Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Lu 259/26

Wyrok WSA w Lublinie z 8 października 2026 r., II SA/Lu 259/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia
8 października 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Maciej Gapski Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Protokolant Referent Martyna Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2026 r. sprawy ze skargi [...] spółki akcyjnej z siedzibą w T. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2026 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] lutego 2026 r., znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania S. U. spółki akcyjnej z siedzibą w T. (dalej także jako: inwestor, strona lub skarżący), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] października 2025 r., znak: [...] nakazującą Spółce S. U. S.A. (inwestorowi robót budowlanych) rozbiórkę obiektu budowlanego o wymiarach w rzucie 2,50 m x 24,40 m i wysokości 11,62 m z zamontowaną reklamą dwustronną, usytuowanego w odległości 12,56 m od drogi dojazdowej [...], w km 36+610 drogi ekspresowej S19 strona prawa, na działce o nr ewid. [...] położonej w obr. geod. W. [...], gm. W.. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 1 lutego 2024 r. do PINB w K. wpłynęło pismo Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w L. - Rejon w K. z dnia 30 stycznia 2024 r. znak: [...], którym GDDKiA zwróciła się o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego dot. sprawdzenia zgodności z przepisami prawa wykonanych robót związanych z reklamą zlokalizowaną poza pasem drogowym drogi ekspresowej S19 w km 36+610 strona prawa, w odległości 42,0 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi ekspresowej oraz w odległości 10,0 m od krawędzi jezdni drogi dojazdowej [...] W przypadku potwierdzenia faktu świadczącego o braku legalności wniesiono o wydanie nakazu rozbiórki w/w reklamy. W związku z powyższym organ I instancji przeprowadził w dniu 19 lutego 2024 r. czynności kontrolne na działce nr ewid. [...] położonej w obrębie geod. W. [...], gm. W., w trakcie których ustalił, iż na w/w działce znajduje się reklama dwustronna o wymiarach w rzucie 2,50 m x 24,40 m i wysokości 11,62 m, zamontowana na ośmiu kontenerach stalowych ustawionych w dwóch kolumnach, które posadowiono na płytach żelbetowych prefabrykowanych, natomiast banery zamontowano do dodatkowej konstrukcji wykonanej z rur stalowych okrągłych. Obiekt wyposażony został w instalację elektryczną oświetleniową zasilaną z instalacji fotowoltaicznej znajdującej się na w/w obiekcie. Powyższa reklama usytuowana jest w odległości 12,56 m do 13,00 m od drogi dojazdowej [...] oraz w odległości 5,00 m do 14,70 m od granicy pomiędzy działkami o nr ewid. [...] i [...], której przebieg został wskazany przez właściciela działki - pana J. R.. Z oświadczenia pana J. R. wynika, że obiekt został wybudowany w grudniu 2023 r. przez firmę, z którą została zawarta umowa najmu. W dniu kontroli przedstawiono umowę najmu z najemcą, tj. S. U. S.A. z siedzibą w T.. PINB w K. pismem znak: [...] z dnia 19 lutego 2024 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. Biorąc pod uwagę możliwość legalizacji w/w reklamy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem znak: [...] z dnia 29 marca 2024 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, wstrzymał inwestorowi - S. U. S.A. budowę obiektu budowlanego o wymiarach w rzucie 2,50 m x 24,40 m i wysokości 11,62 m z zamontowaną reklamą dwustronną, usytuowanego w odległości 12,56 m od drogi dojazdowej [...], w km 36+610 drogi ekspresowej S19 strona prawa na działce nr ewid. [...] położonej w obr. geod. W. Trzeci, gm. W., wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz poinformował o możliwości złożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia wniosku o legalizację oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej. Wskutek rozpoznania sprawy w trybie zażaleniowym L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem ostatecznym znak: [...] z dnia [...] maja 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie PINB w K. z dnia [...] marca 2024 r. informując jednocześnie, że ewentualny wniosek o legalizację powinien być złożony do organu I instancji (PINB w K.) w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia ostatecznego organu II instancji. S. U. S.A. pismem z dnia 27 czerwca 2024 r. stanowiącym wniosek o legalizację poinformowała, że w związku z doręczeniem w dniu 29 maja 2024 r. postanowienia LWINB znak: [...] z dnia [...] maja 2024 r., zawierającego informację o możliwości złożenia wniosku o legalizację, stosownie do treści art. 48a ust. 1, w związku z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego wnosi o legalizację obiektu budowlanego usytuowanego na terenie działki nr ewid. [...] położonej w obr. geod. W. [...], gm. W., zastrzegając cofnięcie wniosku, w przypadku potwierdzenia niezgodności postanowienia LWINB w wyniku kontroli sądowo-administracyjnej. Biorąc pod uwagę złożony wniosek z dnia 27 czerwca 2024 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem znak: [...] z dnia 4 września 2024 r., wydanym na podstawie art. 48b ust. 1 Prawa budowlanego, nałożył na Spółkę S. U. S.A. - inwestora przedmiotowych robót budowlanych, w terminie do dnia 31 grudnia 2024 r. obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, do których należą: - zaświadczenie wójta gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, zrealizowanej na działce o nr ew. [...], położonej w obrębie geod. "[...]", gm. W., - dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4, tj.: ? projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany w trzech egzemplarzach (wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów), ? oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, - dwa egzemplarze projektu technicznego. W ustalonym przez organ I instancji postanowieniem znak: [...] z dnia 4 września 2024 r. terminie, S. U. S.A. nie przedłożyła wymaganych dokumentów. W celu umożliwienia inwestorowi zakończenia procesu legalizacyjnego, zawiadomieniem z dnia 20 sierpnia 2025 r. PINB w K. poinformował, że w dniu 31 grudnia 2024 r. upłynął termin przedłożenia dokumentów legalizacyjnych dot. obiektu budowlanego o wymiarach w rzucie 2,50 m x 24,40 m i wysokości 11,62 m z zamontowaną reklamą dwustronną, usytuowanego w odległości 12,56 m od drogi dojazdowej [...], w km 36+610 drogi ekspresowej S19 strona prawa na działce nr ewid. [...] położonej w obr. geod. W. [...], gm. W.. Organ I instancji wskazał ponadto, że wymagana dokumentacja nie została dostarczona do PINB w K. również do daty sporządzenia w/w pisma oraz, że w przypadku jej nieprzedłożenia zostaną podjęte kolejne kroki przewidziane ustawą Prawo budowlane. Biorąc powyższe pod uwagę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją znak: [...] z dnia [...] października 2025 r., wydaną na podstawie art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego, nakazał Spółce S. U. S.A. (inwestorowi robót budowalnych) rozbiórkę obiektu budowlanego o wymiarach w rzucie 2,50 m x 24,40 m i wysokości 11,62 m z zamontowaną reklamą dwustronną, usytuowanego w odległości 12,56 m od drogi dojazdowej [...], w km 36+610 drogi ekspresowej S 19 strona prawa, na działce o nr ewid. [...] położonej w obr. geod. W. [...], gm. W.. W wyniku odwołanie wniesionego przez S. U. spółkę akcyjną z siedzibą w T. w sprawie orzekał Inspektor Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia [...] lutego 2026 r., znak: [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nakazującej inwestorowi rozbiórkę obiektu budowlanego o wymiarach w rzucie 2,50 m x 24,40 m i wysokości 11,62 m z zamontowaną reklamą dwustronną, usytuowanego w odległości 12,56 m od drogi dojazdowej [...], w km 36+610 drogi ekspresowej S19 strona prawa, na działce o nr ewid. [...] położonej w obr. geod. W. T., gm. W.. Jak wyjaśnił organ odwoławczy zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego do robót budowlanych można przystąpić jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Od tej reguły ustawa przewiduje wyjątki wyliczając w art. 29 ust. 1 budowy oraz w ust. 3 roboty budowlane, które nie wymagają stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę, lecz wymagają zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, natomiast w art. 29 ust. 2 określając budowy, ą w ust. 4 roboty budowlane, które nie wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę oraz nie wymagają zgłoszenia, o którym mowa w art. 30. Budowa urządzeń reklamowych wolno stojących, trwale związanych z gruntem wymaga na podstawie art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę, gdyż nie stanowi ona przypadku, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego - nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Instalacja, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego może dotyczyć robót budowlanych, polegających na umocowaniu jakiegoś elementu do istniejącej konstrukcji, ustawienia niewielkich rozmiarów urządzenia na istniejącym obiekcie - robót o małym stopniu technicznego skomplikowania. Pojęcie "instalowanie" jest przez ustawodawcę używane w Prawie budowlanym zawsze w sposób zakładający związek instalowanego elementu (urządzenia) z istniejącym już obiektem np. instalowanie krat na obiektach budowlanych, instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych (art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a oraz lit. b Prawa budowlanego), a nie instalowaniem na gruncie (por. wyrok NSA o sygn. akt II OKS 754/06 z dnia 25 maja 2007 r.). Stwierdzić należy, że obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania nie został "zainstalowany" na innym obiekcie, tylko został wykonany od podstaw jako samodzielny obiekt, którego konstrukcję stanowi osiem kontenerów stalowych ustawionych w dwóch kolumnach i usytuowanych na płytach żelbetowych prefabrykowanych wraz z konstrukcją z rur stalowych, do których został zamontowany z dwóch stron baner reklamowy. Jeżeli sporna konstrukcja powstała od podstaw, to niewątpliwie została "wybudowana" w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego (por. wyrok WSA w Lublinie o sygn. akt II SA/Lu 97/19 z dnia 26 kwietnia 2019 r.). Organ podkreślił, że przepis art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego stanowi, że przez "budowę" należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu. Natomiast "obiekt budowlany" to zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego budynek, budowla bądź obiekt małej architektury wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych, a w świetle art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego "budowla" to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak (...) wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, (...) fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Sporne urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, gdyż świadczy o tym jego wielkość i wysokość (24,4 m x 2,5 m i 11,62 m) oraz posadowienie na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a także to, że jest ustawione na płytach żelbetowych. Nie można jej przemieścić w inne miejsce bez użycia specjalistycznego sprzętu. Pojęcie "trwałego związania z gruntem" nie jest prawnie uregulowane, jednak doczekało się szerokiego orzecznictwa, które wskazuje na istotne problemy interpretacyjne, utrudniające stosowanie przepisów. Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Ponadto, dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów. Trwale związane z gruntem są również budowle posadowione na powierzchni gruntu, jednakże w sposób uniemożliwiający ich przemieszczanie. A zatem cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność. O trwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem przesądzają przede wszystkim jego cechy konstrukcyjne, wskazujące, że nie jest on przeznaczony do przenoszenia. O tym, czy obiekt jest trwale związany z gruntem nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy obiekt z uwagi na swe rozmiary, konstrukcję, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa, wymaga trwałego związania z gruntem W ocenie organu II instancji osiem kontenerów stalowych ustawionych w dwóch kolumnach i posadowionych na płytach żelbetowych prefabrykowanych wraz z konstrukcją z rur stalowych, do których został zamontowany z dwóch stron baner reklamowy stanowi urządzenie tworzące całość użytkową, o czym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a więc przedmiotowe urządzenie reklamowe należało zakwalifikować jako budowlę. Dodać należy, że przepis ten do "budowli" zalicza wiele różnych konstrukcji, obiektów, urządzeń, a wyliczenie to nie ma charakteru zamkniętego, tylko przykładowe. Z przepisu tego wynika, że o zakwalifikowaniu danego urządzenia jako budowli decyduje w każdym wypadku to, czy jest to urządzenie stanowiące odrębną pod względem technicznym całość użytkową. Przepis ten bowiem wprost nakazuje za "budowlę" uznawać wszelkie "urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową". Natomiast, zgodnie z orzecznictwem sądowo - administracyjnym, wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane, jak konstrukcja nośna, przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu jako całości w tym miejscu jest budowlą, na której realizację jest wymagane pozwolenie na budowę. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że sporna konstrukcja jest takim urządzeniem, tworzącym całość użytkową. Jest więc budowlą, niezależnie od tego, czy potraktować ją jako "urządzenie reklamowe trwale związane z gruntem", czy jako "urządzenie tworzące całość użytkową". W świetle powyższego organ II instancji stwierdził, że wybudowanie takiej budowli mogło nastąpić wyłącznie na podstawie pozwolenia na budowę. W ocenie organu zakwalifikowaniu spornej konstrukcji technicznej jako obiektu budowlanego nie stoi na przeszkodzie wskazany w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego wymóg wykonania takiego obiektu z użyciem wyrobów budowlanych (por. wyrok WSA w Lublinie o sygn. akt II SA/Lu 10/22 z dnia 23 czerwca 2022 r.). Nie ulega bowiem wątpliwości, że już znaczne jego rozmiary wskazują na to, że musiał być wykonany przy użyciu ciężkiego sprzętu, w sposób zorganizowany, co pozwala na uznanie, że jest obiektem wykonanym "z użyciem wyrobów budowlanych" (por. wyrok WSA w Gdańsku o sygn. akt II SA/Gd 625/15 z dnia 20 kwietnia 2016 r.). Pojęcia "wyrobów budowlanych", użytego w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego nie należy utożsamiać z pojęciem "wyrobu budowlanego" zdefiniowanego w art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. U. UE, seria L, z 2011, nr 88, s. 5, ze zm.). Jak wynika z preambuły tego rozporządzenia, jego celem jest wprowadzenie ujednoliconych ocen wyrobów budowlanych dla zapewniania projektowania i wykonywania obiektów budowlanych w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ludzi, zwierząt domowych ani mienia oraz niewywierający szkodliwego wpływu na środowisko. W tym kontekście organ stwierdził, że usunięcie przeszkód technicznych w dziedzinie budownictwa możliwe jest wyłącznie poprzez ustanowienie zharmonizowanych specyfikacji technicznych służących do oceny właściwości użytkowych wyrobów budowlanych. Te zharmonizowane specyfikacje techniczne powinny obejmować badania, obliczenia i inne środki zdefiniowane w normach zharmonizowanych oraz w europejskich dokumentach oceny do celów oceny właściwości użytkowych w odniesieniu do zasadniczych charakterystyk wyrobów budowlanych. Przepis art. 2 pkt 1 tego rozporządzenia, który stanowi, że "wyrób budowlany" oznacza "każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego cechy wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych", nie oznacza, że za obiekt budowlany można uznać tylko taki obiekt, który został wykonany z "wyrobów budowlanych" w rozumieniu tego przepisu. Wykładnia celowościowa przepisów tego rozporządzenia prowadzi do wniosku, że każdy wyrób budowlany wprowadzany do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych, musi spełniać określone (zharmonizowane) normy bezpieczeństwa. Definicja "wyrobu budowlanego" zawarta w w/w rozporządzeniu została sformułowana dla potrzeb ustalania i kontrolowania - ze względów bezpieczeństwa - obrotu wyrobami (produktami) wykorzystywanymi w budownictwie. Definicja ta nie może być więc traktowana jako kryterium kwalifikacji danego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgodzić się należy z poglądem, że "okoliczność zdefiniowania obiektu budowlanego jako budynku, budowli bądź obiektu małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesionego z użyciem wyrobów budowlanych nie oznacza, że na przeszkodzie do uznania danego obiektu za obiekt budowlany może stać użycie do jego wykonania materiałów, które temu celowi nie powinny służyć. Użycie do budowy obiektu materiałów, które nie spełniają odpowiednich norm lub nie posiadają wymaganych właściwości technicznych może natomiast stać na przeszkodzie do dopuszczenia tak wykonanego obiektu budowlanego do użytkowania" (por. wyrok WSA w Szczecinie o sygn. akt II SA/Sz 1090/18 z dnia 16 stycznia 2019 r.). W ocenie organu II instancji PINB w K. zasadnie uznał, że budowa w/w urządzenia reklamowego została zrealizowana bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, z naruszeniem zasad zawartych w treści art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31, a w sprawie bezspornym pozostaje fakt, że mamy do czynienia z budową w/w urządzenia reklamowego z lokalizacją j.w., która została wykonana bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zasadne zatem stało się wszczęcie w niniejszej sprawie procedury określonej w art. 48 - 49e Prawa budowlanego. Jak wyjaśnił organ w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej organy nadzoru budowanego zobowiązane są wdrożyć postępowanie legalizacyjne zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego. Celem przedmiotowej regulacji jest dążenie do doprowadzenia samowoli budowlanej do zgodności z prawem, a przepis art. 48 Prawa budowlanego reguluje kwestię samowoli budowlanej i możliwości jej legalizacji, co poprzedzone jest wydaniem postanowienia o wstrzymaniu budowy, przy czym zgodnie z art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy. Proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. Legalizacja samowoli budowlanej zależy bowiem w dużej mierze od woli samego inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, a wdrożenie procedury legalizacyjnej nie jest jego obowiązkiem, lecz jedynie uprawnieniem Kolejność postępowania organu nadzoru budowlanego została określona w przepisach art. 48 - 49e Prawa budowlanego. W terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. W przypadku złożenia wniosku o legalizację organ nadzoru budowlanego właściwy do rozpatrzenia tego wniosku, rozpoczyna procedurę legalizacyjną i nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia określonych dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie, lecz nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia, na podstawie przepisu art. 48b Prawa budowlanego. Jak wynika z treści przepisu art. 49 Prawa budowlanego - po przedłożeniu dokumentów legalizacyjnych organ nadzoru budowlanego dokonuje ich sprawdzenia i w przypadku braku nieprawidłowości wydaje postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. Niezrealizowanie przez inwestora któregokolwiek z opisanych powyżej etapów ma swoje konsekwencje, uregulowane w art. 49e Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku: 1) niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie, 2) wycofania wniosku o legalizację, 3) nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych, 4) niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych, 5) nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie, 6) kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy. Przepis ten stanowi podstawę do wydania przez właściwy miejscowo organ nadzoru budowlanego decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego w sytuacji, gdy w toku wszczętego postępowania legalizacyjnego inwestor zaniecha sprostania określonym w ustawie wymogom. Niespełnienie któregokolwiek z powyższych warunków obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki. Podkreślenia wymaga fakt, iż przepis art. 49e Prawa budowlanego nie pozostawia organowi luzu decyzyjnego w zakresie wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części. Brak realizacji jednego z etapów powoduje niemożność przejścia do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, doprowadzając tym samym do wydania decyzji o rozbiórce obiektu. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia PINB w K. z dnia [...] września 2024 r. znak: [...] o nałożeniu obowiązku przedłożenia określonych dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym przez organ terminie, organ I instancji poinformował S. U. S.A., że w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części. Natomiast z postanowienia ostatecznego LWINB znak: [...] z dnia [...] maja 2024 r., którym tut. organ utrzymał w mocy postanowienie PINB w K. z dnia [...] marca 2024 r. znak: [...], organ II instancji w sposób szczegółowy objaśnił kolejne etapy postępowania w niniejszej sprawie, wynikające z zastosowanej normy prawnej. Nie budzi wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie skarżąca Spółka nie przedłożyła w wyznaczonym terminie dokumentów legalizacyjnych, co stanowiło samodzielną podstawę do wydania decyzji o rozbiórce. Decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego została zaskarżona przez S. U. spółkę akcyjną z siedzibą w T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze decyzji zarzucono: 1. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 1) w zw. z pkt 3) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ("PB") w zw. z art. 2 pkt 1) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 ("Rozporządzenie 305/2011") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuprawnione uznanie, że obiekt usytuowany na działce o nr ewid. [...] położonej w obrębie geodezyjnym W. [...], gmina W., w odległości 12,56m od drogi dojazdowej [...], w km 36+610 drogi ekspresowej S19 strona prawa ("sporny obiekt’, "tablica reklamowa", "urządzenie reklamowe"), stanowi obiekt budowlany będący budowlą w rozumieniu przepisów wskazanych powyżej, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - wbrew twierdzeniom PINB i LWINB wynika, że ww. sporny obiekt nie stanowi obiektu budowlanego, w tym w szczególności budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3) PB, bowiem nie jest on trwale związany z gruntem oraz nie został wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych; 2. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 3 pkt 3) lit. c PB poprzez jego błędna wykładnie i w konsekwencji uznanie, że instalowanie tablic i urządzeń reklamowych (a więc spornego obiektu) wymaga obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji, w której ze wskazanego powyżej przepisu wprost wynika, że instalowanie tablic i urządzeń reklamowych (ergo urządzenia reklamowego będącego przedmiotem niniejszego postępowania) jest zwolnione z tego obowiązku, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego (błędnego) uznania przez Organ II instancji i poparcia (błędnego) stanowiska PINB co do realizacji ww. obiektu reklamowego w ramach tzw. samowoli budowlanej; 3. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 49e pkt 3) PB poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie nakazu rozbiórki w sytuacji, w której nie ziściły się przesłanki do jego zastosowania, bowiem sporny obiekt nie stanowi obiektu budowlanego, co wyklucza możliwość zastosowania przedmiotowego przepisu; 4. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 2) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ("KPA") oraz art. 105 § 1 KPA poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji PINB mimo, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do jej uchylenia oraz umorzenia postępowania w całości jako bezprzedmiotowego, 5. naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 97 § 1 pkt 4) KPA poprzez jego niezastosowanie polegające na braku zawieszenia przedmiotowego postępowania, podczas gdy w niniejszej sprawie ziściły się obligatoryjne przesłanki do jego zawieszenia, bowiem: a. obecnie przed Trybunałem Konstytucyjnym ("TK") toczą się sprawy o sygn. akt: SK 30/21, SK 3/24, SK 94/25 oraz SK 90/25 (z czego trzy ostatnie zostały zainicjowane przez Skarżącą), dotyczące badania konstytucyjności przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie a zatem zagadnienia rozpatrywane przez TK mają walory zagadnień wstępnych względem toczącego się postępowania administracyjnego, b. obecnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ("NSA") toczy się sprawa o sygn. akt II OSK 858/25, ze skargi kasacyjnej Inwestora od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 550/24 ("Wyrok WSA"), oddalającego skargę Spółki na postanowienie LWINB z dnia [...] maja 2024 r. (znak sprawy: [...]), utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia [...] marca 2024 r. (znak sprawy: [...]) o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych spornego obiektu ("Postanowienie PINB"), a zatem zagadnienie rozpatrywane przez NSA ma charakter zagadnienia wstępnego względem toczącego się postępowania administracyjnego. Wskazując na takie zarzuty w skardze wniesiono o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Skarga w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygający w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego. Organ administracji dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i dowody zgromadzone w aktach sprawy, w tym także te dotyczące sposobu wykonania i posadowienia spornego obiektu budowlanego. Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów, w tym w szczególności z oględzin przeprowadzonych w sprawie. Podkreślić należy również, że także sam skarżący nie wskazuje takich środków dowodowych, które będąc pominięte przez organ, miałyby znaczenie dla ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ nie naruszył także dyspozycji art. 6 k.p.a. Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa. W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa. Nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem, co umożliwia przeprowadzenie kontroli sądowej wydanego przez organ rozstrzygnięcia. W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy rzeczowo i z poszanowaniem reguł określonych w art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśnił przesłanki natury faktycznej i prawnej podjętego rozstrzygnięcia. Brak jest również podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego. Zaskarżoną decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie nakazujące rozbiórkę obiektu budowlanego o wymiarach w rzucie 2,50 m x 24,40 m i wysokości 11,62 m z zamontowaną reklamą dwustronną, usytuowanego w odległości 12,56 m od drogi dojazdowej [...], w km 36+610 drogi ekspresowej S19 strona prawa, na działce oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] położonej w obrębie W. T., gmina W.. Przedmiotowy obiekt został wykonany z ośmiu kontenerów stalowych ustawionych w dwóch kolumnach, które posadowiono na płytach żelbetowych prefabrykowanych, natomiast banery zamontowano do dodatkowej konstrukcji wykonanej z rur stalowych okrągłych. Obiekt wyposażony został w instalację elektryczną oświetleniową zasilaną z instalacji fotowoltaicznej znajdującej się na obiekcie. Prawnomaterialną podstawę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r., poz. 418 ze zm. - dalej jako: "prawo budowlane" lub "p.b."). Decyzja nakazująca rozbiórkę wydana została po wszczęciu tzw. postępowania legalizacyjnego, a prawnomaterialną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 49e pkt 3 prawa budowlanego. Zgodnie z art. 49e p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku: 1) niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie; 2) wycofania wniosku o legalizację; 3) nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych; 4) niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych; 5) nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie; 6) kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy. Decyzja o nakazie rozbiórki wydana na podstawie art. 49e prawa budowlanego ma charakter związany, co oznacza, że w przypadku spełnienia hipotezy zawartej w tym przepisie organ nadzoru budowlanego jest obowiązany do wydania nakazu rozbiórki. Wystąpienie którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 49e p.b. obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce, nie pozostawiając mu w tej kwestii żadnej swobody. Przepis art. 49e p.b. zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce. Jeżeli zatem inwestor nie wywiąże się z obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, o których mowa w art. 48b p.b., organ ma obowiązek wydania decyzji o rozbiórce na podstawie art. 49e pkt 3 prawa budowlanego. Z taką też sytuacja mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. W sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] marca 2024 r., znak: [...] na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego wstrzymał inwestorowi budowę przedmiotowego obiektu budowlanego, przy czym na skutek rozpoznania sprawy w trybie zażaleniowym L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem ostatecznym z dnia [...] maja 2024 r., znak: [...] utrzymał w mocy postanowienie o wstrzymaniu budowy. Z powyższego wynika, że wydane odnośnie przedmiotowego obiektu budowlanego na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. postanowienie o wstrzymaniu budowy jest ostateczne. Takiej kwalifikacji postanowienia nie zmienia w żaden sposób to, że nadal nieprawomocnym pozostaje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Lu 550/24, którym oddalono skargę wniesioną przez skarżącego na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2024 r., znak: [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Brak prawomocności wyroku sądu administracyjnego, którym oddalono skargę, nie zmienia bowiem tego, że postanowienie jest postanowieniem ostatecznym. Po wydaniu przez organ postanowienia o wstrzymaniu budowy i poinformowaniu o możliwości złożenia wniosku o legalizację oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej, inwestor złożył pismem z dnia 12 kwietnia 2024 r. wniosek o legalizacje, który po rozpoznaniu przez organ odwoławczy zażalenie na postawienie o wstrzymaniu budowy, został ponowiony przez skarżącego pismem z dnia 27 czerwca 2024 r. Po złożeniu wniosku o legalizację organ postanowieniem z dnia [...] września 2024 r., znak: [...] nałożył na inwestora, w terminie do dnia 31 grudnia 2024 r., obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, do których należały: - zaświadczenie wójta gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, zrealizowanej na działce o nr ew. [...], położonej w obrębie geod. "W. T.", gm. W., - dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4, tj.: • projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany w trzech egzemplarzach (wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów), • oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, - dwa egzemplarze projektu technicznego. W ustalonym przez organ I instancji terminie strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów, przy czym w celu umożliwienia inwestorowi zakończenia procesu legalizacyjnego, zawiadomieniem z dnia 20 sierpnia 2025 r. organ poinformował inwestora, że w dniu 31 grudnia 2024 r. upłynął termin przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Inwestor nie przedłożył dokumentów legalizacyjnych, do których złożenia został zobowiązany postanowieniem z dnia [...] września 2024 r., znak: [...] W takiej sytuacji nie budzi wątpliwości, że w sprawie spełniona została dyspozycja art. 49e pkt 3 p.b., który obligował organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Takiej oceny nie zmieniają w żaden sposób także zarzuty skargi. Przede wszystkim należy wskazać, że w sprawie nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość zakwalifikowania spornego obiektu jako budowli, która wybudowana została bez wymaganego pozwolenia na budowę, a więc w warunkach samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48-49e prawa budowlanego. Po pierwsze kwestia ta została już przesądzona wydanym w sprawie ostatecznym postanowieniem o wstrzymaniu budowy. Postanowienie o wstrzymaniu budowy stwierdza fakt popełnienia samowoli budowlanej oraz wyznacza rodzaj i zakres prowadzonego postępowania legalizacyjnego, w tym także warunkuje możność wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Jak wskazuje się w piśmiennictwie prawniczym postanowienie to ma charakter merytoryczny i zamykający określony etap postępowania w sprawie legalizacji samowoli budowlanej. Pomimo pewnych rozbieżności obecnie w orzecznictwie sądowym utrwaliło się stanowisko co do tego, że wzgląd na merytoryczny charakter postanowienia o wstrzymaniu budowy, możliwość jego odrębnego zaskarżenia oraz zasadę trwałości rozstrzygnięć administracyjnych, sprawia, że w ramach skargi na decyzje rozbiórkową wydaną na podstawie art. 49e prawa budowlanego nie jest możliwe orzekanie przez sąd administracyjny o legalności, a więc o zgodności z prawem postanowienia o wstrzymaniu budowy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2026 r., sygn. akt II OSK 2270/25 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 387/23. Powyższe oznacza, że w skardze na decyzję rozbiórkową wydaną w oparciu o art. 49e p.b. nie jest możliwe kwestionowanie ustaleń dotyczących zakwalifikowania przedmiotowego zdarzenia jako określonego typu (rodzaju) samowoli budowlanej, a tym samym i skuteczne podniesienie w skardze zarzutu naruszenia art. 48 i 48b prawa budowlanego. Nawet gdyby jednak nie podzielić takiego stanowiska i nie uznać wiążącego charakteru postanowienia o wstrzymaniu budowy w zakresie kwalifikowania danych robót budowlanych jako samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48-49e prawa budowlanego to i tak okoliczności faktyczne ujawnione w sprawie w pełni uzasadniają ocenę organu co do prawidłowości zakwalifikowania spornego obiektu jako budowli, która wybudowana została bez wymaganego pozwolenia na budowę w warunkach samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48-49e prawa budowlanego. Inwestor wykonał obiekt w postaci reklamy dwustronnej o wymiarach w rzucie 2,50 m x 24,40 m i wysokości 11,62 m, zamontowaną na ośmiu kontenerach stalowych ustawionych w dwóch kolumnach, które posadowiono na płytach żelbetowych prefabrykowanych, natomiast banery zamontowano do dodatkowej konstrukcji wykonanej z rur stalowych okrągłych. Obiekt wyposażony został w instalację elektryczną oświetleniową zasilaną z instalacji fotowoltaicznej znajdującej się na obiekcie. Wykonanie obiektu złożonego z ośmiu kontenerów stalowych ustawionych w dwóch kolumnach, o wymiarach w rzucie 2,50 m x 24,40 m i wysokości 11,62 m, posadowionych na płytach żelbetowych prefabrykowanych wraz z konstrukcją z rur stalowych, do których został zamontowany z dwóch stron baner reklamowy stanowi urządzenie tworzące całość użytkową, o czym mowa w art. 3 pkt 3 prawa budowlanego, co oznacza, że przedmiotowe urządzenie reklamowe należało zakwalifikować jako budowlę. W nawiązaniu do definicji budowli z art. 3 pkt 3 p.b. trafna jest więc konstatacja organu odwoławczego, że przepis ten do "budowli" zalicza wiele różnych konstrukcji, obiektów, urządzeń, a wyliczenie to nie ma charakteru zamkniętego, tylko przykładowe, że o zakwalifikowaniu danego urządzenia jako budowli decyduje w każdym wypadku to, czy jest to urządzenie stanowiące odrębną pod względem technicznym całość użytkową. Przepis ten bowiem wprost nakazuje za "budowlę" uznawać wszelkie "urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową". Natomiast, zgodnie z orzecznictwem sądowo - administracyjnym, wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane, jak konstrukcja nośna, przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu jako całości w tym miejscu jest budowlą, na której realizację jest wymagane pozwolenie na budowę. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że sporna konstrukcja jest takim urządzeniem tworzącym całość użytkową. Jest więc budowlą, niezależnie od tego, czy potraktować ją jako "urządzenie reklamowe trwale związane z gruntem", czy jako "urządzenie tworzące całość użytkową". Za prawidłowe uznać należy także ustalenia i oceny organu dotyczące tego, że przedmiotowy obiekt uznać należy za trwale związany z gruntem. W uzupełnieniu obszernych w tym zakresie wywodów organu podkreślić należy, że definicja budowli z art. 3 pkt 3 p.b. w odniesieniu do urządzeń reklamowych nie obejmuje, tak jak w przypadku budynków, wymogu posiadania fundamentów, lecz jedynie trwałego związania urządzenia z gruntem. Organ dokonał przy tym właściwej interpretacji pojęcia trwałego związania z gruntem oraz jego subsumpcji do ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych. Organ, odwołując się w tym względzie do obszernego orzecznictwa sądów administracyjnych, trafnie wskazał, że pojęcie "trwałego związania z gruntem" nie jest prawnie uregulowane, jednak doczekało się szerokiego orzecznictwa, które wskazuje na istotne problemy interpretacyjne, utrudniające stosowanie przepisów. Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Ponadto, dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów. Trwale związane z gruntem są również budowle posadowione na powierzchni gruntu, jednakże w sposób uniemożliwiający ich przemieszczanie. A zatem cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność. O trwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem przesądzają przede wszystkim jego cechy konstrukcyjne, wskazujące, że nie jest on przeznaczony do przenoszenia. O tym, czy obiekt jest trwale związany z gruntem nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy obiekt z uwagi na swe rozmiary, konstrukcję, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa, wymaga trwałego związania z gruntem. W kontekście takich ocen organ prawidłowo uznał, że w realiach przedmiotowej sprawy sporne urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, gdyż świadczy o tym jego wielkość i wysokość (24,4 m x 2,5 m i 11,62 m) oraz posadowienie na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a także to, że jest ustawione na płytach żelbetowych oraz to, że nie można jej przemieścić w inne miejsce bez użycia specjalistycznego sprzętu. W całości podzielić należy także ustalenia i oceny organu co do tego, że w sprawie nie miał zastosowania przepis art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c) prawa budowlanego. Zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c) p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Organ prawidłowo odkodował treść powyższego przepisu wyjaśniając, że instalacja, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c) prawa budowlanego może dotyczyć robót budowlanych, polegających na umocowaniu jakiegoś elementu do istniejącej konstrukcji, ustawienia niewielkich rozmiarów urządzenia na istniejącym obiekcie - robót o małym stopniu technicznego skomplikowania. Pojęcie "instalowanie" jest przez ustawodawcę używane w prawie budowlanym zawsze w sposób zakładający związek instalowanego elementu (urządzenia) z istniejącym już obiektem np. instalowanie krat na obiektach budowlanych, instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych (art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a oraz lit. b Prawa budowlanego), a nie instalowaniem na gruncie. W konsekwencji powyższego organ trafnie także stwierdził, że obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania nie został "zainstalowany" na innym obiekcie, tylko został wykonany od podstaw jako samodzielny obiekt, którego konstrukcję stanowi osiem kontenerów stalowych ustawionych w dwóch kolumnach i usytuowanych na płytach żelbetowych prefabrykowanych wraz z konstrukcją z rur stalowych, do których został zamontowany z dwóch stron baner reklamowy. Jeżeli sporna konstrukcja powstała od podstaw, to niewątpliwie została "wybudowana" w rozumieniu art. 3 pkt 6 prawa budowlanego, a nie zainstalowana na innym obiekcie. Za prawidłową uznać więc należy konstatacje organu co do tego, że budowa urządzeń reklamowych wolno stojących, trwale związanych z gruntem wymaga na podstawie art. 28 ust. 1 p.b. pozwolenia na budowę, gdyż nie stanowi ona przypadku, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c) prawa budowlanego. W całości podzielić należy także wywody organu co do tego, że o zakwalifikowaniu spornej konstrukcji technicznej jako obiektu budowlanego nie stoi na przeszkodzie wskazany w art. 3 pkt 1 prawa budowlanego wymóg wykonania takiego obiektu z użyciem wyrobów budowlanych. Jak już wielokrotnie wskazywał w swoim orzecznictwie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, także w sprawach z udziałem skarżącego, ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (odsyła w art. 2 pkt 1 w zakresie definicji "wyrobu budowlanego" bezpośrednio do wskazywanego przez stronę art. 2 pkt 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. U. UE. L. z 2011 r., nr 88, poz. 5). Wyrób budowlany oznacza każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych. W orzecznictwie trafnie wskazuje się, że definicja "wyrobu budowlanego" zawarta w omawianym rozporządzeniu została sformułowana dla potrzeb ustalania i kontrolowania - ze względów bezpieczeństwa - obrotu wyrobami (produktami) wykorzystywanymi w budownictwie i nie może być więc traktowana jako kryterium kwalifikacji danego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 1 p.b. Należy podkreślić, że przedmiotem tej sprawy nie była ocena, czy do wykonania spornego urządzenia reklamowego inwestor użył wyrobów budowlanych, ale to, że wykonał budowlę bez wymaganego pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Ani fakt wszczęcia przed Trybunałem Konstytucyjnym spraw o sygn. akt: SK 30/21, SK 3/24, SK 94/25 oraz SK 90/25, ani toczenie się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawy o sygn. akt II OSK 858/25, ze skargi kasacyjnej inwestora od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Lu 550/24, oddalającego skargę na postanowienie o wstrzymaniu budowy, nie ma charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., co oznacza, że w sprawie nie było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego. Zasadą postępowania administracyjnego jest to, że postępowanie administracyjne się toczy, zaś wyjątkiem jest jego zawieszenie. Istotnym elementem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest istnienie ścisłej zależności (związku przyczynowego) pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem a możliwością rozpoznania sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnieniem prejudycjalnym w znaczeniu omawianego przepisu może być jedynie taka kwestia, która bezwzględnie uzależnia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego jej rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Nie chodzi zatem o możliwość wydania konkretnego rozstrzygnięcia (korzystnego lub niekorzystnego dla strony), lecz o sytuację, w której wobec braku rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, zakończenie postępowania co do istoty w ogóle nie jest możliwe. Wydanie orzeczenia w żadnej ze wskazywanych przez skrzącego spraw nie ma takiego charaktery, by bez jego wydania niemożliwe było rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy sądowoadministracyjnej. W szczególności w odniesieniu do spraw prowadzonych przed Trybunałem Konstytucyjnym należy mieć na uwadze fakt, że do momentu wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, zakwestionowany w skardze konstytucyjnej przepis pozostaje elementem systemu prawnego – obowiązuje i musi być stosowany. Strony postępowań administracyjnych w sprawach, w których zastosowanie ma ta sama podstawa prawnej, której zgodność z Konstytucją została zakwestionowana w skardze konstytucyjnej, mają zapewnioną ochronę prawną w postaci możliwości wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145a k.p.a.), w sytuacji, gdyby zarzuty niekonstytucyjności znalazły potwierdzenie w treści wyroku Trybunału. Ponadto, jak również już kilkakrotnie wskazywał w swoim orzecznictwie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, należy w tym miejscu przytoczyć stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w odniesieniu do analogicznego wniosku tej samej Spółki w sprawie o sygn. II OSK 3034/19 (wyrok z 3 października 2022 r.): "Nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek pełnomocnika skarżącej Spółki o zawieszenie postępowania przed NSA z uwagi na skargę konstytucyjną zawisłą przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt SK 30/21. Po pierwsze, tego rodzaju okoliczność nie stanowi obligatoryjnej przesłanki do zawieszenia postępowania przez Sąd Administracyjny (art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Po drugie, ww. skarga konstytucyjna dotyczy zagadnienia związanego z wykonaniem robót budowlany polegających na instalowaniu tablic lub urządzeń reklamowych. W niniejszej sprawie mamy zaś do czynienia z budową, a nie instalowaniem nośnika reklamowego. Po trzecie, ewentualne orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może stanowić przesłankę wznowienia, czy to postępowania sądowoadministracyjnego (art. 272 § 1 p.p.s.a.), czy – administracyjnego (art. 145a § 1 K.p.a.". Z tych też względów i w związku z przywołanymi wyżej przepisami, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
22 kwietnia 2026
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/ Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/ Maciej Gapski

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny