II SA/Ol 274/20

Dnia 28 maja 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2020 roku sprawy ze skargi W. P. - pełnomocnika I. na postanowienie K. w O. z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odrzucenia wniosku o przeprowadzenie referendum gminnego dotyczącego odwołania Wójta Gminy K. oraz Rady Gminy w K. przed upływem kadencji postanawia odrzucić skargę.

Postanowieniem "[...]" z dnia "[...]", Komisarz Wyborczy odrzucił wniosek mieszkańców gminy o przeprowadzenie referendum gminnego w sprawie odwołania Wójta Gminy oraz rady Gminy przed upływem kadencji, złożony Komisarzowi Wyborczemu w dniu "[...]" przez W.P – Pełnomocnika Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono Pełnomocnikowi w dniu 30 marca 2020 r. wraz z pouczeniem, że na postanowienie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. Na postanowienie Komisarza Wyborczego z dnia "[...]"r. W.P. wniósł w dniu 16 kwietnia 2020 r. (data wpływu do Sądu), skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z powodu jej wniesienia z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz.U. z 2019 r., poz. 741), zwanej dalej: "ustawą" - na postanowienie komisarza wyborczego odrzucające wniosek o przeprowadzenie referendum, o którym mowa w art. 22, a także w przypadku niedotrzymania przez komisarza terminu określonego w art. 24, inicjatorowi referendum służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. Czternastodniowy termin z art. 26 ust. 1 ustawy upłynął dla Inicjatorów Referendum bezskutecznie w dniu 14 kwietnia 2020 r. (art. 83 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."). Skarga wpłynęła bowiem do tut. Sądu w dniu 16 kwietnia 2020 r., a więc po terminie. Art. 26 ust. 1 ustawy, który jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 54 p.p.s.a., nie określa bliżej trybu składania skarg, a wskazuje jedynie, że wnosi się je do sądu administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. Wobec braku precyzyjnej regulacji w tym zakresie, właściwe jest więc odwołanie się do ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2019 r., poz. 684 z późn. zm.). Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 2 ustawy - w zakresie nieuregulowanym w ustawie do referendum lokalnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. 2011 r. - Kodeks wyborczy. W myśl zaś postanowień art. 9 § 1 kodeksu wyborczego - ilekroć w ustawie jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku, należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku. Z przepisu tego należy wyprowadzić zasadę, że wnoszenie środków zaskarżenia przewidzianych w przepisach kodeksu odbywa się bezpośrednio do sądu lub innego podmiotu kompetentnego do wypowiedzenia się w przedmiocie zasadności skargi lub odwołania. Owa bezpośredniość jest rozumiana wąsko i rygorystycznie, gdyż dla zachowania terminu konieczne jest, aby wskazana czynność wyborcza była dokonana w siedzibie sądu, organu wyborczego lub organu samorządu terytorialnego. Tak więc istotny jest dzień fizycznego wpłynięcia skargi, odwołania lub innego dokumentu do siedziby danego podmiotu, w przedmiotowym przypadku – wpłynięcia skargi do sądu. Ustawa o referendum lokalnym, odwołując się do kodeksu wyborczego w art. 1 ust. 2, wskazuje na konieczność odpowiedniego jego stosowania w zakresie spraw nieuregulowanych, które może polegać na stosowaniu wprost, modyfikacji lub pominięciu przepisów i zależy od wyników wcześniejszej ich wykładni. W przedmiotowej sprawie, tryb wnoszenia środków zaskarżenia określony w art. 9 § 1 kodeksu wyborczego należy stosować wprost - z uwagi na brak odnośnych regulacji w ustawie o referendum lokalnym. Wskazany art. 9 § 1 kodeksu wyborczego dotyczy także sposobu liczenia terminu do dokonania określonych czynności, w tym wniesienia skargi do sądu i wprowadza wyjątkową w przepisach procesowych zasadę, uzależniając dotrzymanie terminu od fizycznego wpłynięcia skargi do sądu. Wymóg ten jest bardzo rygorystyczny, gdyż wyłącza zastosowanie przepisów zrównujących złożenie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego z wniesieniem pisma do sądu (w art.83 § 3 p.p.s.a.). Jak wynika z powyższego, ten szczególny przepis zawarty w kodeksie wyborczym, będzie miał więc zastosowanie na gruncie ustawy o referendum lokalnym. Oznacza to, że skarga w przedmiotowej sprawie wniesiona została po upływie terminu do jej wniesienia. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia podlega odrzuceniu. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Końcowo należy zaznaczyć, że w przedmiotowej sprawie nie było przesłanek do wstrzymania rozpoczęcia i zawieszenia biegu terminów, o których mowa w art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 568). W myśl bowiem art. 15zzr ust. 2 ustawy zmienianej ustawą z dnia 31 marca 2020 r. - wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów, o których mowa w ust. 1, nie dotyczy m.in. terminów w rozpoznawanych przez sądy sprawach wskazanych w art. 14a ust. 5, terminów w sprawach wyboru lub powołania organów, których kadencje są określone w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, terminów wyborów do organów jednostek samorządu terytorialnego oraz terminów w sprawach wniosków i pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego. W myśl zaś art. 14a ust. 5 ustawy zmieniającej z dnia 31 marca 2020 r. - sprawami pilnymi, o których mowa w ust. 3, są sprawy, w przypadku których ustawa określa termin ich rozpatrzenia przez sąd oraz sprawy wniosków o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Ustawa o referendum lokalnym określa zaś taki termin w art. 26 ust. 2, zgodnie z którym sąd administracyjny rozpatruje skargę w terminie 14 dni od dnia wniesienia skargi. Ponieważ więc skarga Pełnomocnika Inicjatora Referendum została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, dlatego podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a.