II SA/Po 109/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 06 lutego 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego J. Ł. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia [...] maja 2015r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia przyznać radcy prawnemu J. Ł. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu), tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu wynagrodzenie w kwocie [...] zł ([...]), w tym [...] zł ([...]) tytułem podatku od towarów i usług. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska

W związku z przyznaniem skarżącemu prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 04 listopada 2015r., Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła do reprezentowania skarżącego – r.pr. J. Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2016r. uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji z 26 marca 2015r., a także przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie za udzieloną skarżącemu pomoc prawną z urzędu w I instancji, nieopłaconą nawet w części. Z uwagi na wniesienie przez organ skargi kasacyjnej od powyższego wyroku Sądu, pełnomocnik skarżącego pismem z 05 lipca 2016r. sporządził i wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną organu, w której zawarł również wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu oraz oświadczenie, że koszty te nie zostały uiszczone nawet w części. Wskazał w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że usługi na zasadzie prawa pomocy wchodzą w zakres prowadzonej przez niego działalności gospodarczej (k. 161 kat sąd.). Prawidłowo zawiadomiony pełnomocnik skarżącego nie stawił na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wyrokiem z 14 listopada 2017r. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną organu, rozstrzygnął o kosztach postępowania sądowego oraz przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu przekazał do rozpoznania wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W aktualnym stanie rozpoznawanej sprawy szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805). Zgodnie bowiem z §22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Postępowanie w przedmiocie skargi kasacyjnej zostało wszczęte w czasie obowiązywania rozporządzenia z 2015r., zatem wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu za czynności w tym postępowaniu rozpoznać należy w oparciu o przepisy rozporządzenia z 2015r. W uchwale z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że odpowiedź na skargę kasacyjną, o której mowa w art. 179 P.p.s.a., jest pismem procesowym strony, która nie wniosła skargi kasacyjnej. Mimo, że pismo to nie podlega szczególnym rygorom poza wskazanymi w art. 49 P.p.s.a., jej autor, profesjonalny pełnomocnik, powinien w terminie jaki zakreślił mu ustawodawca, ustosunkować się do żądań zawartych w skardze kasacyjnej, podnosić zarzuty i argumenty przeciwko podstawom kasacyjnym i ich uzasadnieniu. Zatem swym charakterem odpowiedź na skargę kasacyjną najbardziej zbliżona jest do czynności sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z tym przyjąć należy, że za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną profesjonalnemu pełnomocnikowi przysługuje opłata (stawka minimalna), jak za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., I OZ 710/13). W związku z tym stwierdzić należy, że podstawę prawną do obliczenia wynagrodzenia dla r.pr. J. Ł. w niniejszej sprawie stanowi przepis § 21 ust. 1 pkt 2 b) w zw. z 21 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia z 2015r., gdyż w rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia nie była należność pieniężna tylko "inna sprawa" (art. 216 P.p.s.a.). W myśl przepisu §2 rozporządzenia z 2015r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę, rozumianą jako wynagrodzenie pełnomocnika, ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Opłata, o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi zgodnie z pkt 1 lit "c" 480 zł. W rozpoznawanej sprawie, pełnomocnik został wyznaczony przed wydaniem wyroku Sądu I instancji, zatem otrzymał wynagrodzenie za I instancję oraz nie stawił się na rozprawie przed NSA. Zgodnie zatem z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę za czynności radcy prawnego w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, nie mniej niż 240 zł, czyli w wysokości ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 240 zł (50% x 480 zł). Kwota 240 zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 50 % kwoty 480 zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" w związku z pkt 1 lit "c" rozporządzenia. Opłata za udzielenie pomocy prawnej skarżącemu wynosi zatem [...] zł. Zgodnie z §4 ust. 3 rozporządzenia opłatę podwyższa się o obowiązującą w dacie orzekania stawkę podatku VAT. Pełnomocnik oświadczył, bowiem że świadczył usługę pomocy prawnej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Mając powyższe na uwadze, w niniejszej sprawie należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu, który prowadził sprawę także przed I instancją opłatę za udzieloną skarżącemu pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną, w łącznej wysokości [...]zł., wraz z podatkiem VAT w kwocie [...]zł. Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" i pkt 1 lit "c" oraz § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia, orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska