II SA/Lu 415/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku postanawia: I. Przyznać I. K. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w całości. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

W złożonej skardze skarżąca zwróciła się jednocześnie z wnioskiem o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi podnosząc, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wniosek ten został potraktowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym skarżącą wezwano do wypełnienia urzędowego formularza wniosku na druku PPF, w terminie siedmiu dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżąca w terminie złożyła wypełniony urzędowy formularz wniosku zaznaczając w nim, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i kształcącym się na studiach synem. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o pow. [...] m2. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez męża skarżącej w wysokości [...] zł miesięcznie oraz stypendium socjalne pobierane przez syna skarżącej w kwocie [...] zł. Na wezwanie referendarza skarżąca nadesłała oświadczenie z dnia 16 lipca 2014 r. o kosztach utrzymania gospodarstwa domowego oraz rachunki opłat za energię, wodę, odprowadzanie ścieków i telewizję. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od skargi. Przedstawiona przez stronę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach sytuacja materialna i rodzinna (bezrobocie skarżącej, niewysoki dochód na osobę w rodzinie wynoszący [...] zł miesięcznie, koszty utrzymania i kształcenia na studiach syna) prowadzi do wniosku, że nie jest ona w stanie ponieść kosztu wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, pobieranego stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I postanowienia. Stronie poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi zapewnione zostało prawo dostępu do sądu. Należy podkreślić, że na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych, które by warunkowały wyznaczenie rozprawy i merytoryczne rozpoznanie. Natomiast inne ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia (za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi), każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie referendarza brak jest podstaw do zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych w całości. Podnieść należy, że instytucja przyznania prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w stosunku do osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe (brak majątku, brak stałych dochodów) są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. Sytuacja materialna skarżącej nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżąca wraz z rodziną ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (dom o pow. [...] m2), stabilną sytuację finansową (dochód z prowadzonej przez męża działalności gospodarczej, stypendium syna). W tej sytuacji poniesienie ewentualnych kosztów sądowych, które mogą wystąpić na dalszym etapie postępowania, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt II postanowienia.