II SA/Lu 219/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. G. o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczone z urzędu w sprawie ze skargi Gminy L. reprezentowanej przez Prezydenta Miasta L. na decyzję Wojewody L. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić przyznania kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

Adwokat M. G. wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu uczestnika postępowania G. W. w piśmie z dnia 12 kwietnia 2016 r. zatytułowanym "Odpowiedz na skargę kasacyjną." wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu polegającej na sporządzeniu odpowiedzi na skargę kasacyjną. Wniosek zawiera oświadczenie z treści, którego wynika, że koszty pomocy prawnej nie zostały uiszczone w całości ani w części. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do unormowania art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Aktem normatywnym określającym zasady przyznawania wynagrodzenia za czynności podejmowane przez adwokata jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz. 1714) zwane dalej "rozporządzeniem". Wnioskodawca ustanowiony został pełnomocnikiem G. W. po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyroku w niniejszej sprawie. Działając na rzecz swojego mocodawcy sporządził i wniósł pismo z dnia 12 kwietnia 2016 r. zatytułowane "Odpowiedz na skargę kasacyjną". W myśl §21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 100% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł (lit. a); za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł (lit. b); za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł (lit. c) oraz w postępowaniu zażaleniowym - 120 zł (lit. d). Przytoczone unormowanie nie przewiduje możliwości przyznania wynagrodzenia za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej przez skład siedmiu sędziów w dnia 19 listopada 2012 r. w sprawie o sygn. akt II FPS 4/12 stwierdził, że rolą m.in. rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, jest wyczerpujące określenie wysokości opłat (stawek) za poszczególne czynności, a nie wyczerpujące określenie tych czynności. W związku z tym przedmiotem regulacji m.in. tego rozporządzenia jest wprowadzenie limitów co do wysokości opłat za czynność, a nie limitów co do rodzaju spraw i czynności, za które przysługują opłaty. Dalej Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że skoro rozporządzenie wykonawcze nie zawiera wszystkich czynności procesowych, dających podstawę do przyznania wynagrodzenia ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi, pełnomocnikowi temu należy przyznać wynagrodzenie na podstawie stawki opłat przewidzianej w rozporządzeniu dla czynności o najbardziej zbliżonym rodzaju, na co wskazuje brzmienie §5 rozporządzenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza czynności procesowej, jaką jest wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazuje, że swym charakterem najbardziej zbliżona jest do czynności sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Zatem za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną przyznać należy wynagrodzenie jak za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. W powołanej wyżej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny, wskazując na art. 179 p.p.s.a., wiąże prawo do wynagrodzenia za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną z procesową rolą tego pisma. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że odpowiedź na skargę kasacyjną stanowi swoistą przeciwwagę dla wniesionej skargi kasacyjnej. Jej profesjonalne uzasadnienie może stanowić istotny argument przeciwko wywodom skargi kasacyjnej i w konsekwencji przyczynić się do jej oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. W ocenie tego sądu profesjonalny pełnomocnik procesowy powinien w odpowiedzi na skargę kasacyjną ustosunkować się do żądań zawartych w skardze kasacyjnej, podnosić zarzuty i argumenty przeciwko podstawom kasacyjnym i ich uzasadnieniu. Zatem odpowiedz na skargę kasacyjną zawierać musi argumenty stojące w opozycji do argumentacji skargi kasacyjnej. Przenosząc te rozważania na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, że ze względu na swoją treść pismo wnioskodawcy z dnia 12 kwietnia 2016 r. nie może być potraktowane jako odpowiedz na skargę kasacyjną. Wnioskodawca wspiera bowiem w nim skargę kasacyjną wniesioną przez pełnomocnika K. W.. Wnosi o uwzględnienie skargi kasacyjnej w całości. Formułuje dodatkowe, obok zawartych w skardze kasacyjnej K. W., zarzuty dotyczące wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 219/15 a następnie je uzasadnia. Reasumując, co do zasady wnioskodawcy należy się wynagrodzenie za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjna. Jednak ze względu na to, że treść pisma z dnia 12 kwietnia 2016 r. uniemożliwia zakwalifikowanie go jako odpowiedz na skargę kasacyjną, wynagrodzenie za jego sporządzenie nie może być przyznane. Pismem procesowym, w którym stawia się zarzuty wyrokowi wydanemu przez wojewódzki sąd administracyjny jest skarga kasacyjna i takie pismo wnieść powinien pełnomocnik, niezależnie od skarg kasacyjnych wniesionych przez inne strony postępowania, jeżeli nie zgadza się z wydanym w sprawie wyrokiem. Wówczas wnioskodawca otrzymałby wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Ponadto z art. 179 p.p.s.a. wynika, że odpowiedzią na skargę kasacyjną jest pismo strony sporządzone i wniesione w terminie czternastu dni od doręczenia jej skargi kasacyjnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz doktrynie utrwalony jest pogląd, że nie stanowi odpowiedzi na skargę kasacyjną w rozumieniu art. 179 p.p.s.a. pismo procesowe strony wniesione po upływie terminu zakreślonego w tym przepisie (por. wyroki NSA z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 859/07 oraz z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 922/11 – oba publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych; H. Knysiak-Molczyk, Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym., rok 2010, s. 419). Jest ono zwykłym pismem strony złożonym w toku postępowania sądowoadministracyjnego, które doręcza się stronie przeciwnej na zasadach ogólnych, bez względu na datę jego złożenia, a dołączenie jej do akt sprawy daje możliwość uwzględnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu wniesionej skargi kasacyjnej (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgudka – Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wydanie VII, teza 2 komentarza do art. 179, Lex stan prawny na dzień 12 kwietnia 2018 r.). Skoro więc pismo z dnia 12 kwietnia 2016 r. nie jest odpowiedzią na skargę kasacyjną ani nie jest skargą kasacyjną brak jest podstaw do przyznania w związku z jego sporządzeniem kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 250 §1 p.p.s.a. i art. 258 §2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z §21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia postanowiono jak na wstępie.