II SA/Ol 301/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi I. P. na czynność Wójta Gminy O. z dnia [...] nr [...] dotyczącą nadania numeru porządkowego budynku gospodarczego oddala skargę.

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że 28 października 2022 r. I. P. (strona, skarżąca) wystąpiła z wnioskiem o nadanie numeru porządkowego dla budynku usytuowanego na działce nr [...], obręb [...], gmina [...]. Czynnością z 7 lutego 2023 r. Wójt Gminy Ostróda (organ) odmówił nadania numeru porządkowego dla budynku o funkcji produkcyjnej, usługowej i gospodarczej dla rolnictwa, na działce nr [...], obręb [...], gmina Ostróda. Organ wskazał, że z posiadanych przez urząd dokumentów wynika, że przedmiotowa działka objęta jest obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miejscowości [...] i cz. obrębu [...] gm. Ostróda, uchwalonym Uchwałą Rady Gminy Ostróda Nr [...] z 27 lutego 2004 r. (Dz. Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego z 2004-04-14 Nr [...], poz. [...]) i przeznaczona jest pod: MR - zabudowa zagrodowa. Przedmiotowa działka zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oznaczonym numerem porządkowym 19 oraz czterema budynkami o funkcji produkcyjnej, usługowej i gospodarczej dla rolnictwa. Wspomniane powyżej budynki zewidencjonowane jako produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa nie są budynkami mieszkalnym oraz nie są przeznaczone do stałego przebywania ludzi. Budynki te, z uwagi na posiadaną funkcję, można traktować jako budynki do czasowego przebywania ludzi (np. do prowadzenia działalności rolniczej). Nie mniej jednak, z uwagi na fakt, że budynki gospodarcze, występujące na działce nr [...], biorąc pod uwagę przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości w planie, stanowią spójną całość, "tworząc" jedno gospodarstwo rolne wraz z budynkiem mieszkalnym oznaczonym numerem porządkowym nr [...], brak jest podstaw do nadania numeru porządkowego dla wnioskowanego budynku. Pismem z 13 marca 2023 r. skarżąca - działając przez pełnomocnika - wniosła skargę na czynność Wójta Gminy Ostróda z 7 lutego 2023 r. Skarżąca zarzuciła: a) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię, tj. art. 47a ust. 1 pkt 1 oraz art. 47a ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że budynki gospodarcze, występujące na działce ewidencyjnej nr [...], obręb [...], gmina [...], biorąc pod uwagę przeznaczenie przedmiotowe nieruchomości w planie miejscowym, stanowią spójną całość, tworząc jedno gospodarstwo rolne wraz z budynkiem mieszkalnym oznaczonym numerem porządkowym [...], brak jest podstaw do nadania numeru porządkowego dla wnioskowanego budynku, b) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, c) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania dowodów na jakich organ oparł się, wydając kwestionowane rozstrzygnięcie. W skardze zwrócono się o uchylenie odmownej czynności Wójta Gminy z 7 lutego 2023 roku i zobowiązanie organu administracji do ponownego przeprowadzenia czynności materialno-technicznej skutkującej nadaniem numeru porządkowego wskazanemu budynkowi. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że czynność materialno-techniczna, będąca przedmiotem niniejszej skargi podnosi wyłącznie aspekt geodezyjno-kartograficzny opisywanego stanu faktycznego. Wskazano, że budynek gospodarczy położony w obrębie działki nr [...] został samowolnie zaadaptowany na budynek mieszkalny przez osobę silnie skonfliktowaną ze skarżącą. Dla całej posesji jest administracyjnie przypisany numer porządkowy [...]. Nadmieniona osoba posługuje się tymże numerem, jako własnym, dla celów informacyjnych i korespondencyjnych. Skutkuje to notorycznym wprowadzaniem w błąd rozmaitych instytucji, urzędów itd. Do domu skarżącej, czyli właściwego budynku mieszkalnego położonego na ww. działce pukają i dzwonią często firmy kurierskie, dostawcy itp., w sprawach, które dotyczą osoby zamieszkałej w budynku gospodarczym. Płynie z tego prosty wniosek, że osoba ta korzysta niejako z nieswoich danych adresowych szkodząc skarżącej. Z racji na powyższe skarżąca zwróciła się z wnioskiem do Wójta Gminy Ostróda o administracyjne uporządkowanie opisywanego chaosu. Stwierdzono, że nadanie oddzielnego numeru tej osobie skutkowałoby wyraźnym rozgraniczeniem codziennych spraw, które dotyczą obu stron oraz przywróceniem porządku w obiegu danych adresowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że budynek, dla którego ma być nadany numer porządkowy, nie jest budynkiem przeznaczonym do stałego przebywania ludzi. Przedmiotowa nieruchomość na podstawie danych dostępnych w ewidencji gruntów i budynków zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oznaczonym numerem [...] oraz budynkami o funkcji produkcyjnej, usługowej i gospodarczej dla rolnictwa, związanej z funkcją terenu określoną w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Tym samym funkcje i przeznaczenie budynków określone są w sposób jednoznaczny. Wobec powyższego, biorąc pod uwagę prawo własności do działki nr [...], obręb [...], w ocenie organu brak jest podstaw do nadania numeru porządkowego dla budynku gospodarczego, o który wnioskuje skarżąca, gdyż stoi to w sprzeczności z art. 47a ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Nie można również uznać, że trudne relacje skarżącej z osobą zamieszkującą budynek gospodarczy mogą stanowić przesłankę do nadania nowego numeru porządkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest czynność organu z 7 lutego 2023 r., którą odmówiono nadania numeru porządkowego dla budynku o funkcji produkcyjnej, usługowej i gospodarczej dla rolnictwa, na działce nr [...], obręb [...], gmina Ostróda. Ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów należy do zadań gminy (art. 47a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm., dalej: P.g.k.). Ewidencja miejscowości, ulic i adresów zawiera dane adresowe określające numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi, w tym w szczególności budynków: biurowych, ogólnodostępnych wykorzystywanych na cele kultury i kultury fizycznej, o charakterze edukacyjnym, szpitali i opieki medycznej oraz przeznaczonych do działalności gospodarczej, wybudowanych, w trakcie budowy i prognozowanych do wybudowania (art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. "a" P.g.k.). Numery porządkowe, o których mowa w ust. 4 pkt 5 lit. "a", z urzędu lub na wniosek zainteresowanych ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają (art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. "a" P.g.k.). Wniosek o nadanie numeru porządkowego zawiera: 1) imię i nazwisko lub nazwę wnioskodawcy oraz jego adres; 2) określenie przedmiotu wniosku; 3) informacje o położeniu budynku, którego dotyczy wniosek, według danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków (art. 47a ust. 6 P.g.k.). Jak stanowi ust. 9 tego przepisu, numery porządkowe nowo budowanych budynków, niewykazanych w ewidencji, o której mowa w ust. 4, ustala się przed rozpoczęciem ich użytkowania. Z kolei właściciele nieruchomości zabudowanych lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które takimi nieruchomościami władają, mają obowiązek umieszczenia w widocznym miejscu na ścianie frontowej budynku tabliczki z numerem porządkowym w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o ustaleniu tego numeru (art. 47b ust. 1 P.g.k.). W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowano stanowisko, zgodnie z którym nadanie numeru porządkowego, jak też odmowa jego nadania ma formę czynności materialno-technicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. czynności innej niż decyzja lub postanowienie, podjętej w sprawie z zakresu administracji publicznej, dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Niesporne jest też w orzecznictwie, że nadanie numeru porządkowego następuje w procedurze uproszczonej, w której organ nie rozstrzyga sporu o prawo, nie decyduje o sytuacji prawnej podmiotu, a przypisuje dany numer do wskazanego budynku, co jest czynnością faktyczną, o charakterze technicznym. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie I OSK 4370/18, przypisanie numeru ma oczywiście znaczenie w obrocie prawnym, lecz jedynie porządkujące a nie ustrojowe (materialne) czy procesowe (orzeczenie dostępne w Internecie pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA). Reasumując, postępowanie o nadanie numeru porządkowego w istocie sprowadza się do odpowiedniego oznaczenia nieruchomości m.in. w oparciu o aktualny stan faktyczny i prawny wynikający z odpowiednich dokumentów. Uproszczony charakter procedury nadawania numerów porządkowych, w szczególności gdy toczy się ona na wniosek, nie może być jednak rozumiany jako sytuacja, w której organ działa automatycznie, w sposób wolny od jakiejkolwiek weryfikacji okoliczności złożenia wniosku. Prawodawca nie wymaga co prawda od wnioskodawcy spełnienia żadnych szczególnych warunków, w tym wskazania tytułu prawnego do nieruchomości czy udokumentowania istnienia dostępu do drogi publicznej i prawa do korzystania z niego, jednak organ nie może uchylić się od choćby uproszczonej oceny okoliczności złożenia wniosku. Z przepisów wynika, że nadanie numeru porządkowego odbywa się w stosunku do budynków "wybudowanych, w budowie i prognozowanych do wybudowania"; na skutek wniosku, który oprócz wskazania danych identyfikujących wnioskodawcę i przedmiot wniosku, powinien zawierać informacje o położeniu budynku według danych z ewidencji gruntów i budynków. Nie jest zatem zupełnie bez znaczenia aktualny stan prawny i faktyczny budynku. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że "istniejące w chwili nadawania numeru okoliczności faktyczne i prawne dotyczące usytuowania budynku i możliwości dostępu do niego determinują treść czynności nadania numeru porządkowego" (wyrok z 22 sierpnia 2019 r., I OSK 2475/17, dostępny w CBOSA). Trzeba mieć również na uwadze, że stosownie do art. 20 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 powoływanej ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych. Zapisy ewidencyjne mają charakter pochodnych informacji o gruntach, budynkach i właścicielu wynikających z wpisu w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, prawomocnych decyzji, umów zawartych w formie aktu notarialnego, czy aktów normatywnych. Postępowanie ewidencyjne nie może kreować nowego stanu prawnego bez istnienia wskazanych wyżej tytułów. Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem tylko zbiorem informacji o gruntach oraz budynkach i powinna być utrzymywana w stałej aktualności co do stanu faktycznego i prawnego. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, w rozumieniu art. 22 ust. 1 P.g.k., ma obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Przedmiotowa działka zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oznaczonym numerem porządkowym [...] oraz czterema budynkami o funkcji produkcyjnej, usługowej i gospodarczej dla rolnictwa. Wspomniane powyżej budynki zewidencjonowane jako produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa nie są budynkami mieszkalnymi oraz nie są przeznaczone do stałego przebywania ludzi. Budynki te, z uwagi na posiadaną funkcję, można traktować jako budynki do czasowego przebywania ludzi (np. do prowadzenia działalności rolniczej). Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o nadanie numeru porządkowego dla jednego z tych budynków o nr ewid. [...] określonego w ewidencji jako - budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa (akta adm., k. – 4). Niewątpliwie stan prawny wspomnianego budynku wynikający z ewidencji gruntów i budynków jasno wskazuje, że jest to budynek o charakterze gospodarczym dla rolnictwa, przeznaczony dla celów produkcyjnych i usługowych. Stanowi on element całości gospodarstwa rolnego wraz z budynkiem mieszkalnym oznaczonym numerem porządkowym [...]. Ewidencja ta wskazuje, że nie jest to budynek o charakterze mieszkalnym, ale właśnie stanowi on część kompleksu gospodarstwa rolnego, stanowiąc łącznie spójną i funkcjonalną całość. Zgodnie zaś z zaprezentowanymi rozważaniami na tle wskazanych przepisów ustawy Prawo geodezyjne i gospodarcze, wpis do ewidencji budynków nie może kreować stanu prawnego. Najpierw zatem strona musiałaby przekształcić stan prawny tak, żeby wspomniany budynek miał funkcję mieszkalną (np. poprzez zmianę sposobu użytkowania budynku). Dopiero zmiana kwalifikacji prawnej tego budynku na budynek mieszkalny mogłaby doprowadzić do zmian w ewidencji gruntów i budynków i w konsekwencji nadania mu numeru porządkowego. Wszczynanie natomiast takiej procedury pozostawało poza zakresem postępowania organu w niniejszej sprawie. Nie może być zatem mowy o naruszeniu w sprawie art. 47a ust. 1 pkt 1 oraz art. 47a ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organ bowiem prawidłowo odmówił nadania numeru porządkowego wskazanemu budynkowi, ponieważ ustalony stan prawny nieruchomości nie pozwalał na to. Reasumując, należy stwierdzić, że skarżona czynność została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzi przesłanka uzasadniająca jej uchylenie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i wyczerpujący, pozwalający na jej wydanie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto organ wskazał okoliczności i fakty, które zostały udowodnione, na których oparł się organ podejmując zakwestionowaną czynność. Organ dokonał kompleksowej i prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Nie doszło zatem do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Słusznie również podniósł organ w odpowiedzi na skargę, że trudne relacje skarżącej z osobą zamieszkującą budynek gospodarczy nie mogą stanowić przesłanki do nadania nowego numeru porządkowego budynkowi gospodarczemu. W związku z powyższym, skargę jako niezasadną, należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.