Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Ol 502/23

Wyrok WSA w Olsztynie z 12 września 2023 r., II SA/Ol 502/23 – zajęcie pasa drogowego

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia
12 września 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 12 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2023 roku sprawy ze skargi M. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz skarżącego kwotę 400 zł (czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z 24 czerwca 2022 r. Zastępca Dyrektora Zarządu Dróg, Zieleni i Transportu w Olsztynie, działając z upoważnienia Prezydenta Olsztyna (dalej jako: "organ I instancji"), wymierzył M. Z. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej jako: "skarżący") karę pieniężną 10.192,00 zł za zajęcie pasa drogowego ul. [...], o powierzchni 7 m2, poprzez umieszczenie zewnętrznych schodów wejściowych, z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w decyzji z 31 marca 2020 r. W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie art. 189f k.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 29a i art. 40 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1693 ze zm., dalej jako: "u.d.p."), poprzez niewłaściwe przeanalizowanie sytuacji oraz okoliczności związanych z nałożeniem kary. Wskazał, iż w zebranym materiale dowodowym nie ma potwierdzenia, iż powierzchnia zajęcia wynosi 7 m2, gdyż nie ma wzmianki o dokonaniu pomiarów. Podał, iż na niezłożenie wniosku o wydanie kolejnego zezwolenia wpłynęły następujące okoliczności: pandemia - tragiczna sytuacja w handlu; bankructwo sklepu, do którego prowadzą schody; brak otrzymania przypomnienia odnośnie do płatności za zajęcie pasa drogowego; nieporozumienie i walka z ZUS, który zablokował wsparcie z subwencji, zły stan zdrowia skarżącego spowodowany wieloma problemami; wiele zwolnień zdrowotnych wyłączających z życia codziennego oraz kwarantanna; wiele spraw dotyczących przywłaszczenia majątku przez byłą żonę; kontrole z Państwowej Inspekcji Pracy i ZUS. Skarżący wyjaśnił, że przez cały okres zajmowania pasa drogowego o formalności wystąpienia z wnioskiem przypominał mu pracownik organu I instancji, a gdy ten odszedł na emeryturę, nikt go o tym nie powiadomił, zaś on o tym zapomniał. Zaskarżoną decyzją z 30 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "organ odwoławczy", "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło treść art. 40 ust. 1, 2 i 12 u.d.p. Wskazało, że w przypadku stwierdzenia zajęcia pasa bez zezwolenia na zarządcy drogi spoczywa obowiązek wymierzenia kary pieniężnej niezależnie od motywów, jakimi kierował się zajmujący pas drogowy, od jego sytuacji osobistej i materialnej, i niezależnie od tego czy miał on świadomość, że na zajęcie pasa drogowego powinien mieć zezwolenie. Odpowiedzialność ta ma charakter zobiektywizowany, a ustawową przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest faktyczne zajęcie pasa drogowego. Wywiodło, że w przedmiotowej sprawie obecność schodów w pasie drogowym, ich wymiary czy też czas ekspozycji są poza sporem. Powyższe organ udokumentował zdjęciami oraz protokołami z kontroli pasa drogowego, które odbyły się 22 marca 2022 r. oraz 12 kwietnia 2022 r., w trakcie których dokonano także pomiarów schodów. Miejsce usytuowania schodów organ udokumentował szkicem mapy poglądowej oraz wyrysem z mapy zasadniczej geodezyjnej z naniesioną lokalizacją schodów oraz granicami pasa drogowego, a także sekcją mapy, na której także zaznaczono granice pasa drogowego oraz usytuowanie schodów. Dokumenty powyżej opisane jednoznacznie wskazują, iż doszło do zajęcia pasa drogowego, na co niewydane zostało stosowne zezwolenie. Kolegium przyjęło wymiary schodów ustalone przez organ I instancji, zaś okres zajęcia pasa drogowego od dnia 1 kwietnia 2021 r. (dzień następujący po upływie ważności poprzedniego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego) do dnia 30 marca 2022 r. (data uzyskana kolejnego zezwolenia). Stwierdzono, że stawka opłaty za zajęcie 1 m2 pasa została zastosowana prawidłowo. Wynika ona z uchwały nr XVIII/316/20 Rady Miasta Olsztyna z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego dróg publicznych na terenie Miasta Olsztyna, których zarządcą jest Prezydent Olsztyna, gdzie w § 4 pkt 1 wskazano, iż w przypadku zajęcia drogi gminnej poprzez umieszczenie obiektu budowlanego innego niż podjazd i platforma dla wózków dzienna stawka wynosi 0,40 zł za 1 m2 powierzchni pasa drogowego. W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie brak jest podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1 k.p.a., ponieważ strona postępowania nie została ukarana przez inny podmiot. Ponadto w sprawie tej nie można mówić o znikomości naruszenia, gdyż samowolne umieszczenie obiektu w pasie drogowym bez stosownego zezwolenia oznacza, iż waga tego naruszenia jest większa niż znikoma. Samowolne oznacza bowiem, iż chodzi o postępowanie według własnej woli, nieliczenie się z nikim i z niczym. O braku znikomego charakteru naruszenia świadczy także fakt, iż naruszenie prawa nie miało charakteru jednorazowej czynności, lecz było to działanie o charakterze ciągłym i trwałym (364 dni). Mając na uwadze istotę i charakter wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, Kolegium uznało też, że brak jest podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 2 i 3 k.p.a. W skardze na tę decyzję złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący zarzucił naruszenie: - art. 189f k.p.a. przez niezastosowanie go oraz brak wyznaczenia terminu do usunięcia, - art. 29a, art. 40 u.d.p. przez niewłaściwe przeanalizowanie sytuacji oraz okoliczności związanych z nałożeniem kary pieniężnej. W uzasadnieniu skargi podniósł, że schody zostały wybudowane i umieszczone w pasie drogowym wiele lat wcześniej, na co ZDZiT wyraził zgodę. Zakwestionował przyjętą powierzchnię zajęcia. Oświadczył, że nie wystąpił o przedłużenie zezwolenia w wyniku przeoczenia oraz wskazanych w odwołaniu problemów. Podkreślił, że pracownik organu I instancji przypominał mu o formalności przedłużenia zezwolenia. Myślał, że taka jest procedura, gdy pracownik odszedł na emeryturę, nikt go nie powiadomił, a on po prostu zapomniał, mając mnóstwo problemów rodzinnych, zdrowotnych i finansowych. Zapewnił, że na wszystko ma dokumenty i dowody. Wyraził niezrozumienie, dlaczego organ I instancji nie zastosował art. 189f k.p.a., w szczególności, że doszło do realizacji celów, dla których miałaby być nałożona kara. Zdaniem skarżącego poprzestanie na pouczeniu, zgodnie z zasadą proporcjonalności, stanowiłoby działanie adekwatne do okoliczności sprawy. Zarzucił, że organ I instancji czekał ze wszczęciem postepowania przez rok. Gdyby zrobił to wcześniej kara byłaby o wiele mniejsza. Jak tylko dostał pismo od razu wystąpił o przedłużenie zezwolenia i je otrzymał. Zarzucił, że organ nie wyjaśnił, jakie niebezpieczeństwo powodowały przedmiotowe schody. Reasumując skarżący stwierdził, że wszystkie dyrektywy wymiaru kary przemawiają za odstąpieniem od nałożenia kary. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 120 i art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: "p.p.s.a."), na wniosek organu, wobec braku sprzeciwu strony skarżącej. Zasada legalności, wyrażona w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2022 r. poz. 2492) obliguje sądy administracyjne do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny może wzruszyć zaskarżony akt jedynie wówczas, gdy narusza on przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.). Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przy czym Sąd nie ma wątpliwości, że skarżący dopuścił się naruszenia z art. 40 ust. 12 pkt 2 u.d.p., gdyż zajmował pas drogowy z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, czyli bez należnej opłaty. Z akt sprawy wynika bezspornie, że decyzją z 31 marca 2020 r. organ I instancji udzielił skarżącemu zezwolenia na zajęcie 7 m2 pasa drogowego ul. [...], w terminie od 1 kwietnia 2020 r. do 31 marca 2021 r. Przed upływem tego terminu skarżący powinien wystąpić o kolejne zezwolenie, ale tego nie uczynił z podawanych przyczyn. O kolejne zezwolenie wystąpił 28 marca 2022 r. Decyzją z 1 kwietnia 2022 r. organ I instancji zezwolił skarżącemu na zajęcie 7 m2 pasa drogowego w terminie od 31 marca 2022 r. do 31 marca 2023 r. Uwzględniając wydane decyzje organy orzekające prawidłowo przyjęły, że przekroczenie wyniosło 364 dni i dotyczyło 7 m2 powierzchni pasa drogowego. Taką powierzchnię zajęcia podawał sam skarżący w składanych wnioskach. W 2015 r. przedłożył w tym celu organowi I instancji pomiar powykonawczy schodów sporządzony przez uprawnionego geodetę, z którego wynika jasno, że powierzchnia zabudowy schodów wynosi 7 m2 (k. 9 akt administracyjnych). W związku z tym sprawie jest oczywiste, że do naruszenia doszło i wymiar kary został ustalony zgodnie z obowiązującymi przepisami. Stosownie do art. 40 ust. 4 tej ustawy kara naliczana jest za każdy dzień zajmowania pasa drogowego bez zezwolenia. Tym samym omawianego naruszenia prawa nie można wiązać tylko z jednorazowym działaniem polegającym na zajęciu pasa drogowego przez wybudowanie schodów, ale też z pozostawaniem obiektu w tym pasie. Dopóki obiekt niezwiązany z ruchem drogowym pozostaje w pasie drogowym bez zezwolenia lub umowy zawartej z zarządcą drogi, dopóty trwa stan naruszenia prawa. W doktrynie wskazuje się, że naruszenie prawa może być działaniem lub zaniechaniem mającym charakter działania (zaniechania) jednorazowego lub charakter działania (zaniechania) ciągłego, trwałego albo powtarzającego się, czyli naruszenia rozciągniętego w czasie (zob. M. Bojarski, J. Giezek, Z. Sienkiewicz, Prawo karne materialne. Część ogólna i szczególna, red. M. Bojarski, Warszawa 2010, s. 404; także A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el.2020, oraz M. Wincenciak, Przedawnienie w polskim prawie administracyjnym, Warszawa 2019, str. 140). W tym kontekście prawidłowo organy wskazywały, że naruszenie nie miało charakteru jednorazowego, ale trwało w czasie. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się też pogląd, zgodnie z którym kara należna jest za każdy dzień bezprawnego zajęcia pasa drogowego. Podkreśla się, że wysokość tej kary nie jest spowodowana ewentualnym niesprawnym działaniem organu, tylko bezprawnym zajęciem pasa drogowego (por. wyroki NSA: z 19 września 2018 r., sygn. akt II GSK 2553/16, z 11 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4517/16, II GSK 1569/18, z 9 lipca 2020 r., II GSK 4287/17, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Ponieważ art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych ściśle określa sposób wyliczenia kary, nie pozostawiając w tym względzie organom orzekającym żadnego luzu decyzyjnego, na wymiar kary nie mogą mieć wpływu inne okoliczności niż wymienione w tym unormowaniu. Nie oznacza to jednak automatycznie, że w sprawie nie mogą zaistnieć szczególne okoliczności, które będą uzasadniały odstąpienie od nałożenia kary. Bezwzględny charakter kary, co podkreślić należy, nie może determinować oceny wagi popełnionego naruszenia. W rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczy możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W ocenie Sądu organy orzekające błędnie założyły z góry, że w realiach niniejszej sprawy nie można dopatrzeć się spełnienia przesłanek z art. 189 f § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej jako: "k.p.a."). Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W myśl art. 189f § 2 pkt 1 k.p.a. w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których maiła być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa. Unormowania te obligują do odstąpienia od nałożenia kary, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma i strona zaprzestała naruszania prawa. W myśl § 2 nawet jeżeli waga naruszenia nie jest znikoma, ale naruszenie zostało usunięte, możliwe jest odstąpienie od nałożenia kary, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona kara. Instytucja prawna odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, jak wyjaśnia się w doktrynie, jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest bowiem nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego (zob. Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, publ. LEX/el. 2020). Stwierdzenie naruszenia prawa musi być więc bezsporne i stanowi punkt wyjścia do oceny, czy istnieje w ogóle podstawa (potrzeba) do odstępowania od nałożenia kary. Dopiero w następnej kolejności, można rozważać wagę naruszenia prawa i jego skutki. Oznacza to, że sam fakt zaistnienia deliktu administracyjnego (tu: zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu określonego w zezwoleniu zarządcy drogi) sankcjonowanego bezwzględnie karą pieniężną, nie może wykluczać uznania naruszenia prawa za zasługujące na odstąpienie od ukarania. W piśmiennictwie wyróżnia się stopnie naruszenia prawa: naruszenie kwalifikowane, naruszenie, które nie ma ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego jest istotne i naruszenie prawa nieistotne. Za naruszenie nieistotne uznaje się naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. Nieistotne naruszenia prawa wypełnia warunek odstąpienia od nałożenia kary (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969). Przy ocenie wagi naruszenia należy mieć na uwadze treść art. 189d pkt 1 k.p.a., w którym ustawodawca wskazał, że wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia. W myśl tego unormowania na ustalenie wagi naruszenia prawa ma wpływ ochrona wskazanych wartości, a także czas trwania naruszenia. W piśmiennictwie przyjmuje się, że uwzględniając dyrektywę wagi naruszenia prawa, organ administracji publicznej powinien ocenić wagę (znaczenie, ciężar gatunkowy) niedopełnionego obowiązku (naruszonego zakazu) oraz wagę niedopełnienia/naruszenia rzeczonego obowiązku/zakazu (tak A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el.2020). Sprowadza się to w istocie do ustalenia celu naruszonej regulacji, oceny zagrożenia chronionych wartości, a także rozważenia okoliczności mających wpływ na trwanie naruszenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się też pogląd, który skład orzekający podziela, że przy ocenie wagi naruszenia, należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danego przypadku, zarówno o charakterze przedmiotowym (np. skala naruszeń, skutki tych naruszeń) jak i podmiotowym (np. czy mamy do czynienia z czynem zawinionym, a jeżeli tak, to z jaką formą winy), przy czym decydujące znaczenie należy przyznać skutkom naruszenia dla dóbr chronionych przez daną dziedzinę prawa administracyjnego (por. wyroki: WSA w Olsztynie z 23 września 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 435/21, WSA w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 973/20, publ. w CBOSA). Odnosząc powyższe rozważania do realiów rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że organy orzekające niezasadnie skupiły się jedynie na obligatoryjności kary, uznając, że samowola wykracza zawsze poza znikomość naruszenia. Przyjmując tok myślowy organów orzekających nigdy nie byłoby możliwe odstąpienie od nałożenia kary na gruncie omawianej ustawy. Natomiast w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie, wskazuje się zgodnie, że art. 189f § 1 i § 2 k.p.a. ma także zastosowanie do decyzji związanych. Podnosi się w tym względzie, że przepisy działu IVa k.p.a. miały za zadanie wypełnienie systemowej luki w standardzie ochrony praw jednostki, dostosowując system prawa administracyjno-karnego do wymogów konstytucyjnych oraz konwencyjnych. Taką lukę stanowił między innymi brak możliwości odstąpienia od wymierzenia kary (por. A. Wróbel [w:] A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2018, s. 1189 oraz wyrok NSA z 14 lipca 2020 r. sygn. akt II OSK 943/20, publ. w CBOSA). Dlatego obligatoryjność omawianej kary, która z założenia ma charakter represyjny i prewencyjny, a więc ma służyć zapewnieniu przestrzegania ustawy o drogach publicznych, nie może sprzeciwiać się zakwalifikowaniu rozpatrywanego naruszenia jako zasługującego na odstąpienie od ukarania. Każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy. Celem art. 189f § 1 i § 2 k.p.a. jest zaś niedopuszczenie do wymierzenia kary, która byłaby rażąco nieproporcjonalna do wagi naruszenia. W wyroku z 14 kwietnia 2023 r. sygn. akt II GSK 743/20, publ. w CBOSA, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że zasada proporcjonalności musi być odnoszona również do wymierzania sankcji administracyjnych, jako jednej z najbardziej dotkliwych form ingerencji organu administracji publicznej w sferę uprawnień i obowiązków podmiotu administrowanego w procesie stosowania prawa. Zastosowanie zasady proporcjonalności w odniesieniu do sankcji bezwzględnie oznaczonej (administracyjnej kary pieniężnej w określonej wysokości) wymaga rozważenia, czy wymierzenie kary pieniężnej w określonej wysokości będzie przydatne do osiągnięcia zamierzonych skutków (celów) danej regulacji oraz czy zachowana została właściwa dla demokratycznego państwa prawa proporcja między efektem wymierzonej sankcji pieniężnej a jej dolegliwością. Jeżeli odpowiedzi na te pytania nie będą pozytywne, należy uznać, że nałożenie kary nie jest niezbędne dla ochrony interesu publicznego i organ powinien odstąpić od jej nałożenia, jako niezgodnej z konstytucyjnymi standardami płynącymi z zasady proporcjonalności. Innymi słowy organ winien rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona. Jeżeli sankcja, która miałaby być zastosowana jest nadmierna (dolegliwa w stopniu większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu), to klauzula interesu publicznego nakazuje odstąpienie od nałożenia kary. Stanowisko to skład orzekający podziela. W ocenie Sądu wymierzona skarżącemu kara jest rażąco nieproporcjonalna. Przemawia za tym fakt, że skarżący od co najmniej 8 lat (od 2015 r.) zajmuje pas drogowy przez umieszczenie w nim schodów prowadzących do lokalu usługowego. Przedmiotowe schody zajmują część chodnika, istnieją od kilku lat, wpisały się już na trwałe w układ przestrzenny, nie stanowią potencjalnego źródła sytuacji konfliktowych. W związku z wydawanymi przez zarządcę drogi decyzjami zezwalającymi na zajęcie pasa drogowego, nie można przypisać skarżącemu samowoli i nieliczenia się ze stanowiskiem zarządcy drogi, czy ignorowanie przepisów, w tym wymogów bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Wydanie kolejnego zezwolenia jest właściwie formalnością i polega na ustaleniu należnej opłaty. Wydawane zezwolenia potwierdzają, że sporne zajęcie nie stwarza żadnego zagrożenia dla ruchu drogowego. Skarżący przez kolejnych 6 lat występował o wymagane zezwolenia i uiszczał należne opłaty. Nie bez znaczenia są argumenty skarżącego, że za każdym razem pracownik organu zawiadamiał skarżącego o końcu upływu terminu, a tym samym konieczności złożenia kolejnego wniosku. Jeżeli rzeczywiście tak było, to skarżący miał usprawiedliwione przekonanie, że taka jest praktyka. Dawało to stronie poczucie, że organ czuwa, aby do przekroczeń nie doszło. Nie sposób pomijać w warunkach rozpatrywanej sprawy, że na wymiar kary decydujący wpływ miało wszczęcie postępowania w przedmiocie nałożenia kary dopiero blisko rok po upływie ważności poprzedniego zezwolenia. Niezrozumiałe jest dlaczego dopiero po tak długim upływie czasu stwierdzono naruszenie, tym bardziej, że uprzednio cyklicznie było to weryfikowane z wyprzedzeniem, co budowało zaufanie obywatela do organów państwa, a następnie postąpiono sprzecznie z tą zasadą. Organy orzekające powinny też zweryfikować twierdzenia skarżącego o kłopotach zdrowotnych, finansowych i rodzinnych. Należy uznać, że trudna sytuacja podmiotu uczciwie regulującego opłaty od kilku lat, może usprawiedliwić niezamierzone zaniechanie. Za tym, że skarżący nie zlekceważył obowiązku posiadania zezwolenia określającego należną opłatę przemawia fakt, że po dowiedzeniu się o przekroczeniu terminu niezwłocznie wystąpił o nowe zezwolenie i je otrzymał, co też potwierdza, że zajęcie pasa drogowego przez przedmiotowe schody do lokalu usługowego jest dopuszczalne i nie zagraża bezpieczeństwu w ruchu drogowym, a uzyskanie nowego zezwolenia jest tylko formalnością. Te wszystkie okoliczności organ powinien mieć na uwadze przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z powyższych względów, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu od skargi, rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a

Informacje o sprawie

Data wpływu
6 czerwca 2023
Hasła tematyczne
Drogi publiczne Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Ewa Osipuk /przewodniczący/ Grzegorz Klimek Marzenna Glabas /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny