II SA/Po 168/26

Dnia 13 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Paweł Daniel (sprawozdawca) Sędzia WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2026 roku sprawy ze skargi M. K. działającego przez opiekuna prawnego w osobie A. W. na postanowienie Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 7 stycznia 2026 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu jest postanowienie Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 7 stycznia 2026 r., znak: [...], mocą którego organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu 19 września 2025 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] wydał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności znak: [...] skierowane do M. K., działającego przez opiekuna A. W.. Zgodnie z bezspornymi ustaleniami organów, orzeczenie to zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 6 października 2025 r. Równocześnie, w pouczeniu wydanego orzeczenia organ orzekający prawidłowo poinformował stronę, że odwołanie należy wnieść w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia. W dniu 22 października 2025 r. do organu I instancji wpłynęło odwołanie od powyższego orzeczenia. Pismo zawierające odwołanie zostało przez skarżącą opatrzone datą 22 października 2025 r. Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, wydając w dniu 7 stycznia 2026 r. opisane na wstępie postanowienie, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy wskazał, że skoro orzeczenie doręczono 6 października 2025 r., to 14-dniowy termin upływał 20 października 2025 r. Tym samym odwołanie wniesione w dniu 22 października 2025 r. było spóźnione. Ponadto organ wskazał, że nie złożono wniosku o przywrócenie terminu, a treść odwołania nie dawała podstaw do uznania, że taki wniosek został w nim zawarty. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł M. K., działając przez opiekuna A. W., powołując się na pismo organu I instancji, które miało potwierdzać złożenie odwołania w terminie. Dodatkowo skarżący sformułował szereg zarzutów merytorycznych dotyczących błędnej interpretacji dokumentacji medycznej i domagał się przyznania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę z dnia 23 lutego 2026 r. organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Ponieważ przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie kończące postępowanie (stwierdzające uchybienie terminu), Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.), organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wydanie postanowienia na tej podstawie jest obowiązkiem organu II instancji w każdym przypadku, gdy środek odwoławczy zostanie wniesiony po upływie ustawowego terminu (tj. 14 dni od doręczenia decyzji stronie). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że orzeczenie organu I instancji zostało doręczone stronie w dniu 6 października 2025 r. Bieg 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania upływał zatem z końcem dnia 20 października 2025 r. (poniedziałek). Równocześnie orzeczenie organu pierwszej instancji z dnia 19 września 2025 r. zawierało prawidłowe pouczenie o trybie i terminie odwoławczym. Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Strona skarżąca została o tym w sposób jasny i wyczerpujący poinformowana w treści otrzymanego rozstrzygnięcia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest to, że odwołanie strony – jak wynika jednoznacznie z akt sprawy – zostało sporządzone i opatrzone datą 22 października 2025 r. i w tym samym dniu wpłynęło fizycznie do organu I instancji. Fakt, iż dokument został osobiście przez stronę datowany na dzień 22 października, kategorycznie wyklucza możliwość, aby odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej przed upływem terminu (tj. do 20 października włącznie). Pismo nie mogło zostać nadane zanim zostało fizycznie sporządzone. Wobec zbieżności daty widniejącej na piśmie z datą jego wpływu do biura podawczego organu, zarzuty skargi sugerujące, jakoby odwołanie zostało złożone w terminie i że potwierdził to organ I instancji, są pozbawione racji i sprzeczne z obiektywnym materiałem dowodowym. Błędne uznanie przez organ I instancji terminowości wniesionego odwołania nie zwalniało bowiem organu odwoławczego od samodzielnej oceny dochowania terminu do wniesienia odwołania. Zgromadzony materiał jednoznacznie potwierdza uchybienie ustawowego terminu. Oznacz to, że postanowienie Wojewódzkiego Zespołu z dnia 7 stycznia 2026 r., wydane w oparciu o art. 134 K.p.a., było w pełni uzasadnione, konieczne i poprawne. Sąd jest ponadto zobowiązany wyjaśnić, że w przedmiotowtm postępowaniu sąd administracyjny nie mógł się odnieść do zasadności orzeczenia zespołu ds. niepełnosprawności i argumentów dotyczących stanu zdrowia skarzącego. W sytuacji, w której organ II instancji stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania (rozstrzygnięcie ściśle procesowe z art. 134 K.p.a.), kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do zbadania, czy organ ten prawidłowo obliczył termin i słusznie zastosował rygory formalne. Sąd nie jest uprawniony do oceny merytorycznej sprawy (tutaj: prawidłowości orzeczenia o stopniu niepełnosprawności), ponieważ organ odwoławczy również takiej oceny nie dokonywał – z uwagi na spóźnione wniesienie środka zaskarżenia, droga do merytorycznego rozpoznania odwołania została zamknięta. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Ustalenia dotyczące uchybienia 14-dniowego terminu opierają się na prawidłowo zebranym i niebudzącym wątpliwości materiale dowodowym, w tym w szczególności na samej dacie sporządzenia odwołania wskazanej przez skarżącą (22 października 2025 r.). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., skargę jako bezzasadną oddalił.