II SA/Ol 1243/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Marta Kudła po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2017 r. na rozprawie wniosku B. O. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie przedłożenia projektu budowlanego zamiennego postanawia odmówić dopuszczenia B. O. do udziału w sprawie.

"[...]" wniosła skargę na decyzję "[...]" Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 sierpnia 2016 r., którą umorzono postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w "[...]" z dnia 24 lutego 2016 r., w przedmiocie nałożenia na "[...]" obowiązku złożenia w terminie do 31 maja 2016 r. czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych dokonanych w stosunku do zatwierdzonego projektu architektoniczno-budowlanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z przyłączami zlokalizowanego "[...]". Na rozprawie w dniu 7 marca 2017 r., za stronę skarżącą stawił się "[...]", składając do akt pełnomocnictwo. Pouczony przez Przewodniczącą o treści art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., oraz różnicy tej regulacji z unormowaniami zawartymi w art. 33 § 1 K.p.a., "[...]" oświadczył, że nie jest adwokatem, ani radcą prawnym, ani małżonkiem, rodzeństwem, wstępnym ani zstępnym skarżącej. Swoje prawo do reprezentowania skarżącej wywodzi z art. 33 § 1b p.p.s.a., ponieważ brał udział w postępowaniu administracyjnym jako pełnomocnik skarżącej i był najaktywniejszym uczestnikiem tego postępowania. Zdaniem "[...]", z treści § 1b wynika, że nie musi wykazywać się interesem prawnym. "[...]" sprecyzował swoje oświadczenie i żądał dopuszczenia do udziału w sprawie jako uczestnika postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: "[...]" żąda dopuszczenia do udziału w niniejszym postępowaniu jako uczestnik postępowania administracyjnego, twierdząc jednocześnie, że nie musi wykazywać się interesem prawnym. Kwestia dopuszczenia uczestnika do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana jest w art. 33 p.p.s.a. Zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Stosownie zaś do § 1a art. 33 - jeżeli przepis szczególny przewiduje, że strony postępowania przed organem administracji publicznej są zawiadamiane o aktach lub innych czynnościach tego organu przez obwieszczenie lub w inny sposób publicznego ogłaszania, osoba, która brała udział w postępowaniu i nie wniosła skargi, a wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony, jeżeli przed rozpoczęciem rozprawy złoży wniosek o przystąpienie do postępowania. W myśl zaś § 1b art. 33 - jeżeli wynik postępowania sądowego nie dotyczy interesu prawnego osób, o których mowa w § 1 i 1a, a żądają one dopuszczenia do udziału w postępowaniu, sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 33 p.p.s.a., w postępowaniu przed sądem administracyjnym oprócz stron, tj. skarżącego i organu, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, mogą brać udział uczestnicy na prawach strony, o których mowa w § 1 i § 1a, oraz pozostali uczestnicy, których dotyczy § 2 tego przepisu. Zgodnie z jego brzmieniem – udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25. Uczestnikom na prawach strony, wymienionym w § 1, do których zalicza się osoby biorące udział w postępowaniu administracyjnym, które nie wniosły skargi, a których interesu prawnego dotyczy wynik postępowania sądowego, udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje z mocy prawa z chwilą wszczęcia takiego postępowania. Odrębną kategorię uczestników na prawach strony – wśród osób biorących wcześniej udział w postępowaniu administracyjnym, które muszą, podobnie jak podmioty wymienione w § 2, wykazać inicjatywę, aby przystąpić do postępowania sądowoadministracyjnego – stanowią uczestnicy postępowań regulowanych przepisami szczególnymi, dopuszczającymi zawiadamianie o aktach i czynnościach organu podjętych w takich postępowaniach w drodze obwieszczenia lub w inny sposób publicznego ogłaszania. Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że o możliwości udziału osoby zainteresowanej w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyduje to, czy legitymuje się ona interesem prawnym. O tym zaś, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (zob. np. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., sygn. akt I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego, tamże; w nowszym orzecznictwie np. postanowienia NSA z dnia: 25 września 2014 r., sygn. akt II OZ 819/14, LEX nr 1527900; 3 września 2014 r., sygn. akt II OZ 783/14, LEX nr 1530818). Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które mogą stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Aktualność interesu prawnego oznacza, że nadaje się on do urzeczywistnienia w danej sytuacji faktycznej i prawnej, i wiąże się z realnością, co oznacza, że powinien on istnieć w dacie stosowania norm. O interesie prawnym osobistym, własnym i indywidualnym można zaś mówić, gdy przypisać go można do zindywidualizowanego podmiotu w tym znaczeniu, że akt prawny skierowany do danego podmiotu musi wpływać na jego sytuację prawną (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II OZ 783/14, z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. akt II OZ 18/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego. Z tego względu interes prawny nie istnieje w sytuacjach, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej. Interes prawny musi być nadto aktualny, a nie ewentualny. Poza tym, tak określony interes prawny musi być "własny", osobisty, indywidualny, czyli nie można go wywodzić z sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie związki pomiędzy tymi podmiotami byłyby związkami o charakterze prawnym (por. J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt IV SA 846/95, OSP 1997 nr 4 poz. 83A). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie ma interesu prawnego, wywodzonego z obowiązujących przepisów prawa, w szczególności wynikającego z przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, z późn. zm.). Interes prawny wnioskodawcy nie wynika również z faktu, że w przedmiotowym postępowaniu występował jako pełnomocnik - w imieniu i na rzecz Skarżącej - w trybie art. 33 § 1 K.p.a. Wyjaśnić wnioskodawcy należy, że z art. 33 § 1b p.p.s.a. wynika wyłącznie, że jeżeli sąd administracyjny stwierdzi, iż osoby wymienione w § 1 i § 1a, mimo że brały udział w postępowaniu administracyjnym i żądają dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie mają interesu prawnego w wyniku tego postępowania, wówczas ma obowiązek wydać postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie. Biorąc zatem pod uwagę powyższe, brak było podstaw do dopuszczenia wnioskodawcy do udziału w niniejszej sprawie, o czym orzeczono w sentencji, na podstawie art. 33 § 1b p.p.s.a.