II SA/Lu 76/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska po rozpoznaniu w dniu 11 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie uznania świadczeń za nienależnie pobrane; w zakresie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej p o s t a n a w i a przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 13 września 2016 r. oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015 r., Nr [...] w przedmiocie uznania za świadczeń za nienależnie pobrane. Skarżący wniósł w terminie o sporządzenie uzasadnienia powyższego orzeczenia, które zostało doręczone stronie w dniu 10 listopada 2016 r. W dniu 14 grudnia 2016 r. (koperta) pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, którą następnie Sąd odrzucił postanowieniem z dnia 4 stycznia 2017 r., z uwagi na wniesienie jej po terminie. Od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie, a także wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną, w uzasadnieniu którego wniósł o rozpatrzenie w pierwszej kolejności zażalenia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że przyczyną uchybienia terminowi do złożenia skargi kasacyjnej było to, że A. K. z uwagi na chorobę psychiczną nie był w stanie właściwie ocenić momentu odbioru kierowanej do niego korespondencji zawierającej odpis wyroku wraz z uzasadnieniem . W związku z tym w sposób przez niego niezawiniony wprowadził w błąd swojego pełnomocnika co do upływu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik wskazał, że w tym zakresie niezbędne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z załączonej do akt sprawy historii choroby na okoliczność braku możliwości rozeznania przez skarżącego tego, kiedy odebrał odpis wyroku, z uwagi na jego chorobę psychiczną. Występują u niego bowiem zaburzenia osobowości, pamięci, stany lękowe oraz urojeniowe, jak również przyjmuje silne leki psychotropowe, które powodują, że ma znacznie ograniczoną zdolność do kierowania swoim postępowaniem oraz rozeznania w sprawach dotyczących jego osoby. Powyższe zatem – zdaniem pełnomocnika - uzasadnia twierdzenia wnioskodawcy, co do braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2017 r. (sygn. akt I OZ 786/17) zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 stycznia 2017 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 czerwca 2017 r. odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 października 2017 r., sygn. I OZ 1468/17 zażalenie na powyższe postanowienie uwzględnił. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co na następuje: Ponownie rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należy wskazać, że zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl natomiast art. 86 § 1, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a). Nadto, we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jak wynika z przytoczonych powyżej przepisów, uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: strona wystąpiła z wnioskiem w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonała jednocześnie czynności, dla której określony był termin, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii terminowości złożenia rozpatrywanego wniosku Sąd stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Sąd uznał bowiem, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 25 stycznia 2017 r., tj. w dniu, w którym pełnomocnik skarżącego powziął informację o wydaniu przez Sąd postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną w niniejszej sprawie. Nadając wniosek w urzędzie pocztowym w dniu 1 lutego 2017 r. wnioskujący dochował terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. W tym samym dniu skarżący uiścił również wpis od skargi w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do okoliczności spełnienia merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu, w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej uzależnione jest od kryterium braku winy, zatem strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. W ocenie Sądu, okoliczności powołane przez skarżącego wystarczająco uprawdopodabniają, że strona mogła uchybić terminowi bez swojej winy. Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że cierpi na chorobę psychiczną, na co przedłożył stosowne zaświadczenia lekarskie wraz z dokumentacją dotyczącą leczenia i zażywanych środków. Wskazane w zaświadczeniu dolegliwości mają charakter długotrwały i mogą powodować zaburzenia w postrzeganiu rzeczywistości oraz skutkować brakiem koncentracji w prowadzeniu swoich spraw i dokonywaniu czynności procesowych w terminie. Sąd uznał więc, że w okresie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej, choroba psychoczna skarżącego mogła stanowić niezależną od niego przeszkodę uniemożliwiającą mu wykonywanie w sposób prawidłowy czynności procesowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia