II SA/Lu 211/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędzia WSA Maciej Gapski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 29 stycznia 2026 r., znak: SKO.41/3609/OS/2025 w przedmiocie przeniesienia do innego domu pomocy społecznej oddala skargę.

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie decyzją z dnia 29 stycznia 2026 r., znak: SKO.41/3609/OS/2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej także jako: Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania T. M. (dalej także jako: skarżący), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin (dalej także jako: Prezydent) z dnia 10 października 2025 r. w przedmiocie przeniesienia do innego domu pomocy społecznej. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Zgodnie z decyzją Prezydenta z 19 września 2011 r. skarżący został skierowany do Domu Pomocy Społecznej w K. (dalej jako: DPS w K. ) na pobyt stały. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skierowanie nastąpiło na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Lublinie z dnia 14 czerwca 2010 r., sygn. akt [...], bez wymaganej zgody. Wnioskiem z dnia 6 czerwca 2025 r. (k. 25 akt admin. I inst.) skarżący zwrócił się do Prezydenta o przeniesienie z DPS w K. do Domu Pomocy Społecznej dla Osób Niepełnosprawnych w L. przy ul. [...]. W dniu 29 sierpnia 2025 r. pracownicy organu przeprowadzili wywiad środowiskowy (k. 39 i n. akt admin. I inst.). Ustalono wówczas, że skarżący przebywa w DPS w K. od 12 października 2011 r. Stan zdrowia strony pozostaje bez zmian – rozpoznano schizofrenię paranoidalną, porusza się na wózku inwalidzkim (w związku z urazem kręgosłupa). Skarżący wielokrotnie wnioskował o przeniesienie go do innego domu pomocy społecznej. W toku postępowania do akt sprawy złożono zaświadczenie lekarza psychiatry i lekarza chorób wewnętrznych (k. 49 i k. 48-47 akt admin. I inst.), zgodnie z którymi u skarżącego rozpoznano schizofrenię paranoidalną, zespół porażenny, nadciśnienie i stan po zawale. Skarżący porusza się na wózku inwalidzkim. Prezydent decyzją z dnia 10 października 2025 r., na podstawie m. in. art. 106 ust. 1 i 4 w zw. z art. 54 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2025 r., poz. 1214 ze zm.; dalej jako: u.p.s.), odmówił skierowania skarżącego do Domu Pomocy Społecznej dla Osób Niepełnosprawnych w L. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał na schorzenia strony. Prezydent wskazał, że skarżący jest osobą niepełnosprawną fizycznie, ale jednocześnie stwierdzono u niego chorobę psychiczną – schizofrenię paranoidalną. W związku z tym nie kwalifikuje się do skierowania do domu pomocy społecznej przeznaczonego wyłącznie dla osób niepełnosprawnych fizycznie. Natomiast DPS w K., w którym obecnie przebywa, jest przeznaczony dla osób przewlekle psychicznie chorych, tym samym jest dla niego domem odpowiedniego typu z uwagi na stwierdzone schorzenia (schizofrenię paranoidalną). Kolegium wskazało, że wskazany przez skarżącego dom pomocy społecznej jest przeznaczony dla osób niepełnosprawnych fizycznie, a nie jest domem przeznaczonym dla osób przewlekle psychicznie chorych; zatem nie jest możliwe uwzględnienie wniosku skarżącego z dnia 1 czerwca 2025 r. o przeniesienie go do DPS przy ul. [...] w L. W skardze na powyższą decyzję, T. M. zakwestionował powyższe rozstrzygnięcie. Wskazał, że jest "byłym mieszkańcem L. " i osobą niepełnosprawną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Skarga w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego. Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W myśl przepisu art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2025 r., poz. 1691; dalej jako: k.p.a.), organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Brak jest również podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego. Materialnoprawną podstawę decyzji organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2026 r., poz. 639; dalej jako: u.p.s.). Zgodnie z art. 54 ust. 1-2 u.p.s. osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Osobę, o której mowa w art. 54 ust. 1 u.p.s., kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, z zastrzeżeniem ust. 2a, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej. Domy pomocy społecznej, w zależności od tego, dla kogo są przeznaczone, dzielą się na następujące typy domów, dla: osób w podeszłym wieku; osób przewlekle somatycznie chorych; osób przewlekle psychicznie chorych; dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie; dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie; osób niepełnosprawnych fizycznie; osób uzależnionych od alkoholu (art. 56 pkt 1-7 u.p.s.). Należy stwierdzić, że prawo do pobytu w domu pomocy społecznej nie będzie należycie realizowane wówczas, gdy strona zostanie skierowana do placówki, która profilem świadczonych usług nie odpowiada albo też tylko częściowo odpowiada stwierdzonym dolegliwościom, chorobom i potrzebom danej osoby. Organ zobowiązany jest brać pod uwagę nie tylko typ placówki, zakres usług w niej świadczonych, ale też indywidualne potrzeby mieszkańca domu pomocy społecznej (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 384/24). Ustawodawca przewidział w art. 54 ust. 2a u.p.s., że w przypadku gdy przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej danego typu zlokalizowanym najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej wynosi ponad 3 miesiące, osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się na jej wniosek do domu pomocy społecznej tego samego typu zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, w którym przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie jest krótszy niż 3 miesiące. Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że z treści art. 54 u.p.s. wynika, że umieszczając osobę wymagającą opieki w domu pomocy społecznej organ kieruje się w pierwszej kolejności jej potrzebami i wskazuje typ zakładu, a dopiero uwzględniając tę przesłankę określa się lokalizację – "zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej". W toku postępowania wykazano, że indywidualne potrzeby skarżącego obejmują zapewnienie opieki psychiatrycznej. Słuszna jest zatem konkluzja organów, że ten typ placówki, w którym aktualnie przebywa skarżący jest adekwatny do jego potrzeb. Nie budzi wątpliwości okoliczność, że skarżący jest również osobą niepełnosprawną fizycznie, jednakże dom pomocy społecznej dla osób niepełnosprawnych fizycznie nie zapewni stronie adekwatnej opieki w zakresie pomocy psychiatrycznej. DPS, w którym skarżący aktualnie przebywa, najpełniej odpowiada jego dolegliwościom i zaspokaja jego potrzeby. Kwestia lokalizacji domu pomocy społecznej, chociaż nie jest nieistotna, ma znaczenie wtórne. Słusznie Kolegium doszło do konkluzji, że wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony. Należy podkreśli, że DPS, w którym przebywa skarżący odpowiada jego potrzebom i spełnia przesłanki z art. 54 ust. 2 u.p.s., mimo że jest zlokalizowany w istotnej odległości od miejsca jego poprzedniego zamieszkania. Natomiast wskazany we wniosku Domu Pomocy Społecznej dla Osób Niepełnosprawnych Fizycznie w L. przy ul. [...] jest nieadekwatny dla strony, niewystarczający względem jej potrzeb. Z tych też względów i w związku z przywołanymi wyżej przepisami, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.