II SA/Ol 800/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.Ż. o całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L.Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych i ustanowić dla niej adwokata.

Wraz ze skargą L.Ż. złożyła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości lub w części (nieskreślone obie pozycje w rubryce 4.1) i ustanowienie na jej rzecz adwokata. Podniosła, iż ma 94 lata, sama się utrzymuje i mieszka. Całą emeryturę wydaje na bieżące potrzeby życiowe. Prócz opłat mieszkaniowych ponosi koszty leków, rehabilitacji i opieki. Nie posiada żadnych oszczędności. Żyje bardzo skromnie, nie stać jej na dobre odżywianie, które jest wymagane w jej sytuacji. Wydatek na adwokata i opłatę z jej strony jest niemożliwy. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika nadto, iż skarżąca nie posiada majątku, a jej emerytura wynosi miesięcznie 1668 zł netto. W celu pełniejszego zobrazowania sytuacji życiowej skarżącej, do akt niniejszej sprawy włączono - ze sprawy o sygn. akt II SA/Ol 610/17 - kopie jej wniosku z 3 sierpnia 2017 r. o przyznanie prawa pomocy i pisma z 19 sierpnia 2017 r., złożonego w toku uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w zakresie prawa pomocy. Z dokumentów tych wynika, że skarżąca mieszka sama w mieszkaniu, którego adres wskazany został w rubryce nr 2.1. Mieszkanie to należy do jej wnuczki, lecz to ona ponosi opłaty związane z jego utrzymaniem. Mieszkanie zlokalizowane pod adresem wskazanym w rubryce nr 2.2. jest własnością siostry jej zięcia, która grzecznościowo zobowiązała się odbierać jej korespondencję, bowiem ta często ginęła w jej miejscu zamieszkania. Wskazała, że całą emeryturę wykorzystuje na opłaty mieszkaniowe i własne utrzymanie, leki, a także usługi związane z udzielaną jej opieką przez osoby trzecie, transportem do lekarzy, kościoła, itp. Oświadczyła: "żywność i wszelkie usługi są bardzo drogie, a za wszystko muszę płacić. (...) żyję (...) za swoją emeryturę na bieżąco." Wskazała, że korzysta z pomocy osób trzecich i córki, która jednak nie jest w stanie udzielić jej pomocy finansowej ze skromnej emerytury wynoszącej 890 zł. W dalszej części pisma dodała, że nie może liczyć na pomoc najbliższych, ponieważ posiadają skromne emerytury oraz zarobki, które nie wystarczają na pokrycie ich własnych potrzeb. Oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności i rachunków bankowych. Na zakończenie stwierdziła, że z uwagi na zawiły charakter sprawy oraz pogarszający się stan jej zdrowia, a także to, że zięć nie może jej reprezentować przed sądem, udział profesjonalnego pełnomocnika w tej sprawie jest uzasadniony i potrzebny, szczególnie że nie jest w stanie bez uszczerbku dla zdrowa i opieki oraz koniecznego dla niej utrzymania ponieść wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wobec powyższego stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze przedstawioną sytuację skarżącej uznać należy, że aktualnie poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania nastąpiłoby z uszczerbkiem koniecznego dla niej utrzymania. Skarżąca dysponuje wprawdzie środkami z emerytury w kwocie przekraczającej kwoty najniższych świadczeń emerytalno-rentowych, lecz jak oświadczyła przeznacza je w całości na własne utrzymanie, w tym opłaty mieszkaniowe. Zwiększone koszty utrzymania spowodowane są wiekiem skarżącej i stanem jej zdrowia. Skarżąca ponosi bowiem wydatki na leki, a ponadto opłaca usługi związane z udzielaną jej opieką przez osoby trzecie, transportem do lekarzy, kościoła, itp. Żywność i wszelkie usługi są, jak wskazała, bardzo drogie, dlatego też prowadzi skromne życie. Środki pieniężne, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia oszczędności, dlatego żyje "za swoją emeryturę na bieżąco". Skarżąca korzysta również z pomocy członków rodziny, lecz z uwagi na ich własną, nie lepszą sytuację materialną, na pomoc finansową z ich strony nie może liczyć. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że skarżąca nie jest w stanie zgromadzać środków pieniężnych umożliwiających jej pokrycie nawet w części kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania, a nie posiada również środków majątkowych, które umożliwiłyby jej ich poniesienie. W konsekwencji za zasadne uznano zarówno zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych, jak i ustanowienie dla niej adwokata, którego pomoc w niniejszej sprawie jest dodatkowo uzasadniona wiekiem skarżącej i stanem jej zdrowia. Stąd, w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.