Sygnatura
II GSK 806/26
Wyrok NSA z 11 sierpnia 2026 r., II GSK 806/26 – transport drogowy i przewozy
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 11 sierpnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Anna Ostrowska Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. w K., U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 października 2025 r. sygn. akt III SA/Lu 351/25 w sprawie ze skargi L. w K., U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr 0601-IGC.4802.39.2025 w przedmiocie kary pieniężnej za wykonanie międzynarodowego przewozu drogowego bez wymaganego zezwolenia oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 października 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 351/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: WSA, Sąd I instancji) oddalił skargę L. w K. (U.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr 0601-IGC.4802.39.2025 w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Sąd I instancji w podstawie prawnej wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła L. w K. (U.), zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wedle norm przepisanych. Skarżąca zrzekła się rozpoznania sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 151 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez błędne oddalenie przez Sąd I instancji skargi na decyzję Organu - Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 30 kwietnia 2025 roku, znak sprawy: 0601-IGC.4802.39.2025 (dalej: Decyzja) w zakresie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 16 stycznia 2025 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, pomimo że Decyzja obarczona jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4) i 5) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm. - dalej "KPA"), albowiem nie została ona skierowana do L. z siedzibą w U., ul. [...], a w konsekwencji była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, gdyż kara pieniężna została nałożona na "przewoźnika drogowego" a nie L. z siedzibą w U., ul. [...], 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne oddalenie przez Sąd I instancji skargi na Decyzję, pomimo, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. za sprawą popełnionych przez Organ nieprawidłowości w zakresie zaniechania podjęcia przez Organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę przez organ materiału dowodowego, skutkujący błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na przyjęciu, że skarżąca wykonywała niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy; 3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., polegające na tym, że Sąd I instancji, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, nie zastosował środka określonego w ustawie - tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i błędnie przyjął (w ślad za nieprawidłowościami poczynionymi przez Organ w zakresie zaniechania wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym - niewyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, skutkującego prowadzeniem postępowania bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu stron postępowania), że: a) Skarżąca wykonywała niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy (przewóz na potrzeby własne), podczas gdy z prawidłowej oceny materiału dowodowego powinno wynikać, że przewóz ten był przewozem drogowym towarów wykonywanym zarobkowo, b) dowodem, na podstawie którego należy wywodzić fakt zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika jest list przewozowy CMR, podczas gdy w toku sprawy skarżąca przedłożyła materiał dowodowy, z którego jasno wynikał charakter stosunku zobowiązaniowego łączącego skarżącą z kontrahentami – Ł. "M." oraz O. L., w szczególności na podstawie przedłożonych umów z ww. podmiotami, c) wykonywany przez skarżącą przewóz miał charakter służebny i pomocniczy w stosunku do prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, podczas gdy sprzedaż oraz przewóz paliwa lotniczego składały się na przedmiot umowy zawartej przez skarżącą wraz z Ł. "M., 4. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 1 Umowy między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów z dnia 29/06/2022 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 179, str. 4), poprzez błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przewozu drogowego towarów wykonywanego zarobkowo" i dalej przyjęcie, że przedmiotowy przewóz towarów wykonywany przez Skarżącego nie był przewozem drogowym towarów wykonywanym zarobkowo, a w konsekwencji naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy z dnia 6/09/2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 1539) (dalej: "UTD") w zw. z art. 28 ust. 1 UTD, poprzez ich zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, w której zastosowanie miała Umowa między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów z dnia 29/06/2022 r. (Dz.Urz.UE.L Nr 179, str.4) i wymogi dotyczące posiadania zezwolenia w pojeździe przez kierowcę nie mogły mieć zastosowania. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie spółka przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że niewadliwie przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – zdaniem Sądu I instancji – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie oraz zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się podstaw przypisania stronie naruszenia polegającego na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia (lp. 3.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), a w konsekwencji – oraz po uchyleniu decyzji Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za niewyposażenie kierowcy w odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym, tj. dokument, o którym mowa w art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o transporcie drogowym (lp. 1.12. załącznika nr 3 do wymienionej ustawy) i umorzeniu postępowania w tym zakresie – odnośnie do zaktualizowania się przesłanek wydania decyzji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za to naruszenie. Zwłaszcza, że nie sprzeciwiał się temu przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem Sądu I instancji, organy administracji publicznej prawidłowo zakwalifikowały wykonywany przez stronę w dniu 9 marca 2024 r. przewóz drogowy, jako niezarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy wymagający posiadania odpowiedniego zezwolenia wymaganego ustawą o transporcie drogowym, albowiem z art. 28 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wynika, że wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowa międzynarodowa nie stanowi inaczej. Podnosząc, że nie jest nieprawidłowe stanowisko organów administracji publicznej, że w sprawie nie miały zastosowania postanowienia umowy między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów z dnia 29 czerwca 2022 r., jak również, że do wykonywanego przewozu rzeczy nie miały zastosowania wyłączenia, o których stanowi art. 7 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy o międzynarodowych przewozach drogowych z dnia 18 maja 1992 r., Sąd I instancji podkreślił, że środkiem transportu stanowiącym własność spółki był przewożony ładunek w postaci paliwa do silników odrzutowych A-I UN 1863 w ilości 25 004 kg stanowiący własność spółki, co wynikało z faktury nr [...] z dnia 7 marca 2024 r. oraz ze zgłoszenia celnego z dnia 8 marca 2024 r. – które potwierdzały zakup przez spółkę paliwa do silników odrzutowych A-I UN 1863 w ilości 25 004 kg od O. L. – jak również wynikało z określonych w fakturze warunków dostawy – FCA [...] (a mianowicie, że sprzedający dostarcza towar kupującemu do J. i są one do dyspozycji przewoźnika, który jest również odbiorcą towaru) – które korespondowały z listem przewozowym CMR, w którym jako odbiorcę i przewoźnika wskazano skarżącą spółkę – tj. L. – zaś jako miejsce odbioru wskazano [...] w Litwie (Terminal [...]), co nie pozostawało bez wpływu na wniosek, że skarżąca spółka wykonywała drogowy przewóz towaru na potrzeby własne, co wobec przedmiotu głównej działalności gospodarczej spółki – działalność pośredników w handlu paliwami, rudami, metalami i chemikaliami przemysłowymi oraz sprzedaż hurtowa stałych, ciekłych, gazowych i podobnych produktów (kody klasyfikacji działalności gospodarczej – 46.12 i 46.71) – znajdowało swoje potwierdzenie w argumencie z treści warunku o którym jest mowa w art. 4 pkt 4 lit. c) ustawy o transporcie drogowym odnoszącego się do przypadku przejazdu pojazdu załadowanego. Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Zwłaszcza, gdy w uzasadnieniu tego wniosku podkreślić, że ocena zasadności, a co za tym idzie skuteczności zarzutów zmierzających do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie może pomijać, nie dość, że znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. oraz określonych tymi przepisami prawa koniecznych wymogów, którym w relacji do celu powinny odpowiadać stawiane na ich podstawie zarzuty oraz korespondujące z nimi ich uzasadnienie (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 oraz wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09), to również, że w przypadku skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, czytelność formułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także, jeżeli nie przede wszystkim, z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17; odnośnie do znaczenia konsekwencji wynikających z zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną zob. np. wyroki NSA z dnia: 14 października 2022 r., sygn. akt III OSK 5181/21; 6 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1542/20; 29 października 2020 r. sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II FSK 2031/18; 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13). Odnosząc się z perspektywy przedstawionych uwag wprowadzających do oceny zasadności – a co za tym idzie skuteczności – zarzutów skargi kasacyjnej trzeba stwierdzić, że zgodności z prawem zaskarżonego wyroku z całą pewnością nie podważa zarzut z pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia "[...] art. 151 PPSA i art. 145 § 2 PPSA poprzez błędne oddalenie [...] skargi na decyzję [...], pomimo że Decyzja obarczona jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4) i 5) ustawy [...] Kodeks postępowania administracyjnego [...], albowiem nie została ona skierowana do L. z siedzibą w U. [...], a w konsekwencji była niewykonalna w dniu jej wydania i niewykonalność ma charakter trwały, gdyż kara pieniężna została nałożona na »przewoźnika drogowego«, a nie L. z siedzibą w U. [...]". Przede wszystkim z tego powodu, że zarzut ten jest niezrozumiały. Eksponowane w jego uzasadnieniu "argumenty", z których miałoby zdaniem spółki wynikać, że po pierwsze, nie była i nie mogła być stroną postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, albowiem – jak miałoby wynikać z konstrukcji tego zarzutu oraz jego uzasadnienia (s. 6 skargi kasacyjnej) – nie była "przewoźnikiem drogowym" – a tylko taki podmiot – jak zdaje się wynikać z jej stanowiska – może ponosić odpowiedzialność na naruszenie przepisów o transporcie drogowym, co miałoby – jak się również wydaje – prowadzić do wniosku o braku podstaw przypisania jej naruszenia, o którym jest mowa pod lp. 3.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, a co za tym idzie do wniosku o braku podstaw adresowania do niej decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za to naruszenie, co w konsekwencji i zarazem po drugie, miałoby skutkować tym, że decyzja ta jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., w żadnym stopniu, ani też zakresie nie dowodzą tezy o naruszeniu przez Sąd I instancji przepisów art. art. 151 i art. 145 § 2 p.p.s.a w związku z art. 156 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a., albowiem "argumenty" te nie są, ani zasadne, ani też trafne. Podkreślając – w odpowiedzi na omawiany zarzut – że podstawa stwierdzenia nieważności, o której jest mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. odnosi się do decyzji, która "została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie" za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że pojęcie "strony", którym ustawodawca operuje na gruncie tego przepisu prawa odnosi się do "strony" w rozumieniu art. 28 k.p.a., z którego z kolei wynika, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Trzeba więc podkreślić – co jest nie mniej oczywiste – że przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest legitymowanie się interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który "żąda czynności organu" lub którego "dotyczy postępowanie" – albowiem stroną postępowania administracyjnego można być tylko w sprawie, o której mowa w art. 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. – a co za tym idzie, że warunkiem koniecznym kwalifikowania danego podmiotu jako strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest, aby postępowanie administracyjne dotyczyło interesu prawnego lub obowiązku tego podmiotu, a tym samym, aby ten interes prawny lub obowiązek występował w sprawie, w której właściwy jest organ administracji publicznej, który w sprawie tej jest władny wydać decyzję administracyjną, która kształtuje sytuację prawną jej adresata konkretyzując jego uprawnienie lub obowiązek. Jeżeli w korespondencji do powyższego – w tym wobec znaczenia konsekwencji wynikających z art. 1 pkt 1 k.p.a. w relacji do art. 28 k.p.a. – podkreślić, że przedmiot postępowania (przedmiot sprawy w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a.) determinują normy prawa materialnego, albowiem to one stanowią podstawę przyznania uprawnienia, zwolnienia z obowiązku, cofnięcia lub uszczuplenia uprawnień lub nałożenia obowiązku, i które wyznaczają – co jest nie mniej oczywiste – zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń, wyznaczając zbiór koniecznych do załatwienia sprawy prawnie relewantnych faktów – co siłą rzeczy nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że nie są również zasadne zarzuty adresowane wobec faktycznych podstaw wydanego rozstrzygnięcia, a mianowicie zarzuty z pkt 2 i pkt 3 petitum skargi kasacyjnej, o czym mowa jeszcze dalej – to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że przedmiot sprawy i zarazem zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie załatwionej decyzją kontrolowaną przez Sąd I instancji wyznaczał przepis art. 28 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, z którego wynika, że wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Wobec treści przywołanego przepisu prawa i zarazem wobec treści art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym definiującego – dla potrzeb jej stosowania – pojęcie "niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne" – którego normatywnej treści strona skarżąca nie uwzględnia jednak w dostatecznym stopniu, o czym mowa jeszcze dalej – trzeba stwierdzić, że przeprowadzone w sprawie ustalenia faktyczne – z których wynika, że środkiem transportu stanowiącym własność spółki był przewożony ładunek w postaci paliwa do silników odrzutowych A-I UN 1863 w ilości 25 004 kg stanowiący własność spółki, co wynikało z faktury nr [...] z dnia 7 marca 2024 r. i opisanych w niej warunków dostawy (FCA [...]) oraz ze zgłoszenia celnego z dnia 8 marca 2024 r., które potwierdzały zakup przez spółkę paliwa do silników odrzutowych A-I UN 1863 w ilości 25 004 kg od O. L., co korespondowało z listem przewozowym CMR, w którym jako odbiorcę i przewoźnika wskazano skarżącą spółkę (tj. L.), zaś jako miejsce odbioru wskazano [...] w Litwie (Terminal [...]), a ponadto, że przedmiotem głównej działalności gospodarczej spółki jest działalność pośredników w handlu paliwami, rudami, metalami i chemikaliami przemysłowymi oraz sprzedaż hurtowa stałych, ciekłych, gazowych i podobnych produktów (kody klasyfikacji działalności gospodarczej – 46.12 i 46.71) – były wystarczające dla zaktualizowania się przesłanek stosowania art. 28 ust. 1 przywołanej ustawy, a co za tym idzie przypisania stronie naruszenia polegającego na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia (lp. 3.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) oraz wydania adresowanej do spółki – jako strony zainicjowanego z urzędu postępowania – decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej za wymienione naruszenie. Wobec treści art. 28 ust. 1 oraz art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym oraz przywołanych ustaleń faktycznych – których we wskazanym zakresie strona skarżąca nie podważa – trzeba stwierdzić, że decyzja administracyjna wieńcząca postępowanie prowadzone wobec strony oraz z jej udziałem – nie dość, że nie była niewykonalna, albowiem w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. jest nią decyzja, która z przyczyn prawnych bądź faktycznych nie może zostać wykonana a niewykonalność ta istnieje już w dacie jej wydania, co w odniesieniu do niewykonalności prawnej oznacza niemożność zastosowania się do dyspozycji rozstrzygnięcia z uwagi na istniejący w obowiązującym prawie zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostającego w sprzeczności z wydaną decyzją, zaś niewykonalność faktyczna oznacza brak możliwości wykonania decyzji z przyczyn technicznych (zob. np. wyroki NSA z dnia: 1 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1583/18; 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 2626/18), co w świetle przedstawionego rozumienia wskazanej podstawy stwierdzenia nieważności decyzji w relacji do stanu prawnego oraz faktycznego stanowiącego podstawę wydania decyzji kontrolowanej przez Sąd I instancji prowadzi do wniosku, że podstawa ta nie zaistniała – nie została "skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie" w przedstawionym powyżej rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Z punktu widzenia wymienionych przepisów ustawy o transporcie drogowym wyznaczających – co ponownie trzeba podkreślić – zbiór koniecznych do załatwienia sprawy prawnie relewantnych faktów, za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że ustalone w sprawie fakty były wystarczające dla przypisania stronie naruszenia, o którym jest mowa pod lp. 3.1. załącznika nr 3 do wskazanej ustawy, co nie pozostaje bez wpływu i na ten wniosek, że zbędne było prowadzenie jakichkolwiek dalej jeszcze idących ustaleń, w tym zwłaszcza w zakresie sugerowanym przez stronę, a mianowicie w zakresie odnoszącym się do potrzeby ustalenia – a co za tym idzie potrzeby oceny – charakteru "[...] stosunku zobowiązaniowego łączącego Skarżącego z kontrahentami – Ł. »M.« oraz O. L., w szczególności na podstawie przedłożonych umów z ww. podmiotami". Stanowisko skarżącej spółki nie jest uzasadnione, podobnie, jak i nie są usprawiedliwione formułowane na jego podstawie oczekiwania odnośnie do konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego we wskazywanym przez nią zakresie. Zwłaszcza, gdy podkreślić – akcentując przy tym, że ze skargi kasacyjnej nie wynika, jakie znaczenie miałyby mieć tego rodzaju ustalenia zwłaszcza, że sama spółka nie odnosi się do wskazywanych przez nią umów, a w szczególności do konkretnych ich postanowień, które miałyby mieć, jej zdaniem, istotne znaczenie w sprawie, co prowadzi do wniosku, że wobec wskazanych deficytów jej stanowisko jest dalece enigmatyczne, a co za tym idzie i do tego wniosku, że zarzuty adresowane wobec faktycznych podstaw wydanego rozstrzygnięcia nie mogą być uznane za zasadne, w szczególności gdy odwołać się do znaczenia konsekwencji wynikających z art. 176 w związku z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. pojęcia "wpływu", o którym jest mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z dnia: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13) – że strona nie uwzględnia w dostatecznym stopniu – co zasygnalizowano powyżej i co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że nie jest zasadny zarzut z pkt 4 petitum skargi kasacyjnej, o czym mowa jeszcze dalej – normatywnej treści art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym definiującego – dla potrzeb stosowania tej ustawy – pojęcie "niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne". Wymaga więc przypomnienia, że w rozumieniu przywołanego przepisu prawa niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Wobec treści art. 4 pkt 4 przywołanej ustawy – i zarazem podkreślając, że w rozumieniu jej art. 4 pkt 6 niezarobkowym międzynarodowym przewozem drogowym jest przewóz na potrzeby własne wykonywany z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej – a co za tym idzie wobec przywołanych powyżej ustaleń faktycznych – których, jak wskazano, skarga kasacyjna nie podważa – nie sposób jest pomijać znaczenia konsekwencji wynikających z tego warunku kwalifikowania przewozu drogowego, jako niezarobkowego przewozu drogowy - przewozu na potrzeby własne, o którym jest mowa w art. 4 pkt 4 lit. c) odnoszącym się do przypadku przejazdu pojazdu załadowanego, a mianowicie, że "[...] rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy [...]". Tym samym, wobec ustaleń faktycznych przeprowadzonych w sprawie, z których wynika – co ponownie trzeba podkreślić – że ładunek w postaci paliwa do silników odrzutowych A-I UN 1863 w ilości 25 004 kg stanowił własność spółki, co wynikało z faktury nr [...] z dnia 7 marca 2024 r. i opisanych w niej warunków dostawy (FCA [...]) oraz ze zgłoszenia celnego z dnia 8 marca 2024 r., a ponadto, że przedmiot głównej działalności gospodarczej spółki stanowi działalność pośredników w handlu paliwami, rudami, metalami i chemikaliami przemysłowymi oraz sprzedaż hurtowa stałych, ciekłych, gazowych i podobnych produktów (kody klasyfikacji działalności gospodarczej – 46.12 i 46.71), jak również wobec operowania przez ustawodawcę na gruncie wymienionego przepisu prawa funktorem "lub" – co również nie jest bez znaczenia – nie ma podstaw, aby zasadnie można było podważać prawidłowość przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych, a co za tym idzie, aby zasadnie można było podważać prawidłowość zastosowania przez Sąd I instancji – jako wzorców kontroli legalności zaskarżonej decyzji – art. 27 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 tej ustawy, których zarzut naruszenia – przez niewłaściwe zastosowanie – strona podnosi w zarzucie z pkt 4 petitum skargi kasacyjnej. Zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie podważa również stawiany na gruncie wymienionego zarzutu kasacyjnego zarzut błędnej wykładni art. 2 ust. 1 umowy między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów z dnia 29 czerwca 2022 r. "[...] w zakresie pojęcia »przewozu drogowego towarów wykonywanego zarobkowo« i [...] przyjęcie, że przedmiotowy przewóz towarów wykonywany przez Skarżącego nie był przewozem drogowym towarów wykonywanym zarobkowo". Zwłaszcza, gdy w tej mierze odwołać się – albowiem nie jest to bez znaczenia – do przyjmowanego w orzecznictwie rozumienia błędu wykładni, a co za tym do idzie koniecznych wymogów, którym zarzut taki powinien czynić zadość (zob. np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15). Błędna wykładnia prawa materialnego, o której mowa w pkt 1 art. 174 p.p.s.a., to wadliwe zrekonstruowanie normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów) prawa, wyrażające się w mylnym zrozumieniu jego (ich) treści (w tym, poprzez wadliwą klaryfikację znaczeń), a przez to w wadliwym ustaleniu jego (ich) sensu normatywnego przez sąd administracyjny I instancji, co wymaga – aby zarzut błędnej wykładni mógł być rozpatrzony – wykazania na czym dokładnie polegała błędna wykładnia przepisu prawa, którego zarzut kasacyjny dotyczy oraz jaka powinna być jego wykładnia prawidłowa, co jednocześnie oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do tego rodzaju kwestii spornej, a więc innymi słowy wymaga przeciwstawienia stanowisku nieprawidłowemu, stanowiska, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną jest prawidłowe. O braku skuteczności – a co za tym idzie zasadności – zarzutu błędnej wykładni art. 2 ust. 1 umowy między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów z dnia 29 czerwca 2022 r. trzeba wnioskować na tej podstawie, że we wskazanym zakresie z uzasadnienia skargi kasacyjnej (s. 7 – 11) – w którym, wymieniona regulacja prawnomiędzynarodowa nie została nawet przywołana – nie wynika, aby w odniesieniu do stawianej kwestii spornej strona podjęła jakąkolwiek merytoryczną polemikę ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (zob. s. 12 oraz s. 14) odnośnie do rozumienia wskazanej regulacji prawnej, a co za tym idzie, aby przeciwstawiła stanowisku Sądu I instancji, z którego wynika, że wymieniona umowa dotyczy wyłącznie przewoźników drogowych wykonujących zarobkowo przewozy drogowe towarów w relacji dwustronnej i tranzytowej, a cel handlowy transportu towarów jest zdeterminowany definicją "przewoźnika drogowego towarów", którym w rozumieniu tej umowy jest osoba fizyczna lub prawna zajmującą się transportem towarów w celach handlowych, mającą siedzibę na terytorium Strony zgodnie z prawem tej Strony i posiadającą zezwolenie wydane przez tę Stronę na zarobkowe wykonywanie międzynarodowego transportu towarów za pomocą pojazdów silnikowych lub zespołów pojazdów (art. 3 pkt 2) – które miałoby być, jej zdaniem, nieprawidłowe – stanowisko prawidłowe. Deficyty konstrukcji oraz uzasadnienia omawianego zarzutu kasacyjnego prowadzą więc do wniosku o braku jego skuteczności. Zwłaszcza, że wniosku przeciwnego w żadnym stopniu, ani też zakresie nie uzasadnia argumentacja strony skarżącej osadzona na gruncie postanowień rozporządzenia nr 561/2006 oraz rozporządzenia nr 1071/2009 (s. 10 skargi kasacyjnej). W relacji do przedmiotu oraz celów regulacyjnych tych rozporządzeń unijnych – z art. 1 rozporządzenia nr 561/2006 wynika, że ustanawia przepisy dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców wykonujących przewóz drogowy rzeczy i osób w celu ujednolicenia warunków konkurencji pomiędzy poszczególnymi rodzajami transportu lądowego, zwłaszcza w odniesieniu do sektora transportu drogowego oraz w celu poprawy warunków pracy i bezpieczeństwa drogowego oraz ma na celu także przyczynienie się do polepszenia metod monitorowania i egzekwowania przepisów przez Państwa Członkowskie oraz poprawy warunków pracy w transporcie drogowym, zaś z art. 1 rozporządzenia nr 1071/2009 wynika, że reguluje ono dostęp do zawodu przewoźnika drogowego i wykonywanie tego zawodu i ma zastosowanie do wszystkich przedsiębiorców, którzy mają siedzibę we Wspólnocie i wykonują zawód przewoźnika drogowego i dotyczy również przedsiębiorców, którzy mają zamiar wykonywać zawód przewoźnika drogowego – strona skarżąca w ogóle nie wyjaśniła bowiem przesłanek ich stosowania dla potrzeb rekonstrukcji postanowień umowy między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego towarów z dnia 29 czerwca 2022 r., co nie pozostaje bez wpływu na wniosek, że jej argumentacja nie może być uznana za skuteczną, ani też – a to wobec przedmiotu oraz celów regulacyjnych wymienionych aktów prawa unijnego – za przydatną dla wykazania braku prawidłowości stanowiska Sądu I instancji w omawianym zakresie. W rekapitulacji należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 4 marca 2026
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Hasła tematyczne
- Kara administracyjna
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Anna Ostrowska Krzysztof Dziedzic Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 174 pkt 1, art. 174 pkt 2, art. 176 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
art. 156 § 1 pkt 5, art. 28, art. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 156 § 1 pkt 4 · Dz.U. 2025 poz. 1691
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)
art. 4 pkt 4, art. 4 pkt 6 · Dz.U. 2024 poz. 1539
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
art. 1 · Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)
art. 1 · Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz. 51
Inne orzeczenia w tej sprawie
III SA/Lu 351/25 - Wyrok WSA w Lublinie z 2025-10-16
Powiązane dokumenty
Sygnatura: VI SA/Wa 1747/26 · 11 sierpnia 2026
Postanowienie WSA w Warszawie z 11 sierpnia 2026 r., VI SA/Wa 1747/26 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GSK 598/26 · 11 sierpnia 2026
Wyrok NSA z 11 sierpnia 2026 r., II GSK 598/26 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: VI SA/Wa 1564/26 · 11 sierpnia 2026
Postanowienie WSA w Warszawie z 11 sierpnia 2026 r., VI SA/Wa 1564/26 – transport drogowy i przewozy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny