II SA/Lu 267/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Sędzia WSA Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) Protokolant Referent Martyna Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2026 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także jako: Kolegium, organ odwoławczy lub organ II instancji) decyzją z dnia [...] lutego 2026 r. znak: [...] - po rozpatrzeniu odwołania K. S. (dalej także jako: skarżąca) od decyzji Wójta Gminy R. (dalej także jako: Wójt lub organ I instancji) z dnia [...] sierpnia 2025 r. znak: [...] w przedmiocie ustalającej warunków zabudowy - umorzyło postępowanie odwoławcze. Stan sprawy przedstawia się następująco. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2025 r. Wójt Gminy R., po rozpatrzeniu wniosku G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także jako: inwestor) z dnia 28 maja 2025 r., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie instalacji odnawialnego źródła energii "O. B. 1" i "O. B. 2" wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na części działki nr ewid.[...] w miejscowości O.. Decyzję powyższą organ I instancji doręczył stronom postępowania, za które uznał inwestora, właściciela działki objętej wnioskiem oraz właścicieli działek bezpośrednio sąsiadujących z działką inwestycyjną, tj. działek nr: [...] (wykaz stron postępowania – k. 58 akt adm.). Odwołanie od decyzji Wójta, w terminie otwartym dla stron postępowania, wniosła K. S., która nie brała udziału w charakterze strony w postępowaniu przed organem I instancji. Skarżąca wskazała, że jest współwłaścicielką działki nr [...], sąsiadującej "przez drogę" z działką nr [...], dla której ustalone zostały warunki zabudowy. Jej budynek mieszkalny położony jest w odległości kilku metrów od planowanej farmy fotowoltaicznej. Skarżąca podniosła, że winna być uznana za stronę postepowania w niniejszej sprawie, wywodząc swój interes prawny z art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 670; dalej jako: u.i.o.ś.). Zakwestionowała wydanie decyzji o warunkach zabudowy bez uprzedniego uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia, mimo że powierzchnia inwestycji jest jedynie o 20 m˛ od powierzchni granicznej kwalifikującej inwestycję do przedsięwzięć potencjalnie oddziaływających na środowisko, a nadto bez uprzedniego wezwania inwestora do przedłożenia karty informacyjnej przedsięwzięcia. Skarżąca powołała się również na uciążliwości związane z hałasem, promieniowaniem elektromagnetycznym, powstawaniem odpadów, zagrożeniem pożarowym i efektem olśnienia, a także zakwestionowała sposób ustalenia linii zabudowy i brak określenia udziału powierzchni biologicznie czynnej. Ponadto podniosła, że w trakcie budowy i eksploatacji będzie występował wzmożony ruch pojazdów. Pismem z dnia 19 grudnia 2025 r. Kolegium wezwało skarżącą do wykazania konkretnego interesu prawnego wynikającego z art. 28 K.p.a. w związku z ustawą z dnia 27 marca 2003 r., o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130; aktualny t.j. - Dz. U. z 2026 r. poz. 538; dalej jako: u.p.z.p.), opartego na konkretnych normach prawa materialnego uprawniających do wniesienia odwołania od powyższej decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na wezwanie, skarżąca udokumentowała, że wraz z mężem jest właścicielem działki nr [...]. Podtrzymała stanowisko, że przysługuje jej status strony, powołując się na art. 74 ust. 3a u.u.i.o.s. w zw. z art. 11 ust. 1 dyrektywy 2011/92/UE z 13 grudnia 2011 r., w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.U.UE.L.2012.26.1.; dalej jako dyrektywa 2011/92/UE). Wyjaśniła, że jej nieruchomość jest oddzielona od terenu inwestycji drogą gminną o szerokości około 9 m, a przewidziane w ramach przedsięwzięcia urządzenia elektroenergetyczne i magazyny energii mogą powodować hałas, promieniowanie elektromagnetyczne, zagrożenie pożarowe oraz efekt olśnienia. Wskazała również na możliwy negatywny wpływ inwestycji na środowisko i krajobraz. Po rozpatrzeniu odwołania Kolegium wskazaną na wstępie decyzją z dnia 19 lutego 2026 r. (zaskarżoną do Sądu), na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 K.p.a., umorzyło postępowanie odwoławcze. Kolegium wskazało, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie określa samodzielnie kręgu stron postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, wobec czego status ten należy oceniać na podstawie art. 28 K.p.a. Właściciel nieruchomości sąsiedniej może być stroną takiego postępowania, jeżeli wykaże, że jego wynik wpływa na interes prawny wynikający z konkretnej normy prawa materialnego. Organ II instancji ustalił, że działka skarżącej nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną, gdyż nieruchomości te oddziela gminna działka drogowa. W ocenie Kolegium, skarżąca jednocześnie nie wskazała normy prawa materialnego, z której wynikałby jej interes prawny w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy. Podstawy takiej nie stanowi art. 74 ust. 3a u.u.i.o.ś., odnoszący się do postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ani art. 11 ust. 1 dyrektywy 2011/92/UE. Organ II instancji wskazał ponadto, że planowana inwestycja nie została zakwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ponieważ nie jest położona na obszarze objętym wskazanymi formami ochrony przyrody, a powierzchnia zabudowy systemami fotowoltaicznymi nie przekracza 2 ha. Z uwagi na okoliczność, że powierzchnia terenu inwestycji wynosi 19.980 m˛, postępowanie dotyczące warunków zabudowy nie zostało poprzedzone wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie Kolegium, skarżąca nie wykazała, aby oddziaływanie inwestycji obejmowało jej działkę lub ograniczało sposób korzystania z tej nieruchomości albo możliwości jej zagospodarowania. Wskazywane przez nią uciążliwości organ odwoławczy uznał za hipotetyczne i świadczące o posiadaniu przez skarżącą jedynie interesu faktycznego. Podkreślił jednocześnie, że stosownie do art. 63 ust. 2 u.p.z.p. decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu i nie narusza prawa własności osób trzecich, zaś w decyzji organu I instancji określono wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Wobec uznania, że odwołanie wniosła osoba niebędąca stroną postępowania, Kolegium stwierdziło, że nie mogą zostać rozpatrzone zawarte w jego treści zarzuty i wnioski. K. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję organu odwoławczego, zarzucając jej naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 K.p.a. przez niezasadne przyjęcie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, oraz art. 157 § 2 K.p.a. przez błędne uznanie, że nie przysługuje jej status strony, mimo że jest współwłaścicielką nieruchomości położonej w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji i narażonej na jej oddziaływanie. W oparciu o podniesione zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania. Jednocześnie zwróciła się o rozpoznanie skargi na rozprawie. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że należąca do niej działka sąsiaduje "bezpośrednio przez drogę" z działką objętą inwestycją i położona jest w odległości kilku metrów od projektowanej farmy fotowoltaicznej. Również budynek mieszkalny skarżącej położony jest w odległości kilku metrów od budowanej farmy fotowoltaicznej. Z uwagi na specyfikę projektowanej inwestycji (farma fotowoltaiczna) spowoduje ona m.in. "oślepianie" działki należącej do skarżącej oraz wpłynie bezpośrednio na jej bezpieczeństwo pożarowe. Ponadto, zdaniem skarżącej, inwestycja ma charakter przemysłowy i spowoduje uciążliwości dla terenów sąsiednich, w tym emisje substancji do środowiska, emisje hałasu i promieniowania elektromagnetycznego, powstawanie odpadów. Jej realizacja może wiązać się z przekroczeniami dopuszczalnych poziomów hałasu i pól elektromagnetycznych. W czasie budowy i eksploatacji będzie też występował wzmożony ruchu pojazdów. Skarżąca podniosła także, że budowa farmy fotowoltaicznej może wpływać na glebę, roślinność, siedliska zwierząt, bioróżnorodność oraz krajobraz, a po zakończeniu okresu eksploatacji paneli może powstać konieczność zagospodarowania zawartych w nich materiałów. Według, skarżącej, wszystkie te okoliczności powinny prowadzić do przyznania jej przymiotu strony, bowiem zamierzenie wpływa na możliwości zabudowy działki, do której posiada tytuł prawny i sposobu jej wykorzystania, a inwestor powinien być zobowiązany do przygotowania oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Skarżąca zakwestionowała kwalifikację przedsięwzięcia na gruncie przepisów dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Powołując się na art. 74 ust. 3a u.o.o.s., art. 11 ust. 1 dyrektywy 2011/92/UE oraz postanowienia Konwencji z Aarhus, wywodziła, że jej działka znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, a ona sama powinna mieć zapewniony dostęp do postępowania odwoławczego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Jako materialnoprawne źródło interesu prawnego skarżąca wskazała dodatkowo przepisy art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego. Podniosła, że dla uzyskania statusu strony nie jest konieczne wykazanie ponadnormatywnego oddziaływania inwestycji, lecz wystarcza możliwość jej wpływu na wykonywanie prawa własności. Odwołała się przy tym do stanowiska wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 1192/22, zgodnie z którym obszar oddziaływania obiektu powinien być ustalany z uwzględnieniem indywidualnych parametrów inwestycji oraz ograniczeń wynikających z przepisów odrębnych. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zwartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowej w dniu 4 sierpnia 2026 r. skarżąca podtrzymała skargę oraz wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania (protokół rozprawy – k. 36 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja narusza bowiem prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Na wstępie należy wskazać, że sąd administracyjny, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami skargi oznacza, że sąd może uwzględnić skargę z powodu naruszenia innych przepisów niż te, które wskazano w tym piśmie procesowym. Uwaga ta jest o tyle istotna, że w niniejszej sprawie skarżąca niewątpliwie błędnie sformułowała zarzuty skargi, przypisując kwestionowanej decyzji naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 157 § 2 K.p.a., które to przepisy nie miały przy jej wydaniu zastosowania - zaskarżona decyzja została wszakże wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Wadliwe sformułowanie zarzutów skargi nie zwalniało jednak Sądu z obowiązku kontroli legalności zaskarżonej decyzji na gruncie właściwych – mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, zwłaszcza art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., zastosowanego w wyniku uznania przez organ odwoławczy, iż odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną w sprawie. Charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia powoduje, że istota zawisłego przed Sądem sporu sprowadza się oceny, czy Kolegium zasadnie odmówiło przyznania skarżącej statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji zaplanowanej przez inwestora na części działki nr [...]. Nie budzi wątpliwości, że decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., jest właściwą formą zakończenia postępowania odwoławczego w przypadku stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną (por. A. Golęba [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, art. 138). Zastosowanie tego przepisu wymaga jednak uprzedniego przeprowadzenia rzetelnego postępowania wyjaśniającego na okoliczność przysługiwania odwołującemu się statusu strony, zgodnie z zasadami wyrażonymi w przepisach art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., którego wyniki winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. W niniejszej sprawie organ odwoławczy regułom tym nie sprostał, a tym samym wyrażona w zaskarżonej decyzji ocena legitymacji skarżącej nie może być uznana za prawidłową. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiera regulacji samodzielnie określającej krąg stron postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy należy zatem oceniać w oparciu o ogólną zasadę wyrażoną art. 28 K.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ocena ta oparta jest tym samym na kryterium interesu prawnego. Interes prawny powinien mieć charakter indywidualny i realny oraz znajdować oparcie w normie prawa materialnego. Pojęcie interesu prawnego jest powszechnie wiązane z obiektywną, czyli rzeczywiście istniejącą, potrzebą ubiegania się o udzielenie ochrony prawnej. Istnieje więc wówczas, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym. Na te cechy decydujące o zakwalifikowaniu interesu jako prawnego, na bazie poglądów wypracowanych w nauce (por. J. Borkowski, B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komenatrz 2022, s. 272–292), powszechnie zwraca się uwagę w orzecznictwie (por. np. wyroki NSA: z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 428/16; z dnia 26 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 897/16; z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1957/11). Przy ocenie interesu prawnego w sprawach dotyczących warunków zabudowy w orzecznictwie ugruntował się pogląd, że stroną postępowania w tego rodzaju sprawach jest inwestor oraz właściciel nieruchomości stanowiącej teren inwestycji. Status taki mogą posiadać także właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości położonych w sąsiedztwie inwestycji, zarówno bezpośrednim, jak i pośrednim, jeżeli planowany sposób zagospodarowania terenu może oddziaływać na zakres wykonywania przysługujących im praw. Uprawnienie do bycia stroną postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy nie jest zatem sztywno i bezwzględnie zastrzeżone wyłącznie dla inwestora, ani nawet dla właścicieli (użytkowników wieczystych) działek graniczących bezpośrednio z działką, której dotyczy postępowanie w sprawie warunków zabudowy. Stroną postępowania w sprawie warunków zabudowy może być bowiem nie tylko właściciel (użytkownik wieczysty) działki bezpośrednio graniczącej z terenem inwestycji, ale również innej działki znajdującej się w granicach obszaru analizowanego w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. (por. wyroki NSA: z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 188/08; z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 172/11, z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 917/09). Stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy winni zatem każdorazowo być uznani właściciele tych nieruchomości, na które planowana inwestycja będzie miała oddziaływać, wpływając na ich uprawniania właścicielskie. Zasięg oddziaływania jest w tym wypadku kryterium decydującym. Oddziaływanie to może z kolei rozciągać się na nieruchomości sąsiednie, jak również na nieruchomości położone dalej, niegraniczące bezpośrednio z terenem inwestycji. Przy ustalaniu kręgu stron postępowania w sprawie warunków zabudowy nie ma więc automatyzmu. W każdej konkretnej sprawie tego rodzaju organ oceniając, które podmioty mają interes prawny, musi badać czy - a jeśli tak to jak daleko - sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 116/07). To zakres oddziaływania pozwala na ustalenie kręgu osób, które mają interes prawny w sprawie o ustalenie warunków zabudowy (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1224/13). Źródła interesu prawnego właściciela nieruchomości sąsiedniej należy poszukiwać przede wszystkim w art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., zgodnie z którym każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. (por. wyrok NSA z 25 lipca 2024 r. II OSK 1566/23) Znaczenie ma również art. 1 ust. 2 pkt 7 tej ustawy, nakazujący uwzględnianie prawa własności w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepisy te powinny być odczytywane w związku z art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego, określającymi treść prawa własności oraz ochronę przed oddziaływaniami związanymi z korzystaniem z nieruchomości sąsiednich. Wprawdzie oczywistym jest, że normy prawa cywilnego nie stanowią samodzielnie podstawy do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, mogą jednak współkształtować interes prawny właściciela, jeżeli przepisy administracyjnego prawa materialnego przewidują ochronę jego uprawnień w danym postępowaniu. Taki związek w sprawach dotyczących warunków zabudowy wynika w szczególności z art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. Podobne stanowisko wyrażono w wyroku NSA z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 892/15. Ocena interesu prawnego skarżącej dokonana przez Kolegium, nie odpowiada powyższym wymaganiom. Organ odwoławczy skoncentrował się na tym, że działka skarżącej nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną, ponieważ nieruchomości te oddziela droga gminna. Okoliczność ta nie mogła jednak przesądzać o braku interesu prawnego. Jak już wyżej wskazano, o interesie prawnym na gruncie postępowania o ustalenie warunków zabudowy nie przesądza wyłącznie wspólna granica ewidencyjna. Istotny jest sposób usytuowania planowanej inwestycji względem nieruchomości skarżącej domagającej się udziału w postępowaniu oraz ustalenie zasięgu oddziaływania inwestycji, a w szczególności możliwość jej oddziaływania na nieruchomość skarżącej. Te kwestie w istocie nie zostały przez Kolegium wyjasnione. Tymczasem z materiału dowodowego wynika, że działkę skarżącej oddziela od terenu inwestycji droga gminna o szerokości około 9 m, a znajdujący się na jej nieruchomości budynek mieszkalny jest położony w niewielkiej (kilkunastometrowej) odległości od obszaru planowanego przedsięwzięcia. Skarżąca wskazywała przy tym na możliwość występowania hałasu, promieniowania elektromagnetycznego, efektu olśnienia i zagrożenia pożarowego związanego z urządzeniami elektroenergetycznymi oraz magazynami energii. Okoliczności te nie mogły zostać uznane za pozbawione znaczenia bez ich odniesienia do indywidualnych parametrów planowanej inwestycji. Organ powinien był przeanalizować planowany sposób usytuowania poszczególnych elementów inwestycji w obrębie działki nr [...], ich odległość od granicy działki skarżącej i znajdującego się na niej budynku mieszkalnego, a następnie ocenić rodzaj i zasięg oddziaływania przedsięwzięcia. Znaczenie dla tej oceny ma niewątpliwie sposób zagospodarowania nieruchomości skarżącej. Fakt, iż jest to nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym zamieszkiwanym przez skarżącą nie może zostać pominięty przy ustalaniu, czy planowane zagospodarowanie terenu będzie oddziaływać na sposób wykonywania przez nią prawa własności. Usytuowanie budynku mieszkalnego względem paneli fotowoltaicznych, urządzeń elektroenergetycznych i pozostałej infrastruktury stanowi okoliczność wymagającą uwzględnienia przy ocenie interesu prawnego w postepowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla tego rodzaju inwestycji. Kolegium nie przeprowadziło takiej analizy. W zaskarżonej decyzji brak jest ustaleń co do zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji oraz jej odległości od nieruchomości skarżącej. Organ odwoławczy nie przeanalizował także parametrów planowanej inwestycji w kontekście wskazywanych przez skarżącą form oddziaływania na jej nieruchomość. Zamiast tego ograniczył się do wezwania skarżącej do wykazania interesu prawnego, dokonania analizy jej argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na wezwania, a następnie stwierdzenia, że skarżąca nie wykazała, aby oddziaływanie wykraczało poza granice terenu objętego wnioskiem. Taki sposób procedowania prowadził do nieuprawnionego przerzucenia na skarżącą całego ciężaru przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do zasięgu oddziaływania inwestycji, mającego kluczowe znaczenie przy ocenie interesu prawnego w postępowaniu o ustalenia warunków zabudowy. Wprawdzie podmiot domagający się udziału w takim postępowaniu powinien wskazać okoliczności, z których wywodzi interes prawny, oraz współdziałać w ich wyjaśnieniu. Nie zwalnia to jednak organu z obowiązków wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Organ jest obowiązany z urzędu podjąć czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. Ocena, czy określona okoliczność została udowodniona, powinna być dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zgodnie z art. 80 K.p.a. Oceniając interes prawny skarżącej w przedmiotowym postępowaniu należało także wziąć pod uwagę okoliczność, iż za strony tego postępowania organ I instancji uznał właścicieli wszystkich działek graniczących bezpośrednio z działką nr [...]. Jest to bowiem równoznaczne z uznaniem, że działki te znajdują się w zasięgu oddziaływania inwestycji. Tymczasem z dołączonej do wniosku mapy wynika, że są one położone w dalszej odległości, niż nieruchomość skarżącej, od części działki nr [...] przeznaczonej pod inwestycję, a przy tym w większości są to działki niezabudowane. W tych okolicznościach brak bezpośredniego sąsiedztwa działki skarżącej z działką inwestycyjną nie mógł automatycznie wykluczać posiadania przez nią interesu prawnego i uzasadniać jej odmiennego potraktowania, niż właścicieli działek sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji. Brak wyjaśnienia tej różnicy świadczył o naruszeniu wynikającego z art. 8 § 1 K.p.a. obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników, z zachowaniem zasad bezstronności i równego traktowania, a także o uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób niespełniający wymagań określonych w art. 107 § 3 K.p.a., Nie mogło zwalniać organu odwoławczego z obowiązku przeprowadzenia rzetelnych ustaleń w powyższym zakresie odwołanie się do normy art. 63 ust. 2 u.p.z.p. Okoliczność, iż zgodnie z tym przepisem decyzja o warunkach zabudowy nie skutkuje powstaniem praw do terenu i nie narusza własności osób trzecich, nie oznacza, że jej ustalenia nie mogą wpływać na prawnie chronioną sytuację właścicieli nieruchomości sąsiednich. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do bezwarunkowego wykluczenia właścicieli sąsiednich nieruchomości z udziału w postępowaniach o ustalenie warunków zabudowy Taka wykładnia stoi w sprzeczności z art. 28 K.p.a. w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. (zob. wyrok NSA z 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1453/20). Nie można tez przyjąć, że o braku interesu prawnego skarżącej decyduje zamieszczenie w decyzji organu I instancji ogólnych wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich. Postanowienia zobowiązujące inwestora do przestrzegania przepisów i niedopuszczenia do powstania określonych uciążliwości nie przesądzają o braku oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Możliwość takiego oddziaływania nie może wprawdzie mieć charakteru wyłącznie subiektywnego lub hipotetycznego, jednak powinna zostać oceniona w odniesieniu do konkretnych parametrów inwestycji i właściwych norm prawa materialnego. Jakkolwiek rację ma Kolegium wskazując, że źródła interesu prawnego skarżącej w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie może stanowić powołane przez nią przepisy art. 74 ust. 3a u.u.i.o.ś. (przepis ten stanowi bowiem regulację szczególną dotyczącą wyłącznie postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach) ani art. 11 ust. 1 dyrektywy 2011/92/UE czy art. 9 Konwencji z Aarhus (normy te wyznaczają jedynie ramy dostępu społeczeństwa do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych, nie stanowiąc jednak niezależnego źródła legitymacji procesowej w każdym z postępowań powiązanych z inwestycją), to jednak analiza statusu skarżącej ograniczająca się wyłącznie do weryfikacji jej argumentów oraz wskazanych przez nią źródeł interesu prawnego, nie może być uznana za wystarczającą. Konieczne jest bowiem ustalenie przez organ odwoławczy, czy ze względu na rodzaj, rozmiar i usytuowanie inwestycji może ona oddziaływać na prawnie chronioną sferę uprawnień właścicielskich skarżącej. W rezultacie stwierdzić należało, że rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania odwoławczego było co najmniej przedwczesne. Kolegium nie wyjaśniło wszystkich okoliczności istotnych dla ustalenia statusu skarżącej, w szczególności rzeczywistej odległości jej nieruchomości i budynku mieszkalnego od poszczególnych elementów inwestycji, charakteru oraz zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia, a także przyczyn odmiennego potraktowania skarżącej względem właścicieli nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestycyjną. W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 28 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, prowadząc do nieuzasadnionego zastosowania art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 K.p.a. bez uprzedniego rzetelnego zbadania przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., uchylił zaskarżona decyzję. Ponownie rozpatrując odwołanie skarżącej od decyzji organu I instancji, Kolegium zobowiązane będzie uwzględnić ocenę prawną przedstawioną powyżej, stosownie do art. 153 p.p.s.a. Organ odwoławczy raz jeszcze oceni status skarżącej w przedmiotowym postępowaniu, ustalając zasięg oddziaływania inwestycji wynikający z jej parametrów określonych we wniosku inwestora i uwzględniając miejsce usytuowania planowanej inwestycji w obrębie działki nr [...] oraz jej odległość od nieruchomości skarżącej i znajdującego się na niej budynku mieszkalnego. Organ odniesie te ustalenia do norm prawa materialnego mogących stanowić źródło interesu prawnego skarżącej. Dopiero po przeprowadzeniu takiej analizy będzie możliwe rozstrzygnięcie, czy skarżącej przysługuje status strony, a w razie odpowiedzi twierdzącej - merytoryczne rozpoznanie jej odwołania. O zwrocie na rzecz skarżącej kosztów postępowania obejmujących uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.