Sygnatura
II SA/Lu 293/23
II SA/Lu 293/23 - Wyrok WSA w Lublinie z 2023-07-06
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
- Data orzeczenia
- 6 lipca 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2023 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Lublinie z dnia 26 stycznia 2023 r., znak: Zak.1410.1.31.2022.2 w przedmiocie zakazów z zakresu nadzoru weterynaryjnego oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Sądu decyzją Lubelskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Lublinie (dalej jako: organ lub WLW) z dnia 26 stycznia 2023 r., znak: 1410.1.31.2022.2 po rozpatrzeniu odwołania K. S. (dalej jako: skarżący) utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Łukowie (dalej jako: PLW) z dnia 5 grudnia 2022 r. znak: PIW.Zak.4200.1.BR.2022.M.Ł w przedmiocie zawieszenia uznania stada bydła o nr identyfikacyjnym PL., za urzędowo wolne od enzootycznej białaczki bydła, brucelozy bydła i gruźlicy bydła, przyznanego decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii w Łukowie z dnia 23 września 2010r. znak: PIW.Zak.4510/808/10 oraz zakazu przemieszczania zwierząt do stada oraz z tego stada; wydawania świadectw zdrowia, dokumentów handlowych lub przewozowych; wprowadzania na rynek mleka surowego od krów pochodzących z ww. gospodarstwa. Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 10 października 2022r. do PLW w Łukowie wpłynęła skarga, przekazana przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łukowie, dotycząca warunków hodowli zwierząt w gospodarstwie znajdującym się pod adresem T. W dniu 12 października 2022 r. została przeprowadzona kontrola w gospodarstwie K. S., w miejscowości T., nr siedziby stada [...], w wyniku której stwierdzono, iż w wyżej wymienionym gospodarstwie znajdują się dwie siedziby stada, jedna o numerze [...] należąca do A. R. s. K. i druga o numerze [...] należąca do K. S. W toku kontroli ustalono, że w gospodarstwie znajduje się łącznie 71 sztuk bydła. Z przeprowadzonej w tym dniu kontroli sporządzono notatkę służbową. W dniu 2 listopada 2022r. do Powiatowego Lekarza Weterynarii w Łukowie wpłynęło zawiadomienie o podejrzeniu obrotem bydła poza ewidencją oraz złych warunkach utrzymania bydła. W dniu 3 listopada 2022r. przeprowadzono ponowną kontrolę w gospodarstwie K. S., w miejscowości T, nr siedziby stada [...]. W toku kontroli ustalono, że w gospodarstwie znajduje się łącznie 71 sztuk bydła. Po przeprowadzeniu szczegółowej identyfikacji okazało się, że jedna krowa jest zupełnie nieidentyfikowalna, ze względu na brak kolczyków w obu małżowinach usznych. Ponadto, po analizie informacji w bazie danych SiRZ stwierdzono, iż znajdująca się w gospodarstwie krowa o numerze kolczyka [...] została poddana ubojowi w dniu 05.01.2022, natomiast sztuka o numerze kolczyka [...] padła i została poddana utylizacji w dniu 24.02.2020r. W toku kontroli ustalono również, iż w jednym budynku, pod tym samym adresem, są zarejestrowane dwie siedziby stada: siedziba stada o numerze [...] należąca do K. S., oraz siedziba stada o numerze [...] należąca do A. S. s. K. Ustalono, że w siedzibie stada [...] według informacji z bazy danych SiRZ powinno znajdować się 52 sztuki bydła, z czego brakuje 8 sztuk, natomiast w siedzibie [...], wg. informacji z bazy danych SiRZ powinno znajdować się 36 sztuk bydła, a znajduje się 24 sztuki. K. S. został wezwany na dzień 07.11.2022r. na godzinę 13:00, do stawienia się w PIW Łuków celem złożenia dalszych wyjaśnień. Powyższe ustalenia zostały udokumentowane w protokole kontroli z dnia 3 listopada 2022r. Strona nie wniosła uwag do ustaleń kontroli. Pismem PIW.ZAK.4242.l/RS/2022 z dnia 23 listopada 2022 r. PLW w Łukowie wezwał K. S. do stawienia się w Powiatowym Inspektoracie Weterynarii w Łukowie w dniu 1 grudnia 2022r. o godz. 11:00, na przesłuchanie w charakterze strony, w sprawie złożenia wyjaśnień dotyczących uchybień w identyfikacji i rejestracji bydła. Powyższe wezwanie zostało odebrane przez stronę w dniu 23 listopada 2022r. Dnia 5 grudnia 2022 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w Łukowie wydał decyzję PIW.Zak.4200.1.BR.2022.M.Ł., na podstawie której zawieszono uznanie stada bydła o nr identyfikacyjnym [...], za urzędowo wolne od enzootycznej białaczki bydła, brucelozy bydła i gruźlicy bydła, a także orzeczono zakaz przemieszczania zwierząt do stada oraz z tego stada; wydawania świadectw zdrowia, dokumentów handlowych lub przewozowych; wprowadzania na rynek mleka surowego od krów pochodzących z ww. gospodarstwa. Odwołanie od wymienionej wyżej decyzji złożył w terminie K. S. zarzucając decyzji błędy w ustaleniach faktycznych oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. WLZ decyzją z dnia 26 stycznia 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że w myśl art. 8 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (tj.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1570 ze zm., dalej jako: u.o.z.z) - Powiatowy Lekarz Weterynarii w drodze decyzji, zawiesza albo cofa uznanie, o którym mowa w art. 5 ust. 7 pkt. 1, w przypadku stwierdzenia, że nie są spełnione wymagania weterynaryjne niezbędne do uzyskania lub zachowania tego uznania. Zgodnie z art. 112 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające i uchylające niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt (dalej jako: Prawo o zdrowiu zwierząt), podmioty utrzymujące bydło zapewniają aby zwierzęta utrzymywane w stadzie były indywidualnie oznakowane przy pomocy fizycznych środków identyfikacji. Odnosząc się do rozpatrywanej sprawy WZL wyjaśnił, że zawieszając uznanie stada bydła o nr identyfikacyjnym [...], za urzędowo wolne od enzootycznej białaczki bydła, brucelozy bydła i gruźlicy bydła, oraz zakazując przemieszczania zwierząt do stada oraz z tego stada, wydawania świadectw zdrowia, dokumentów handlowych lub przewozowych, wprowadzania na rynek mleka surowego od krów pochodzących z ww. gospodarstwa, PLW w Łukowie wziął pod uwagę stwierdzenie/ujawnienie w ww. stadzie nieidentyfikowalnych sztuk bydła. Brak informacji o pochodzeniu zwierząt i niemożność ich identyfikacji skutkuje brakiem możliwości ustalenia czy pochodzą one ze stada uznanego za urzędowo wolne od gruźlicy, białaczki i brucelozy. W ocenie WLW organ I Instancji zgodnie z art. 77 k.p.a. w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Obecność nieidentyfikowalnego bydła została stwierdzona w gospodarstwie podczas kontroli w dniu 3 listopada 2022r. W związku w powyższym należy stwierdzić, iż dana okoliczność została oceniona przez organ I Instancji w oparciu o ustalony stan faktyczny. Organ odwoławczy podniósł, że rozdział I sekcja IX Rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego wyraźnie wskazuje, iż surowe mleko i siara pochodzące od jakiegokolwiek zwierzęcia niespełniającego odpowiednich wymogów, nie może być przeznaczone do spożycia przez ludzi. Jednym z takich wymogów jest pochodzenie surowego mleka od krów należących do stada, które w rozumieniu dyrektywy 64/432/EWG jest wolne lub urzędowo wolne od brucelozy oraz urzędowo wolne od gruźlicy. Przed wydaniem przez organ I instancji zaskarżanej przez stronę decyzji, miała ona dwukrotnie możliwość wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego: wezwanie do stawienia się w PIW Łuków celem złożenia dalszych wyjaśnień w dniu 07.11.2022 r. na godz. 13:00, oraz wezwanie PIW.ZAK.4242.l/RS/2022 z dnia 23 listopada 2022 r. do stawienia się w PIW Łuków w dniu 01.12.2022 r. na godzinę 11:00. Strona nie zgłosiła się w żadnym z wyznaczonych terminów. Zgodnie z art. 89 ust. 5 u.o.z.z. stado [...] zostało uznane za urzędowo wolne od gruźlicy bydła, urzędowo wolne od brucelozy bydła, urzędowo wolne od enzootycznej białaczki bydła. Natomiast szczegółowe wymagania weterynaryjne, a tym samym wymagania jakie należy spełnić, żeby utrzymać ww. status stada zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych niezbędnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urzędowo wolne lub wolne od chorób zakaźnych zwierząt. Przepis wyraźnie wskazuje, że w obowiązku właściciela stada jest m.in. zapewnienie, żeby zwierzęta wprowadzane do stada pochodziły ze stad o równorzędnym statusie epizootycznym tj. ze stad uznanych za urzędowo wolne od gruźlicy, brucelozy, oraz enzootycznej białaczki bydła. Zgodnie z Rozporządzeniem Wykonawczym Komisji (UE) 2021/620 całe terytorium Polski status posiada status obszaru wolnego od brucelozy bydła, gruźlicy oraz enzootycznej białaczki bydła, a stałe monitorowanie stad pod kątem ww. chorób oraz kontrola przemieszczeń bydła, pozwala nam na utrzymanie tego statusu. Ujawnienie nieidentyfikowalnych sztuk bydła w stadzie skutkuje brakiem informacji o pochodzeniu ww. zwierząt, a tym samym brakiem możliwości ustalenia czy pochodzą one ze stad/a uznanych za urzędowo wolne od gruźlicy, białaczki i brucelozy. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 19f ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej: ustalenia ujęte w protokole kontroli stanowią podstawę do podjęcia dalszych czynności, w tym dokonania ocen, sporządzenia wniosków, zaleceń pokontrolnych, wydania decyzji i sporządzenia informacji dla jednostek nadrzędnych oraz do powiadomienia właściwego organu w przypadku popełnienia przestępstwa lub wykroczenia. Z przepisu tego zdaniem WLW wynika, że ustalenia poczynione podczas kontroli organów administracji weterynaryjnej, a przede wszystkim ustalenie określonego stanu faktycznego, ma istotne znaczenie dla dalszych ewentualnych postępowań. Prawodawca bowiem wyraźnie wskazuje, że ustalenia te mogą być podstawą wszczęcia postępowań jurysdykcyjnych, w ,tym również postępowań, w których wydawane będą decyzje administracyjne. Niektóre sądy przyjmują, i słusznie, że ustalenia poczynione w tym protokole są ustaleniami wiążącymi (jak np. WSA w Bydgoszczy w wyrokach z 26 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 933/13 i II SA/Bd 934/13). Mając powyższe na uwadze, w ocenie WLW zaskarżone rozstrzygnięcie było prawidłowe zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak i pod względem celowości. Organ I Instancji w sposób wyczerpujący zebrał i zgromadził materiał dowodowy, a także rozważył wszelkie istotne okoliczności przedmiotowej sprawy. W świetle powyższych regulacji prawnych Lubelski Wojewódzki Lekarz Weteiynarii w Lublinie, po przeprowadzeniu analizy materiału dowodowego, w całości podziela ustalenia faktyczne i prawne poczynione przez organ I Instancji. W skardze do sądu administracyjnego K. S. zarzucił decyzji naruszenie: 1. art. 6, 7, 8, 9, 11, 77, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie pochodzenia bydła, stanu zdrowia bydła w gospodarstwie K. S., braku przeprowadzenia właściwych testów w kierunku enzootycznej białaczki bydła, gruźlicy i brucelozy, pozostawienia tych okoliczności jako niewyjaśnionych mimo ich znaczenia dla rozstrzygnięcia, zaniechania wyjaśnienia wątpliwości leżących u podstaw wydania decyzji, przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej z naruszeniem interesów obywatela, zastosowanie środków najmocniej w niego godzących i w jego interes, nie należyte i niewyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych będących przedmiotem postępowania, brak przedstawienia w sposób wyczerpujący zasadności przesłanek leżących u podstaw zaskarżonej decyzji, dowolne ustalenie, że zasadnym w niniejszym stanie faktycznym jest zawieszenie uznania stada bydła o nr identyfikacyjnym [...] za urzędowo wolne od enzootycznej białaczki bydła, brucelozy bydła i gruźlicy bydła, przyznanego decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii w Łukowie z dnia 23 września 2010r., znak: PIW.Zak.4510/808/10 bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego w tym zakresie, prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów władzy publicznej, 2. art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do ograniczenia jego praw, 3. art 81a k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia na niekorzyść strony mimo istnienia wątpliwości co do stanu faktycznego w zakresie pochodzenia bydła będącego podstawą wydania decyzji, 4. art. 108 k.p.a. poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy nie są spełnione ustawowe przesłanki w tym zakresie, 5. art. 135 k.p.a. poprzez niewstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji mimo istnienia przesłanek oraz powstawania szkody po stronie skarżącego wynikającej z nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, 6. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia 5 grudnia 2022r. ZNAK: PIW.Zak.4200.1BR.2022.M.Ł, 7. art. 8 ust.4 pkt 1 u.o.z.z., art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2022r. poz. 1579), art. 112. lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca 2016r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające i uchylające niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt ("Prawo o zdrowiu zwierząt"), §4 ust. 1 pkt 3, § 13 pkt 1, § 29 rozporządzenia Ministra Rozwoju Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych i niezbędnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urzędowo wolne lub wolne od chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2005r. Nr 126, poz. 1058), art. 137 ust. 1 i 2, art. 138 ust. 2 lit. d) i j) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzonych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/203l’ rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 90/425 EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz.U.L.95 7.4.2017, s. 1) oraz ust. 1 Rozdziału I Sekcji IX Rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz.U.L139 z.30.4.2004,8.55) art. 104, art. 108 oraz 10 § 2 k.p.a. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji, a ewentualnie o ich uchylenie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu przedstawiono argumenty świadczące, zdaniem skarżącego, o zasadności złożonego środka zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy zawnioskował ponadto o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako: p.p.s.a.). Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły także przepisów prawa materialnego. Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone przez organy obu instancji w przedmiotowej sprawie. Należy uznać, że zarówno w ramach ustaleń odnoszących się do stanu faktycznego, jak i subsumcji tego stanu do obowiązujących przepisów prawa materialnego organy nadzoru weterynaryjnego działały prawidłowo. Odnosząc się do zarzutów skarżącego w zakresie naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego regulujących postępowanie wyjaśniające oraz określających wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnej należy uznać, że są bezpodstawne. Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie został ustalony przede wszystkim w oparciu o przeprowadzoną w dniu 3 listopada 2023 r. kontrolę przez Inspekcję Weterynaryjną, Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Łukowie. Z protokołu kontroli (k. 22-24 akt adm.) wynika, że w gospodarstwie K. S. znajduje się 71 sztuk bydła, przy czym jedna z krów była zupełnie nieidentyfikowalna z uwagi na brak kolczyków w małżowinach usznych. Ponadto krowa o numerze kolczyka [...] nie figurowała w aktualnym spisie stada, a po sprawdzeniu w bazie danych okazało się, że figuruje jako ubita w dniu 5 stycznia 2022 r. Dodatkowo cielak o numerze kolczyka [...] również nie figurował w spisie stada, a w bazie zwierzę o tym numerze kolczyka oznaczono jako zutylizowane w dniu 24 lutego 2020 r. Kontrolujący wskazali, że w gospodarstwie znajdują się dwa stada bydła, jedno należące do K. S., w którym powinno być 52 sztuki bydła, a według identyfikacji brak było 8 sztuk oraz drugie należące do A. S., w którym powinno być 36 sztuk bydła, a znajdowało się 24 sztuki. Protokół kontroli został podpisany bez zastrzeżeń przez K. S.. Należy podkreślić, że całkowicie bezpodstawne i niczym nieuzasadnione są zarzuty odnoszące się braku możliwości czynnego udziału strony w postępowaniu, gdyż już na etapie kontroli z dnia 3 listopada 2022 r. skarżący został wezwany do PIW w Łukowie cele złożenia wyjaśnień w dniu 7 listopada 2022 r. Kolejne wezwanie do stawienia się w siedzibie PIW w Łukowie w dniu 1 grudnia 2022 r. zostało doręczone stronie w dniu 23 listopada 2022 r. Skarżący nie skorzystał z przysługujących mu praw procesowych i nie przedstawił żadnych wyjaśnień lub dowodów. Na etapie postępowania odwoławczego skarżący również informowany był o przysługujących mu uprawnieniach procesowych i możliwości wypowiedzenia się w sprawie – pismo z dnia 3 stycznia 2023 r., doręczone skarżącemu w dniu 10 stycznia 2023 r. Pełnomocnik skarżącego zapoznał się z aktami sprawy w dniu 16 stycznia 2023 r. nie zgłaszając żadnych uwag. W oparciu o ustalenia z kontroli organy miały podstawę do przyjęcia, że w stadzie bydła należącym do K. S. znajdowały się zwierzęta – dwie krowy oraz cielak – o nieznanym pochodzeniu. Stwierdzenie tego typu uchybienia przy hodowli zwierząt powoduje konieczność nałożenia przez organy weterynaryjne sankcji w postaci zawieszenia uznania stada była za urzędowo wolne od enzootycznej białaczki bydła, brucelozy bydła oraz gruźlicy bydła, a w konsekwencji również zakazu przemieszczania zwierząt do stada oraz ze stada, wydawania świadectw zdrowia, dokumentów handlowych i przewozowych oraz wprowadzanie na rynek mleka surowego od krów pochodzący od zwierząt ze stada skarżącego. Sąd podkreśla, że podstawą wydania decyzji przez organy nadzoru weterynaryjnego nie było wystąpienie w stadzie bydła skarżącego jednej ze wskazanych chorób, a jedynie znajdowanie się w tym stadzie zwierząt o nieznanym, nieudokumentowanym pochodzeniu. Należy podkreślić, że wszystkie zwierzęta znajdujące się w stadzie powinny być odpowiednio zakolczykowane i być wpisane do stosownych spisów, czego nie dopełnił skarżący, a było to jego prawnym obowiązkiem. Powoływanie się przez skarżącego na wymieszanie należącego do niego stada ze stadem A. S. nie wpływa na fakt, że z całą pewnością wśród zwierząt należących do K. S. znajdowała się krowa nie mająca znaków identyfikacyjnych oraz dwa zwierzęta oznaczone kolczykami należącymi do wcześniej ubitych lub padłych sztuk. To właśnie te okoliczności faktyczne, a nie wystąpienie wskazanych powyżej chorób, były podstawą do wydania decyzji przez organy obu instancji. Nie było obowiązkiem organów nadzoru weterynaryjnego, wbrew zarzutom skargi, badanie wszystkich zwierząt znajdujących się w gospodarstwie skarżącego pod kątem wystąpienia chorób zakaźnych, gdyż sam fakt znajdowania się w jego stadzie zwierząt nieidentyfikowalnych jest podstawą do wydania zaskarżonych orzeczeń. Podstawą prawną działania organów nadzoru weterynaryjnego był art. 8 ust. 4 pkt 1 u.o.z.z., który przyznaje kompetencję do wydawania decyzji powiatowym lekarzom weterynarii w przedmiocie zawieszania albo cofnięcia uznania stad bydła za wolnych od wskazanych chorób zakaźnych zwierząt. Zgodnie z powołanym już art. 112 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Prawo o zdrowiu zwierząt, podmioty utrzymujące bydło zapewniają aby zwierzęta utrzymywane w stadzie były indywidualnie oznakowane przy pomocy fizycznych środków identyfikacji. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych niezbędnych do uzyskania i zachowania uznania stada lub gospodarstwa za urzędowo wolne lub wolne od chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2005, Nr 126, poz. 1058 ze zm.) w § 4 ust. 1 pkt 3 określa, że uznanie stada bydła za urzędowo wolne od gruźlicy zawiesza się, jeżeli w stadzie znajdują się zwierzęta o nieustalonym statusie zdrowotnym. Tożsame regulacje odnośnie brucelozy oraz enzootycznej białaczki bydła znajdują się odpowiednio w § 13 pkt 1 w zw. z § 11 pkt 4a oraz § 27 pkt 2 lit a tego rozporządzenia. Konsekwencją orzeczenia o zawieszeniu uznania stada bydła za wole od gruźlicy, brucelozy oraz enzootycznej białaczki bydła jest zastosowanie zakazów przemieszczania zwierząt do stada oraz z tego stada; wydawania świadectw zdrowia, dokumentów handlowych lub przewozowych; wprowadzania na rynek mleka surowego od krów pochodzących z gospodarstwa skarżącego. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz. U. UE. L. z 2017 r. Nr 95, str. 1 z późn. zm.) w art. 138 ust. 2 lit d i j wskazuje, że działając zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu, właściwe organy podejmują wszelkie środki, jakie uznają za odpowiednie, by zapewnić zgodność z przepisami, o których mowa w art. 1 ust. 2, obejmujące następujące działania, ale nieograniczające się do nich: d) ograniczenie lub zakaz wprowadzania do obrotu, przemieszczania, wprowadzania na terytorium Unii lub wywozu zwierząt i towarów; oraz zakaz ich powrotu do państwa członkowskiego wysyłki lub nakaz ich powrotu do państwa członkowskiego wysyłki; j) nakaz zawieszenia lub wycofania rejestracji lub zatwierdzenia danego zakładu, obiektu, gospodarstwa lub środka transportu, zatwierdzenia przewoźnika lub świadectwa kwalifikacji kierowcy. Ponadto, na co wskazywały również organy obu instancji, rozporządzenie (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. UE. L. z 2004 r. Nr 139, str. 55 z późn. zm.) w rozdziale I odnoszącym się do surowego mleka i siary – produkcja pierwotna, wskazuje w zakresie produkcji surowego mleka i siary, że przekazywane do przedsiębiorcy sektora spożywczego mleko musi pochodzić od zwierząt (krów i bawolic) należących do stada wolnego lub urzędowo wolnego od chorób zakaźnych. Dlatego też ustalenie przez organy nadzoru weterynaryjnego, że w stadzie skarżącego znajdują się zwierzęta o niewiadomych pochodzeniu nakazywało wydanie zaskarżonych decyzji. Należy przy tym podkreślić, że obowiązujące przepisy nie pozostawiają wyspecjalizowanym organom administracji weterynaryjnej swobody w stosowaniu odnośnych przepisów. Sam fakt znajdowania się w stadzie skarżącego zwierząt o nieznanym pochodzeniu nakazuje działanie tych organów w sposób jaki miał miejsce w przedmiotowej sprawie. To na właścicielu lub posiadaczu stada bydła leży obowiązek dopilnowania, aby wśród należących do niego zwierząt wszystkie sztuki były odpowiednio oznakowane i pochodziły z udokumentowanych, wolnych od chorób zakaźnych źródeł. Brak właściwego oznakowania zwierząt powoduje natomiast obowiązek organów administracji podjęcia środków przewidzianych przez obowiązujące przepisy, które mają na celu ograniczenie lub wyeliminowanie możliwości rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych bydła na terytorium Unii Europejskiej. Z powyższych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 30 marca 2023
- Symbol z opisem
- 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
- Skarżony organ
- Lekarz Weterynarii
- Sędziowie
- Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/ Joanna Cylc-Malec Maciej Gapski /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.
art. 8 ust. 4 pkt 1 · Dz.U. 2004 nr 69 poz. 625
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny