II SA/Lu 241/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. I. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia p o s t a n a w i a I. przyznać J. I. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Skarżący, w zakreślonym terminie (data na prezentacie), na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy druk PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą zamieszkuje w drewnianym domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się ze swojej emerytury w kwocie [...]złotych netto oraz emerytury żony w kwocie [...]złotych netto. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżących wynosi [...] złotych netto. Na stałe koszty utrzymania gospodarstwa domowego skarżącego składają się wydatki na spłatę pożyczek – [...] złotych i [...] złotych, opłaty za gaz i energię elektryczną – [...] złotych, zakup lekarstw – [...] złotych oraz dojazd na badania i do lekarzy – [...] złotych. W piśmie z dnia 21 czerwca 2018 r. skarżący oświadczył, że w domu mieszka tylko z żoną, otrzymuje świadczenie z [...] w kwocie [...]złotych zaś żona w łącznej kwocie [...]złotych. Na jego koszty utrzymania składają się wydatki na energię elektryczną – [...] złotych co dwa miesiące, za wodę – [...] złotych co pół roku, spłatę pożyczki zaciągniętej w [...] – [...] złotych miesięcznie, spłata pożyczki zaciągniętej w P. – [...] złotych miesięcznie, zakup lekarstw – [...] złotych miesięcznie oraz koszty zakupu żywności, odzieży i dojazdu skarżącego co drugi dzień na dializy. Do pisma dołączono dokumenty źródłowe w postaci potwierdzeń wypłaty świadczeń dla skarżącego i jego żony, potwierdzenia wpłaty rat spłaty zaciągniętych pożyczek oraz kartę informacyjną leczenia szpitalnego skarżącego. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Żadna z tych sytuacji nie zachodzi w sprawie niniejszej. Skarżący wraz z żoną mają stałe źródła dochodu, który pokrywa wydatki związane z kosztami utrzymania koniecznego, w tym ze spłatą dwóch pożyczek. Mają też zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Nie można więc skarżącego i jego żony zaliczyć do osób ubogich, pozbawionych środków do życia bądź takich, których dochód nie wystarcza na pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Tym samym nie zachodzą przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał jednak, że zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Skarżący nie jest bowiem w stanie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i żony ponieść kosztów ustanowienia adwokata z wyboru. W myśl art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. ustalenie wystąpienia przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy do wysokości kosztów, które musi ponieść w toku postępowania, przy uwzględnieniu wysokości stałych kosztów utrzymania koniecznego. Pozostające po poniesieniu kosztów postępowania środki finansowe muszą bowiem umożliwić pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. W niniejszej sprawie ze względu na jej stadium zaawansowania minimalny koszt ustanowienia adwokata z wyboru wynosi 240 (§14 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz.U. z 2015, poz. 1800) złotych zaś koszty sądowe sprowadzają się do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 złotych. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] złotych netto zaś wykazane koszty utrzymania koniecznego, nie obejmujące więc kosztów wyżywienia dwuosobowej rodziny oraz zakupu dla niej środków czystości i higieny osobistej, wyniosą od [...] złotych do [...] złotych. Tym samym miesięcznie w gospodarstwie domowym skarżącego na poczet kosztów wyżywienia dwuosobowej rodziny oraz zakupu dla niej środków czystości i higieny osobistej pozostaje kwota od [...] złotych do [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego kwota ta umożliwia skarżącemu jednorazowe uiszczenie 100 złotych tytułem kosztów sądowych bez wywołania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego. Uiszczenie zaś minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego z wyboru spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Wynagrodzenie to stanowi bowiem niemal od [...] części do Ľ części kwoty pozostającej na wyżywienie oraz zakup środków czystości i higieny osobistej. Uszczuplenie zaś tej kwoty o [...] lub Ľ jej cześć uniemożliwi skarżącemu i jego żonie poniesienie miesięcznych niezbędnych kosztów wyżywienia oraz zakupu środków czystości i higieny osobistej. Z powyższych względów referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. oraz art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie.