Sygnatura
II SA/Po 338/20
Postanowienie WSA w Poznaniu z 14 stycznia 2021 r., II SA/Po 338/20
Wynik
Odrzucono skargę Zasądzono zwrot wpisu sądowego
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Data orzeczenia
- 14 stycznia 2021
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie sprzedaży w trybie bezprzetargowym nieruchomości położonej w O. składającej się z działek ewidencyjnych nr [...] i [...] postanawia: 1. odrzucić skargę; 1. zwrócić Skarżącemu uiszczony wpis w kwocie [...]zł ([...] zł ,-). /-/ A. Kiersnowska - Tylewicz
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga M. D. (zwanego dalej: Skarżący) na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie sprzedaży w trybie bezprzetargowym nieruchomości położonej w O. składającej się z działek ewidencyjnych nr [...] i [...] (zwane dalej również odpowiednio: Burmistrz, zarządzenie, nieruchomość, sporne działki). Podstawą skargi Skarżący uczynił art. 101 § 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1815, zwanej dalej: Usg) i zaskarżył zarządzenie w całości. Zaskarżonemu aktowi zarzucił naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., zwanej dalej: Kpa) poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nierozpatrzenie w sposób prawidłowy materiału dowodowego, w szczególności przez pominięcie, że działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...], z uwagi na ich położenie oraz oznaczenie (według katastru: grunty pod rowami), mogą stanowić jedyne ujście/koryto dla rzeki S. ponieważ znajduje się wzdłuż nich naturalny rów (mimo, że obecnie został on zasypany), a zatem powinny one służyć celowi publicznemu, jakim jest zapewnienie prawidłowej gospodarki wodnej w mieście O.; art. 11b ust. 1 i art. 50 Usg w zw. z art. 8 Kpa poprzez brak jakiegokolwiek uzasadnienia dla wydanego zarządzenia, w szczególności brak wyjaśnienia przyczyn zastosowania trybu bezprzetargowego zbycia nieruchomości, brak odniesienia do przesłanek zawartych w uchwale Rady Miejskiej nr IX/59/2019 Rady Miejskiej O. z dnia 25 kwietnia 2019 r., podczas gdy tryb bezprzetargowy jako tryb wyjątkowy, wymaga precyzyjnego wyjaśnienia (biorąc pod uwagę okoliczności, że nabywca nie jest jedynym właścicielem nieruchomości przyległej oraz, iż w odniesieniu do jednej z działek o numerze [...] toczy się aktualnie postępowanie administracyjne związane ze zmianą stosunków wodnych na gruncie, również spowodowaną działaniem nabywcy). Skarżący zarzucił również naruszenie prawa materialnego tj.: art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., zwanej dalej: Ugn) poprzez bezpodstawne przyjęcie, że zbywane w trybie bezprzetargowym działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] mogą poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości nabywcy (organ nie wyjaśnił przy tym na czym miałaby polegać poprawa warunków zagospodarowania nieruchomości) podczas gdy wskazane działki są Gminie niezbędne do realizacji jej zadań własnych w zakresie kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, a więc zadań określonych w art. 7 Usg; § 10 uchwały nr IX/59/2019 Rady Miejskiej Ostrzeszów z dnia 25 kwietnia 2019 r. w sprawie określenia zasad nabywania, zbywania nieruchomości stanowiących własność Miasta i Gminy Ostrzeszów oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż 3 lata niewchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego, poz. 4382) poprzez jego błędne zastosowanie, gdyż z literalnego brzmienia wskazanego przepisu prawa miejscowego wynika, że nieruchomości stanowiące własność Gminy mogą być przedmiotem zbycia lub oddania w użytkowanie wieczyste, jeżeli jest to ekonomicznie uzasadnione lub jeżeli nie mogą one być wykorzystywane na cele publiczne realizowane przez Gminę w ramach jej zadań własnych; tymczasem w niniejszej sprawie zbywane działki są wręcz niezbędne Gminie do przeprowadzenia niecierpiących zwłoki zmian w zakresie stosunków wodnych na tym obszarze. Skarżący wniósł o przeprowadzenie - na podstawie art. 106 § 3 Ppsa [przypis Sądu: ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa) o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów tj.: decyzji Wojewody K. z 1981 r. na okoliczność przebiegu rzeki S. oraz planowanego usytuowania koryta rzeki; odpisu aktualnego z KW nr [...] (wydruk ze strony internetowej); mapy zasadniczej - w aktach sprawy przy obwieszczeniu, na okoliczność wykazania legitymacji czynnej i interesu prawnego we wniesieniu niniejszej skargi, - protokołu oględzin z dnia [...].03.2020 r. na okoliczność istniejących stosunków wodnych w obszarze zbywanych nieruchomości oraz nieruchomości należących do Skarżącego, prawidłowości wykonania i funkcjonowania kolektora. W ocenie Skarżącego powyższe dokumenty są niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowodują nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skarżący wniósł również: na podstawie art. 61 § 2 pkt 2 Ppsa o wstrzymanie przez Burmistrza wykonania zaskarżonego Zarządzenia; na podstawie art. 61 § 3 Ppsa o wstrzymanie przez Sąd wykonania zaskarżonego Zarządzenia w całości; na podstawie art. 147 § 1 Ppsa stwierdzenia nieważności zaskarżonego Zarządzenia w całości oraz na podstawie art. 200 Ppsa o zasądzenie od Burmistrza na rzecz Skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Skarżący w szczególności podniósł, że zarządzeniem z dnia [...] marca 2020 r. Burmistrz postanowił przeznaczyć do sprzedaży bezprzetargowej nieruchomość gruntową położoną w O., oznaczoną jako działki ewidencyjne o numerach [...] i [...], a nabywcą tychże działek ma być jeden z właścicieli nieruchomości sąsiedniej tj. właściciel działek o numerach: [...], [...], [...]. Jako podstawę przyjęcia bezprzetargowego trybu zbycia nieruchomości organ wskazał, w ocenie Skarżącego – lakonicznie, "celem poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej". Zdaniem Skarżącego zarządzenie nie tylko narusza szereg przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego, a nadto w sposób istotny narusza również jego interes prawny, jest on bowiem właścicielem nieruchomości przyległej zarówno do działek zbywanych, jak i tych należących do nabywcy tj. nieruchomości oznaczonych jako działki o numerach [...] Skarżący opisał bardzo obszernie i szeroko problematykę stosunków wodnych na terenach w rejonie działek stanowiących przedmiot zarządzenia, wskazując w szczególności, że zbywane działki o numerach [...] i [...] w ewidencji gruntów mają oznaczenie "W" - grunty pod rowami. Rów, którego fragment stanowią działki, mające stać się przedmiotem sprzedaży, stanowi, w ocenie Skarżącego, jedyną możliwość odprowadzania wód cieku z łąk klasztornych, które w chwili obecnej wpływają do kolektora z ul. [...]. Odprowadzenie tychże wód wskazanym rowem pozwoli zlikwidować zalewanie nieruchomości Skarżącego w czasie anomalii pogodowych ściekami i wodą oraz zlikwidowanie fetoru, wydobywające się z kolektora. Sprzedaż dwóch działek, o łącznej długości ok. [...] m, prywatnemu inwestorowi, ograniczy możliwości przebudowy kolektora głównego, jak również odtworzenia koryta cieku jako otwartego lub skanalizowanego. Zdaniem Skarżącego zbycie tych dwóch działek jest co najmniej przedwczesne gdyż przed ich sprzedażą powinien zostać przygotowany projekt udrożnienia kolektora głównego oraz projekt odtworzenia koryta cieku wodnego (aby w pierwszej kolejności przeznaczyć mienie komunalne dla celów publicznych związanych z realizacją zadań własnych). Podkreślił również, że to Gmina odpowiada za zapewnienie prawidłowych stosunków wodnych w zakresie budowy/przebudowy kolektorów. Zatem nie jest celowe zbywanie nieruchomości, które Gmina powinna przeznaczyć na cele publiczne. Końcowo Skarżący podkreślił, że niewątpliwie, w kontrolowanej sprawie interes prawny Skarżącego został naruszony, i jest to takie naruszenie, które ma charakter aktualny, a ponadto jest naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta Skarżący. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Zdaniem organu skarga nie jest dopuszczalna z przyczyn podmiotowych i dlatego powinna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a Ppsa, zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Organ wywodził, że w uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącego lakonicznie stwierdza, że Skarżącemu przysługuje legitymacja do wniesienia skargi albowiem jest właścicielem nieruchomości przyległej zarówno do działek zbywanych, jak i tych należących do nabywcy wskazanego w zarządzeniu Burmistrza tj. nieruchomości oznaczonych jako działki o nr [...] Zdaniem Burmistrza, a wbrew twierdzeniom Skarżącego, nie został jednak spełniony wymóg z art. 101 ust. 1 Usg, jakim jest wykazanie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia Skarżącego. Zdaniem organu Skarżący powinien bowiem wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego własną prawnie gwarantowaną (a nie faktyczną) sytuacją a zaskarżonym zarządzeniem Burmistrza, polegający na tym, że akt ten narusza jego interes prawny lub uprawnienie. Organ wskazał również, że interes faktyczny występuje wówczas, gdy w danym przypadku zainteresowany podmiot nie może powołać się na istniejącą normę prawną, która by regulowała jego sytuację, lecz jedynie pozostaje mu postrzeganie sprawy poprzez wyłącznie pryzmat okoliczności faktycznych, w jakich się znalazł, czyli bez możliwości jednoczesnego poparcia żądania podjęcia stosownych czynności przez organ administracji konkretnym przepisem prawa. Kolejno organ argumentował, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie a w szczególności map ewidencyjnych nakazuje przyjąć, że nieruchomość Skarżącego objęta księgą wieczystą [...] nie przylega do objętych zarządzeniem Burmistrza działek ewid. nr [...] i [...], a jedynie styka się narożnikiem z działką nr [...]. Skarżący nie wystąpił również do Burmistrza z wnioskiem o sprzedaż przedmiotowych działek. Można mówić zatem, że wykazali jedynie interes faktyczny a nie prawny w zaskarżeniu przedmiotowego aktu. W ocenie organu rozszerzenie definicji nieruchomości sąsiedniej do nieruchomości, która jest styczna jedynie w punkcie granicznym a nie posiada wspólnej linii granicznej z przedmiotową działką jest nieracjonalne. Właściciel działki jedynie stykającej się ([...]) nie będzie miał możliwości przejścia ze swojej nieruchomości na nieruchomość przeznaczoną do sprzedaży na podstawie zarządzenia Burmistrza ([...]). Dodatkowo zaznaczyć należy, że świadome dopuszczenie do przetargu na zbycie przedmiotowych nieruchomości podmiotów nie będących właścicielami działek przylegających może spowodować utrudnienie w korzystaniu z nieruchomości wnioskodawcy (działki [...], [...], [...]). Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] kwietnia 2010 r. I OSK [...], organ podkreślił, że z treści art. 37 ust. 2 pkt 6 Ugn wynika jednoznacznie, że uchwała rady gminy w przedmiocie zbycia nieruchomości w trybie bezprzetargowym może potencjalnie naruszać interes prawny tylko i wyłącznie właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości przyległej. Natomiast przepis ten nie legitymuje ani najemców, ani dzierżawców zbywanych czy przyległych nieruchomości do występowania z jakimkolwiek żądaniem w tym względzie. Wskazano, że w ocenie NSA wnoszący skargę kasacyjną, którego nieruchomość nie przylega do sprzedawanej działki, a tylko się z nią styka i który nie złożył wniosku o jej sprzedaż, posiada w sprawie co najwyżej interes faktyczny. Podkreślono także, że w przypadku podejmowania przez organy gminy rozstrzygnięcia o tym, czy określona nieruchomość ma być przeznaczona do sprzedaży, na tym etapie decydowania nie chodzi jeszcze o wykonanie sprzedaży nieruchomości, ale przede wszystkim o to, czy nieruchomość ma nadal pozostać własnością gminy, czy też gmina ma wyzbyć się własności określonej nieruchomości. Kolejno organ podniósł, że wykazaniem naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia Skarżącego nie jest również okoliczność, że przed Burmistrzem toczy się postępowanie administracyjne (nr sprawy [...]) w sprawie zmiany stanu wody na gruncie obejmującym działki ewid. [...] i [...], który może szkodliwie wpływać na grunty sąsiednie - działki Skarżącego. W trwającym postępowaniu Skarżący zarzucił naruszenie stosunków wodnych poprzez zmianę poziomu gruntu na działkach: [...] oraz [...]. Burmistrz powołał zaś biegłego w dziedzinie hydrologii do oceny tego stanu. Uprawniony biegły oceni czy doszło do naruszenia stosunków wodnych, a jeśli tak to w jakim zakresie i co było tego przyczyną. Biegły może wskazać konieczność przywrócenia stanu poprzedniego bądź zobowiązać do podjęcia innych czynności. Właściciel gruntu zobowiązany będzie do wykonania zaleceń wynikających z decyzji. Nie ma przy tym znaczenia czy będzie to Miasto czy inny podmiot. Podkreślono, iż przedmiotem tego postępowanie nie jest stwierdzenie czy powinna płynąć m.in. przez przedmiotowe działki rzeka S.. Potencjalny nabywca przedmiotowych działek również jest uczestnikiem tego postępowania. Wskazano także, że Miasto jest właścicielem na podstawie decyzji komunalizacyjnej jedynie części działek, które zdaniem Skarżącego stanowią ciek. I tak za przedmiotową działką [...] właścicielem kolejnej działki [...] (działka częściowo stanowi utwardzony parking marketu) jest Skarb Państwa i nie toczy się żadne postępowanie komunalizacyjne w tej sprawie. Jednocześnie akcentowano, że z wnioskiem o komunalizację m.in. przedmiotowych działek wystąpił Starosta O. reprezentujący Skarb Państwa. W ocenie organu, jeśli zgodnie z myślą Skarżącego działki te stanowią koryto cieku rzeki S., to jak wskazano w skardze właścicielem nieruchomości powinny być Skarb Państwa - W. P.. Jeżeli jednak Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę O. uznał, że działki te nie stanowią cieku i podlegają komunalizacji, a także z uwagi na fakt, iż w toku postępowania komunalizacyjnego Wojewoda W. zaczerpnął opinii W. P. i mimo to wydał decyzję w takim brzmieniu, nie wydaje się aby koniecznym było aby M. występowało o ustalenie linii brzegowej. Warto, według organu, zwrócić również uwagę na działkę znajdującą się pomiędzy przedmiotowymi działkami - działkę numer [...]. Wskazano, że właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości numer [...], [...], przejeżdżają przez działkę [...]. Gdyby stanowiła ciek bądź rów byłoby to niemożliwe. Działki te sprzedawane/oddawane w użytkowanie wieczyste były w latach 90-tych. Jak wynika z GEOPORTALU przez działkę tę nie przebiega żadna infrastruktura wodociągowa czy kanalizacyjna Następnie organ wskazał, że jeżeli Sąd nie podzieli przedstawionej opinii, co do braku dopuszczalności skargi z przyczyn podmiotowych, Burmistrz Miasta i Gminy wnosi o jej oddalenie, albowiem Burmistrz sprzeciwia się zarzutom zawartym w skardze, z którymi szeroko polemizował i argumentował przeciwko nim w dalszej części odpowiedzi na skargę. W kolejnych pismach procesowych Skarżący podtrzymywał swoje dotychczasowe stanowisko, podkreślając zagrożenia, niedogodności i zagrożenia wynikające ze złych stosunków wodnych w rejonie działek będących przedmiotem postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu, a to ze względów wskazanych poniżej. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 Ppsa, zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 Ppsa, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 Ppsa). W rozpoznawanej sprawie kontroli sądowej zostało poddane zarządzenie Burmistrza z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie sprzedaży w trybie bezprzetargowym nieruchomości położonej w O. składającej się z działek ewidencyjnych nr [...] i [...] W § 1 – 2 zarządzenia postanowiono, że przeznaczono do sprzedaży w drodze bezprzetargowej nieruchomość gruntową położoną w O., gmina O., oznaczoną jako działki ewidencyjne nr: [...] o pow. 0,0290 ha, [...] o pow. [...] ha i nieruchomość ta posiada urządzoną księgę wieczystą nr KZ [...] [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w O., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych. Nieruchomość stanowi własność Miasta i Gminy O. na podstawie prawomocnej decyzji Wojewody W. [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. Działki nr: [...] i [...] przeznaczone są do sprzedaży na rzecz właściciela nieruchomości sąsiedniej, celem poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej, tj. działek ewidencyjnych nr: [...], [...] i [...], zapisanych w księdze wieczystej nr KZ [...]/9, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w O., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych. Ustalono cenę sprzedaży nieruchomości w wysokości brutto: [...] zł (w tym [...]% VAT) (słownie: [...] złotych [...]); w tym: cena działki nr [...] w wysokości brutto: [...] zł (w tym [...]% VAT) (słownie: [...] złotych [...]); cena działki nr [...] w wysokości brutto: [...] zł (w tym [...]% VAT) (słownie: [...] złote [...]). Wskazano również, że wykaz nieruchomości przeznaczonej do sprzedaży zostanie podany do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu na okres 21 dni oraz zamieszczenie informacji w prasie lokalnej "Nasze Strony Ostrzeszowskie" i na stronach internetowych Urzędu Miasta i Gminy O.. Szczegółowe warunki sprzedaż określi protokół rokowań. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed merytorycznym rozpoznaniem skargi Sąd zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania jej dopuszczalności. W związku z tym przyjdzie zauważyć, że w niniejszej sprawie skarga wniesiona została w trybie i na zasadach określonych w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935, dalej: ustawa zmieniająca), która weszła w życie w dniu [...] czerwca 2017 r., stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W odniesieniu do aktów prawa miejscowego oraz innych aktów z zakresu administracji publicznej, w wyniku powyższej nowelizacji zniesiono, wynikający z art. 52 Ppsa w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, obowiązek uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi, jak również usunięto ograniczenie czasowe do wniesienia skargi, wprowadzając w art. 53 § 2a Ppsa zasadę, zgodnie z którą w przypadku innych aktów (niż określonych w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Powyższe zasady, obowiązujące od dnia [...] czerwca 2017 r. mają zatem zastosowanie w niniejszej sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest zarządzenie z dnia [...] marca 2020 r. Z aktualnej treści art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że merytoryczne rozpoznanie skargi możliwe jest przy łącznym spełnieniu dwóch warunków, tj. publicznoprawnego charakteru zaskarżonego zarządzenia oraz naruszeniu postanowieniami zarządzenia interesu prawnego wnoszącego skargę. Dokonując oceny niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż spełniony został wymóg charakteru sprawy objętej przedmiotem skargi, gdyż zaskarżone zarządzenie zostało podjęte w sprawie z zakresu administracji publicznej. Zarządzenie w sprawie przeznaczenia do sprzedaży w trybie bezprzetargowym nieruchomości gminnej, stanowi etap przygotowawczy i poprzedzający czynności cywilnoprawne, ale czynnością o takim charakterze nie jest. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego decydowanie o tym, która nieruchomość ma pozostać własnością gminy, a co do której nieruchomości gmina ma się takiej nieruchomości wyzbyć, ma cechy wykonywania przez gminę zadań publicznych polegających na gospodarowaniu mieniem komunalnym, a tym samym zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców. Podejmując zarządzenie, którego konsekwencją będzie wyeliminowanie danej nieruchomości z gminnego zasobu nieruchomości burmistrz wykonuje z ramienia gminy zadania publicznoprawne, a zatem podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej. Kolejnym zagadnieniem w badanej sprawie jest ustalenie czy Skarżący ma interes prawny w żądaniu zbadania legalności zarządzenia przez sąd administracyjny. W tym miejscu stwierdzić trzeba, że w przeciwieństwie do postępowania sądowoadministracyjnego, toczącego się w następstwie skargi na rozstrzygnięcie administracyjne podejmowane w trybie postępowania administracyjnego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wnoszący skargę musi wykazać się nie tylko interesem prawnym lub uprawnieniem, ale jednoczesnym naruszeniem tego interesu lub uprawnienia. Dopiero bowiem naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na zarządzenie (uchwałę) organu otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Odczytanie komentowanego przepisu prowadzi do wniosku, że w celu ustalenia istnienia legitymacji do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zarządzenie podjęte w sprawie przeznaczenia do sprzedaży nieruchomości nie wystarcza nawet samo posiadanie interesu prawnego. Legitymowany do wniesienia skargi jest bowiem wyłącznie podmiot, którego interes prawny został naruszony zaskarżonym rozstrzygnięciem. Legitymacja skargowa opiera się na twierdzeniu danego podmiotu, że zarządzenie narusza jego interes prawny lub uprawnienie i stanowi podstawę zaskarżenia danego zarządzenia podjętego przez jednostkę samorządu terytorialnego. Z utrwalonego stanowiska sądów administracyjnych wynika, że naruszenie interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oznacza istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków Skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżonym zarządzeniem (uchwałą) (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2859/14 dostępny, jak wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu, na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie interesu prawnego składającego skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi mieć przy tym charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Zarządzenie, czy też konkretne jego postanowienia, muszą więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny Skarżącego. W świetle powyższego, skuteczność rozpatrzenia przez sąd administracyjny skargi na zarządzenie organu wykonawczego gminy - jak w niniejszej sprawie - uwarunkowana jest m.in. naruszeniem interesu prawnego Skarżącego tym zarządzeniem. Trzeba jeszcze raz podkreślić, że każdy Skarżący, składając skargę w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą, to znaczy, iż zachodzi związek polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114). Sąd podziela wywody w zakresie interesu prawnego przeprowadzone przez organ w odpowiedzi na skargę. Podziela również stanowisko organu, że Skarżący nie wykazał, by w wyniku podjętego zarządzenia doszło do naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia, polegającego na istnieniu związku między zawartym w kwestionowanym zarządzeniu unormowaniem, a jego własną indywidualną sytuacją prawną, wynikającą z przepisów prawa materialnego. Z uzasadnienia skargi można jedynie wywnioskować, że Skarżący naruszenia swojego interesu prawnego upatruje w tym, iż domaga się od gminy uregulowania stosunków wodnych w rzeczonym rejonie wskazując na istniejące w tym zakresie nieprawidłowości. W ocenie Sądu, tak sformułowane naruszenie interesu prawnego nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadnicze bowiem znaczenie dla oceny legitymacji procesowej Skarżącego miało ustalenie, czy kwestionowane zarządzenie wywołuje skutki w sferze prawnej Skarżącego jako właściciela działki nr [...], tzn. czy prowadzi do ograniczenia lub pozbawienia jej dotychczasowych uprawnień bądź nakłada na niego nowe obowiązki. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym, na co zwracał uwagę również organ, przyjmuje się, że co do zasady nie mają wystarczającego interesu w kwestionowaniu zarządzeń wydawanych na podstawie art. 28, art. 34, art. 35 art. 37 ust. 2 pkt. 6 Ugn tzw. podmioty trzecie, jak osoby nie posiadające tytułu prawnego do nieruchomości, których zbycie dotyczy, czy też nieruchomości, których poprawa warunków zagospodarowania ma nastąpić. Podzielając przedstawione powyżej wywody Burmistrza w zakresie braku interesu prawnego po stronie Skarżącego, a tym bardziej naruszenia tego interesu, Sąd stoi na stanowisku, że stykanie się "narożnikiem" działki należącej do Skarżącego z działką będącą przedmiotem zarządzenia nie kreuje takiego interesu. Co więcej, w kontekście zarzutów Skarżącego w zakresie stosunków wodnych, nie wnikając z racji nie rozstrzygania w sprawie merytorycznie w zagadnienia in meriti, można jedynie wskazać, że dla podejmowania ewentualnych prawnych działań w tym zakresie nie ma znaczenia, kto będzie właścicielem działki. Zdaniem Sądu, wbrew subiektywnemu przekonaniu Skarżącego, zaskarżona uchwała nie wpływa na przysługujące mu prawo własności do nieruchomości o nr [...] ani na sposób jego wykonywania. Zarządzenie w sprawie sprzedaży spornych działek, w celu poprawy warunków zagospodarowania nieruchomości przyległych, nie narusza interesu prawnego Skarżącego. Analizując okoliczności niniejszej sprawy oraz wpływ postanowień zaskarżonego zarządzenia na wykonywanie przez Skarżącego jego uprawnień właścicielskich w stosunku do działki nr [...] Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżone zarządzenie nie zmieni dotychczasowej sytuacji prawnej Skarżącego. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a Ppsa, odrzucił skargę. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 Ppsa Sąd, z uwagi na odrzucenie skargi, zwrócił Skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]zł (pkt 2 sentencji postanowienia). /-/ A. Kiersnowska - Tylewicz
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 24 kwietnia 2020
- Symbol z opisem
- 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
- Skarżony organ
- Burmistrz Miasta i Gminy
- Sędziowie
- Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Wa 1323/20 · 13 stycznia 2021
Wyrok WSA w Warszawie z 13 stycznia 2021 r., I SA/Wa 1323/20
Sygnatura: II SA/Kr 1370/20 · 12 stycznia 2021
Postanowienie WSA w Krakowie z 12 stycznia 2021 r., II SA/Kr 1370/20
Sygnatura: I SA/Wa 1859/20 · 8 stycznia 2021
Postanowienie WSA w Warszawie z 8 stycznia 2021 r., I SA/Wa 1859/20
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny