II SA/Po 291/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lipca 2023 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 lutego 2023 r., nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia 27 grudnia 2022 r., nr [...]

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 lutego 2023 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 27 grudnia 2022 r., nr [...], o odmowie przyznania J. K. dodatku węglowego. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że decyzją z dnia 27 grudnia 2022 r. Burmistrz [...] odmówił przyznania J. K. (dalej również jako: "wnioskodawca" albo "skarżący") pomocy w formie dodatku węglowego. J. K. złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego. W deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw strona wskazała, że prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe, a głównym źródłem ogrzewania jest piec na paliwo stałe. Przed wydaniem decyzji odmownej w dniu 21 grudnia 2022 r. przeprowadzony został wywiad środowiskowy z którego wynika, że odwołujący pod wskazanym adresem nie zamieszkuje. W budynku pod adresem ul. A. znajduje się pawilon handlowy, a strona zamieszkuje w K. ul. K. . Tym samym zdaniem organu strona nie spełniała warunków do przyznania dodatku węglowego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. K.. Rozpoznając wniesione odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło treść przepisów ustawy z dnia 05 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022, poz. 1692 ze zm., dalej również jako: "ustawa"), oraz wskazało, że wnioskodawca złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego. W deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw strona oświadczyła, że prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe w miejscowości K. ul. A. . Głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe zainstalowany w budynku jednorodzinnym. Z zebranego w sprawie materiału wynika, że J. K. nie zamieszkuje na stałe pod adresem ul. A. , [...] K. oraz nie ponosi opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi pod adresem wskazanym we wniosku o dodatek węglowy. Budynek przy ul. A. w K. jak wynika z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego to w rzeczywistości pawilon handlowy. Załączone do akt sprawy zaświadczenie nr [...] z dnia 09 maja 2022r. wystawione przez Starostwo Powiatowe [...] Wydział Architektury i Budownictwa dotyczy zmiany sposobu użytkowania budynku usługowego (handlowego) na budynek gospodarczy zlokalizowany na działce nr [...] i nie poświadcza zmiany sposobu użytkowania tego obiektu na budynek mieszkalny, przystosowany do zamieszkania. Ponadto wnioskodawcy J. i M. K., jak wynika z treści tego zaświadczenia zamieszkują ul. W. , [...] K. . W związku z tym należało uznać, że J. K. prowadzi swoje gospodarstwo domowe w K. przy ul. W. , natomiast nie prowadzi gospodarstwa domowego pod adresem, ul A. , [...] K. , w którym głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia. kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi. Kolegium podkreśliło, że warunkiem otrzymania tego dodatku jest faktyczne zamieszkiwanie i gospodarowanie pod wskazanym adresem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. K. podniósł zarzuty naruszenia: 1. art. 79 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej jako: "K.p.a.") mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie przez Kolegium, iż Burmistrz [...] nie zawiadomił skarżącego o terminie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (oględzin) nieruchomości przy ul. A. w K. z siedmiodniowym wyprzedzeniem, co spowodowało, że organ nie mógł obejrzeć wnętrza domu mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], zobaczyć i rozstrzygnąć czy rzeczywiście zamieszkuję w nim z żoną a także ustalić ile budynków znajduje się na przedmiotowej działce (są tam [...] budynki); 2. art. 2 ust. 2 w związku z art. 2 ust. 15a ustawy o dodatku węglowym poprzez niezasadne przyjęcie, że faktycznie nie zamieszkiwałem w domu mieszkalnym na ul. A. w K. gdzie znajduje się zarówno dom mieszkalny jednorodzinny, jak i dawny pawilon handlowy przekształcony na budynek gospodarczy i nieuwzględnienie że mieszkanie przy ul. W. w K. jest pustostanem przeznaczonym na sprzedaż - nikt nie sprawdzał w ramach oględzin w rozumieniu K.p.a. czy w mieszkaniu tym nadal zamieszkuję; 3. art. 77 § 1 K.p.a mające wpływ na wynik sprawy poprzez brak zgromadzenia materiału dowodowego i przedwczesne zakończenie postępowania. Skarżący wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z załączonego do skargi zdjęcia ogłoszenia o wystawieniu mieszkania przy ul. K. w K. na sprzedaż oraz zdjęć nieruchomości przy ul. A. w K. z wyszczególnieniem zdjęć budynków oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącego decyzja organu odwoławczego jest niesłuszna, albowiem ponieważ została wydana bez należytego zbadania sprawy i bez dokładnych ustaleń jakie budynki znajdują się na działce nr [...], jak wygląda budynek mieszkalny od wewnątrz, czy znajduje się w nim kocioł na paliwo stałe, czy to paliwo jest zgromadzone, czy kocił jest wyłącznym źródłem ogrzewania domu. W przedmiotowym przypadku dokonując weryfikacji i w jej ramach oględzin nieruchomości przy ul. A. nie dopełniono wymogu zawiadomienia skarżącego o wizycie pracowników organu przyznaj mniej na 7 dni przed terminem tych oględzin. Skarżący podkreślił, że na działce nr [...] przy ul. A. w K. znajdują się dwa budynki: budynek mieszkalny w którym mieszkam z żoną i dawny pawilon handlowy przerobiony przeze mnie na budynek gospodarczy. Kolegium błędnie przyjęło, że na nieruchomości tej znajduje się tylko dawny pawilon handlowy, który nadal pełni tę funkcję a ja z żoną nadal mieszkam na ul. K. . Tymczasem mieszkam na ul. A. w K. w budynku mieszkalnym stojącym obok dawnego pawilonu handlowego a mieszkanie przy ul. K. jest pustostanem przeznaczonym na sprzedaż. Sytuację na obu nieruchomościach przedstawia załączona dokumentacja fotograficzna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Kontroli Sądu poddano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza [...] o odmowie przyznania dodatku węglowego. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 05 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, a w szczególności art. 2 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r., poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Z zacytowanego przepisu wynika, że koniecznym do spełniania warunkiem dla otrzymania dodatku węglowego jest ogrzewanie gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. urządzenie grzewcze, to jest: kocioł na paliwo stałe, kominek, kozę, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnię, kuchnię węglową lub piec kaflowy, w których spalane jest paliwo stałe, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 u.d.w. węgiel kamienny, brykiet lub palet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. W rozpoznawanej sprawie organy rozstrzygające uznały, że z zebranego w sprawie materiału wynika, że J. K. nie zamieszkuje na stałe pod adresem ul. A. , [...] K. oraz nie ponosi opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi pod adresem wskazanym we wniosku o dodatek węglowy. Budynek przy ul. A. w K. , jak wynika z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, to w rzeczywistości pawilon handlowy. Rozstrzygnięcie powyższe uznać należało za przedwczesne. Przede wszystkim zdaniem Sądu organy rozstrzygające nie ustaliły, czy pod adresem ul. A. , [...] K. znajduje się budynek mieszkalny. Co prawda przeprowadzone dwukrotnie – jednakże co warte podkreślenia – bez udziału skarżącego – czynności w ramach wywiadu środowiskowego wskazały, że pod adresem powyższym znajduje się budynek handlowy (dla którego została wydana decyzja o zmianie na sposobu użytkowanie na budynek gospodarczy), to jednak materiał dowodowy załączony do skargi, w tym w szczególności zdjęcie znajdujące się na k. 8 akt sądowych, wskazuje, że obok budynku opisanego przez organ znajduje się budynek mieszkalny i o przyznanie dodatku węglowego na ogrzewanie powyższego budynku wystąpił skarżący. Zgromadzony materiał dowodowy uniemożliwia Sądowi weryfikację powyższych twierdzeń, co powoduje, że obowiązek powyższy spoczywa na organie, który może skorzystać zarówno z dokumentów w postaci odpisów z ewidencji gruntów, jak i ponownie przeprowadzić wywiad środowiskowy, tym razem powiadamiając wcześniej skarżącego o podejmowanych czynnościach. Sąd zauważa, że co prawda organy administracji publicznej zwróciły uwagę, że skarżący nie uiszcza opłaty za wywóz nieczystości z nieruchomości położonej przy ul. A., jednak okoliczność powyższa nie może przesądzać o braku przyznania wnioskowanego świadczenia. Mając powyższe uznać należało, że organy administracji publicznej rozstrzygając przedmiotową sprawę dopuściły się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej zobowiązane są do ustalenia, czy przy ul. A. znajduje się budynek mieszkalny, a w przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej, do ustalenia, czy był on w momencie złożenia wniosku zamieszkany i faktycznie ocieplany za pomocą węgla. Równocześnie organy zobowiązane są do zapewnienia skarżącemu czynnego uczestnictwa w podejmowanych czynnościach, w tym podczas trwania wywiadu środowiskowego. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy pkt XV zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 09 maja 2023 r. wydanego w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095).