II SA/Op 453/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 września 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego oddala skargę.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest skarga E. G. (dalej również jako "skarżąca") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej również jako "Kolegium" lub w skrócie: "SKO") z dnia 30 września 2019 r. nr [...], o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Opolskiego z dnia 2 kwietnia 2019 r., nr [...], uznającej, że świadczenie wychowawcze wypłacone skarżącej na podstawie decyzji Burmistrza [...] z dnia 28 października 2016 r., nr [...], w okresie od 1 października 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. w łącznej kwocie 6000 zł jest nienależnie pobranym świadczeniem i podlega zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia 2 kwietnia 2019 r., nr [...], Wojewoda Opolski orzekł, że świadczenie wychowawcze wypłacone E. G. na podstawie decyzji Burmistrza [...] z dnia 28 października 2016 r., nr [...], w okresie od 1 października 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. w łącznej kwocie 6000 zł, jest nienależnie pobranym świadczeniem i podlega zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Decyzję tą wysłano na adres skrżącej. Przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach 11 kwietnia i 19 kwietnia 2019 r. a w związku z jej niepodjęciem w terminie uznano, iż nastąpił skutek doręczenia na podstawie art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.), zwany dalej k.p.a. Pismem z dnia 9 lipca 2019 r. skarżąca wniosła za pośrednictwem Wojewody Opolskiego odwołanie od wyżej wymienionej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że decyzja nie została jej doręczona a w skrzynce na listy nie miała informacji o awizacji przesyłki. Podniosła też, że decyzja została jej doręczona dopiero w dniu 8 lipca 2019 r., kiedy odebrała osobiście jej kopię z Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego. Postanowieniem z dnia 30 września 2019 r. SKO odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono pojęcie uchybienia terminu wraz ze wskazaniem przepisów regulujących jego przywrócenie. Następnie szczegółowo wyjaśniono pojęcie braku winy, jak również organ podkreślił, że w postępowaniu dotyczącym wniosku strony o przywrócenie uchybionego terminu organ nie ma prawnej możliwości dopuszczenia dowodów na okoliczność przyczyn niedochowania przez stronę terminu. Wszelka inicjatywa w tym zakresie pozostawiona została wnioskodawcy, który nie musi udowadniać, lecz jedynie uprawdopodobnić, że uchybił terminowi bez swojej winy. SKO wskazało, że w przedmiotowej sprawie E. G. poza twierdzeniem, że nie otrzymała przesyłki ani dokumentu o jej przechowywaniu w placówce pocztowej nie poparła tego oświadczenia żadną okolicznością, która czyniłaby je prawdopodobnym. Równolegle Kolegium postanowieniem z dnia 30 września 2019 r., nr [...], stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od wyżej wymienionej decyzji Wojewody Opolskiego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu E. G. wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyjaśniła, że nie jest w stanie udowodnić nieotrzymania awiza, bowiem mieszka w starej kamienicy bez kamer, a jedyni świadkowie w sprawie, którzy mogą tą okoliczność potwierdzić jest rodzina. Wskazała, że po otrzymaniu upomnienia z dnia 21 czerwca 2019 r. natychmiast udała się do Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Opolu celem odebrania rozstrzygnięcia. Również niezwłocznie złożyła wniosek o przywrócenie terminu, jak również wniosła odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Instytucja przywrócenia terminu, której przesłanki podlegały badaniu w niniejszej sprawie, służy do kwestionowania skutków doręczenia przez tak zwane awizo. Jej celem jest nie tyle wykazanie, że doręczenie nie zostało dokonane, co uchylenie ujemnych skutków w zakresie terminów, jakie się wiążą dla strony z tym doręczeniem. Oznacza to, że w celu uchylenia się od negatywnych następstw przyjętej przez ustawodawcę fikcji prawnej strona musi uprawdopodobnić np. że nie wiedziała o oczekującym na nią w placówce pocztowej piśmie. W kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest przesyłka czyli koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przeciwdowodu nie może stanowić tylko samo oświadczenie strony o braku awizowania przesyłki. W rozpoznawanej sprawie z szeregu wymogów, których spełnienie jest w świetle art. 58 § 1 K.p.a. konieczne dla przywrócenia terminu, sporny w sprawie jest tylko jeden, tj. to, czy skarżąca uprawdopodobniła okoliczności świadczące o braku jej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Na gruncie omawianego przepisu w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminowi spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Co przy tym istotne, "uprawdopodobnienie", o którym mowa w tym przepisie oznacza wykazanie za pomocą dowolnych środków, że wskazane przez stronę zdarzenie mogło zaistnieć, co jednak nie może opierać się wyłącznie na samych twierdzeniach strony, zwłaszcza, gdy są one w opozycji do istniejących w sprawie dowodów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I GSK 820/18, dostępny pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie skarżąca uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazała, że nie została poinformowana przez operatora pocztowego o próbach doręczenia decyzji. W kontekście powyższego zdaniem Sądu należy stwierdzić, że wskazana przez E. G. okoliczność w istocie nie uprawdopodobnia, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, bowiem uprawdopodobnienie oparła wyłącznie na swoim oświadczeniu w tym zakresie. Nie wszczęła przy tym żadnej procedury reklamacyjnej co do niedoręczenia przesyłki przez pocztę, stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 2188 ze zm.), jak również nie wskazała żadnych innych okoliczności, które obiektywnie uniemożliwiały jej odebranie korespondencji (np. wyjazd, pobyt w szpitalu). Mając powyższe na uwadze, SKO zasadnie uznało, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności świadczących o braku jej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania,s stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. Samo niepoparte rzetelnymi dowodami oświadczenie o braku awiza, nie może prowadzić do obalenia skutków doręczenia przesyłki w trybie art. 44 K.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), oddalił skargę.