II SA/Po 273/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Daniel (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Jacek Rejman Protokolant starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2026 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego z dnia 4 lutego 2026 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań oddala skargę.

Podaniem z dnia 25 marca 2024 r. W. B. reprezentowany przez pełnomocnika N. V. (dalej jako: "inwestor") zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy [...] (dalej jako: "Burmistrz" lub "organ pierwszej instancji") o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie urządzenia wodnego – stawu o pow. 4 935 m2 i głębokości 5 m na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...] obręb [...], gm. [...]. W toku prowadzonego postępowania Burmistrz ustalił, że dla terenu inwestycji nie obowiązuje aktualnie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Ponadto zakwalifikował on planowaną inwestycję do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 89 lit. f rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839 z późn. zm.; dalej jako: "rozporządzenie") tj. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których może być stwierdzony obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 63, art. 71, art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r., poz. 1112 ze zm.; dalej jako: "u.u.i.ś"), dla planowanej inwestycji zachodził obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przed wydaniem której może być wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zawiadomieniem z dnia 9 maja 2024 r. organ pierwszej instancji poinformował strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego, wskazując jednocześnie, że możliwe jest zapoznanie się z dokumentacją w przedmiotowej sprawie. Pismami z dnia 9 maja 2024 r. Burmistrz wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wód Polskich Zarząd Zlewni w [...] oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z wnioskiem o wyrażenie opinii, czy dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Pismem z dnia 23 maja 2024 r., znak: [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] poinformował, że nie jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2024 r., znak: [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] z stwierdził, że dla ww. przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określenia zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko. Pismem z dnia 22 lipca 2024 r., znak: [...], stanowisko w sprawie zajął również Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] wskazując, że dla planowanego przedsięwzięcia stwierdza potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określenia zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2024 r., znak: [...], Burmistrz, po przeanalizowaniu załączonych do wniosku dokumentów i zasięgnięciu opinii ww. organów, stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Postanowieniem z dnia 20 września 2024 r., znak: [...], organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, do czasu przedłożenia przez inwestora raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Raport ten został przedłożony w siedzibie organu w dniu 23 września 2024 r. Postanowieniem z dnia 30 września 2024 r., znak: [...], Burmistrz podjął zawieszone postępowanie. Przed wydaniem decyzji przeprowadzono postępowanie zapewniono możliwość wnoszenia wniosków i uwag w przedmiotowej sprawie. Powyższe zostało ogłoszone obwieszczeniem z dnia 30 września 2024 r. znak: [...], które zamieszczone zostało w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy [...], na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy [...] oraz na tablicy ogłoszeń Sołectwa [...]. W wyznaczonym terminie nie zgłoszono żadnych uwag i wniosków. Burmistrz wystąpił następnie o uzgodnienia do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] i Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarządu Zlewni w [...], a także o opinię do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Pismem z dnia 7 października 2024 r., znak: [...], opinię z zastrzeżeniami w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych przedłożył Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...]. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2024 r., znak: [...] Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] uzgodnił realizację przedsięwzięcia w proponowanym do realizacji wariancie oraz określił warunki jego realizacji. Pismem z dnia 3 stycznia 2025 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] zwrócił się do Burmistrza o wezwanie inwestora do uzupełnienia raportu w zakresie ochrony przyrody. W wezwaniu poproszono m.in. o przeanalizowanie oddziaływania przedsięwzięcia na krajobraz, w szczególności na krajobraz priorytetowy [...] wyznaczony w Audycie Krajobrazowym Województwa [...], w tym wymienione w nim zagrożenia, ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na lokalny korytarzy ekologiczny, którym jest [...] oraz jej otoczenie, a także o zweryfikowanie planowanego położenia przedsięwzięcia w świetle zakazu budowania nowych obiektów budowlanych na terenie [...] Parku Krajobrazowego w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych (§ 4 ust. 1 pkt7 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia 30 września 2013 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego; Dz. Urz. Woj. [...]. poz. [...] z późn. zm.). Ponadto pismem z dnia 3 lutego 2025 r. Regionalny Dyrektor poprzez Burmistrza zwrócił się do inwestora o uzupełnienie raportu w zakresie hydrogeologii. Wezwano inwestora o przedstawienie budowy geologicznej i warunków hydrogeologicznych w miejscu planowanego wykonania stawu ze szczególnym uwzględnieniem głębokości zalegania poziomu wód gruntowych, wskazanie głównego użytkowego poziomu wodonośnego i wyjaśnienie, czy jest on izolowany od powierzchni utworami słabo przepuszczalnymi. Poproszono o przedstawienie rzędnych występowania pierwszego poziomu wodonośnego oraz planowanych rzędnych dna stawu, uzasadnienie przyjętych parametrów technicznych planowanego stawu, w szczególności w aspekcie przyjętej głębokości, określonej na 5 m p.p.t., dokonanie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na lokalne środowisko hydrogeologiczne oraz stosunki wodne (w aspekcie ich zmiany) w miejscu realizacji planowanego stawu oraz na terenach do niego przyległych zarówno na etapie realizacji, jak i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem przepływającego w sąsiedztwie cieku wodnego. Ponadto wniesiono o wykazanie w oparciu o informacje nt. budowy geologicznej i warunków hydrogeologicznych terenu przedsięwzięcia, że realizacja i eksploatacja przedsięwzięcia nie spowoduje zmian stosunków wodnych, lub – jeśli zostanie stwierdzona zmiana stosunków wodnych – o wykazanie, że służą one ochronie przyrody lub racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej lub rybackiej. Wezwano również o przedstawienie lokalizacji przedsięwzięcia względem ujęć wód podziemnych i stref ochronnych ujęć wód podziemnych oraz o ocenę wpływu realizacji przedsięwzięcia na te ujęcia, jak również określenie lokalizacji inwestycji względem złóż wraz z oceną wpływu planowanej inwestycji na możliwość eksploatacji tych złóż. Z uwagi na to, że teren przedsięwzięcia znajduje się na obszarze zagrożonym podtopieniami wód gruntowych wezwano do uzupełnienia raportu w zakresie oceny skali stopnia podtopień na terenie przedsięwzięcia, a także wskazanie, czy i jakie przewidziano zabezpieczenia infrastruktury i środowiska na wypadek ich wystąpienia. W związku z tym, że masy ziemne wydobyte w wyniku realizacji przedsięwzięcia wnioskodawca planował wykorzystać na terenie zainwestowania poproszono o oszacowanie ilości tych mas, wskazanie miejsca, w którym zostaną wykorzystane, określenie docelowych rzędnych terenu oraz ocenę, czy nie spowoduje to negatywnej zmiany stosunków wodnych na przedmiotowym terenie. Ponadto wskazano aby podać sposób zabezpieczenia obszaru, na którym planuje się tankowanie sprzętu, przed potencjalnymi wyciekami. Następnie inwestor wnosił o przedłużenie terminu do uzupełniania raportu odpowiednio najpierw do dnia 31 marca 2025 r., a następnie do dnia 30 kwietnia 2025 r., na co Burmistrz przystawał. Pismem z dnia 18 kwietnia 2025 r. inwestor przedłożył stosowne uzupełniania raportu, które następnie pismem z dnia 5 maja 2025 r. przekazane zostały do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. Pismem z dnia 5 maja 2025 r. organ pierwszej instancji wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] z zapytaniem, czy po uzupełnieniu raportu z dnia 18 kwietnia 2025 r. podtrzymują swoje stanowisko. Oba organy podtrzymały swoje wcześniejsze stanowiska. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2025 r. znak: [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] odmówił uzgodnienia w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie urządzenia wodnego – stawu o pow. 4 935 m2 i głębokości 5 m na działce o nr ewid. [...], [...], [...], [...] obręb [...], gm. [...]. Uzasadniając rozstrzygnięcie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska zwrócił uwagę, iż w przedłożonym uzupełnieniu z 18 kwietnia 2025 r. nie odniesiono się do kwestii oceny oddziaływania przedsięwzięcia na lokalny korytarzy ekologiczny, którym jest [...] oraz jej otoczenie. Ponadto odpowiedzi wnioskodawcy w powyższych zakresach zawarte w uzupełnieniu raportu w opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska są dalece niewystarczające. Organ uzgadniający zwraca także uwagę, że wśród zagrożeń dla możliwości zachowania wartości krajobrazu Audyt wskazuje się zagrożenie związane z prowadzeniem melioracji (odwadniających i nawadniających) wpływających na zaburzenie stosunków wodnych i oddziałujące niekorzystnie na poziom wód i przesuszanie gruntów. Zagrożenie występuje zarówno w obrębie zboczy jak i na obszarach w bezpośrednim sąsiedztwie rzek i kanałów melioracyjnych. Ponadto z odpowiedzi wnioskodawcy wynika, że staw zaplanowano do realizacji w odległości około 55 m od brzegu bezimiennej rzeki stanowiącej dopływ Odczepnichy. Mając na uwadze powyższe, informacje przedstawione w raporcie o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz zawarte w jego uzupełnieniu wyjaśnienia nie są wystarczające do oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze. W przedstawionym uzupełnieniu raportu, pomimo jednoznacznego wskazania przez Regionalnego Dyrektora zagadnień wymagających przeanalizowania, nie odniesiono się również do żadnej z kwestii wskazanych w wezwaniu z dnia 3 lutego 2025 r. Mając na uwadze powyższe, pismem z dnia 5 września 2025 r. Burmistrz zwrócił się do inwestora o informację, aby w terminie 7 dni od daty doręczenia wskazał, czy zgadza się na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie niż wskazany przez niego we wniosku. W dniu 18 września 2025 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo inwestora z wnioskiem o wydłużenie o 60 dni terminu odpowiedzi na wariantowanie inwestycji. Pismem z dnia 25 września 2025 r. Burmistrz poinformował, że przedmiotowe postępowanie dotyczy wariantów przedstawionych w raporcie. W związku z tym, iż w terminie 7 dni inwestor nie wskazał, który zaproponowany wariant z raportu ma być wskazany w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ pierwszej instancji poinformował, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach będzie negatywna. Obwieszczeniami z dnia 26 września 2025 r. oraz z dnia 3 listopada 2025 r. Burmistrz poinformował o zebraniu materiału dowodowego oraz o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie. W wyznaczonym terminie nie zgłoszono żadnych uwag i wniosków. Pismem z dnia 3 października 2025 r. inwestor wniósł o przywrócenie terminu do uzupełniania dokumentacji, wyznaczonego w piśmie z dnia 5 września 2025 r., co uzasadnił koniecznością przeprowadzenia analiz przyrodniczych, hydrologicznych i środowiskowych, zwracając uwagę że wyznaczony termin był niewystarczający do opracowania rzetelnego materiału dowodowego w szczególności wariantowania inwestycji i oceny jego oddziaływania na środowisko. Wraz z wnioskiem inwestor przedłożył "uzupełnienie do KIP – wariantowanie inwestycji". Pismem z dnia 24 października 2025 r. Burmistrz poinformował, że zostanie wydana decyzja odmowna. Obwieszczeniami z dnia 3 oraz 20 listopada 2025 r. organ pierwszej instancji poinformował o pozyskaniu stosownych dokumentów oraz o wyznaczeniu terminu na załatwienie sprawy. Decyzją z dnia 3 grudnia 2025 r. Burmistrz odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. "budowa urządzenia wodnego – stawu o pow. 4 935 m2 i głębokości 5 m na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], obręb [...], gm. [...]". Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wskazał, że przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych, to z kolei potwierdzone zostało odmową uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]. Odmowa uzgodnienia stanowi zaś przesłankę zobowiązującą do wydania decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. Odwołanie od wyżej wymienionej decyzji wniósł inwestor reprezentowany przez pełnomocnika. Zaskarżył on rozstrzygnięcie Burmistrza w całości oraz wniósł o jego uchylenie, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, wraz z obowiązkiem pełnej, literalnej analizy raportu OOŚ i wszystkich uzupełnień. Decyzji organu pierwszej instancji zarzucono: naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej jako: "K.p.a") poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, dowolną jego analizę oraz brak wyczerpującego uzasadniania rozstrzygnięcia, a także naruszenie art. 62a, art. 66, art. 71, art. 72 i art. 80 u.u.i.ś. poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie że w toku postępowania nie została przedstawiona prawidłowa i szczegółowa analiza wariantów spełniająca wymogi u.u.i.ś. Decyzją z dnia 4 lutego 2024 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: "Kolegium" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2025 r., znak: [...] Regionalny Dyrektor Środowiska w [...] odmówił uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia, postanowienie to wiąże organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i skutkować musi wydaniem decyzji odmownej. Organ odwoławczy stwierdził przy tym, że postanowienie to wydane zostało po wszechstronnym rozpatrzeniu materiału dowodowego i nie dopatrzyło się innych naruszeń przepisów postępowania. Skargę na wyżej opisaną decyzję z zachowaniem ustawowego terminu wniósł W. B., reprezentowany przez pełnomocnika – N. V. (dalej jako: "skarżący"). Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, pominięcie przedłożonego przez stronę szczegółowego wariantowania przedsięwzięcia oraz bezkrytyczne przyjęcie odmowy uzgodnienia RDOS jako przesądzającej; 2. art. 10 § 1 K.p.a. poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu w zakresie uzgodnienia środowiskowego; 3. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia, brak własnej analizy oddziaływania oraz brak wskazania konkretnego przepisu, który miałby zostać naruszony; a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 62a i art. 66 u.u.i.ś. poprzez przyjęcie, że inwestycja nie spełnia wymogu wariantowania, mimo że przedłożono wariant rekomendowany, alternatywny i zerowy. 2. art. 77 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś. poprzez uznanie, że odmowa uzgodnienia przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska automatycznie obliguje do odmowy wydania decyzji środowiskowej. Mając na uwadze wyżej wymienione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji Kolegium w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 15 lipca 2026 r. pełnomocnik skarżącego podniósł dodatkowo zarzut naruszenia art. 58 K.p.a. poprzez brak przywrócenia terminu do przedłożenia dokumentów zawierających inne warianty przedsięwzięcia. Jak wyjaśnił pełnomocnik, wcześniejsze wnioski o przywrócenie terminu były rozpoznawane przez organ pozytywnie, a jedynie powyższe wniosek nie został rozpoznany przez organ. Natomiast skarżący wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom organu jego celem nie jest budowa stawów rybnych, a zbiornika retencyjnego, co będzie miało pozytywny wpływ na środowisko naturalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona w wyżej opisany sposób kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia doprowadziła Sąd do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wydana przez Kolegium decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja Burmistrza nie są bowiem dotknięte wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest zobowiązany uwzględniać z urzędu. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie postanowień stanowiły przepisy przywołanej wcześniej ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (powoływaną nadal jako: "u.o.o.ś"). Na wstępie merytorycznych rozważań należy przypomnieć, że ocena oddziaływania na środowisko jest szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości realizacji przedsięwzięcia. Przy czym, jak stanowi art. 61 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś., ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i taką ocenę, stanowiącą część postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przeprowadza organ właściwy do wydania tej decyzji (ust. 2). Postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego typu inwestycji wszczyna się wyłącznie na wniosek inwestora i tak też było w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ww. ustawy uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacznie oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwziąć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco bądź potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zostały określone w § 2 i § 3 cytowanego już wcześniej rozporządzenia Rady Ministrów. Planowane przez inwestora przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane przez organy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie § 3 ust. 1 pkt 89 lit. f rozporządzenia. Sąd zaznacza, że z ustaleniem tym inwestor nie polemizował. Mając na uwadze powyższe, Burmistrz postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2024 r. stwierdził obowiązek przeprowadzenia dla planowanego przedsięwzięcia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, określając przy tym jego zakres (po uzyskaniu stosownych opinii i uzgodnień). Tutaj również zaznaczenia wymaga, że inwestor miał możliwość zaskarżenia niniejszego postanowienia, czego nie uczynił. Ustalony zakres raportu był wobec powyższego wiążący. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (ust. 1 art. 71 u.u.i.ś.). Stosownie do art. 80 u.u.i.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone. Stosownie zaś do art. 3 ust. 1 pkt 8 u.u.i.ś., przez "ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko" rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Na gruncie przepisów u.u.i.ś. w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją związaną. Oznacza to z jednej strony, że organ właściwy do wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy. Wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić jedynie w razie: 1) niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 u.u.i.ś.), 2) odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 u.u.i.ś., 3) braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 u.u.i.ś.), 4) gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 u.u.i.ś.), 5) jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie to wpływa negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację tego przedsięwzięcia, o ile nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 tej ustawy (art. 81 ust. 3 u.u.i.ś.). Jeżeli żadna z wymienionych okoliczności nie zachodzi, organ jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 3 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 168/25, publ. CBOSA). W niniejszej sprawie podstawę do wydania decyzji negatywnej stanowił fakt, iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] (dalej jako: "RDOŚ") postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2025 r. odmówił uzgodnienia w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych. Stosownie zaś do zapisów art. 77 ust. 10 u.u.i.ś. postanowienie to wiąże organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Powyższe oznacza, że odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez ten podmiot uniemożliwia wydanie decyzji o treści pozytywnej dla wnioskodawcy. Uzgodnienie jest wiążącą formą wpływania przez organ uzgadniający na wydawanie aktów przez organ prowadzący postępowanie główne. W tym miejscu podkreślić należy, iż z regulacji zawartej w art. 77 u.u.i.ś. wynika, że ustawodawca, regulując procedurę dokonywania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przed wydaniem decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, stanowiącą współdziałanie organów administracji publicznej, o którym mowa w art. 106 K.p.a., wyłączył możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w tym trybie. Równocześnie nie zostało wyłączone zastosowanie art. 142 K.p.a., który stanowi, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko reprezentowane w orzecznictwie, iż do weryfikacji postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska jest uprawniony organ drugiej instancji i sąd administracyjny, niezależnie od instancji, w której sprawa jest rozpoznawana (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 549/14, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 2 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/OI 849/20, publ. CBOSA). Z tych też względów Sąd, mając na uwadze art. 135 P.p.s.a., dokonał kontroli postanowienia RDOŚ z dnia 22 sierpnia 2025 r., koncentrując się na przesłance odmowy uzgodnienia, która uzależniona była od działania strony tj. kwestii dokonania stosownych uzupełnień, o które wystąpił RDOŚ poprzez Burmistrza w dniu 2 stycznia 2025 r. i 3 lutego 2025 r. (kwestie wymagające uzupełnienia zostały szczegółowo przedstawione w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia). W sprawie nie ulega wątpliwości, iż szczególnym dowodem mającym istotne znaczenie w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie zaś z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać opis wariantów przedsięwzięcia uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania na środowisko ze wskazaniem wariantu wybranego do realizacji, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska; racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska może być tożsamy z wariantem wybranym do realizacji albo racjonalnym wariantem alternatywnym. Jak wskazuje się w orzecznictwie, zgodnie z prawidłową wykładnią art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. przedstawione warianty powinny się różnić przede wszystkim pod względem sposobu, w jaki wnioskowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na środowisko w związku z różnymi sposobami jego realizacji. Celem wskazania racjonalnego wariantu alternatywnego jest poszukiwanie alternatywnych rozwiązań pozwalających zrealizować przedsięwzięcie w sposób racjonalnie oddziałujący na środowisko. Nie można zatem zredukować wymaganych trzech wariantów w istocie do jednego lub kilku wariantów inwestycyjnych wraz z jednoczesnym uznaniem jednego z wariantów inwestycyjnych za najkorzystniejszy dla środowiska. Wariant najkorzystniejszy dla środowiska nie może być utożsamiany z jednym z wariantów proponowanych do realizacji przez wnioskodawcę, ponieważ decydującym czynnikiem w wyborze tego ostatniego wariantu jest czynnik najczęściej ekonomiczny, a nie ochrona środowiska. Racjonalny wariant alternatywny i wariant najkorzystniejszy dla środowiska nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego czy też teoretycznego. Nie należy więc przedstawiać wariantu, którego faktyczna realizacja jest technicznie lub faktycznie niemożliwa albo jego realizacja jest skazana na niepowodzenie (np. ze względów finansowych czy środowiskowych lub społecznych). Z kolei "alternatywność" oznacza, że wariant ten musi się różnić od wariantu proponowanego przez inwestora w zakresie oddziaływania na środowisko (wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 1384/22). Racjonalny wariant zawsze powinien spełniać dwie cechy – być jednocześnie "alternatywnym" i "racjonalnym". Brak którejkolwiek z tych cech będzie powodował, że wskazany przez inwestora jako racjonalny wariant alternatywny faktycznie nim nie jest. W konsekwencji przedłożony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko będzie wadliwy, a tym samym nie będzie możliwe w oparciu o jego ustalenia wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Racjonalność wariantu oznacza, że wariant taki faktycznie mógłby zostać wybrany przez organ dokonujący oceny raportu zamiast wariantu zaproponowanego przez inwestora. Z kolei "alternatywność" oznacza, że racjonalny wariant musi się różnić od wariantu proponowanego przez inwestora w zakresie oddziaływania na środowisko. Z tego powodu za wariant alternatywny nie może być uznany tzw. "wariant zerowy", ponieważ w ogóle nie oddziałuje na środowisko. W orzecznictwie wskazuje się również, że alternatywność wymaga, co do zasady, zaproponowania wariantu różnego pod względem kryteriów przestrzennych (jak np. lokalizacja, skala i rozmiar przedsięwzięcia) lub technologicznych (jak np. rodzaj użytych materiałów, urządzeń lub instalacji). Nie jest też wykluczone odwoływanie się do innych różnic, wynikających np. z kryteriów ekonomicznych i społecznych. Nie ulega jednak wątpliwości, że wariant alternatywny nie może mieć charakteru pozornego, tj.: nie może się sprowadzać do zaproponowania realizacji przedsięwzięcia w tej samej lokalizacji przy niewielkich różnicach technologicznych (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 3 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 168/25, publ. CBOSA). Nie jest oczywiście wyłączone odwoływanie się także do innych różnic, wynikających chociażby z kryteriów ekonomicznych i społecznych. W każdej sprawie kryteria te powinny zostać zindywidualizowane w oparciu o rodzaj przedsięwzięcia, dla którego inwestor występuje o ustalenia środowiskowych uwarunkowań. Celem wariantowania jest niedopuszczenie do podjęcia działań mogących negatywnie oddziaływać na środowisko. Skuteczność działań prewencyjnych w indywidualnej ocenie przedsięwzięcia uzależnione jest w dużej mierze od jakości opracowanych w raporcie wariantów oraz prawidłowej ich oceny przez organ wydający decyzję środowiskową. Nie jest zatem dopuszczalne poprzestanie na wskazaniu, że inwestor nie jest w stanie przedstawić trzech wariantów realizacji przedsięwzięcia (wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 6994/21, publ. CBOSA). W rozpoznawanej sprawie w przedłożonym raporcie na stronach 31-32 opisano warianty inwestycji: najkorzystniejszy ekonomicznie (który dotyczy najszersza część opracowania), wariant zerowy (odstąpienie od realizacji inwestycji), wariant alternatywny, polegający na budowie zbiornika na całej powierzchni działek oraz wariant najkorzystniejszy dla środowiska (budowę zbiornika na mniejszej powierzchni działek). Znaczyć przy tym trzeba, że w raporcie szczegółowemu opisowi poddany został jedynie wariant "najkorzystniejszy ekonomicznie", co stoi w sprzeczności z obowiązującymi przepisami. Braki w zakresie dokumentacji i oceny oddziaływania na środowisko wariantów alternatywnych nie zostały podjęte w przedłożonych przez inwestora uzupełnieniach. W tym miejscu Sąd wskazuje, iż art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. przewiduje, iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska - wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Podkreślić zatem należy, iż z punktu widzenia spełnienia przesłanki alternatywności wariantów istotne jest, aby organ orzekający w sprawie miał możliwość wyboru wariantu planowanego przedsięwzięcia jak najkorzystniejszego dla środowiska, pod warunkiem, że ma z czego wybierać. "[...] na gruncie obowiązujących przepisów wybór wariantu do realizacji przedsięwzięcia należy do organu. Aby to było możliwe konieczne jest szczegółowe opisanie w raporcie nie tylko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, który może być tożsamy z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, ale i racjonalnego wariantu alternatywnego, tak aby organ mógł sam dokonać porównania, a nawet wyboru innego niż zaproponowany przez inwestora wariant realizacji przedsięwzięcia. Powyższe wynika wprost z art. 81 ust. 1 u.u.i.ś., który stanowi, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia" (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 376/21; publ. CBOSA). Takiej możliwości (wyboru) trudno jednak doszukiwać się w niniejszej sprawie skoro sam inwestor, co wskazano wyżej, nie analizował szczegółowo żadnego innego wariantu. Ponadto RDOŚ za pośrednictwem Burmistrza zwrócił się do inwestora o dokonanie stosownych uzupełnień raportu m.in. poprzez: przeanalizowanie oddziaływania przedsięwzięcia na krajobraz, a także dokonanie stosownych ocen i ustaleń w zakresie hydrogeologii. Organ uzgadniający w swoim postanowieniu, stwierdził, że kwestie nie zostały wystarczająco przedstawione i uwzględnione. Sąd podkreśla w tym zakresie, że mimo dwukrotnego przedłużenia terminu na udzielenie odpowiedzi: najpierw do 31 marca 2025 r., a następnie do 30 kwietnia 2025 r. przez Burmistrza zgodnie z wnioskami inwestora, przedstawione uzupełnienia były zdawkowe i nie ujmowały wszystkich kwestii, które wskazywał RDOŚ. Co więcej, również na dalszym etapie postępowania – w tym postępowaniu odwoławczym – braki powyższe nie zostały uzupełnione. Nie jest więc tak, jak stara się wywieść skarżący, że jedyną wadliwością złożonego wniosku była wadliwość przedłożonych wariantów realizacji przedsięwzięcia. Wręcz przeciwnie, podstawowy dowód w sprawie, jakim jest raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zawierał wady, ponieważ nie był kompletny. Oznacza to, że nie mógł on stanowić dostatecznej podstawy do oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Sąd zaznacza przy tym, że wezwania organu uzgadniającego były jednoznacznie sformułowanie i wskazywały konkretne kwestie wymagające analizy, inwestor zaś reprezentowany był w toku postępowania przez pełnomocnika specjalizującego się w zakresie ochrony środowiska. W ocenie Sądu powyższe okoliczności świadczą więc nie tylko o braku szczegółowych informacji na temat wariantów alternatywnych realizacji przedsięwzięcia, ale również o braku dostatecznych informacji w zakresie preferowanego przez inwestora wariantu. Prawidłowo zatem RDOŚ odmówił uzgodnienia w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie urządzenia wodnego – stawu o pow. 4 935 m2 i głębokości 5 m, na działkach nr ewid. [...], [...], [...] i [...], obręg [...], gm. [...]. Za niezasadne należało uznać zatem zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia prawa materialnego, ponieważ przedstawiony raport oraz jego uzupełnienia nie zawierały wystarczającej analizy w zakresie wariantów alternatywnych oraz wariantu preferowanego, jak również nie zawierały wszystkich niezbędnych elementów, zaś odmowa dokonania uzgodnienia wiązała organ prowadzący postępowanie i uniemożliwiała wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Końcowo stwierdzić należy, że Sąd nie dopatrzył się aby organy naruszyły przepisy postępowania rozpoznając niniejszą sprawę. W szczególności nie zostały naruszone art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. – rozstrzygnięcia organów zapadły po przeprowadzeniu wymaganego postępowania wyjaśniającego oraz w wyniku dokonania oceny zebranego materiału dowodowego. Podkreślenia raz jeszcze wymaga, że brak uzgodnienia wykluczał możliwość wydania decyzji pozytywnej. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. polegający na pozbawieniu skarżącego czynnego udziału w postępowaniu uzgodnieniowym, ponieważ inwestor składał w tym zakresie wnioski o przedłużenie terminu, które były uwzględniane przez organ pierwszej instancji. Podobnie za bezzasadny uznać należało zarzut naruszenia art. 58 K.p.a., skoro, jak wyżej wskazano, podstawą odmowy uzgodnienia projektu decyzji nie była tylko wadliwość w zakresie przedstawionych wariantów realizacji przedsięwzięcia, ale również niekompletność przedłożonego raportu, który to brak nie został uzupełniony w toku prowadzonego postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.