IV SA/Gl 964/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Protokolant Specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego uchyla zaskarżoną decyzję.

Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy W. odmówił przyznania stypendium szkolnego dla uczennicy Gimnazjum im. Juliana Fałata w B., S. A. Podstawą tego rozstrzygnięcia było ustalenie faktu przekroczenia kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 90 d ust. 7-8 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t. Dz. U. nr 256 z 2004 r., poz. 2575 ze zm.). Kryterium to wynosi 514 zł, natomiast dochód na osobę w rodzinie strony opiewa na kwotę 520,59 zł. Stosownie do wymienionych przepisów wysokość dochodu ustalono według zasad określonych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 930). Na dochód ten składa się: dochód z działalności gospodarczej 285,93 zł (dochód 11.658.09 – składki 8226,96 zł = 3431,13 zł : 12 = 285,93 zł), dochód z wynajmu 137,25 zł (dochód 1800 zł – podatek 153 zł = 1647 zł : 12 = 137,25 zł), alimenty 500 zł i zasiłek rodzinny 118 zł. Wysokość dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej ustalono na podstawie zaświadczenia właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Ponieważ matka strony rozlicza się na zasadach ogólnych, a nie ryczałtowo to nie stosowano art. 8 ust. 8 ustawy o pomocy społecznej. W odwołaniu przedstawicielka ustawowa ucznia zarzuciła, że dochód został wadliwie obliczony, gdyż nie pomniejszono go o całą składkę zdrowotną, która według zaświadczenia ZUS wynosiła 3343,91 zł za 2015 r. Przy uwzględnieniu tej okoliczności brak jest przekroczenia kryterium dochodowego. Podniosła też, że od 1 października 2015 r. nie osiąga już dochodów z najmu. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, całkowicie podzielając jej ustalenia i wnioski. Odmówiło nadto wiarygodności oświadczeniu matki strony o braku dochodów z najmu, jako sprzecznemu z treścią wniosku o przyznanie stypendium, a nawet z treścią odwołania, w których to dokumentach wykazywano dochód z tego tytułu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego działająca za małoletnią uczennicę jej matka D. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca powtórzyła swój zarzut z odwołania dotyczący składki na ubezpieczenie zdrowotne wyjaśniając, że całej kwoty tej składki nie mogła wykazać w rocznym rozliczeniu podatkowym z powodu braku dochodu. Dlatego nie jest to uwzględnione w zaświadczeniu ZUS. Odliczenie od dochodu pełnej kwoty składki prowadzi zaś do spełnienia kryterium dochodowego, uprawniającego do przyznania stypendium szkolnego. Odnośnie dochodów z najmu skarżąca wywodziła, że o jego utracie nie mogła poinformować we wniosku, gdyż nie zawiera on takiej rubryki i uczyniła to dopiero w czasie pisania odwołania w dniu [...] r. kiedy dostarczyła oświadczenie o utraconym dochodzie z najmu. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów legalności. W szczególności Kolegium nie rozważyło należycie poruszonej przez skarżącą kwestii pomniejszenia dochodu o pełną kwotę składek na ubezpieczenie zdrowotne. Nie jest w tym zakresie wystarczające stwierdzenie, że nie było podstaw do zastosowania art. 8 ust. 8 ustawy o pomocy społecznej, który rzeczywiście odnosi się do przypadków prowadzenia działalności gospodarczej na zasadach określonych w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym. Skarżąca takiej działalności nie prowadziła, co było przecież bezsporne, w związku z czym wskazywanie tego przepisu było bezprzedmiotowe. Natomiast Kolegium nie przedstawiło interpretacji omawianego zagadnienia w świetle dwóch wchodzących w grę przepisów, a mianowicie art. 8 ust. 5 i ust. 7 ustawy o pomocy społecznej. Pierwszy z nich definiuje pojęcie dochodu w stosunku do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, opodatkowaną podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, właśnie tak jak matka skarżącej. Według tej definicji za dochód przyjmuje się przychód z tej działalności pomniejszony m.in. o obciążenie składkami na ubezpieczenie zdrowotne określonymi w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, związane z prowadzeniem tej działalności. Z kolei przepis art. 8 ust. 7 mówi, że wysokość dochodu w przypadku tego rodzaju działalności ustala się na podstawie zaświadczenia wydanego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, zawierającego m.in. informację o odliczonych od podatku składkach na ubezpieczenie zdrowotne, związanych z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Nietrudno znaleźć różnicę w obu regulacjach. Z pierwszej wynika bowiem konieczność pomniejszenia przychodu o całe obciążenie wymienionymi tam składkami na ubezpieczenie zdrowotne, a w drugiej wskazuje się na te składki, które zostały odliczone od podatku. Ponieważ z przepisów podatkowych wynika, że odliczenie składek nie może obejmować kwoty wyższej niż wyliczony podatek, dlatego w przypadku, gdy podatek ten jest mniejszy od zapłaconych składek zdrowotnych, wystawione przez naczelnika urzędu skarbowego zaświadczenie, o jakim mowa w art. 8 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej, nie wykazuje całego obciążenia strony składkami na ubezpieczenie zdrowotne, które po myśli art. 8 ust. 5 tej ustawy winno pomniejszać przychód z działalności gospodarczej. Ten ostatnio wymieniony przepis definiuje pojęcie dochodu, w związku z czym nie można zakładać sprzeczności między nim a art. 8 ust. 7 pkt 7 cyt. ustawy, który ma charakter procesowy, gdyż wskazuje dokument urzędowy, na podstawie którego ustala się wysokość dochodu. Skoro zgodnie z art. 76 § 3 kpa nie jest wyłączona możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści takiego dokumentu, to tym bardziej dopuszczalne jest wykazywanie innymi dowodami okoliczności nie objętych dokumentem. Tak więc skarżąca mogła przedstawić dowód na okoliczność, że obciążenie składkami na ubezpieczenie zdrowotne było większe od przedstawionej w zaświadczeniu kierownika urzędu skarbowego wysokości tych składek odliczonych od podatku. Organ odwoławczy dowodu tego nie ocenił, w związku z czym sprawa nie została należycie wyjaśniona z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 kpa i musi to nastąpić przy ponownym jej rozpatrzeniu, uwzględniającym przedstawioną ocenę prawną. Jako chybione należy natomiast uznać zarzuty skargi co do kwestii dochodów z najmu. Wbrew twierdzeniom skarżącej, oświadczenie o utracie tych dochodów złożyła nie przy odwołaniu z dnia [...] r., lecz dopiero w dniu [...] r., a więc wraz z odwołaniem od drugiej decyzji organu I instancji wydanej w tej sprawie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.