II SA/Po 332/16

Dnia 19 kwietnia 2018 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym Stowarzyszenia B ze skargi Stowarzyszenia A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy /-/ R. Talaga

Stowarzyszenie B, będące uczestnikiem postępowania, wniosło o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. Stowarzyszenie nie posiada żadnego majątku, nieruchomości i ruchomości, jak również nie posiada żadnych akcji, udziałów, obligacji i żadnych oszczędności, ani kont bankowych. Przekreślono rubryki wniosku dotyczące majątku, posiadanych środków trwałych i dochodów oraz posiadanych rachunków bankowych. Stowarzyszenie swoją działalność opiera na dobrowolnych składkach członkowskich, gdyż nie prowadzi działalności gospodarczej i nie ma żadnych zysków ze swojej działalności o charakterze "non profit", a nie pobiera dotacji od Skarbu Państwa, instytucji samorządowych ani Unii Europejskiej. Przedstawiciel Stowarzyszenia argumentowała, że nie pobiera żadnego wynagrodzenia za swoją działalność i reprezentację na zewnątrz. Prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej jako "P.p.s.a.". Zawarty w przepisie art. 246 § 2 P.p.s.a. zwrot "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Stowarzyszenie ubiegające się o prawo pomocy powinno wykazać, że podjęło wszelkie, niezbędne kroki zmierzające do wygospodarowania środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych, jednakże nie przyniosły one zamierzonego efektu. Udzielenie Stowarzyszeniu prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których strona wykaże, iż zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe, bowiem zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jak wynika akt sprawy Stowarzyszenie jest organizacją o charakterze zwykłym, które ma obecnie [...] członków. Stowarzyszenie powoływało się na okoliczność, że środki jakim dysponuje pochodzą ze składek członkowskich. Ustalenie odpowiedniej wysokości składek członkowskich oraz ich egzekwowalność leży w dobrze pojmowanym interesie Stowarzyszenia. Obciążenia wynikające z kosztów postępowania sądowego prowadzonego przez Stowarzyszenie w związku z prowadzoną działalnością powinni zatem ponosić jego członkowie. Zobowiązani są oni bowiem do zapewnienia środków na prowadzenie regulaminowej działalności Stowarzyszenia, w zakres której wchodzą również sprawy sądowe, wymagające co do zasady uiszczania opłat i czynienia wydatków. Członkowie Stowarzyszenia przystępujący do aktywnej realizacji zamierzonych celów i z powołaniem się na nie, m.in. w postępowaniu sądowoadministracyjnym, muszą liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów postępowania i przeznaczyć odpowiednie środki na ich pokrycie. Należy przy tym zauważyć, że wnioskodawca jest Stowarzyszeniem, które wprawdzie nie może prowadzić działalności gospodarczej, lecz może uzyskiwać środki na swoją działalność także z innych źródeł, jak zbiórki, darowizny i dotacje. Stąd uprawniony jest wniosek, że Stowarzyszenie nie jest pozbawione jakiegokolwiek źródła finansowania. Niewystarczające do przyznania prawa pomocy jest zatem samo stwierdzenie, że Stowarzyszenie swoją działalność opiera na zasadzie społecznej "non profit". W tym stanie rzeczy wniosek Stowarzyszenia o prawo pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ R. Talaga