II SA/Ol 950/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego L.K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi A.P. na decyzję Rektora Uniwersytetu "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: 1) przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie radcy prawnemu L.K. koszty nieopłaconej pomocy prawnej, obejmujące kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, oraz zwrot wydatku na przejazd w kwocie 41,79 zł (czterdzieści jeden złotych i siedemdziesiąt dziewięć groszy); 2) odmówić uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie.

Radca prawny L.K., wyznaczony po oddaleniu skargi pełnomocnikiem skarżącego na zasadzie prawa pomocy, przedstawił wraz z opinią o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w tym: - 180 zł powiększone o podatek VAT tytułem należnej opłaty, - 41,79 zł tytułem zwrotu kosztów przejazdu własnym samochodem m-ki "[...]" do siedziby Sądu, celem zapoznania się z aktami sprawy, - 5,20 zł tytułem kosztu wysłania listu poleconego do skarżącego z informacją o wyborze na pełnomocnika z urzędu, - 5,20 zł tytułem kosztu wysłania do Sądu listu poleconego zawierającego opinię prawną. We wniosku zawarte zostało oświadczenie, iż koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały pokryte w całości ani w części. Podstawą rozpatrzenia wniosku jest art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), stanowiący, iż wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Od 2 listopada 2016 r. zasady te określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715; dalej: rozporządzenie). Zgodnie z przepisem przejściowym (§ 22), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Oznacza to, że w warunkach niniejszej sprawy - wszczętej i niezakończonej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia - po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 13 grudnia 2016 r., który zakończył postępowanie w pierwszej instancji, w drugiej instancji zastosowanie powinny mieć już przepisy ww. rozporządzenia. Stosownie do § 2 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu. Zgodnie z § 4 ust. 1 i 2, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem kryteriów, określonych ust. 2 pkt 1-4. Opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3). Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, opłata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam radca prawny - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W niniejszej sprawie, z uwagi na jej przedmiot, zastosowanie ma opłata określona w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, w wysokości 240 zł. Mając na uwadze powyższe postanowiono przyznać wyznaczonemu radcy prawnemu, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, opłatę w wysokości 180 zł (240 zł x 75%) powiększonej o należny podatek VAT. Jest to zatem kwota odpowiadająca zgłoszonemu żądaniu, ale nie w wyniku uwzględnienia wniosku "o podwyższenie kwoty 120 zł do 150 %" ze względu na nakład pracy. Nota bene orzekający nie podziela stanowiska, by mogłyby to być uzasadnione przywołanymi w tym zakresie przez wnioskodawcę okolicznościami. Z § 4 ust 2 pkt 1 rozporządzenia wynika, iż miarą nakładu pracy jest w szczególności czas poświęcony na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie. W niniejszej sprawie wystarczające było jedno stawiennictwo w sądzie - dla zapoznania się z jej aktami, a "poświęcenie pół dnia" na "analizę (...) i sporządzenie opinii" nie przekracza normy, tak samo jak "wykonanie opinii w staranny i przejrzysty sposób tak aby była zrozumiała dla samego skarżącego". Za niezbędne wydatki radcy prawnego uznano cenę dojazdu z jego miejscowości do Sądu w celu zapoznania się z aktami sprawy, złożone zaś przez niego w tym względzie oświadczenie - za wystarczającą formę jej udokumentowania. Do wyliczenia przyjęto podwójny dystans dzielący Olsztyn i Dobre Miasto (2 x 25 km) oraz stawkę 0,8358 zł za 1 kilometr, zastosowaną w § 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz.U. z 2002 r. Nr 27, poz. 271 ze zm.). Do wydatków podlegających zwrotowi radcy prawnemu nie zaliczono natomiast kosztów listownego poinformowania skarżącego o wyborze pełnomocnika oraz wysłania opinii prawnej do Sądu. Uznano bowiem, że ponoszenie takich kosztów, jako nieodłączny element podjętej przez pełnomocnika czynności procesowej, jest wliczone w przyznane wynagrodzenie za prowadzenie danej sprawy (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 25 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 553/09, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tej przyczyny orzeczono jak pkt 2 sentencji postanowienia.