II SA/Łd 775/25

Dnia 11 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek–Krzywicka, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Michał Zbrojewski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2026 roku sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 20 sierpnia 2025 roku nr SKO.4162.19.25 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji wymierzającej karę pieniężną za usunięcie drzew oddala skargę. lp

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2025 r., nr SKO.4162.19.25 - na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 ze zm.), dalej jako: "k.p.a." - stwierdziło niedopuszczalność odwołania J. G. od decyzji Prezydenta Miasta Sieradza z dnia 31 marca 2023 r., znak: WIK-S.6132.1.2022, w przedmiocie wymierzenia M. B. administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez dokonania zgłoszenia 4 sztuk drzew gatunku topola o obwodach pni: 320,28 cm, 282,60 cm, 288,88 cm i 273,18 cm, wyliczonych na podstawie średnic pni pozostałych po dokonanej wycince drzew na nieruchomości położonej w S., przy ul. [...], z obowiązkiem uiszczenia ww. kary w terminie 14 dni od dnia, w których decyzja stanie się ostateczna. Jak wynika z akt administracyjnych, Prezydent Miasta Sieradza decyzją z dnia 31 marca 2023 r., znak: WIK-S.6132.1.2022, wymierzył M. B. administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzew z terenu nieruchomości położonej w S., przy ul. [...], bez dokonania zgłoszenia. Od ww. decyzji J. G. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu kwestionując ustalenia organu I instancji i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych oraz prawa materialnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu postanowieniem z dnia 24 maja 2023 r., znak: SKO.4162.2.23, stwierdziło niedopuszczalność ww. odwołania ze względów podmiotowych uznając, że odwołującemu nie przysługuje statusu strony powyższego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi J. G., wyrokiem z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 682/23 uchylił zaskarżone postanowienie wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego odnośnie statusu J. G. jako strony postępowania zakończonego ww. decyzją Prezydenta Miasta Sieradza. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 czerwca 2025 r., sygn. akt III OSK 116/24 oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od powyższego wyroku Sądu I instancji. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wskazanym na wstępie postanowieniem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu stwierdziło niedopuszczalność odwołania J. G. od ww. decyzji Prezydenta Miasta Sieradza. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazał na zalecenia wynikające z wydanego w sprawie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 682/23 uznając ostatecznie, że uwzględnienie tych uwag w aspekcie okoliczności, które wystąpiły w sprawie nie jest możliwe. Jak wskazało Kolegium, odwołanie to instytucja procesowa umożliwiająca uprawnionym podmiotom zaskarżanie decyzji administracyjnych. W fazie wstępnej postępowania odwoławczego organ ma obowiązek zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne, a więc czy zostało ono wniesione przez legitymowany podmiot oraz czy akt administracyjny, który został zaskarżony, jest decyzją administracyjną, a następnie czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Na tle przepisu art. 134 k.p.a. organ wyróżnił dwojakie przyczyny niedopuszczalności odwołania - przedmiotowe i podmiotowe. Przyczyny przedmiotowe obejmują sytuacje, w których brak jest przedmiotu zaskarżenia oraz brak jest możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje natomiast sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 k.p.a. albo też wniesienie odwołania przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Co istotne, postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania nie ma charakteru merytorycznej oceny rozstrzygnięcia sprawy, a jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że odwołanie lub zażalenie nie może zostać rozpoznane. Dalej Kolegium wskazało, że choć Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2025 r., sygn. akt III OSK 116/24 zakwestionował stanowisko tegoż organu, że odwołujący ma tylko interes faktyczny w sprawie, to aktualnie brak jest jednak możliwości merytorycznego rozpatrzenia odwołania wniesionego przez odwołującego ze względów przedmiotowych. Jak dostrzegło Kolegium, odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Sieradza z dnia 31 marca 2023 r., wniósł nie tylko J. G., ale także ukarany M. B. . Na skutek rozpatrzenia odwołania M. B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu ostateczną decyzją z dnia 23 maja 2023 r., znak: SKO.4162.1.23, uchyliło w całości ww. decyzję Prezydenta Miasta Sieradza z dnia 31 marca 2023 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Z tych powodów Kolegium uznało, że w obrocie prawnym brak jest decyzji, od której J. G. wniósł odwołania, a co za tym idzie brak jest obecnie przedmiotu zaskarżenia. Z uwagi na postępowanie sądowoadministracyjne organ I instancji zawiesił postępowanie i nie prowadził czynności wyjaśniających, jednak obecnie ze względu na ustanie przyczyny zawieszenia postępowania Prezydent Miasta Sieradza będzie zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie w zakresie wynikającym z zaleceń zawartych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 maja 2023 r. J. G. w tym postępowaniu, jako strona, ma prawo wziąć czynny udział i może zgłaszać swoje ewentualne zastrzeżenia oraz wnioski, a także korzystać z przewidzianych prawem środków zaskarżenia. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze J. G. wskazał, że stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu jest sprzeczne z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 682/23. Zaskarżonemu postanowieniu autor skargi zarzucił niezastosowanie się do ww. wyroku oraz ponowne wydanie postanowienia na podstawie art 134 k.p.a. Organ nie rozpatrzył w terminie wniosku skarżącego z dnia 4 kwietnia 2024 r. o wznowienie postępowania odwoławczego, nie odpowiedział na pismo skarżącego z 15 lipca 2024 r., przy jednoczesnym wskazaniu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż w obrocie prawnym brak jest decyzji w związku z odwołaniem drugiej strony postępowania. Powołano się na brak decyzji w obrocie, co uniemożliwia rzekomo rozpatrzenie odwołania, przy jednoczesnym niepoinformowaniu zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego o fakcie wydania w dniu 23 maja 2023 r. decyzji nr SKO.4162.1.23. Zdaniem autora skargi, zgodnie z przepisami prawa, postępowanie sądowoadministracyjne opiera się na zasadzie kontroli legalności, a zatajenie dokumentów przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze może być podstawą do uznania przez Sąd, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Problemem prawnym realnie występującym w badanej sprawie pozostaje kwestia dopuszczalności odwołania wniesionego przez skarżącego od decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego wskutek jej uchylenia ostateczną decyzją. Kwestia ta, w okolicznościach badanej sprawy, łączy się z zagadnieniem związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego. Do kwestii tych należy odnieść się odrębnie uwzględniając stan sprawy. Nie jest kontrowersyjne, iż zagadnienie dopuszczalności odwołania od decyzji pierwszej instancji należy rozpatrywać w kontekście wymagań stawianych odwołaniu przez przepisy k.p.a. W tym kontekście trafna jest uwaga organu odwoławczego, iż niedopuszczalność odwołania na gruncie art. 134 k.p.a. może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. Nie ulega także wątpliwości, iż w dotychczasowym postępowaniu administracyjnym, będącym przedmiotem kontroli wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 682/23 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2025 r., sygn. akt III OSK 116/24, niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącego wynikała z przyczyn podmiotowych. Organ odwoławczy zakwestionował bowiem wówczas statusu J. G. jako strony postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją Prezydenta Miasta Sieradza. Powyższe stanowisko organu odwoławczego okazało się jednak nietrafne, a Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku wskazał finalnie, że "w każdym przypadku stronami postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej powinny być wszystkie te podmioty, które uczestniczyłyby w postępowaniu o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody (zob. w tej materii K.Gruszecki, Wymierzanie kar pieniężnych za usuwanie bez zezwolenia lub niszczenie drzew i krzewów na terenie miast i wsi, "Przegląd Prawa Publicznego" 2008/10, s. 86). Oznacza to, że zgodnie z tym przepisem zawsze będą nimi właściciele nieruchomości (lub współwłaściciele, jeżeli nieruchomość stanowi przedmiot współwłasności), na której rosły drzewa lub krzewy, oraz wszyscy jej ewentualni posiadacze. Taki pogląd wyrażony został m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2018 r.; sygn. akt IV SA/Wa 2313/17, w Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 września 2018 r.; sygn. akt II SA/Kr 144/18 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2024 r.; sygn. akt II OSK 2714/14". Nadto Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku, odwołując się do uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 23 maja 2023 r., znak: SKO.4162.1.23, którą, w następstwie rozpoznania odwołania M. B. – niekwestionowanej strony tegoż postępowania, uchylono w całości ww. decyzję organu I instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazał, iż "zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji nie zebrał aktualnej dokumentacji, z której wynikałaby własność nieruchomości i obecny stan właścicielski. Kolegium podniosło, że M. B. otrzymał zgodę na wycinkę drzew na działce (...) i jeśli wówczas J. G. był współwłaścicielem nieruchomości, to musiał być uznany za stronę postępowania w sprawie zgody na wycinkę drzew i wiedzieć o wydaniu tej decyzji i planowanej wycince przez M. B.". Powyższy pogląd prawny wyrażony w ww. wyroku pozostaje wiążący w badanej sprawie, zarówno dla organów administracji jak i sądów administracyjnych, stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a.". Związanie to oznacza zakaz formułowania nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem i konieczność podporządkowania się temuż poglądowi (vide: wyrok SN z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSNAPiUS 1999/1/2). Kwestia statusu skarżącego jako strony ww. postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. nie powinna zatem budzić aktualnie kontrowersji. Organ odwoławczy temuż poglądowi prawnemu się podporządkował, co należy wyraźnie zaakcentować, podkreślając, iż to nie z powodu podmiotowego stwierdził niedopuszczalność odwołania kontrolowanym aktualnie postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2025 r. Jednocześnie wypada zwrócić uwagę na ugruntowany pogląd, iż ocena prawna, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. jest wiążąca tylko o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. W konsekwencji traci ona moc wiążącą m.in. w wypadku zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (vide: J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, LexisNexis 2011, uwagi do art. 153 i przywołane tam orzecznictwo). W badanej sprawie do takiej zmiany istotnych okoliczności faktycznych doszło wskutek wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu ostatecznej decyzji z dnia 23 maja 2023 r. uchylającej w całości ww. decyzję Prezydenta Miasta Sieradza z dnia 31 marca 2023 r. i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Tym samym ostatecznie wyeliminowana została z obrotu prawnego decyzja, od której skarżący wywiódł odwołanie. Trafnie w takiej sytuacji organ odwoławczy skonstatował, przystępując ponownie do oceny odwołania wniesionego przez skarżącego, iż nastąpiła w sprawie nowa sytuacja faktyczna, w której brak jest już orzeczenia, od którego wniesione zostało odwołanie skarżącego. Należy zwrócić uwagę w takiej sytuacji na ugruntowane zapatrywanie wskazujące, że wśród przedmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania na pierwszy plan wybijają się te związane z brakiem przedmiotu zaskarżenia i wyłączeniem możliwości wniesienia środka odwoławczego (vide: B.Adamiak [w:] B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., C.H.Beck, 2017, s.706). Z powyższego punktu widzenia nie ma zasadniczego znaczenia, z jakiego powodu brak jest w obrocie prawnym decyzji stanowiącej przedmiot zaskarżenia. W okolicznościach badanej sprawy – o czym była już mowa - wyeliminowanie z obrotu prawnego ww. decyzji Prezydenta Miasta Sieradza nastąpiło wskutek rozpoznania odwołania innego uczestnika postępowania. Finalnie, zaskarżona odwołaniem skarżącego decyzja nie istnieje w obrocie prawnym, a zatem stwierdzenie w takiej sytuacji niedopuszczalności wniesionego odwołania nie stanowi naruszenia art. 134 k.p.a. o jaki stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i nie uzasadnia uchylenia wydanego w tym przedmiocie orzeczenia. Tym samym skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a. dj