II OZ 779/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 1224/22 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania postanowienia w sprawie ze skargi K.W. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 1224/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił K. W. wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lipca 2022 r. nr [...] oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Leżajsku z dnia 14 czerwca 2022 r. nr [...]. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podniósł, że zaskarżonym postanowieniem Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy ww. postanowienie Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego w Leżajsku z dnia 14 czerwca 2022 r. nakładające na A. K. obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Pismem z dnia 18 października 2022 r. K. W. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania ww. postanowień. Uzasadniając ten wniosek skarżąca podała, że wszczęte postępowanie o legalizację rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr [...] w [...], stanowiącej własność A. K., może spowodować dla niej nieodwracalne skutki w postaci legalizacji domu, który został wybudowany na jej działce. Postępowanie to może spowodować wywłaszczenie skarżącej z jej gruntu oraz spowoduje uniemożliwienie jej dojazdu do pozostałych działek. Podniosła, że legalizacja ww. budynku spowoduje naruszenie jej dóbr osobistych w postaci prawa do odpoczynku, prawa do intymności oraz prawa do spokoju, których nie będzie można już przywrócić. Uzasadniając odmowę uwzględnienia wniosku skarżącej Sąd stwierdził, że przedmiotem wstrzymania mogą być wyłącznie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają tego wykonania, a tym samym takie, które wywołują skutki materialnoprawne. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie nie podlega zdaniem Sądu wykonaniu na drodze przymusowej w trybie egzekucji administracyjnej. Brak wykonania ostatecznego i prawomocnego postanowienia w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia dokumentów legalizacyjnych wywołuje natomiast konsekwencje opisane w art. 49i ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2351). Wykonanie zaskarżonego postanowienia należy do inwestora - A. K. - uczestnika niniejszego postępowania. Obowiązek ten nie spoczywa na skarżącej. W tych realiach sprawy nie jest w ocenie Sądu dopuszczalne wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia PINB w Leżajsku na wniosek skarżącej. Zażaleniem K. W. zaskarżyła powyższe postanowienie wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonych postanowień i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca nie zgodziła się z Sądem, że przedmiotowe postanowienie nie podlega wykonaniu na drodze przymusowej w trybie egzekucji administracyjnej. Postanowienie to powoduje, że A. K. legalizuje swój dom na nieruchomości skarżącej, tj. na działce, która jest drogą dojazdową do pozostałych działek skarżącej. Niewstrzymanie wykonania ww. postanowień powoduje dla innych uczestników postępowania, w tym i dla skarżącej, że muszą poddać się działaniom A. K., która może egzekwować swoje prawa w trybie egzekucji administracyjnej co właśnie powoduje i może powodować naruszenie praw skarżącej a przede wszystkim spowoduje nieodwracalne skutki prawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Ma chronić by w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki jakie może wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji, nie poniosła znacznej szkody lub nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest przy tym wystarczające złożenie samego wniosku, nawet z przytoczeniem w jego uzasadnieniu lakonicznych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia, czy wręcz samo sparafrazowanie treści dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a., bez odniesienia się do okoliczności konkretnej sprawy. Sąd musi dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy stwierdzić, że skarżąca nie przedstawiła zarówno we wniosku jak i zażaleniu argumentacji, która byłaby wystarczająca do zastosowania ochrony tymczasowej w niniejszej sprawie. Zauważyć należy, że wskazywana znaczna szkoda spowodowana ewentualną legalizacją rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr [...] w [...] nie jest bezpośrednim następstwem wykonania zaskarżonego postanowienia. Postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, jakkolwiek stanowi podstawę do kontynuowania postępowania legalizacyjnego, to jednak nie wywołuje samo w sobie następstw w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z tych przyczyn przedmiotowy wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.