II SA/Ol 244/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2023 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie przyznania dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu na rzecz skarżącego J. S. kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że decyzją z 24 września 2020 roku Wójt Gminy (organ I instancji) odmówił J. S. (strona, skarżący) dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika K. L.. Decyzja została doręczona I. L. - w dniu 26 września 2020 r. (na potwierdzeniu odbioru decyzji data i podpis). Od decyzji odwołał się J. S. (strona, skarżący) reprezentowany przez pełnomocnika. Pismem z dnia 12 listopada 2020 r. Kolegium zwróciło się do pełnomocnika strony o przedłożenie informacji kim była osoba – I. L. (której nazwisko widniało na zpo), która odebrała decyzję organu I instancji z 24 września 2020 roku. Zwrócono się z zapytaniem, czy osoba ta jest pracownikiem lub domownikiem upoważnionym do odbioru korespondencji. Pełnomocnik strony w dniu 23 listopada 2020 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z 24 września 2020 r. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony wskazał, że osoba, która dokonała odbioru zaskarżonej decyzji – I. L. - nie jest dorosłym domownikiem, ani osobą uprawnioną do odbioru korespondencji skarżącego, a korespondencję zawierająca przedmiotową decyzję odebrała ona przypadkiem i przekazała skarżącemu dopiero w dniu 1 października 2020 r., nie mając wiedzy, że jest to terminowe pismo i nie wskazując mu, że korespondencja ta przyszła wcześniej. Skarżący zatem był przeświadczony o tym, że pismo dotarło w dniu 1 października 2020 r., wobec czego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Następnie Kolegium pismem z 30 listopada 2020 r. zwróciło się o uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu. Przy piśmie z 17 grudnia 2020 r. (data wpływu do Kolegium 21 grudnia 2020 r.) pełnomocnik strony przedłożył oświadczenie skarżącego o treści - "Niniejszym oświadczam, że Pani I. L. jest osobą sprzątającą u mnie w firmie. Nie jest w żaden sposób uprawniona do odbierania korespondencji". Postanowieniem z 4 stycznia 2021 r. Kolegium postanowiło odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z 24 września 2020 r. o odmowie przyznania J. S. dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika K. L.. Kolegium podniosło, że sam fakt, że pracownica, która odebrała przesyłkę zawierającą decyzję z 24 września 2020 r., nie przekazała odebranej korespondencji z informacją o faktycznej dacie jej odbioru, nie wyłącza winy adresata przesyłki. Warunkiem doręczenia przesyłki osobie niebędącej adresatem jest to, że odbierający pismo zobowiąże się do jej przekazania odbiorcy. Natomiast strona będzie ponosić konsekwencje, jakie wynikają z doręczenia pisma, nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania, czy jak w niniejszym przypadku w miejscu pracy. Skargę na postanowienie Kolegium wywiódł skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. obrazę przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy skarżący uprawdopodobnił, że do uchybienia terminowi doszło w sposób przez niego niezawiniony - nie można mu przypisać winy nawet w najlżejszym stopniu w związku z faktem, że przesyłka została przekazana skarżącemu dopiero w dniu 1 października 2020 r.; 2. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego polegający na uznaniu, że strona w sposób zawiniony dopuściła się uchybienia terminowi na wniesienie odwołania, podczas gdy przedstawione zostały oświadczenia wskazujące, że osoba, której doręczono przesyłkę zawierającą pierwotną decyzję nie jest pracownikiem upoważnionym do odbioru korespondencji w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego, a przesyłkę odebrała jedynie przypadkiem, gdyż była ona doręczana przez gońca urzędu w sobotę, gdy przedsiębiorstwo skarżącego nie jest otwarte dla interesantów, a przesyłka ta została przekazana skarżącemu dopiero w dniu 1 października 2020 r., bez informacji o jej wcześniejszym doręczeniu; b) art. 42 § 1 i art. 43 k.p.a. przez błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym ustaleniu, że odebranie decyzji w dniu 26 września 2020 r. przez pracownika skarżącego w miejscu prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej jest skutecznym doręczeniem decyzji skarżącemu w sytuacji, gdy art. 43 k.p.a. ma zastosowanie tylko do doręczeń w miejscu zamieszkania, nie ma natomiast zastosowania do doręczeń dokonywanych w miejscu pracy (art. 42 k.p.a.), zatem decyzja nie powinna być w ogóle wydana pracownikowi, lecz powinna być doręczona w oparciu o art. 44 k.p.a. tylko i wyłącznie skarżącemu; doszło również do naruszenia art. 46 k.p.a., gdyż pod potwierdzeniem odbioru widnieje jedynie podpis pracownika. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Postanowieniem z 29 kwietnia 2021 r. II SA/Ol 244/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Kolegium z 4 stycznia 2021 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie przyznania dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika. Podniesiono, że zaistniała sytuacja uzależnia wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej od wyniku innego toczącego się postępowania. Przywrócenie terminu może dotyczyć wyłącznie takiego terminu, któremu uchybiono. Tym samym dopiero, gdy rozstrzygnięcie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji stanie się ostateczne i prawomocne, możliwe będzie rozpoznanie skargi na postanowienie w przedmiocie przywrócenia tego terminu. Postanowieniem z 20 lutego 2023 r. II SA/Ol 244/21 WSA w Olsztynie podjął zawieszone postępowanie sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę, Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest postanowienie Kolegium z 4 stycznia 2021 r. o odmowie skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z 24 września 2020 r. o odmowie przyznania J. S. dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika K. L. Dokonywanie określonych czynności procesowych w postępowaniu administracyjnym przez uczestniczące w nim podmioty ograniczone jest ustalonym w przepisach terminem, od zachowania którego uzależniona jest skuteczność dokonanej czynności. Strona może jednak bronić się przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu czynności, w przedmiotowej sprawie wniesienia odwołania od wydanej decyzji, wnosząc prośbę o przywrócenie terminu. Warunki jej dopuszczalności reguluje art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 t. j.), k.p.a. Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę postępowania. Zgodnie z § 1 przepisu art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei w myśl § 2 – prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustalania przyczyny uchybienia terminu. Z analizy przepisu art. 58 k.p.a. wynikają zatem określone przesłanki, a mianowicie, że o przywrócenie terminu: 1) występuje wnioskodawca, który uchybił terminowi na dokonanie określonej czynności, w tym przypadku złożenia odwołania, 2) następuje złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, 3) wniesienie tego wniosku następuje z zachowaniem określonego terminu, tj. w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednoczesne z wniesieniem wniosku dopełnienie czynności, dla której określony był termin, 4) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Podkreślić dodatkowo trzeba, że warunkiem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu jest jednoznaczne i niebudzące wątpliwości ustalenie przez organ, że termin do dokonania konkretnej czynności procesowej upłynął. Termin do wniesienia odwołania od decyzji rozpoczyna swój bieg od momentu jej doręczenia stronie i wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Jeżeli prawidłowe (skuteczne) doręczenie decyzji nie nastąpiło, to nie jest możliwe przywrócenie terminu do wniesienia od niej odwołania, ponieważ termin ten nie rozpoczął jeszcze biegu. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 3 listopada 2022 r. III OSK 5643/21 oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Olsztynie z 15 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Ol 245/21 - wydanego w wyniku skargi skarżącego - uchylające postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 4 stycznia 2021 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie przyznania dofinasowania kosztów nauki zawodu młodocianego pracownika. NSA podniósł, że doręczenie decyzji w miejscu pracy strony do rąk innej osoby, powoduje że nie można uznać tej czynności za prawnie skuteczną. W razie gdy nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji, nie nastąpiło zdarzenie prawne otwierające bieg terminu do wniesienia odwołania. W sprawie poza sporem jest, że decyzja w miejscu pracy nie została doręczona skarżącemu lub osobie przez niego upoważnionej. Organ odwoławczy nie miał zatem podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skoro zatem nie stwierdzono uchybienia terminu do wniesienia odwołania, z uwagi na to, że doręczenie decyzji skutecznie nie nastąpiło, to nie jest możliwe przywrócenie terminu do wniesienia od niej odwołania, czy też odmowa przywrócenia takiego terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w pkt II na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.