II SA/Ol 730/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi E. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz E. B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Postanowieniem z 8 marca 2025 r. Wójt Gminy S. (dalej jako: organ pierwszej instancji), powołując się na art. 264 § 1 k.p.a. oraz art. 262 § 1 ust. 2 k.p.a., ustalił koszt postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, stanowiącej własność małżeństwa O.S. i M. S. (dalej jako: wnioskodawcy), oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...) o pow. 0,15 ha obręb G. z nieruchomościami przyległymi oznaczonymi w ewidencji gruntów jako działka nr (...) o pow. 0,18 ha obręb G., w wysokości 3800 zł oraz zobowiązał do poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego małżeństwo O. S. i M. S. w kwocie 1900 zł, a także E. B. w kwocie 1900 zł. Podano, że nieuiszczone w terminie koszty postępowania podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła E. B. (dalej jako: strona lub skarżąca), wnosząc uchylenie zaskarżonego postanowienia i obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego w całości wnioskodawców oraz zarzucając naruszenie: - art. 264 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w podziale kosztów postępowania rozgraniczeniowego uczestniczyć powinny dwie strony, a koszty postępowania winny być podzielone na dwie równe części, co w konsekwencji spowodowało obciążenie skarżącej nienależnymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 1900 zł podczas, gdy kosztami postępowania powinna zostać obciążona strona wnioskująca o przeprowadzenie postępowania rozgraniczającego tym bardziej, że kwestia granic nie była sporna, a wszelkie ewentualne spory zostały rozstrzygnięte przez Sąd Okręgowy w O. w sprawie o zasiedzenie; - art. 262 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne obciążenie skarżącej połową kosztów postępowania rozgraniczeniowego w sytuacji, gdy postępowanie rozgraniczeniowe było wadliwe i zbędne oraz zostało wywołane tylko i wyłącznie wskutek kwestionowania granicy działki przez wnioskodawców poprzez ich subiektywne odczucia, niezwiązane z interesem stron, a jedynie własnym, w tym sprzecznym z ustaleniami dokonanymi w sprawie o zasiedzenie, które wnioskodawcy przegrali, a Sąd w sprawie, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, nie widział powodów do uznania, że granice działek biegną odmiennie, zgodnie z twierdzeniami wnioskodawców; - art. 262 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieobciążenie wnioskodawców kosztami postępowania w całości pomimo, że koszty powstały z ich winy i zostały podniesione jedynie w ich interesie. W uzasadnieniu zażalenia strona podniosła, że nie w każdym przypadku organ, prowadząc postępowanie rozgraniczeniowe, musi jego kosztami obciążyć wszystkie osoby biorące w nim udział. Przeciwne stanowisko ograniczałoby bowiem organowi swobodę stosowania w postępowaniu rozgraniczeniowym art. 262 § 1 k.p.a., a więc swobodę w ocenie, które z wygenerowanych w toku postępowania kosztów strona powinna ponieść w związku z tym, że albo wynikły one z jej winy albo zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie. Strona wskazała, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na żądanie wnioskodawców, którzy kierowali się własnym interesem. Podała, że kwestia granic była rozstrzygana w sprawie o zasiedzenie, a Sąd Rejonowy w O. Wydział I Cywilny postanowieniem z 9 października 2023 r. sygn. akt I NS 7559/22 oddalił wniosek o zasiedzenie, zaś Sąd Okręgowy w O. oddalił apelację. Przy czym Sąd dysponował mapami, dokumentami, którymi dysponował geodeta, a który ustalił odmienne granice, aniżeli te które przebiegały dotychczas. W ocenie strony wnioskodawcy, niezadowoleni z wyroku Sądu oraz nieuwzględnienia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, podjęli kolejną niczym nieuzasadnioną próbę przejęcia części nieruchomości stanowiącej własność strony. Podała, że od samego początku nie zgadzała się na wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego oraz jego prowadzenie i nie zgadza się z decyzją geodety, składając wniosek o przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w O. Zatem składając wniosek o rozgraniczenie wnioskodawcy nie kierowali się interesem ogólnym, a własnym interesem, w związku z czym koszty postępowania powstały tylko i wyłącznie z ich winy. Skoro zatem analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie dowiodła zaś istnienia sporu o rozgraniczenie, to uznać należy, że koszty postępowania rozgraniczeniowego nie zostały poniesione w interesie wszystkich stron postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: Kolegium lub organ odwoławczy) postanowieniem z 19 września 2025 r. utrzymało w mocy postanowienie będące przedmiotem zażalenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek, a nie z urzędu, a ponadto zapadła decyzja o rozgraniczeniu i koszty zostały faktycznie poniesione przez organ pierwszej instancji, w części tylko sfinansowane z zaliczki. Wskazano, że powstałe koszty nie wynikły z winy wnioskodawców i nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie, a zostały poniesione w interesie stron. Podniesiono, że zgodnie ze stanowiskiem zawartym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2006 r. (sygn. akt I OPS 5/06) organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 K.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Dlatego, zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji zasadnie obciążył kosztami postępowania rozgraniczeniowego wszystkich właścicieli spornych działek. Wskazano, że w postępowaniu rozgraniczeniowym ma zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z art. 152 K.c. stanowiąca, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych, a ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdy granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. W związku z tym rozgraniczenie jest prowadzone również w interesie właściciela nieruchomości przyległej. Podano, że wprawdzie w przypadku postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości może stać na stanowisku, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic, a co za tym idzie nie powinien ponosić kosztów rozgraniczenia, które w jego ocenie zostało wszczęte zbyt pochopnie, to jednak ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości zawsze leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się - choćby jednostronnie - sporne. Ponadto wskazano, że do żalącej się skierowano decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, a co za tym idzie posiada ona przymiot strony, zaś ustalone koszty postępowania obejmują jedynie koszty działania wyznaczonego geodety. Wyjaśniono, że art. 267 k.p.a. stwarza możliwość zwolnienia strony od kosztów postępowania w całości lub w części, ale stanowi to odrębną kwestię, która wymaga osobnego rozstrzygnięcia. W skardze na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie: - przepisów prawa materialnego poprzez uznanie, że w sprawie wystąpił spór co do przebiegu granic, podczas gdy skarżąca wskazywała, że dotychczasowy podział gruntu występuje od lat 40, tj. od czasu zasiedlenia się rodziny wnioskodawczyni w przedmiotowej nieruchomości i na wszelkich mapach geodezyjnych naniesione są granice w dotychczasowym kształcie; - art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym rozumieniu użytego w treści normy prawnej pojęcia interesu strony i przyjęcie, że postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia odbywało się w interesie również skarżącej, podczas gdy: - faktycznie postępowanie było wyłączną inicjatywą wnioskodawczyni i tym samym nałożenie obowiązku ponoszenia kosztów nie tylko na nią, ale również na właściciela nieruchomości uczestniczącej w rozgraniczeniu, jest niezasadne, - organ nie wziął pod uwagę, że skarżąca wnosiła o umorzenie postępowania rozgraniczeniowego z uwagi na fakt, że przedmiotowy grunt stanowił przedmiot rozpoznania przed sądem powszechnym, - zmiana granic gruntu skutkuje zmianą sposobu korzystania z nieruchomości budynkowej i pozbawieniem skarżącej części nieruchomości, tj. pokoju o pow. ok 16 m2, co bezsprzecznie nie jest w interesie skarżącej niezależnie od wykładni sformułowania "interes strony"; - art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie kosztów sporządzenia opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego jako koszt postępowania poniesionym w interesie strony, podczas gdy wynagrodzenie biegłego nie jest objęte hipotezą ww. przepisu i nie można uznać jako poniesiony w interesie strony; - art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej oraz zaniechanie przez organ pierwszej instancji wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (m.in. zwrócenie się do Starostwa Powiatowego, Archiwum Państwowego) oraz obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i jej załatwienia, nierozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, błędną, wybiórczą jego ocenę, co w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Kolegium oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentacją zawartą w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji podnosząc, że w sprawie nie było sporu co do przebiegu granicy, a tym samym podstaw do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, co organ pominął. Wskazano, że wnioskodawczyni dąży do nieuzasadnionego zajęcia części nieruchomości, która nie stanowi jej własności. Podano, że przebieg granicy w dotychczasowym kształcie występuje od czasu osiedlenia się rodziny wnioskodawczyni w przedmiotowej nieruchomości w latach 40-tych i wszelkie mapy przedstawiają taki przebieg granic, a ponadto przebieg granic został potwierdzony w postępowaniach sądowych w sprawach o zasiedzenie i tylko wnioskodawczyni wywodzi inaczej i podważa ustalenia sądu powszechnego. Zatem to ona powinna ponieść koszty postępowania. Wyjaśniono, że skarżąca nie miała żadnego wpływu na wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego i od początku wnosiła sprzeciw co do zasadności i potrzeby jego prowadzenia, a także w całości zakwestionowała decyzję geodety i złożyła wniosek o przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w O. Podkreślono, że wnioskodawcy dążą do podważenia ustaleń prawomocnie zakończonych postępowań, gdyż wystąpili z niniejszym postępowaniem po otrzymaniu od skarżącej wezwania do wydania zajmowanej przez nich części nieruchomości. Skarżąca podniosła, że organ I Instancji powinien zwrócić się do Starostwa Powiatowego oraz Archiwum Państwowego w O. o załączenie wszelkiej dokumentacji dotyczącej przedmiotowych nieruchomości, z których wynika dotychczasowy przebieg granic. Zarzuciła także, że organ odwoławczy niewłaściwie rozumie zasadę ponoszenia kosztów rozgraniczenia, gdyż obowiązujące w tym zakresie przepisy art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 152 K.c. tworzą możliwość rozłożenia kosztów rozgraniczenia w inny sposób niż na wszystkich uczestników postępowania, a obowiązkiem organu było ustalenie w czyim rzeczywiście interesie leżało ustalenie przebiegu granicy. Organ musi zawsze brać pod uwagę, czy zachowanie strony uzasadnia obciążenie kosztami postępowania tylko jedną z nich, czy też niektóre z nich, bądź wszystkie, a w tych ostatnich przypadkach - w jakim stosunku. Zatem organ winien zbadać okoliczności faktyczne, jakimi kierowała się strona żądająca rozgraniczenia, a w szczególności, czy istniał rzeczywisty spór co do przebiegu linii granicznej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej zawarte są zasadne. Podnieść należy, że ustalenie wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego następuje w drodze postanowienia, wydawanego przez organ administracji publicznej jednocześnie z wydaniem decyzji. W postanowieniu tym organ określa także osoby zobowiązane do poniesienia kosztów oraz termin i sposób ich uiszczenia (art. 264 § 1 k.p.a.). Stronę obciążają te koszty, które wynikają albo z jej winy (art. 262 § 1 pkt 1 k.p.a.), albo też zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.). Jak słusznie wskazało Kolegium, Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 11 grudnia 2006r. podjął uchwałę (sygn. akt I OPS 5/06), w tezie której wskazano, że organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu tej uchwały podano, że w postępowaniu administracyjnym ma też zastosowanie wynikająca z art. 152 k.c. materialnoprawna norma stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie. NSA uznał także, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 k.c. Należy jednak podkreślić, że w powołanej uchwale NSA wskazał jedynie na możliwość podziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy wnioskodawcę i pozostałych uczestników rozgraniczenia, ale nie ustanowił w tym zakresie reguły. Taką regułę stanowi art. 262 § 1 k.p.a. W związku z tym organ może proporcjonalnie rozłożyć koszty postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy jego uczestników, ale zasadność takiego rozstrzygnięcia musi wynikać z okoliczności faktycznych i prawnych sprawy i musi zostać ona przekonująco uzasadniona w wydanym postanowieniu. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji w ogóle nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia co do podziału kosztów postępowania pomiędzy wszystkimi stronami. Natomiast Kolegium wprawdzie powołało się na wyżej wskazaną uchwałę NSA, ale nie odniosło się do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i nie wskazało, czym kierował się organ ustalając koszty postępowania rozgraniczeniowego w przedmiotowej sprawie. Kolegium nie wykazało zatem, że podjęte w sprawie rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Ponadto należy zauważyć, że organ może ustalić wysokość kosztów postępowania obciążających stronę dopiero po dokonaniu oceny przedstawionych przez geodetę specyfikacji kosztów oraz rachunku. Sam fakt przedłożenia przez geodetę faktury, w której wskazana została kwota za wykonane w postępowaniu usługi, w żadnym razie nie zwalnia organu administracji ustalającego koszty postępowania rozgraniczeniowego od obowiązku zawarcia w wydanym postanowieniu rozważań i ocen co do sposobu ustalenia tej kwoty. Organ administracji nie może bezkrytycznie przyjmować rachunków (faktur) wystawionych przez upoważnionych geodetów, lecz jest zobligowany do ich sprawdzenia, uwzględniając także wydatki niezbędne do wykonania zleconej pracy, czemu winien dać wyraz w uzasadnieniu postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania (wyrok NSA z 14 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 1370/16, wyrok NSA z 7 stycznia 2025 r., sygn. akt I OSK 2389/21, dostępne w CBOSA). Przedłożenie organowi przez geodetę faktury nie zwalnia organu z obowiązku wyjaśnienia stronie, na którą nakłada się obowiązek pokrycia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, czym uzasadniona jest ustalona kwota, tj. na jakiej podstawie i w jaki sposób została ona skalkulowana (wyrok WSA w Poznaniu z 18 marca 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 1592/20, wyrok WSA w Rzeszowie z 16 marca 2023 r., II SA/Rz 1228/22, dostępne w CBOSA). Organ administracyjny nie może bezrefleksyjnie przerzucić na stronę całości kosztów postępowania rozgraniczeniowego wynikających z umowy zawartej przez organ z geodetą. W niniejszej sprawie organy w ogóle nie podały, z czego wyniknęły ustalone koszty postępowania. Ponadto ani z postanowienia organu pierwszej instancji, ani z postanowienia Kolegium nie wynika, aby organy dokonały oceny odnośnie do prawidłowości ustalenia kwoty określonej w fakturze wystawionej przez geodetę. Z powyższych powodów stwierdzić należy, że doszło do naruszenia przepisów prawa. Natomiast niezasadne jest twierdzenie skarżącej, że koszt dokonania rozgraniczenia przez geodetę nie należy do kosztów postępowania administracyjnego poniesionym w interesie strony. Rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym przeprowadza się na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024. poz. 1151; dalej jako: P.g.k.). Stosownie do art. 29 ust. 3 P.g.k. i art. 30 ust. 3 P.g.k. organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), zaś czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wskazane organy (art. 31 ust. 1 P.g.k.). Zatem zasadą jest udział geodety w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości. W konsekwencji koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu należą one do kosztów postępowania administracyjnego, stosownie do (art. 263 § 1 k.p.a.), a strony mogą być nimi obciążone w myśl reguły zawarte w art. 262 § 1 k.p.a. Przy czym skarżącej należy wyjaśnić, że wyrok WSA w Krakowie w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 170/10, na który powołała się w swojej skardze, dotyczył ustalenia kosztów w sprawie ustalenia odszkodowania w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, a nie w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. W związku z tym stwierdzenia zawarte w tym wyroku nie mogą być przeniesione na grunt niniejszej sprawy. Nie jest także zasadny wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w O. na skutek złożonego przez nią wniosku o przekazanie sprawy o rozgraniczenie nieruchomości sądowi, w trybie art. 33 ust. 3 P.g.k. Zgodnie z art. 264 § 1 k.p.a. jednocześnie z wydaniem decyzji, organ administracji publicznej określi, w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 lipca 2020 r. (sygn. akt I OSK 2518/19, dostępny w CBOSA) wobec takiej treści przepisu nie ulega wątpliwości, że ewentualne uchylenie decyzji przez sąd administracyjny, czy też wszczęcie postępowania nadzwyczajnego wobec wydanej decyzji w przedmiocie rozgraniczenia nie mają wpływu na wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania, które zaistniały w danym postępowaniu i muszą zostać poniesione przez strony postępowania. Tym bardziej nie ma wpływu na treść orzeczenia o kosztach postępowania administracyjnego przejście sprawy o rozgraniczenie do etapu postępowania sądowego, które powoduje, że decyzja o rozgraniczeniu traci byt. Z tego też powodu Sąd uchylił wcześniejszej postanowienie o zawieszeniu postępowania, stosownie do art. 128 § 1 pkt 4 k.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić powyższe wskazania Sądu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a.