II SA/Lu 245/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna postanawia : I. Przyznać T. P. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

W piśmie z dnia 22 marca 2018 r. skarżąca zwróciła się z wnioskiem o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata lub radcy prawnego. Do pisma skarżąca złożyła oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania oraz załączyła dokumenty potwierdzające sytuację materialną i zdrowotną rodziny. Na wezwanie sądu skarżąca nadesłała wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF", w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Na wstępie podnieść należy, że skarżąca jest zwolniona w przedmiotowej sprawie z mocy ustawy od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Sprawa, w której skarżąca wniosła skargę, mieści się w kategorii spraw wymienionych w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., w związku z czym jest ona w sprawie niniejszej zwolniona z wszelkich kosztów sądowych w toku postępowania przed sądem pierwszej i drugiej instancji. Z tych względów rozpoznanie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, co obliguje referendarza na podstawie art. 249a p.p.s.a. do umorzenia postępowania o prawo pomocy w tym zakresie (pkt II postanowienia). Do rozpoznania pozostaje zatem wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o ustanowienie adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Mając na uwadze przedstawioną w urzędowym formularzu oraz wynikającą z akt sprawy sytuację materialną i zdrowotną skarżącej i jej rodziny stwierdzić należy, że wniosek o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Skarżąca oraz jej mąż nie posiadają żadnego majątku nieruchomego, zamieszkują w trzyizbowym domu stanowiącym własność córki (k-16 akt adm.; k-21 akt sąd.), nie dysponują również żadnymi oszczędnościami, ani innymi zasobami finansowymi. Mąż skarżącej jest osobą schorowaną, posiadającą orzeczenie lekarskie stwierdzające znaczny stopień niepełnosprawności, wymagającą opieki innej osoby (stan po [...], [...], [...], [...], [...], dolegliwości układu [...]). Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne ([...] skarżąca i [...] zł mąż skarżącej). Świadczenia te są przeznaczane na wydatki związane z utrzymaniem koniecznym - media, wyżywienie, zakup leków i niezbędnych środków higienicznych. Skarżąca spłaca również raty pożyczek zaciągniętych w związku z zaspokojeniem potrzeb bytowych i mieszkaniowych (dostosowanie mieszkania do niepełnosprawności męża, likwidacja barier architektonicznych, zakup specjalistycznego obuwia dla męża, pokrycie kosztów turnusu rehabilitacyjnego dla męża). Mając na uwadze powołane okoliczności (brak po stronie skarżącej majątku mogącego służyć pozyskaniu środków pieniężnych, brak zasobów finansowych, stan zdrowia męża skarżącej generujący znaczne wydatki związane z opieką, leczeniem i rehabilitacją) stwierdzić należy, że skarżąca spełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżąca i jej mąż posiadają wprawdzie stałe źródła dochodu w postaci emerytur, ale są one wydatkowane na konieczne koszty utrzymania rodziny oraz koszty leczenia, rehabilitacji i opieki nad mężem skarżącej. W tym stanie rzeczy skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia należnego profesjonalnemu pełnomocnikowi z wyboru, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym swoim i męża. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono o przyznaniu stronie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata (pkt I postanowienia).