II SA/Ol 324/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Nadleśniczego Nadleśnictwa P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odszkodowania za szkody łowieckie I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Nadleśniczego Nadleśnictwa P. na rzecz D.K. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonym postanowieniem z 14 lutego 2023 r. nr ZG.7330.1.2023 Nadleśniczy Nadleśnictwa Pisz (dalej jako: "organ") odmówił D. K. (dalej jako: "skarżący") przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ustalenia odszkodowania za szkody łowieckie w gospodarstwie rolnym. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z 12 stycznia 2023 r., doręczonym skarżącemu 16 stycznia 2023 r., stwierdził niedopuszczalność odwołania od protokołu szacowania ostatecznego Koła Łowieckiego [...] z 28 października 2022 r. 19 stycznia 2023 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, podnosząc, że doręczenie decyzji i protokołu nastąpiło do skrzynki na listy bez potwierdzenia odbioru, skarżący wyjął list dopiero 30 grudnia 2022 r., ponieważ wcześniej przebywał z rodziną poza domem. Organ wskazał, że aby przywrócić termin muszą być spełnione łącznie cztery przesłanki wskazane w art. 58 § 1 i 2 k.p.a.: wniesienie prośby o przywrócenie terminu; uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania; prośba musi być wniesiona w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i dopełnienie czynności dla której określony był termin jednocześnie z wniesieniem prośby. Podkreślono, że przesłanką konieczną uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu jest złoże takiego wniosku wraz z załączonym odwołaniem. Organ zaznaczył, że strona nie dopełniła tego obowiązku, ponieważ wniosek o przywrócenie terminu był niekompletny, gdyż nie zawierał odwołania. W związku z tym bez znaczenia dla pozytywnego rozpatrzenia sprawy pozostaje kwestia spełnienia pozostałych wymienionych wyżej przesłanek, albowiem do uwzględnienia wniosku niezbędne jest łączne wystąpienie wszystkich tych przesłanek, a brak którejkolwiek z nich wyklucza uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. W skardze do tutejszego Sądu skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucił naruszenie: - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niezebranie w sposób wyczerpujący oraz nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne uznanie, że protokół został doręczony prawidłowo; - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie w treści uzasadnienia dlaczego decyzję i protokół doręczono jedynie stronie, z pominięciem pełnomocnika i na jakiej podstawie organ wyliczył termin od 28 października 2022 r.; - art. 80 k.p.a. przez nieuzasadnione przyjęcie, że strona złożyła odwołanie z uchybieniem terminu, podczas gdy z art. 46d ust. 1 wynika, że termin 7 dni liczy się od daty podpisania protokołu, a nie od daty jego doręczenia. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. Stwierdził, że skarżący złożył odwołanie po terminie. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako: "p.p.s.a."). Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu wymagającym jego uchylenia. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ odwoławczy (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej jako: "k.p.a."), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2 prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Stosownie do art. 59 § 1 k.p.a., o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Natomiast § 2 tego artykułu stanowi, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. W niniejszej sprawie zastosowanie miał art. 59 § 2 k.p.a., gdyż przedmiotem wniosku było przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, o czym rozstrzyga organ odwoławczy w formie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, na które nie przysługuje zażalenie, ale bezpośrednio skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Na zasadzie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest zasadniczo od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Poza tym, wnosząc o przywrócenie terminu, strona musi dopełnić jednocześnie uchybionej czynności. W rozpoznawanej sprawie skarżący zachował niewątpliwie siedmiodniowy termin do złożenia wniosku, gdyż o uchybieniu terminu dowiedział się z postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania, które doręczone zostało mu 16 stycznia 2023 r. i 19 stycznia 2023 r. złożył wniosek. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalone jest stanowisko, że jeżeli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania wiadomości o tym (por. wyroki NSA z 22 stycznia 2018 r. II OSK 1476/17; z 16 grudnia 2016 r. II OSK 1365/16; z 26 lipca 2017 r. I OSK 1992/15, z 17 lutego 2022 r. I OSK 821/19, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Oczywistym jest też w sprawie, że skarżący złożył do organu odwołanie, skoro organ stwierdził w postanowieniu z 12 stycznia 2023 r., jak podał, niedopuszczalność tego odwołania. Dopiero na skutek wyrażonego w tym postanowieniu stanowiska o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, skarżący złożył wniosek o przywrócenie tego terminu. Prawidłowo do wniosku skarżący powinien załączyć jeszcze raz odwołanie, czego nie uczynił. Z treści art. 58 § 2 k.p.a. wynika wprost, że "jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności". Niezałączenie odwołania nie mogło jednak automatycznie skutkować odmownym załatwieniem wniosku. Wskazać należy na treść uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2009 r., sygn. II FPS 9/08 (ONSAiWSA 2009 r. Nr 4, poz. 65), zgodnie z którą niedopełnienie obowiązku złożenia odwołania jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia stanowi brak formalny podania. W przypadku jego wystąpienia organ podatkowy właściwy do rozpoznania odwołania powinien wezwać stronę do usunięcia braku w terminie 7 dni. Uchwała ta podjęta została na kanwie przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa, jednak z uwagi na to, że zawiera rozważania natury ogólnej stanowisko w niej wyrażone ma zastosowanie także na gruncie k.p.a. (por. wyroki NSA z 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 3332/18, z 1 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 153/22, publ. w CBOSA). Ogólna moc wiążąca tej uchwały (art. 269 § 1 - § 3 p.p.s.a.) jest okolicznością wyłączającą dopuszczalność przyjęcia w rozpoznawanej sprawie, że niedołączenie odwołania do wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia wywołuje bezpośrednio skutek w postaci odmowy przywrócenia terminu. Niedołączenie odwołania do wniosku o przywrócenie terminu musi być uznane za brak formalny, uzasadniający zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. Z podanych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ wezwie skarżącego w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu, poprzez złożenie odwołania. Jeśli skarżący nie dopełni w terminie 7 dni czynności, dla której ustanowiony był termin, organ pozostawi wniosek o przywrócenie terminu bez rozpoznania. Natomiast, w sytuacji gdy brak wniosku zostanie usunięty, organ powinien rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i ocenić przesłankę braku winy, w tym odnieść się do argumentów skarżącego. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).