygorem nieważności, z posiadaczem odpadów posiadającym zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie przedmiotowych odpadów, dotyczącą co najmniej nieodpłatnego przyjmowania odpadów. Skarżąca spółka zadośćuczyniła temu obowiązkowi, gdyż posiada umowę z podmiotem profesjonalnie zbierającym odpady, której przedmiotem jest odbiór przez E. sp. z o.o., który posiada zezwolenie na zbieranie odpadów. Spełnione są tym samym warunki, o których mowa w ustawie o odpadach. Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako: "P.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sądowej kontroli w niniejszej sprawie podlegało zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, który nakazał skarżącej odbierane lub transportowane odpady transportować bezpośrednio do podmiotów posiadających zezwolenie na gospodarowanie tymi odpadami. Podkreślić w tym miejscu należy – co nie jest też kwestionowane przez strony, że zarządzenie pokontrolne, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Z treści art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy wynika jednoznacznie, że zarządzenie pokontrolne jest odrębną od decyzji administracyjnej prawną formą działania inspektora ochrony środowiska, a jego adresat jest zobligowany do podjęcia działań wynikających z zarządzenia pokontrolnego, a w szczególności - jak stanowi to art. 12 ust. 2 ustawy - ma obowiązek w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Innymi słowy, zarządzenie pokontrolne, będące wyrazem interwencji właściwego organu, jest wydawane na podstawie ustaleń kontroli w razie stwierdzenia naruszeń prawa i ma na celu ich wyeliminowanie. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje stanowisko, że zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska (albo innej osoby fizycznej) - zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1156/15 czy z dnia 29 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 1091/21, Baza NSA). Charakter prawny zarządzania pokontrolnego powoduje, że sąd rozpoznając skargę na takie zarządzenie dokonuje badania w zakresie sprawdzenie czy: - kontrola została przeprowadzona przez właściwy, powołany do tego organ; - treść zarządzenia koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli; - oraz czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Należy przy tym zaakcentować, że rozpoznając skargę na zarządzenie pokontrolne wydane na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska sąd nie bada legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli, w tym przede wszystkim, czy podczas czynności kontrolnych organ przestrzegał przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Do zarządzenia pokontrolnego nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż wydawane jest ono w wyniku odrębnego postępowania kontrolnego. Nie podlega również badaniu to czy i w jaki sposób organ uzasadnił wszczęcie kontroli, w następstwie której wydano zarządzenie pokontrolne. W realiach rozpoznawanej sprawy kontrola u skarżącego została przeprowadzona przez organ do tego uprawniony. Nie budzi też zastrzeżeń treść zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, która koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli. Przedmiotem sporu pozostaje kwestia rozstrzygnięcia, czy działania skarżącego wyczerpują definicję "zbierania odpadów" określoną w art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach. Ustalony stan faktyczny sprawy nie budzi przy tym wątpliwości i nie jest kwestionowany przez strony. Podczas trwania czynności kontrolnych ustalono, że skarżący świadczy usługi transportowe, w tym również w ramach dostaw home delivery, a dostarczany towar stanowią w szczególności meble oraz sprzęt AGD. Przy dostarczeniu nowego sprzętu elektrycznego i elektronicznego Spółka świadczy usługę odebrania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Odebrany zużyty elektryczny i elektroniczny przywożony jest własnym transportem na teren kontrolowanego Oddziału Spółki w P. przy ul. [...], gdzie do czasu uzbierania odpowiedniej partii, magazynowany jest w kontenerach, podstawianych przez jego odbiorcę. Na podstawie przedstawionych umów ustalono, że kontrolowana Spółka świadczy dla klientów usługę polegającą m.in. na odbiorze zużytego sprzętu elektrycznego I elektronicznego przy dostawie nowego sprzętu, i dla tej usługi, tj. obierania zużytego sprzętu, pobierana jest odrębnie wyceniona opłata. Skarżąca odbierając odpady zseie transportuje na teren Oddziału przy ul. [...] w P,, gdzie są one magazynowane w kontenerach, podstawianych przez dalszego odbiorcę odpadów - Spółkę E. Sp. z o.o. z siedzibą w G.. Zdaniem organu powyższe postępowanie z odpadami dowodzi, że kontrolowana Spółka, stając się posiadaczem odpadów zseie (nie jest bowiem ich wytwórcą), prowadzi ich zbieranie na terenie Oddziału, wypełniając tym samy przesłanki definicji zbierania odpadów, określone w art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach. Przez zbieranie odpadów rozumie się bowiem gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów, o którym mowa w pkt 5 lit. b. W art. 3 ust. 1 punkcie 5 lit. b ustawy o odpadach mówi się o magazynowaniu odpadów, przez które rozumie się czasowe przechowywanie odpadów obejmujące tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów. Spółka stoi natomiast na stanowisku, że jest ona podmiotem prowadzącym nieprofesjonalną działalność w zakresie zbierania odpadów, na co wskazuje również umowa zawarta ze spółką E. Sp. z o.o. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o odpadach, za prowadzącego nieprofesjonalną działalność zbierania odpadów uznaje się podmiot prowadzący działalność inną niż działalność gospodarcza w zakresie gospodarowania odpadami, który zbiera odpady opakowaniowe i odpady w postaci zużytych artykułów konsumpcyjnych, w tym zbieranie leków i opakowań po lekach przez apteki, przyjmowanie zużytych artykułów konsumpcyjnych w sklepach, systemy zbierania odpadów w szkołach, placówkach oświatowo-wychowawczych, urzędach i instytucjach. Dla możliwości skorzystania ze zwolnienia, o jakim mowa w art. 45 ust. 1 ustawy o odpadach, jakim jest brak konieczności uzyskania decyzji na zbieranie odpadów można więc skorzystać, gdy spełnione są następujące elementy. Po pierwsze, dany podmiot prowadzi działalność inną niż działalność gospodarcza w zakresie gospodarowania odpadami oraz po drugie, zbiera dwa rodzaje odpadów, do jakich należą odpady opakowaniowe (podgrupa 15 01 z katalogu odpadów) i odpady w postaci zużytych artykułów konsumpcyjnych. Sąd zauważa, że w katalogu odpadów nie ma oznaczonej wprost grupy lub podgrupy "odpady w postaci zużytych artykułów konsumpcyjnych". Podzielić należy jednak pogląd prezentowany w doktrynie, że ustawodawca przez przykładowe wyliczenie wskazał, jakie są to rzeczy, przez zastosowanie kryterium miejsca zbierania, co należy uznać za kwestię kluczową w tym zakresie. Za pomocą tego kryterium zasygnalizowano, że dotyczy to sytuacji: 1) zbierania tych rodzajów odpadów od konsumentów, użytkowników końcowych w sytuacji, gdy tacy posiadacze tych rzeczy pozbywają się ich nie w gospodarstwie domowym, lecz w trakcie przebywania w takich miejscach, jak: szkoły, placówki oświatowo-wychowawcze, urzędy i w innych instytucjach publicznych; 2) zbierania w placówkach handlowych i aptekach rzeczy celem wydzielenia ich w ogólnym strumieniu odpadów (por. K. Karpus [w:] Ustawa o odpadach. Komentarz, red. B. Rakoczy, Warszawa 2013, art. 45). W ocenie Sądu działanie Spółki, która dostarczając – w ramach zawartych umów – towar od sprzedawców do odbiorców indywidualnych, wskazuje, że nie może być ona uznana za podmiot prowadzący nieprofesjonalną działalność zbierania odpadów. Odbiór odpadów od użytkowników końcowych, a następnie magazynowanie odpadów, w celu ich przekazania podmiotowi trzeciemu, wyczerpuje w ocenie Sądu działalność polegającą na zbieraniu odpadów. Sąd zauważa, że redakcja art. 45 ustawy o odpadach, w zakresie w jakim nie obejmuje podmiotów prowadzących tego typu działalność jak skarżąca, może wywoływać wątpliwości. Zważyć jednak należy, że działalność polegająca na zbieraniu odpadów, w tym odpadów stanowiących zużyty sprzęt w myśl definicji zawartej w art. 4 ustawy z dnia z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, podlega określonym ograniczeniom z uwagi na konieczność zapewnienia ochrony środowiska, na co zasadnie zwrócono uwagę w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym. Mając powyższe na względzie Sąd podzielił stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, że skarżąca prowadziła działalność w zakresie zbierania odpadów bez stosownego zezwolenia. Stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 25 maja 2023
- Symbol z opisem
- 6135 Odpady
- Hasła tematyczne
- Odpady
- Skarżony organ
- Inspektor Ochrony Środowiska
- Sędziowie
- Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Paweł Daniel /sprawozdawca/ Wiesława Batorowicz /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
art, 3 ust. 1 pkt 32, art. 45 ust. 1 · Dz.U. 2022 poz. 699
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 151 · Dz.U. 2023 poz. 259
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Po 920/22 · 10 sierpnia 2023
II SA/Po 920/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-08-10
Sygnatura: II SA/Sz 294/23 · 10 sierpnia 2023
II SA/Sz 294/23 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2023-08-10
Sygnatura: II SA/Sz 580/23 · 10 sierpnia 2023
II SA/Sz 580/23 - Postanowienie WSA w Szczecinie z 2023-08-10
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny