II SA/Ol 863/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia

Mariusz W (dalej jako: skarżący, strona) złożył w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego skargę na "działanie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego". Podniósł, że wnosi o kontrolę i zmianę decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, ponieważ decyzja podjęta przez ten organ jest sprzeczna z prawem i dowodami zgromadzonymi w postępowaniu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB, organ) pismem z 12 października 2022 r. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o odniesienie się do stawianych przez stronę zarzutów. Pismem z 17 października 2022 r. PINB przekazał WINB akta sprawy, informując, że w dniu 17 października 2022 r. przeprowadził kontrolę w terenie, w celu ustalenia czy obiekty zostały rozebrane. W toku kontroli stwierdzono, że w pasie drogowym przy [...] nie znajdują się już ogródki gastronomiczne, będące przedmiotem skargi. W piśmie zaś z 26 października 2022 r. skierowanym do strony i określonym jako zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi WINB podniósł, że zarzuty skarżącego są w części zasadne. Stwierdził, że skarga na naruszenie praworządności została skierowana pismem z 11 maja 2022 r. a PINB udzielił odpowiedzi na tą skargę dopiero w dniu 19 września 2022 r. z przekroczeniem terminu określonego w art. 237 § 1 k.p.a. oraz brakiem uprzedniego zawiadomienia skarżącego o nowym terminie rozpatrzenia sprawy, przyczynach zwłoki oraz prawie do wniesienia ponaglenia, zgodnie z art. 237 § 4 w związku z art. 36-38 k.p.a. Wskazano, że przedmiot skargi, tj. ogródki gastronomiczne zostały przez inwestora rozebrane, zatem brak jest podstaw do przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego dalszych czynności w tej sprawie. Następnie pismem z 16 listopada 2022 r. skarżący wniósł skargę "na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 października 2022 r. [...] W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735, dalej również jako k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Powołane wyżej przepisy i normy prawne wyznaczają zakres kognicji sądów administracyjnych, wyjaśniając jakie konkretnie działania organów administracji publicznej, i w jakim przedmiocie bezczynność tych organów, może być zaskarżona do sądu administracyjnego. Tym samym, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne, czy ich brak, wskazane w ustawie. Będące przedmiotem skargi pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 26 października 2022 r. nie jest decyzją administracyjną, ani żadnym aktem wymienionym w art. 3 § 2, § 2a czy § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jest jedynie skierowanym do skarżącego pismem informacyjnym o sposobie załatwienia skargi w trybie art. 237 § 3 k.p.a. Na marginesie wskazać należy, że właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, czyli takich, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli tzw. skarg powszechnych (obywatelskich) wymienionych w art. 227 k.p.a., wnoszonych na podstawie przepisów Działu VIII k.p.a. Skarga tego rodzaju uruchamia bowiem jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną w postaci zawiadomienia o załatwieniu sprawy, które może być kwestionowane nową skargą wniesioną w tym trybie. Należy podkreślić, że w postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny, ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że skarga określona w art. 227 k.p.a. stanowi odformalizowany środek ochrony różnych interesów jednostki, który nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego ani też postępowania sądowoadministracyjnego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 sierpnia 2017 r., sygn. II SA/Go 433/17, LEX nr 2345361; postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2783/13, LEX nr 1440514; postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2692/11, LEX nr 1110181). W zakresie właściwości sądów administracyjnych nie pozostaje również sposób załatwienia skargi powszechnej przez uprawniony organ, jak i sąd nie może kontrolować sposobu procedowania organu załatwiającego skargę na działanie (art. 237 § 1 i § 3 k.p.a.). Wobec powyższego, skarżone pismo nie podlega kontroli sądu administracyjnego i nie może być przedmiotem skutecznie wniesionej skargi. Skarga na pismo informacyjne jest bowiem niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargę odrzucił.