II SA/Op 328/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. reprezentowanej przez opiekuna prawnego M. K. na postanowienie Sądu Rejonowego w Głubczycach sygn. akt [...] w przedmiocie skierowania na leczenie psychiatryczne postanawia odrzucić skargę.

W skardze z dnia 6 maja 2021 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, A. P. zaskarżyła postanowienie Sądu Rejonowego w Głubczycach III Wydział Rodzinny i Nieletnich, sygn. akt [...] o skierowaniu jej na leczenie psychiatryczne. Skarga ta została zarejestrowana w Dzienniku korespondencji tut. Sądu pod nr DK/Op 16/21 i na zarządzenie Sądu z dnia 11 maja 2021 r. przesłana do Sądu Rejonowego w Głubczycach, III Wydział Rodzinny i Nieletnich celem nadania jej biegu na podstawie art. 54 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a." i zwrócenia skargi w terminie 30 dni wraz z odpowiedzią na skargę i aktami dotyczącymi wydania zaskarżonego postanowienia. Przewodniczący III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich Sądu Rejonowego w Głubczycach odpowiedział na wezwanie pismem z dnia 14 maja 2021 r. i wyjaśnił, że wnosi o odrzucenie skargi, albowiem postępowanie pod sygn. akt [...] dotyczy przyjęcia A. P. do szpitala psychiatrycznego bez zgody, a orzekanie w tej materii należy do właściwości sądów powszechnych. Poinformował także, że skarżąca A. P. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, a funkcje jej opiekuna pełni nadal M. K. Akta sprawy o sygn. [...] zostały natomiast przesłane II Wydziałowi Cywilnemu Odwoławczemu Sądu Okręgowego w Opolu wraz zażaleniem A. P. na postanowienie z dnia 9 kwietnia 2021 r. Skarga A. P. na postanowienie Sądu Rejonowego w Głubczycach, III Wydział Rodzinny i Nieletnich, sygn. akt [...], o skierowaniu jej na leczenie psychiatryczne, została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Op 328/21 w tut. Sądzie. Na skutek zarządzenia z dnia 20 marca 2021 r., wezwano opiekunkę prawną A. P., M. K., pod rygorem odrzucenia skargi, do uzupełnienia jej braków formalnych w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, przez: - wskazanie numeru PESEL skarżącej i opiekuna prawnego, - nadesłanie egzemplarza skargi własnoręcznie podpisanego przez opiekuna prawnego (w tym celu Sąd przesłał kopię skargi); - wykazanie, stosownie do art. 29 p.p.s.a., że opiekun prawny jest umocowany do działania w imieniu skarżącej i w tym celu przedłożenie dokumentu potwierdzającego takie umocowanie np. zaświadczenia o ustanowieniu opiekunem prawnym lub postanowienia Sądu w tym zakresie. Sąd pouczył opiekuna prawnego, stosownie do treści art. 27 p.p.s.a., że skarżąca, jako osoba niemająca zdolności do czynności w postępowaniu może je podejmować tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego. Stąd dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest jej podpisanie przez opiekuna prawnego Opisane wezwanie zostało doręczone M. K. w dniu 26 maja 2021 r., co obrazuje pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki (por. – karta nr 12 akt sądowych). W dniu 10 czerwca 2021 r., a zatem po upływie wyznaczonego terminu, M. K. złożyła pismo z dnia 1 czerwca 2021 r., w którym oświadczyła, że jako opiekun prawny A. P., zamieszkałej w [...] w [...], nie podtrzymuje skargi z dnia 6 maja 2021 r., złożonej przez jej podopieczną na decyzję Sądu Rejonowego w Głubczycach w przedmiocie skierowania ww. na badania psychiatryczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Z kolei art. 57 § 1 p.p.s.a. stanowi, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym a tym samym, jak wskazuje na to treść art. 46 § 1 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. Przy czym w art. 27 p.p.s.a. wyjaśniono, że skarżąca, jako osoba niemająca zdolności do czynności w postępowaniu może je podejmować tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego. Stosownie zatem do art. 29 p.p.s.a., opiekun prawny jest umocowany do działania w imieniu skarżącej i w tym celu został wezwany do przedłożenia dokumentu potwierdzającego takie umocowanie np. zaświadczenia o ustanowieniu opiekunem prawnym lub postanowienia Sądu w tym zakresie oraz do podpisania skargi. Opiekun prawny M. K. nie uzupełniła braków formalnych skargi swojej całkowicie ubezwłasnowolnionej podopiecznej. Stosownie natomiast do przepisu art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności procesowej, a nie działa za nią przedstawiciel ustawowy. Odrzucenie skargi może nastąpić jednak, jak to określa przepis art. 58 § 2 p.p.s.a., dopiero wówczas, gdy brak w zakresie zdolności procesowej nie zostanie uzupełniony (zob. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 11 lutego 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 1206/07, dostępne CBOIS). Wobec tego skargę A. P., jako złożoną przez osobę nieuprawnioną, należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. W tym miejscu przychodzi też wyjaśnić, że postępowanie dotyczące legalności przyjęcia i przebywania w takim szpitalu lub domu pomocy społecznej osób z zaburzeniami psychicznymi, przestrzegania ich praw oraz kontroli warunków, w jakich one tam przebywają odbywa się na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (t.j. Dz. U z 2020 r., poz. 685). Z przepisów ww. ustawy wynika, że kontrolę nad szpitalami psychiatrycznymi i domami pomocy społecznej sprawuje sąd opiekuńczy. Zgodnie z art. 42 ww. ustawy w postępowaniu przed sądem opiekuńczym w sprawach określonych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym, ze zmianami wynikającymi z niniejszej ustawy (zob. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt VII SAB/Wa 3/20, Lex nr 3078724, CBOIS). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie jest zatem właściwy do rozpoznania skargi, która należy do właściwości rzeczowej innego sądu – w niniejszej sprawie sądu opiekuńczego. Skarga A. P. zatem, nawet, gdyby została skutecznie wniesiona przez jej opiekuna prawnego, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., i tak podlegałaby odrzuceniu przez sąd administracyjny, jako nie należąca do jego właściwości. Z uwagi na powyższe orzeczono, jak w sentencji.