II SA/Lu 77/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 24 listopada 2022 r. nr DSE2-K0218-KT12561-9/22 w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a odrzucić skargę.

Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 24 listopada 2022 r. nr DSE2-K0218-KT12561-9/22 odmówił przyznania L. G. uprawnień kombatanckich. Decyzję tę doręczono stronie w dniu 1 grudnia 2022 r. (k. 71 akt adm.). W dniu 28 grudnia 2022 r. (data nadania – k. 15 akt sądowych) L. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W myśl art. 127 § 1 w zw. z art. 129 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej jako "k.p.a.") od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie, które wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosownie zaś do art. 127 § 3 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Wyjaśnić należy, że ministrami w rozumieniu k.p.a. są m.in. kierownicy centralnych urzędów administracji rządowej podlegli, podporządkowani lub nadzorowani przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra (art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a.). Pojęcie to obejmuje zatem Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, który zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2039 ze zm.) jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach kombatantów oraz osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego, podległym ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego. W odniesieniu do decyzji wydawanych przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ma zatem zastosowanie art. 127 § 3 k.p.a. W świetle art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądowa kontrola orzeczeń wydanych przez organy administracji jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji. W myśl jednak § 3 tego artykułu, jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Przytoczony przepis dopuszcza zatem możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje zwyczajny środek prawny, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ustawodawca pozostawił w tym przypadku stronom wybór środka ochrony prawnej. Od strony zależy bowiem, czy skorzysta ona z prawa do złożenia do organu administracji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czy tez decyzję zaskarży w drodze skargi do sądu administracyjnego. Jak słusznie zauważono w odpowiedzi na skargę, powyższe uprawnienie nie oznacza jednak, że strona może złożyć zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ administracji, jak i skargę do sądu administracyjnego. Strona jest bowiem zobowiązana zdecydować, z którego środka zaskarżenia skorzysta, a zatem czy złoży wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przez ten sam organ, czy też od razu - nie korzystając ze wskazanego wyżej środka zaskarżenia - wniesie skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2019, str. 362). Niedopuszczalna jest więc sytuacja, w której to samo rozstrzygnięcie strona zaskarży zarówno w drodze wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i w drodze skargi do sądu administracyjnego. Warunkiem dopuszczalności skargi wniesionej na decyzję, od której przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest rezygnacja z tego wniosku. Jeżeli zaś strona złoży wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, skargą do sądu administracyjnego będzie mogła zaskarżyć dopiero decyzję ostateczną wydaną na skutek tego wniosku, a więc po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ (por. m.in. postanowienia NSA: z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 4285/17, LEX nr 3185697; z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt III OSK 2344/22 LEX nr 3447675; postanowienie WSA w Krakowie z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 7/22, LEX nr 3327841). Mając na względzie powyższe rozważania należy wskazać, że z akt niniejszej sprawy wynika, iż skarżąca, po doręczeniu jej w dniu 1 grudnia 2022 r. decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 24 listopada 2022 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich, w dniu 14 grudnia 2022 r. złożyła do tego organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (k. 73-77 akt adm.). Pomimo skorzystania z tego środka, na decyzję tę w dniu 28 grudnia 2022 r. skarżąca wniosła również skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Nie sposób przy tym uznać, że przedmiotem tej skargi jest decyzja ostateczna organu wydana dopiero na skutek wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak bowiem wynika z akt sprawy, decyzja taka (utrzymująca w mocy decyzję z dnia 24 listopada 2022 r.) została wydana przez organ dopiero w dniu 20 stycznia 2023 r. i doręczona skarżącej w dniu 1 lutego 2023 r. (k. 80-81 i k. 84 akt adm.). Ponadto Sądowi z urzędu wiadomo, że skarżąca odrębną skargą zaskarżyła również decyzję ostateczną z dnia 20 stycznia 2023 r. Skarga na tę decyzję została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Lu 178/23. W tym stanie rzeczy skargę L. G. na powołaną na wstępie decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 24 listopada 2022 r., należało odrzucić jako niedopuszczalną. Z tych względów i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.