II SA/Po 135/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku r.pr. S. Z. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku szkolnego postanawia 1. przyznać r.pr. S. Z. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu wynagrodzenie w kwocie [...] zł ([...]), w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł ([...]), 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 22 kwietnia 2016r. oddalił skargę skarżącej B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W związku z przyznaniem skarżącej prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła do jej reprezentowania r.pr. S. Z. (k. 58 akt sąd.). Pełnomocnik skarżącej wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która przez ten Sąd została oddalona na posiedzeniu niejawnym. W skardze kasacyjnej pełnomocnik zawarł wniosek o przyznanie nieopłaconych kosztów pomocy prawnej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięcie o wynagrodzeniu pełnomocnika przekazał do właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Pismem z 28 lutego 2017r. pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu oraz o zwrot wydatków w wysokości 23 zł z tytułu opłat za listy polecone. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 780, ze zm., dalej "P.p.s.a.") do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Na podstawie art. 250 P.p.s.a. wyznaczony pełnomocnik, otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków. W rozpoznawanej sprawie szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805). Skarga kasacyjna została bowiem wniesiona do Sądu 02 sierpnia 2016r., zatem przed datą wejścia w życie (2 listopada 2016r.) nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715). Zgodnie z §22 rozporządzenia z 2016r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W myśl przepisu §2 rozporządzenia z 2015r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę, rozumianą jako wynagrodzenie pełnomocnika, ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Opłata, o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi zgodnie z pkt 1 lit "c" 480 zł. W rozpoznawanej sprawie, pełnomocnik został wyznaczony po wydaniu wyroku Sądu I instancji oraz pełnomocnik nie występował przed NSA, bowiem wyrok Sądu II instancji zapadł na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zatem z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę za czynności adwokata w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, nie mniej niż 240 zł, czyli w wysokości ½ opłaty maksymalnej wynoszącej [...] zł (75% x [...] zł). Kwota [...] zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 75 % kwoty [...] zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" w związku z pkt 1 lit "c" rozporządzenia. Opłata za udzielenie pomocy prawnej skarżącemu wynosi zatem [...] zł. Zgodnie z §4 ust. 3 rozporządzenia opłatę podwyższa się o obowiązującą w dacie orzekania stawkę podatku VAT. Pełnomocnik oświadczył, bowiem że świadczył usługę pomocy prawnej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i jest podatnikiem tego podatku. Zgodnie z § 2 art. 205 P.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego, zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. NSA ocenił, że powyższa regulacja ma charakter wyczerpujący, a zatem przedstawiony katalog kosztów niezbędnych nie może być rozszerzany na wydatki inne, w tym drobne i zwykle występujące przy okazji procesu sądowego. Odnośnie zatem podawanych przez pełnomocnika w niniejszej sprawie kosztów nadania przesyłek, przyjąć należy, że są to właśnie wyżej wspomniane "drobne i zwykle występujące przy okazji procesu sądowego wydatki", które pokrywa się z przyznanego pełnomocnikowi wynagrodzenia (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 31/12, LEX nr 1121121, post. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 28 września 2005 r., sygn. akt I SA/Op 73/05, LEX nr 857102). Wnioskowane przez pełnomocnika opłaty pocztowe za polecone przesyłki do skarżącej i Sądu nie stanowią zatem niezbędnych i udokumentowanych wydatków radcy prawnego o jakich mowa w §2 pkt 2 rozporządzenia. W tej części wniosek pełnomocnika nalazło oddalić. Mając powyższe na uwadze, w niniejszej sprawie należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu, który prowadził sprawę tylko przed II instancją wynagrodzenie za udzieloną skarżącej pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, w łącznej wysokości [...] zł., wraz z podatkiem VAT w kwocie [...] zł. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" i pkt 1 lit "c" oraz § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia, orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska