II SA/Ol 386/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant referent Natalia Stemplewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.

Decyzją z 3 marca 2026 r. Naczelnik Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej jako: organ I instancji) nałożył na [...] Sp. z o.o. spółka komandytowa (dalej jako: "skarżąca", "strona") karę pieniężną w wysokości 500 zł określoną w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym pod pozycją lp. 1.12 - za niewyposażenie kierowcy w dokument, o którym mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym. Po rozpatrzeniu odwołania strony Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej jako: "organ odwoławczy") decyzją z 17 kwietnia 2026 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podniósł, że z informacji udzielonej przez Burmistrza [...] (pismo z 12.01.2026 r.) wynika, że strona na dzień kontroli posiadała wymagane uprawnienie, jednakże kierowca nie został wyposażony w wymagany ustawą wypis z licencji. Kierowca okazał jedynie zdjęcie wypisu w telefonie komórkowym, co nie stanowi wypełnienia wymogu określonego przepisem art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. Ponadto okazany wypis dotyczył licencji na miasto E., zaś kontrola odbyła się w M. Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12 000 zł za każde naruszenie. Niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym sankcjonowane jest zaś karą pieniężną w wysokości 500 zł za każdy brakujący dokument. Wysokość kary została określona w Lp. 1.12 załącznika nr 3. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wskazuje, aby przewoźnik podjął niezbędne działania zmierzające do niewadliwego wykonania ciążących na nim obowiązków, w tym odpowiedniego przeszkolenia pracowników w zakresie wymogu posiadania przez nich niezbędnych dokumentów i okazywania ich na żądanie kontrolujących. W ocenie organu odwoławczego przewoźnik nie dopełnił należytej staranności w zobligowaniu kierowcy wykonującego skontrolowany przewóz do posiadania przy sobie i okazania kontrolującym wymaganego prawem dokumentu. Skargę na decyzję organu odwoławczego wywiodła skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji II instancji, decyzji I instancji oraz umorzenie postępowania dotyczącego nałożenia kary. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 76 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, oraz art. 12 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w rezultacie utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo, iż została ona wydana bez wnikliwego wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych sprawy i nieuwzględnieniu słusznego interesu strony, w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w czyim imieniu wykonywany był kontrolowany przejazd, braku wyjaśnienia, w oparciu o jaki stosunek prawny kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu 2) art. 9 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu podstaw decyzji, ustalonych faktów, oceny dowodów, a przede wszystkim niewyjaśnienie dlaczego organ pierwszej instancji nie wykazał inicjatywy dowodowej w zakresie niezbędnym do prawidłowego rozstrzygnięcia relacji łączących stronę oraz na czyją rzecz oraz co stało się z ewentualnie otrzymanym wynagrodzeniem za przedmiotowy przejazd, a także ustalenia formy współpracy kierowcy ze spółką i czy taka współpraca w ogóle miała miejsce. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niższej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 17 kwietnia 2026 r. utrzymująca w mocy decyzje organu I instancji z 3 marca 2026 r. o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 500 zł określonej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym pod pozycją lp. 1.12 - za niewyposażenie kierowcy w dokument, o którym mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym. Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1490), w skrócie u.t.d., krajowy transport drogowy to - podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju oraz pojazdami najmowanymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia i zakończenia podróży, a także cała trasa znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie natomiast do art. 5b ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Według zaś art. 87 ust. 4 u.t.d. podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca taksówki jest obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie wypis z licencji. Z kolei stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5 000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.). Natomiast według treści lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł - za każde naruszenie. Funkcjonariusze Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w [...] 26.08.2024 r., o godz. 18:00, skontrolowali w M. pojazd osobowy (taksówkę) o numerze rejestracyjnym [...], oznaczony logo firmy [...] oraz [...]. Pojazdem kierował P. S.. Przewóz osób realizowany był na rzecz skarżącej spółki. W trakcie kontroli ustalono, że kierujący pojazdem nie miał przy sobie i nie przedstawił wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób. Kierowca okazał natomiast zdjęcie w telefonie wypisu z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, wystawionej na rzecz skarżącej spółki, obejmującej obszar E. Przebieg i wyniki kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli [...] z 26.08.2024 roku. Ponadto Burmistrz [...] pismem z 12 stycznia 2026 r. (akta adm. k. – 67) udzielił informacji, że na dzień kontroli podmiot: [...] sp. z o.o. sp.k. (NIP: [...]) posiadał licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką na miasto [...] oraz zgłosił pojazd o nr. rej. [...]. Natomiast, firma [...] sp. z o.o. pismem z 21.11.2024 r. (akta adm. k. – 22) wskazała, że przewóz wykonywany był przez firmę [...] sp. z o.o. sp.k., nawiązanie współpracy nastąpiło przez rejestrację firmy na stronie internetowej [...] oraz akceptację przez skarżącą spółkę "Ogólnych Warunków dla Flot i Kierowców" (kopia dokumentu w załączeniu k. 24-36). [...] sp. z o.o. potwierdziła, że P. S. pojazdem o nr. rej. [...] w dniu 26.08.2024 r. wykonywał przewozy osób za pośrednictwem Platformy [...]. Informacja o pierwszym zgłoszeniu 26.08.2024 r. dotarła do kierowcy około godziny 00:02, ostatnie zaś zlecenie tego dnia zakończyło się około godziny 20:51. Spółka przysłała zestawienie paragonów fiskalnych wystawionych za przejazdy realizowane przez kierowcę 26 sierpnia. Paragony zostały wystawione na skarżącą a dotyczyły 17 kursów wykonywanych od godz. 00:07 do godz. 20:51 (akta adm., k. 37-53). W ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania bezsprzecznie pozwala na przypisanie skarżącej odpowiedzialności za stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenie. Niewyposażenie kierowcy w dokument, o którym mowa w art. 87 u.t.d., sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 złotych (lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.). Ponadto wskazać należy, że zgodnie z dyspozycją art. 92a ust. 1 u.t.d. kara pieniężna może być nałożona na podmiot wykonujący przewóz, a więc w rozpoznawanej sprawie na przedsiębiorcę, który w ramach prowadzonej działalności realizuje przewozy drogowe. Przepis ten ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny (v. wyrok NSA z 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2460/11). Podkreślenia również wymaga, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych prawem obowiązków (v. wyrok NSA z 26 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1257/06; wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 364/11). Domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy możliwe jest do obalenia w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. co w sprawie nie miało miejsca. Skarżąca nie wykazała przesłanek uzasadniających ewentualne zastosowanie w okolicznościach tej sprawy art. 92c u.t.d. W myśl art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Treść tego uregulowania nie pozostawia wątpliwości, że za stwierdzone naruszenia odpowiada podmiot wykonujący przewozy, chyba że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot ten nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Należy podnieść, że skarżąca jest podmiotem profesjonalnie wykonującym krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób taksówką w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem tego typu przewozów należy mieć zatem na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytą staranność, tzn. uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. W ocenie Sądu, skarżąca nie wskazała na jakiekolwiek nadzwyczajne okoliczności mogące wykluczyć jej odpowiedzialność. Dlatego też nie może być mowy również o zastosowaniu art. 92b ust. 1 pkt 1, który stanowi, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców określonych w tym przepisie przepisów. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela prezentowane przez sądy administracyjne stanowisko, zgodnie z którym, przedsiębiorca odpowiedzialny jest co najmniej za wyposażenie kierowcy w odpowiednie dokumenty, w tym stosowne wypisy z licencji, które nie może ograniczać się wyłącznie do samego przekazania dokumentów kierowcy, ale również obejmuje dopilnowanie ich posiadania przez kierowcę w czasie wykonywania przewozu i ich okazanie organom uprawnionym do przeprowadzenia kontroli. Rolą skarżącej było zatem skuteczne zobligowanie kierowcy do przestrzegania przepisów prawa, w tym posiadania w pojeździe, w czasie wykonywania przewozu wypisu z licencji. Nie ma zatem jakichkolwiek wątpliwości w imieniu której spółki był wykonywany przewóz i kto winien jest naruszenia obowiązku, a przeto adresatem decyzji. Z akt sprawy wynika, że organy obydwu instancji nie uchybiły przepisom proceduralnym i przeanalizowały wszystkie okoliczności, które były niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, tj. art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje natomiast wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, interpretując powyższe przepisy, należy zauważyć, że ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wyłącznie działań niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego. Tym samym, organy nie są zobowiązane do dokonywania czynności nieistotnych dla skonkretyzowania praw i obowiązków danego podmiotu. Uwaga ta dotyczy również przepisu art. 77 § 1 k.p.a., będącego uszczegółowieniem zasady prawdy materialnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. W praktyce oznacza to konieczność zgromadzenia i analizy dokumentów, które pozwolą na wydanie rozstrzygnięcia. Należy uznać, że zakwestionowane decyzje wydane zostały w oparciu o właściwie i wyczerpująco ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie. W sprawie zebrano wystarczającą ilość materiału dowodowego i dokonano jego właściwej oceny, biorąc również pod uwagę wyjaśnienia skarżącego. Dlatego nie może być mowy o naruszeniu, wskazywanych w skardze, przepisów art. 6, art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 k.p.a., a także art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalono skargę.