II SA/Po 1237/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. K. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] marca 2018 r., sygn. akt II SA/Po [...], o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 października 2017r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy /-/ T. Świstak

S. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawczyni wskazała, że jest studentką studiów dziennych. Nie ma stałego dochodu, podejmuje prace dorywcze jako sprzedawca na umowę zlecenie. Oświadczyła, że bez wsparcia rodziny nie byłaby w stanie samodzielnie się utrzymać. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Oświadczyła, że posiada we współwłasności z siostrą mieszkanie o powierzchni 35 m˛ położone w P. oraz grunt rolny o powierzchni 9.60 ha. Nie posiada żadnych oszczędności ani wartościowych ruchomości. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia oświadczenia o stanie rodzinnym, finansowymi i majątkowym, strona sprecyzowała, że jej miesięczne dochody to kwota średnio około [...] zł z tytułu pracy na umowę zlecenia jako sprzedawca oraz [...] zł z tytułu umowy dzierżawy gruntu rolnego należącego do niej oraz siostry. Wyjaśniła, że grunt rolny jaki posiada wraz z siostrą jest dzierżawiony, nie pobiera z tego tytułu dopłat do gruntu, które otrzymuje dzierżawca, obciążania publicznoprawne związane z gruntem rolnym także ponosi dzierżawca. Strona oświadczyła, że nie ma kredytów i pożyczek, nie ma także oszczędności. Przedłożyła wyciągi z rachunku bankowego. Wnioskodawczyni nie prowadzi działalności gospodarczej; korzysta z pomocy rodziny w różny sposób i w różnej wysokości, dostaje artykuły żywnościowe, pieniądze na pokrycie kosztów korepetycji, lekarza, czy innych nieplanowanych wydatków. Sprecyzowała miesięczne koszty utrzymania: [...] zł czynsz za mieszkanie, [...] zł na internet oraz [...] zł na jedzenie, korepetycje, środki czystości, higieny, ubrania, transport, ubezpieczenie, telefon, pomoce naukowe i biurowe, nadto okazjonalnie koszty lekarza, lekarstw. Łączne koszty utrzymania wynoszą zatem [...] zł. miesięcznie. Postanowieniem starszego referendarza Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P. z dnia 1 marca 2018 r. odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy wskazując, iż skarżąca nie wykazała, że nie ma możliwości finansowych na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniosła skarżąca wskazując, że orzeczenie to nie uwzględnia, że strona nie miała i nie ma realnej możliwości ustanowienia w sprawie pełnomocnika z wyboru. W złożonym oświadczeniu skarżąca w sposób szczegółowy to udokumentowała. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw wnioskodawczyni nie zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określa przepis art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 136 z późn. zm.; dalej "P.p.s.a."), który stanowi, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dopełnieniem powyższych przepisów jest art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. W perspektywie powyższych przepisów Sąd ocenił sytuację skarżącej – wynikającą z treści materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie – w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 P.p.s.a., i stwierdził, że S. K. nie wykazała, iż nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Skarżąca zadeklarowała swoje dochody na poziomie około [...] zł. Nadto co miesiąc na rachunek skarżącej dokonywane są wpłaty gotówkowe w kwocie od [...] zł [...] zł miesięcznie, oraz otrzymuje od siostry po [...] zł – [...] zł miesięcznie. Miesięczne konieczne wydatki wynoszą zgodnie z oświadczeniem skarżącej do [...] zł. Saldo na rachunku skarżącej jest dodatnie i w wysokości od [...] zł do [...] zł. Skarżąca zatem po uiszczeniu swoich koniecznych kosztów utrzymania ma wolne środki, które może przeznaczyć na pokrycie chociażby kosztów sądowych niniejszego postępowania. Koszty utrzymania mieszkania dzieli razem ze współlokatorem, który dokonuje wpłat na rachunek skarżącej z tego tytułu. Niezależnie od powyższego, należy wskazać, iż wnioskodawczyni przeznaczyła środki uzyskane ze sprzedaży przedmiotowych działek, których dotyczy niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne na: zakup mieszkania w P. (147.000 zł plus [...] zł opłaty notarialne), spłatę kredytu mieszkaniowego rodziców (82.173,37 zł) oraz zakup samochodu (24.000 zł). Znamiennym jest przy tym, iż z zakupionego mieszkania w P. skarżąca faktycznie nie korzysta, albowiem pozostaje ono w wyłącznym użytkowaniu siostry. Skarżąca nie tylko nie zabezpieczyła zatem środków na koszty związane z niniejszym postępowaniem sądowym, lecz wręcz wyzbyła się posiadanych znacznych środków finansowych mimo, że miała świadomość uchwalenia miejscowego planu dotyczącego tych działek i daty jego uchwalenia (co wprost wynika z zapisów aktu notarialnego) i co za tym idzie mogła przewidzieć tak konieczność uiszczenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, względnie jak i potrzebę sfinansowania związanego z zakwestionowaniem tej opłaty procesu sądowego, a mimo to dokonała wskazanych dyspozycji finansowych na rzecz osób trzecich oraz zakupu nieruchomości i nieruchomości, które nie są jej niezbędne do normalnego funkcjonowania. Poza tym skarżąca posiada majątek nieruchomy, w związku z tym ma możliwość uzyskania dodatkowych środków z tytułu zbycia czy obciążenia tych nieruchomości. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, rację miał referendarz sądowy stwierdzając w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że skarżąca nie wykazała, że zachodzą przesłanki przyznania jej prawa pomocy. Dlatego na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak na wstępie. /-/ T. Świstak