II SA/Łd 763/25

Dnia 17 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Porczyński Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędzia WSA Marcin Olejniczak Protokolant Starszy asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2026 roku sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 28 lipca 2025 roku nr SKO.4173.28.2025 w przedmiocie zobowiązania do przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Dłutów z dnia 30 kwietnia 2025 roku, nr GMC.6331.1.2016; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego K. J. kwotę 200 (dwieście) PLN tytułem zwrotu kosztów postępowania. lp

Zaskarżoną decyzją z dnia 28 lipca 2025 r., nr SKO.4173.28.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 ze zm.), dalej jako: "k.p.a.", art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2025.960), dalej jako: "p.w.2017" oraz art. 29 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U.2017.1121 ze zm.), dalej jako: "p.w." - po rozpatrzeniu odwołania K.J., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia 30 kwietnia 2025 r., nr GMC.6331.1.2026 w sprawie zmiany stosunków wodnych. Jak wynika z akt administracyjnych, Wójt Gminy D. decyzją z dnia 30 kwietnia 2025 r. zobowiązał K.J., jako właściciela działki nr [...], położonej w obrębie R., gm. D., do przywrócenia stosunków wodnych na gruncie przez zmianę trasy "bruzdy", która obecnie przylega bezpośrednio do betonowego płotu usytuowanego na gruncie stanowiącym własność A.R., przez wykonanie bruzdy lub rowu w lokalizacji nie mniejszej niż 1 m od ogrodzenia nieruchomości A.R., zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, o następujących parametrach: szerokość w dnie 30 cm, nachylenie skarp 1:1,5, szerokość górą 190 cm i głębokość rowu 50 cm, w sposób gwarantujący zabezpieczenie przed szkodliwym oddziaływaniem na sąsiednią nieruchomość z jednoczesnym zasypaniem istniejącego urządzenia. W odwołaniu od powyższej decyzji K. J. zarzucił błędne ustalenia stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż wykonał prace zmieniające bruzdę pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] w rów, a nadto, że od co najmniej kilkudziesięciu lat na działce nr [...], przy granicy z działką nr [...] istniała bruzda, którą płynęły wody opadowe i roztopowe, podczas gdy, od co najmniej kilkudziesięciu lat istniał rów w granicy działek nr [...] i nr [...], a nie na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...]. Wskazał nadto, że poprzedni właściciel działki nr [...] wykonał ogrodzenie w granicy działek nr [...] i nr [...], ale nie wzdłuż istniejącej bruzdy lecz w środku istniejącego rowu, zasypując część rowu położonego na należącej do niego działce nr [...]. W odwołaniu wskazano, iż w granicy działek nr [...] i nr [...] istniał od zawsze rów, co wynika z zeznań świadków, a pojęcie bruzdy do niniejszej sprawy wprowadził w swojej opinii biegły F.. Organ pominął również fakt, iż rów taki istniał również w granicy działek nr [...] i nr [...], co w swojej opinii potwierdził biegły F. wskazując, że w tym miejscu widoczny jest ślad rowu, ale obecnie został on całkowicie zasypany przez mieszkańców posesji nr [...]. Ponadto w odwołaniu wskazano, że wadliwie ustalił organ, że głębokość posadowienia płotu między działkami nr [...] i nr [...] wynosi ok. 50 cm, podczas gdy faktycznie głębokość posadowienia płotu od dna rowu wynosi co najmniej 75 cm. Biegły w tym zakresie nie wykonał żadnych pomiarów potwierdzających ww. głębokość, a w rzeczywistości słupki ogrodzenia posadowione są na głębokości co najmniej 75 cm od dna rowu. Odwołujący wskazał nadto, że nieprawdziwe jest twierdzenie organu, iż od jesieni 2009 r. do 2010 r. pogłębił on ww. bruzdę, zmieniając ją w rów. Gdyby takie pogłębienie nastąpiło, to woda z bruzdy nie byłaby w stanie spłynąć do rowu przydrożnego, którego głębokość wynosi 30 cm i tworzyłaby zastoisko wody. Wskazano także na nieprecyzyjne zdefiniowanie pojęcia bruzdy, skoro rowem jest sztuczne koryto o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ujściu, to ciek o głębokości 30 cm i szerokości 10 cm jest rowem, co wyklucza wprowadzenie rozróżnienia między bruzdą, a rowem. W odwołaniu zauważono także, że w przypadku wystąpienia wód opadowych nawalnych zmienia się ilość spływającej wody w stosunku do stanu pierwotnego, podczas gdy ilość spływających wód z tej zlewni jest niezmienna, czy będą one spływać rowem, bruzdą czy innym ciekiem wodnym, gdyż ani rów, ani bruzda nie produkują wody. Ponadto biegły F. w swojej opinii stwierdził, iż istniejący rów jest wystarczający do odprowadzenia wód opadowych. W odwołaniu wskazano także na naruszenie art 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez zaniechanie zebrania całego materiału dowodowego oraz niedokonanie wyczerpującej i wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego, polegającej w szczególności na: - nakazaniu wykonania rowu lub bruzdy w miejscu, w którym znajduje się budynek gospodarczy na działce nr [...], - określeniu parametrów rowu lub bruzdy, który ma być wykonany, mimo że biegły D., w piśmie z 6 grudnia 2024 r. wskazał, że "bez wykonania dokumentacji i obliczeń - przy tym założeniu, nie jestem w stanie określić parametrów rowu", - nakazaniu wykonania rowu mimo, że - jak stwierdził biegły D. - "obecny rów przydrożny nie będzie w stanie przyjąć takiej ilości wody bez przeprowadzenia jego konserwacji lub przebudowy", - odrzuceniu wniosków dowodowych zgłoszonych przez odwołującego w piśmie z 19 listopada 2024 r. mimo, że dotyczą one okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, - zaniechanie poddania opinii biegłego D. ocenie, jakiej podlegają wszystkie dowody zgromadzone w toku postępowania i nie podjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia, - przyjęcie za biegłym D. nielogicznego wniosku, że betonowe utwardzenie rowu przylegającego do betonowego ogrodzenia spowodowało negatywne oddziaływanie na bruzdę, ale wg biegłego ich usunięcie nie spowodowało wyeliminowania szkodliwego oddziaływania na nieruchomość sąsiednią, - oparcie ustaleń na dwóch opiniach, które według organu są wzajemnie sprzeczne, co powinno prowadzić do konstatacji, iż zachodzi potrzeba dalszego wyjaśnienia sprawy, a nie pomijania wniosków dowodowych i wątpliwości zgłaszanych przez odwołującego. W odwołaniu zarzucono także naruszenie art. 78 § 2 k.p.a. przez jego błędną wykładnię skutkującą odrzuceniem wniosków dowodowych zgłaszanych przez odwołującego oraz art 107 § 3 k.p.a. przez nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej opinii biegłego F. Końcowo wskazano także na naruszenie art. 29 ust. 3 p.w. w związku z art. 545 ust. 4 p.w.2017, przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż doszło do zmian stanu wody na gruncie, które szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Wskazując na powyższe, odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji celem przeprowadzenia wniosków dowodowych zgłoszonych przez odwołującego i ponownego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego. K. J. w dniu 17 lipca 2025 r. uzupełnił odwołanie o opinię w zakresie wykonania płotu z pełnych płyt betonowych sporządzoną przez inspektora nadzoru, specjalistę przeglądów technicznych budowli naziemnych i inżynieryjnych oraz opinię techniczną dotyczącą konstrukcji i posadowienia płotu betonowego sporządzoną przez biegłego ds. budownictwa przy Sądzie Okręgowym w Łodzi, potwierdzającą, że wzniesiony przez S. G. płot został wybudowany niezgodnie z zasadami sztuki budowlanej i jest to przyczyną jego niszczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołaną na wstępie decyzją z dnia 28 lipca 2025 r., po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że przedmiotem rozpoznania w sprawie jest kwestia zakłócenia stosunków wodnych. W dacie orzekania przez Kolegium obowiązują przepisy p.w.2017, jednakże zgodnie z przepisami art. 545 ust. 4 p.w.2017, do spraw zaczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie p.w.2017 (tj. przed dniem 1 stycznia 2018 r.), niewymienionych w art. 545 ust. 1-3d p.w.2017, stosuje się przepisy dotychczasowe. Kolegium zauważyło, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w 2016 r. Następnie Kolegium, cytując treść art. 29 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 p.w., wyjaśniło, że postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia stosunków wodnych winno wykazać bezspornie łączne spełnienie trzech przesłanek, czyli wystąpienie zmiany stanu wody na gruncie, spowodowanie tej zmiany przez właściciela gruntu ewentualnie osoby trzecie oraz istnienie szkodliwego wpływu tej zmiany na grunty sąsiednie. Jeżeli w wyniku ustaleń organu okaże się, iż wskazane przesłanki zostały w sprawie spełnione, wówczas organ może zastosować względem właściciela nieruchomości sankcje wynikające z art. 29 p.w., tj. wydać decyzję nakazującą przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Jak wskazało Kolegium, zmiana stanu wody może polegać na zmianie kierunku wód opadowych i kierunku odpływu wód ze źródeł, jednak zawsze powinna dotyczyć sytuacji, gdy będzie wywoływać szkodę na gruntach sąsiednich, ponieważ właściciel może dokonywać na swoim gruncie różnego rodzaju zmiany lecz nie każde jego działanie prowadzić będzie do zmiany stosunków wodnych, a co więcej, sam fakt dokonania zmiany nie jest wystarczający do zastosowania art. 29 ust. 3 p.w. Ocena zmiany stosunków wodnych wymaga - co do zasady - wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń. Oględziny nieruchomości czy zeznania świadków nie posiadających fachowej wiedzy w ww. zakresie nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy, tj. czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Z uwagi na cel i charakter sprawy z zakresu stosunków wodnych, wymagających przy jej rozstrzyganiu wiedzy specjalistycznej z zakresu hydrologii, szczególnego znaczenia nabiera treść ekspertyzy hydrologicznej. W sprawach o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie i wydanie decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 p.w. opinia biegłego jest zasadniczo niezbędna. Zarówno ustalenie, czy w ogóle nastąpiła zmiana stanu wód na gruncie i czy ta zmiana została wywołana działaniem właściciela gruntu, a także, czy spowodowało to szkody, jak i następnie ustalenie sposobu zapobiegania szkodom tj. określenie odpowiednich "urządzeń", do wykonania których organ powinien zobowiązać stronę na podstawie art. 29 ust. 3 p.w., przekraczają wiedzę ogólną oraz wymagają fachowej wiedzy i specjalistycznych wyliczeń. Przedstawiając stan faktyczny w sprawie Kolegium wskazało, że Wójt Gminy D. decyzją z dnia 29 lipca 2016 r., nr GMC.6331.1.2016 zobowiązał K.J. do przywrócenia stosunków wodnych na gruncie przez zmianę trasy "bruzdy", która obecnie przylega bezpośrednio do betonowego płotu usytuowanego na gruncie stanowiącym własność A. M. (obecnie A.R.), przez wykonie bruzdy w lokalizacji nie mniejszej niż 1 m od ogrodzenia nieruchomości A. M., z jednoczesnym zasypaniem istniejącego urządzenia. Podstawę wydania powyższej decyzji stanowiła m.in. opinia biegłego inż. R. F. sporządzona w maju 2016 r. W podsumowaniu ww. opinii biegły stwierdził, że wykonany na gruntach K.J. rów, skutecznie chroni jego tereny zabudowane przed naporem wód spływających z terenów powyżej położonych, tj. z północnych fragmentów gospodarstwa rolnego i z tego powodu był przedsięwzięciem celowym i uzasadnionym. Urządzenia wodne wykonane przez odwołującego, nie mają istotnego wpływu na stan wód gruntowych i powierzchniowych na działce A. M., zatem w sensie prawnym nie doszło do zakłócenia stosunków wodnych na gruntach sąsiednich. Również wybudowany przez odwołującego staw rybny jako obiekt bezodpływowy, pozyskuje wody z zasobów wód gruntowych i nie ma żadnego związku ze stanem uwodnienia działki sąsiedniej, a w rezultacie - nie narusza stosunków wodnych na jej działce. Jednocześnie odprowadzenie wody przez bruzdę, której lokalizacja przebiega bezpośrednio przy betonowym płocie rozgraniczającym działki wywiera negatywny wpływ na stan tegoż płotu, tj. odpowiada sytuacji z art. 29 p.w. Sugerowanym przez biegłego możliwym rozwiązaniem zaistniałego sporu, może być zmiana trasy bruzdy i wykonanie jej w odległości nie mniejszej niż 1 m od ogrodzenia, z jednoczesnym zasypaniem istniejącego urządzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z dnia 15 września 2016 r., nr SKO.4173.22.2016 - po rozpoznaniu odwołania K.J. - uchyliło w całości ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 22 lutego 2017 r., II SA/Łd 887/16 - po rozpoznaniu skargi A. M. - uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 15 września 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponownie prowadząc postępowanie, w dniu 18 lipca 2017 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości stwierdzając, że między działkami nr [...] i nr [...] biegnie rów, który odprowadza wody opadowe do rowu przydrożnego, zlokalizowanego na wysokości działki nr [...]. Na działce nr [...] zlokalizowany jest płot betonowy (ogrodzenie działki nr [...]), który jest przechylony w środkowej części w kierunku zachodnim - na działkę K.J., część płyt jest popękana. Na działce nr [...] widoczny jest słaby ślad bruzdy (obniżenie terenu delikatne) między płotem betonowym a skupiskiem krzewów gatunku tuja. Płot betonowy wpuszczony jest w ziemię ok. 50 cm. Od strony działki nr [...] przy płocie betonowym widoczny jest równy teren ziemi z płotem betonowym, od strony działki nr [...] bruzda. Ponadto stwierdzono, że na działkach nr [...] i nr [...] widoczny jest rów, który odprowadza wody do rowka zlokalizowanego na działce nr [...], a następnie do rowu przydrożnego z północnej części pól. Na działce nr [...] zlokalizowano staw. K. J. przedstawił stosowne dokumenty i decyzje na budowę oraz pozwolenie wodnoprawne. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy o aneks do opinii biegłego ze stycznia 2018 r., sporządzony przez biegłego inż. R. F. celem wyjaśnienia wątpliwości istniejących w sprawie. W podsumowaniu opinii biegły stwierdził, że wykonanie rowków, nawet na niewielkiej głębokości bezpośrednio wzdłuż płytko posadowionych fundamentów płotu może mieć wpływ na jego stateczność, płytkie posadowienie płotu na głębokości ok. 50 cm, tj. w strefie przemarzania gruntu, co mogło być jedną z przyczyn jego deformacji. Wójt Gminy D. decyzją z dnia 26 marca 2018 r., nr GMC.6331.1.2016 odmówił nałożenia na K.J. obowiązku polegającego na przywróceniu stanu poprzedniego na działce nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z dnia 29 czerwca 2018 r., nr SKO.4173.3.2018 - po rozpoznaniu odwołania A.R. - uchyliło w całości ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 25 października 2018 r., II SA/Łd 803/18 - po rozpoznaniu sprzeciwu A.R. - uchylił ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 czerwca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi ponownie rozpoznając odwołanie A.R. decyzją z dnia 25 stycznia 2019 r., nr SKO.4173.1.2019 uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ I instancji, po raz kolejny prowadząc postępowanie w badanej sprawie, w dniu 11 kwietnia 2019 r. przeprowadził ponowne oględziny nieruchomości z udziałem K.J. (właściciela działki nr [...]), S. G. (pełnomocnika A.R.) oraz R. F. (biegłego). W trakcie oględzin nie ustalono nowych okoliczności. Do akt załączono dwa zdjęcia wskazujące na ogromne ilości wody spływające bruzdą na terenie nieruchomości nr [...] i otworem w ogrodzeniu do przydrożnego rowu. W protokole znajduje się również wzmianka, że strona złożyła do akt pismo Starosty Pabianickiego (Wydział Geodezji i Kartografii) z dnia 20 marca 2017 r. Wójt Gminy D. decyzją z dnia 28 czerwca 2019 r., nr GMC.6331.1.2016 odmówił nałożenia na K.J. obowiązku polegającego na przywróceniu stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z dnia 22 października 2019 r., nr SKO.4173.22.2019 - po rozpatrzeniu odwołania A.R. - utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 4 września 2020 r., II SA/Łd 953/19 - po rozpoznaniu skargi A.R. - uchylił ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z dnia 23 grudnia 2020 r., nr SKO.4173.12.2020 - po ponownym rozpoznaniu odwołania A.R. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 25 maja 2021 r., II SA/Łd 138/21 - po rozpoznaniu skargi A.R. - uchylił ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 stycznia 2023 r., sygn. III OSK 6503/21, oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z dnia 14 marca 2023 r., nr SKO.4173.12.2023 - po kolejnym rozpoznaniu odwołania A.R. - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium wskazało, że merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wymaga dokonania ustaleń, kiedy powstały rów i bruzda na terenie działki K.J., albo kategorycznego stwierdzenia, że za pomocą żadnych środków dowodowych nie jest możliwe określenie daty powstania rowu poprzecznego i bruzdy wzdłuż ogrodzenia. Jeżeli dokonanie ustaleń w tym zakresie nie jest możliwe na podstawie jakichkolwiek danych historycznych (w tym zawartych na mapach i innych dokumentach źródłowych), to organ powinien przesłuchać świadków (mieszkańców sąsiednich nieruchomości), tym bardziej, że twierdzenia stron pozostających w sporze są w tym zakresie sprzeczne. Ponadto, w sprawie wyjaśnienia wymaga, czy budowa/modyfikacja bruzdy w 2009 r. mogła doprowadzić do szkodliwego oddziaływania na grunt sąsiedni. Z akt wynika, że w 2009 r. K. J. utwardził bruzdę (wyłożył jej brzegi od strony swojej nieruchomości płytami betonowymi). Zdaniem Kolegium, pogłębienie bruzdy, jej udrożnienie, utwardzenie - od strony nieruchomości K.J. - mogło doprowadzić do zmiany stosunków wodnych, tym bardziej, że płynąca wartkim strumieniem woda może podmywać płot betonowy. Dokumentacja zdjęciowa potwierdza, że bruzdą spływają do rowu przydrożnego (przynajmniej okresowo) ogromne ilości wody. Wymaga to jednak zajęcia jednoznacznego stanowiska przez biegłego. Jeżeli biegły nie jest w stanie wyjaśnić rzeczonych kwestii, to organ winien powołać innego biegłego. Dotychczasowe twierdzenia są niejednoznaczne. Na podstawie doświadczenia życiowego Kolegium stwierdziło, że płot betonowy - nawet posadowiony na bardzo płytkim fundamencie (posadowionym w strefie przemarzania gruntu, ale na piaskach) - może przez wiele (kilkadziesiąt) lat zachować statyczność o ile nie znajduje się na terenach podmokłych i nie jest narażony na oddziaływanie dużych ilości płynącej wody. W ocenie Kolegium, zasadne jest także ustalenie przez biegłego, czy zabezpieczenie "bruzdy" płytami betonowymi od strony nieruchomości A.R. zapobiegłoby szkodliwemu oddziaływaniu "bruzdy" na teren nieruchomości sąsiedniej. Organ I instancji ponownie prowadząc postępowanie uzupełnił materiał dowodowy o ekspertyzę sporządzoną przez mgr. niż. W. D., której przedmiotem było sporządzenie pisemnej opinii dotyczącej zakłócenia stosunków wodnych na gruncie (zmian stanu wody na gruncie) tj. na działkach nr [...], nr [...] oraz nr [...]. We wnioskach końcowych biegły stwierdził, że doszło do zmiany stanu wody na gruncie (zakłócenia stosunków wodnych) w rozumieniu p.w., przez właściciela działki nr [...] i nr [...], ze szkodą dla działki sąsiedniej nr [...]. Biegły stwierdził, że mimo dołożenia wszelkiej możliwej staranności, po przeanalizowaniu wszelkiej możliwej dokumentacji w sprawie będącej w posiadaniu organu oraz analizie dostępnych map zasadniczych oraz map do celów projektowych, nie jest w stanie i nie ma technicznych możliwości jednoznacznego określenia daty powstania rowów czy bruzd. Widniejące naniesienia na mapie zasadniczej są dopiero od 2004 r., nie oznacza to, że rowy nie istniały wcześniej. Bruzd natomiast nie nanosi się na mapy zasadnicze. Biegły, ustosunkowując się do stwierdzenia biegłego F. czy wykonana bruzda przy płocie betonowym rozgraniczającym działkę K.J. od działki A.R. wywiera negatywny wpływ na stan tegoż płotu - tj. odpowiada sytuacji z art 29 p.w., czy też może być jedną z przyczyn jego deformacji, stwierdził, iż w sprawie nie powinniśmy mówić o bruździe, a o rowie, którego wykonanie ma negatywny wpływ na stan istniejącego płotu betonowego, co spełnia wymogi art. 29 p.w. W ocenie biegłego, prace wykonane przez K.J. w 2009 r. i udokumentowane na zdjęciach, spowodowały zmianę charakteru bruzdy na rów. Wówczas pogłębił on bruzdy oraz je udrożnił przez ukształtowanie konkretnego przekroju o parametrach: szerokości ok. 50-60 cm i głębokości 30-35 cm. Wyłożenie i utwardzenie od strony "bruzdy" płytami betonowymi spowodowało zwiększenie natężenia przepływającego strumienia wód opadowych i roztopowych, co spowodowało podmywanie betonowych słupków prefabrykowanego płotu, co z kolei spowodowało jego deformację. Biegły stwierdził również, że na gruncie art. 29 p.w. doszło do zmiany stanu wody na gruncie (zakłócenia stosunków wodnych) i należy nałożyć na K.J. obowiązek przywrócenia stosunków wodnych, tj. likwidacji bruzdy/rowu. W ocenie biegłego, likwidacja rowu nie wyklucza możliwości wykonania przez K.J. bruzdy bądź rowu odprowadzającego wody opadowe i roztopowe do rowu przydrożnego, ale oddalonego od płotu betonowego w odległości min. 1 m, zgodnie z obowiązującym prawem, w sposób gwarantujący zabezpieczenie przed szkodliwym oddziaływaniem na nieruchomość sąsiednią. Odpowiadając na pytanie, czy zabezpieczenie bruzdy płytami betonowymi od strony nieruchomości sąsiedniej zapobiegłoby szkodliwemu oddziaływaniu bruzdy na teren tej nieruchomości, biegły potwierdził, że wykonanie nowego rowu w ww. sposób oraz zabezpieczenie go płytami betonowymi od strony nieruchomości sąsiedniej zapobiegłoby szkodliwemu oddziaływaniu na teren tej nieruchomości. Biegły jednocześnie nie widzi aktualnie technicznych możliwości zabezpieczenia istniejącej bruzdy/rowu płytami betonowymi, które zapobiegałoby negatywnemu oddziaływaniu na grunty sąsiednie ze względu na posadowienie rowu bezpośrednio w granicy, przy istniejącym płocie. Ponadto organ I instancji przeprowadził w lutym 2024 r. dowód z zeznań świadków celem ustalenia, od kiedy istniał rów/bruzda. S.S. zeznał, że odkąd sięga pamięcią był cały czas rów, a od urodzenia mieszkał naprzeciwko nieruchomości K.J., widok z jego okna jest na wprost na rów/bruzdę. Od lat 50. ubiegłego wieku pamięta istnienie rowu granicznego. Na pytanie o zmianę przebiegu, właściwości i parametrów rowu odpowiedział, że "chyba nie, nie widział, żeby było coś robione". Z.P. zeznał, że nie jest to żaden rów, ale bruzda, która istnieje, odkąd pamięta, od lat sześćdziesięciu widział ją jak przechodził obok. Teraz już widać bruzdę, bo wszystko pozarastane jest tujami. Świadek od urodzenia mieszkał w R., w sąsiedztwie państwa G.. Świadek nie widział żadnych zabiegów mających na celu poszerzenie rowu, nie widział, aby obecni właściciele udrażniali rów wzdłuż płotu, czy go czyścili. Świadek zapytany o datę powstania płotu, odpowiedział, że nie pamięta. Na pytanie o zmianę przebiegu, właściwości i parametrów rowu świadek stwierdził, że takich czynności nie widział. J.J. zeznała, że odkąd przeprowadziła się do R. w roku 1970, rów już był. Wcześniej rów nikomu nie przeszkadzał, sąsiedzi czyścili rów. Na pytanie o zmianę parametrów, pogłębienie i poszerzenie rowu świadek odpowiedział, iż raczej nie uległ pogłębieniu. Czyszczenie rowu polegało na usuwaniu śmieci płynących z pól. W rowie nie dochodziło do usuwania roślinności. Ogrodzenie między działkami powstało ok. 2009 r., a bruzda istniała wiele lat wcześniej, odkąd świadek mieszka w R. na pewno była już bruzda/rów. Świadek zapytany o podmywanie posadowionego rowu, odpowiedziała, iż z uwagi na usytuowanie płotu w rowie następuje blokowanie spływu wód. Na pewno płot jest podmywany przez napływającą z pól wodę. A. J. zeznała, że odkąd pamięta rów istniał, a w R. świadek mieszka od 1980 r. Rów jak był za mały, to żona S. G. go udrażniała i podkopywała, bo płynęły nim ścieki. Zapytana, czy były wykonywane jakieś czynności przez rodziców względem rowu odpowiedziała, że nie, głównie czynności te wykonywała żona S. G.. Według świadka, rów cały czas w tym samym miejscu i nie uległ poszerzeniu. Płot, według świadka, powstał po 2007 r. Usytuowanie rowu w granicy - zdaniem świadka - powoduje brak odejścia wody, uniemożliwia jej "ucieczkę". Płot posadowiony przy bruździe powoduje podmywanie go. Począwszy od 2005 r. rodzina świadka na terenie działki rozpoczęła budowę domu i wówczas rów poprzeczny i staw już istniały. Bruzda była wykopana od drogi do końca stodoły S. G. i dopóki nie było płotu nic się nie zmieniało. Również po wybudowaniu płotu rów jest w tym samym miejscu, w którym był. Wójt Gminy D. decyzją z dnia 31 lipca 2024 r., nr GMC.6331.1.2016, zobowiązał K.J., właściciela działki nr [...], do przywrócenia stosunków wodnych na gruncie przez zmianę trasy bruzdy, która obecnie przylega bezpośrednio do betonowego płotu usytuowanego na gruncie stanowiącym własność A.R.. W decyzji wskazano, iż bruzdę/rów należy wykonać w lokalizacji nie mniejszej niż 1 m od ogrodzenia nieruchomości, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w sposób gwarantujący zabezpieczenie przed szkodliwym oddziaływaniem na sąsiednią nieruchomość, z jednoczesnym zasypaniem istniejącego urządzenia. Obowiązek winien być wykonany niezwłocznie nie później niż 90 dni od daty uprawomocnienia się decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z dnia 12 września 2024 r., nr SKO.4173.19.2024 - po rozpoznaniu odwołania K.J. - uchyliło ww. decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie Kolegium, wobec zmiany stanu faktycznego sprawy, konieczne jest ustalenie, czy usunięcie utwardzenia rowu przy granicy z działką nr [...] wpłynęło na zmianę stosunków wodnych tj. czy naruszenie tych stosunków zostało wyeliminowane przez usunięcie płyt betonowych, czy też, mimo usunięcia płyt, nadal ma miejsce szkodliwe oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią, co uzasadnia nałożenie na osobę naruszającą stosunki wodne określonych obowiązków. Kolegium wskazało, że jeżeli nadal ma miejsce szkodliwe oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią, to organ I instancji powinien wydać decyzję ale bez wskazania daty wykonania obowiązku, bowiem przepisy tego nie przewidują. Organ powinien określić podstawowe parametry urządzenia, które ma powstać w miejsce urządzenia wodnego powodującego naruszenie stosunków wodnych. W toku kolejnego rozpoznania sprawy przez organ I instancji biegły W. D. sporządził w dniu 6 grudnia 2024 r. opinię uzupełniającą, w której stwierdził, że usuniecie utwardzenia rowu nie spowodowało wyeliminowania szkodliwego oddziaływania na nieruchomość sąsiednią. Nadal jest to rów, który w przypadku wystąpienia wód opadowy nawalnych zmienia ilość spływającej wody w stosunku do stanu pierwotnego - bruzdy. W ocenie biegłego, organ może nałożyć obowiązek przywrócenia stanu pierwotnego (bruzdy) lub wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom. Istnieje możliwości wykonania przez K.J. bruzdy bądź rowu odprowadzającego wody opadowe i roztopowe do rowu przydrożnego, ale oddalonego od płotu betonowego na odległość min. 1 m, zgodnie z obowiązującym prawem, w sposób, który będzie gwarantował zabezpieczenie przed szkodliwym oddziaływaniem na nieruchomość sąsiednią. Biegły określił, że przy założeniu, że wykonany rów ziemny będzie odprowadzał wody opadowe tak jak do tej pory, to wystarczające parametry rowu powinny mieć szerokość w dnie 30 cm, nachylenie skarp 1:1,5, szerokość górą 190 cm oraz głębokość rowu 50 cm. Biegły jednocześnie potwierdził i podtrzymał ustalenia zawarte we wcześniejszej opinii i opinii uzupełniającej. Organ I instancji pismem z 15 stycznia 2025 r. poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w trybie art. 10 § 1 k.p.a. K. J. w piśmie z 17 lutego 2015 r., odnosząc się do ww. opinii uzupełniającej, wskazał, że biegły w dalszym ciągu przyjmuje, iż w granicy działek nigdy nie było rowu, była bruzda o bliżej nieokreślonych parametrach. W granicy działek istniał natomiast rów o parametrach 22 cm i 35 cm, który był czyszczony. Strona zakwestionowała również wskazane przez biegłego parametry rowu, który miałaby wykonać na działce. Następnie K. J. pismem z 4 marca 2025 r. wniósł o dopuszczenie dowodu z protokołu rozprawy z dnia 23 maja 2023 r., sporządzonego w sprawie prowadzonej przez Sądem Rejonowym w Pabianicach I Wydział Cywilny sygn. I C 104/22 na okoliczność istnienia rowu w granicy działek od kilkudziesięciu lat. Organ I instancji pismami z 10 marca 2025 r. i 1 kwietnia 2025 r. poinformował strony o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Dodatkowo, postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2025 r. odrzucił wniosek dowodowy K.J. z dnia 19 listopada 2024 r. dotyczący ponownej analizy wielu aspektów wpływających na naruszenie stosunków wodnych. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż żadne z pytań stawianych przez wnioskodawcę nie zmierza do wyjaśnienia kwestii istotnych w sprawie, a stanowi wyraz polemiki z treścią wydanej opinii i wnioskami w niej zawartymi. W ocenie organu I instancji dopuszczenie wskazanego wniosku dowodowego zmierzałoby wyłącznie do dalszego przedłużenia postępowania i nie przyczyniłoby się do rozstrzygnięcia sprawy. W tak ustalonym stanie faktyczno-prawnym Wójt Gminy D., przywołaną na wstępie decyzją z dnia 30 kwietnia 2025 r., zobowiązał K.J., właściciela działki nr [...], do przywrócenia stosunków wodnych na gruncie przez zmianę trasy bruzdy, która obecnie przylega bezpośrednio do betonowego płotu usytuowanego na gruncie stanowiącym własność A.R. przez wykonanie bruzdy lub rowu w lokalizacji nie mniejszej niż 1 m od ogrodzenia nieruchomości sąsiedniej, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, o następujących parametrach: szerokość w dnie 30 cm, nachylenie skarp 1:1,5, szerokość górą 190 cm i głębokość rowu 50 cm, w sposób, który będzie gwarantował zabezpieczenie przed szkodliwym oddziaływaniem na sąsiednią nieruchomość z jednoczesnym zasypaniem istniejącego urządzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi przywołaną na wstępie decyzją z dnia 28 lipca 2025 r., po rozpoznaniu odwołania K. J., utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji. Kolegium wskazało, że organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w trybie art. 29 p.w., w celu stwierdzenia czy doszło do naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...], w związku z działaniami właściciela działki nr [...]. Przedmiotem postępowania jest naruszenie stosunków wodnych w trybie art 29 p.w., bowiem do zmiany stosunków wodnych doszło na przełomie 2009/2010 r., zatem w sprawie ma zastosowanie art. 545 ust. 4 p.w.2017 oraz art 29 p.w. gdyż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w 2016 r. Postępowanie - jak wyjaśniło Kolegium - dotyczy naruszenia stosunków wodnych, które polega na zmianie kierunku wód opadowych i roztopowych z działki nr [...], po dokonaniu zmiany przez właściciela tej działki polegającej na oczyszczeniu i pogłębieniu rowu/bruzdy biegnącego wzdłuż ogrodzenia działki nr [...] w latach 2009/2010 i powodującego szkody w ogrodzeniu polegające na jego podmywaniu a w efekcie tego płot jest przechylony w środkowej części w kierunku zachodnim. Kolegium ponownie wskazało, że dopuszczalność nałożenia na właściciela gruntu obowiązków określonych w art. 29 p.w., tj. nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, wymaga łącznego wystąpienia okoliczności, tj. wystąpienia zmiany stanu wody na gruncie, spowodowania tej zmiany przez właściciela gruntu, ewentualnie osoby trzecie oraz istnienie szkodliwego wpływu tej zmiany na grunty sąsiednie. Kluczowe w sprawie jest ustalenie, czy na skutek działań w latach 2009/2010 właściciela działki nr [...], polegających na oczyszczeniu i pogłębieniu rowu/bruzdy, a następnie jego wyłożeniu płytami betonowymi, doszło do zmiany kierunku spływu wód opadowych i roztopowych na grunty sąsiednie tj. działkę nr [...] (ogrodzenie). Następnie Kolegium przytoczyło ponownie ustalenia wynikające z protokołów kontroli organów nadzoru budowlanego z 2009 i 2010 r. oraz ustalenia z oględzin organu I instancji z dnia 18 lipca 2017 r. W ocenie Kolegium, bez wpływu na wynik sprawy pozostaje kwestia, kiedy powstał rów/bruzda na gruncie. Kluczowe jest ustalenie, że właściciel działki nr [...] dokonał w latach 2009/2010 zmian tego urządzenia przez oczyszczenie, pogłębienie i wyłożenie płytami betonowymi. Okoliczność tą potwierdziła sama strona w trakcie czynności kontrolnych prowadzonych przez organ nadzoru budowlanego w dniu 12 sierpnia 2009 r. i 28 kwietnia 2010 r. Jak wskazało Kolegium, kolejną kwestią wymagającą ustalenia dla zastosowania art. 29 p.w. jest kwestia, czy wskazana zmiana spowodowała szkodę na gruntach sąsiednich. W tym celu zostali powołani biegli (w aktach sprawy znajdują się dwie opinie biegłych powołanych przez organ I instancji). W ocenie Kolegium, działania właściciela działki nr [...] spowodowały zmianę stosunków wodnych, ze szkodą dla działki sąsiedniej, tj. działki nr [...], co wynika wprost ze sporządzonej przez mgr. inż. W. D. opinii uzupełnionej z dnia 6 grudnia 2024 r. Biegły stwierdził, że prace wykonane przez K.J. w 2009 r. spowodowały zmianę charakteru bruzdy na rów. Zostały wykonane prace polegające na pogłębieniu bruzdy, jej udrożnieniu przez ukształtowanie konkretnego przekroju o parametrach: szerokości ok. 50-60 cm i głębokości 30-35 cm. Wyłożenie i utwardzenie "bruzdy" płytami betonowymi (od strony działki K.J.) spowodowało zwiększenie natężenia przepływającego strumienia wód opadowych i roztopowych, a w konsekwencji podmywanie betonowych słupków prefabrykowanego płotu, co z kolei spowodowało jego deformację. W związku z tym doszło do zmiany stanu wody na gruncie (zakłócenia stosunków wodnych) w rozumieniu p.w., przez właściciela działek nr [...] i nr [...], ze szkodą dla działki sąsiedniej nr [...]. Biegły potwierdził, że usunięcie utwardzenia rowu przy granicy z działką nr [...] nie spowodowało wyeliminowania szkodliwego oddziaływania na nieruchomość sąsiednią. Nadal jest to rów, który w przypadku wystąpienia wód opadowy nawalnych zmienia ilość spływającej wody w stosunku do stanu pierwotnego - bruzdy. W związku z tym należy nałożyć obowiązek przywrócenia stanu pierwotnego (bruzdy) lub wykonać urządzenia zapobiegające szkodom. W tym konkretnym przypadku istnieje możliwości wykonania przez K.J. bruzdy bądź rowu na swojej nieruchomości odprowadzającego wody opadowe i roztopowe do rowu przydrożnego, ale oddalonego od płotu betonowego w odległości min. 1 m, zgodnie z obowiązującym prawem, w sposób gwarantujący zabezpieczenie przed szkodliwym oddziaływaniem na nieruchomość sąsiednią. Jak dostrzegło Kolegium, powyższe wnioski zawarte również były we wcześniejszej opinii inż. R. F.a sporządzonej w maju 2016 r. W podsumowaniu tej opinii biegły stwierdził, że odprowadzenie wody poprzez bruzdę, której lokalizacja przebiega bezpośrednio przy betonowym płocie rozgraniczającym działki, wywiera negatywny wpływ na stan tegoż płotu - tj. odpowiada sytuacji z art 29 p.w. Sugerowanym możliwym rozwiązaniem zaistniałego sporu może być zmiana trasy bruzdy i wykonanie jej w odległości nie mniejszej niż 1 m od płotu, z jednoczesnym zasypaniem istniejącego urządzenia. W uzupełnieniu opinii biegły potwierdził również, iż wykonanie rowków, nawet na niewielkiej głębokości, bezpośrednio wzdłuż płytko posadowionych fundamentów płotu, może mieć wpływ na jego stateczność. Płytkie posadowienie płotu, na głębokości ok. 50 cm, tj. w strefie przemarzania gruntu, mogło być jedną z przyczyn jego deformacji. Biegły w powyższej opinii potwierdził, że wykonany na gruntach K.J. rów, skutecznie chroni jego tereny zabudowane przed naporem wód spływających z terenów powyżej położonych, tj. z północnych fragmentów gospodarstwa rolnego i z tego powodu był przedsięwzięciem celowym i uzasadnionym. Urządzenia wodne wykonane przez K.J. nie mają istotnego wpływu na stan wód gruntowych i powierzchniowych na działce sąsiedniej, zatem w sensie prawnym nie doszło do zakłócenia stosunków wodnych na gruntach sąsiednich. Również wybudowany przez K.J. staw rybny jako obiekt bezodpływowy, pozyskuje wody z zasobów wód gruntowych i nie ma żadnego związku ze stanem uwodnienia działki sąsiedniej, a w rezultacie - nie narusza stosunków wodnych na tej działce. Wnioski te aczkolwiek zasadne nie pozostają w sprzeczności ze stwierdzeniem biegłego, że odprowadzenie wody przez bruzdę, której lokalizacja przebiega bezpośrednio przy betonowym płocie rozgraniczającym działki, wywiera negatywny wpływ na stan tegoż płotu, tj. odpowiada sytuacji z art. 29 p.w., bowiem przedmiotem tego postępowania jest ustalenie, czy doszło do zmiany kierunku wód opadowych i roztopowych przez modyfikację rowu/bruzdy ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W ocenie Kolegium, właściciel działki nr [...] dokonał zmiany stosunków wodnych przez oczyszczenie, pogłębienie oraz wyłożenie płytami betonowymi rowu (bruzdy) biegnącej wzdłuż ogrodzenia działki nr [...], ze szkodą dla gruntów sąsiednich, tj. na skutek tych zmian powstały szkody w ogrodzeniu, co wypełnia dyspozycję art. 29 p.w. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że biegły wprost wskazał, że organ może nałożyć obowiązek przywrócenia stanu pierwotnego (bruzdy) lub wykonać urządzenia zapobiegające szkodom. W tym konkretnym przypadku istnieje możliwości wykonania przez K.J. bruzdy bądź rowu na swojej nieruchomości odprowadzającego wody opadowe i roztopowe do rowu przydrożnego, ale oddalonego od płotu betonowego w odległości min. 1 m, zgodnie z obowiązującym prawem, w sposób gwarantujący zabezpieczenie przed szkodliwym oddziaływaniem na nieruchomość sąsiednią. Biegły wskazał jednocześnie jakie parametry ma mieć ww. rów. Stwierdzenie odwołania, że "bez wykonania dokumentacji i obliczeń - przy tym założeniu, nie jestem w stanie określić parametrów rowu, obecny rów przydrożny nie będzie w stanie przyjąć takiej ilości wody bez przeprowadzenia jego konserwacji lub przebudowy" dotyczy sytuacji, gdy celem będzie kompleksowe odwodnienie terenu, a nie przywrócenie stosunków wodnych na działkach nr [...] i nr [...]. Kolegium podkreśliło, że postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy wyłącznie naruszenia stosunków wodnych na podstawie art. 29 p.w., a nie rozwiązania problemów związanych z zalewaniem i odwodnieniem całego terenu. Kolegium nie podzieliło również twierdzenia strony, że organ I instancji przyjął na podstawie opinii biegłego D., że betonowe utwardzenie rowu przylegającego do betonowego ogrodzenia spowodowało negatywne oddziaływanie na bruzdę, ale - wg biegłego - ich usunięcie nie spowodowało wyeliminowania szkodliwego oddziaływania na nieruchomość sąsiednią bowiem należy mieć na uwadze, że do naruszenia stosunków wodnych doszło nie tylko na skutek wybetonowania rowu ale również przez jego oczyszczanie i pogłębienie, zatem wyeliminowanie jednej z przyczyn nie powoduje w sposób automatyczny, że do naruszenia stosunków wodnych nie doszło. W sprawie - jak napisało Kolegium - zostały sporządzone dwie opinie, które podlegały ocenie organów. Nie stwierdzono takich rozbieżności, które dyskwalifikowałyby te opinie, bowiem obie opinie potwierdzają, że na skutek działań właściciela działki nr [...] doszło do zmiany stosunków wodnych (pogłębienia i oczyszczenia rowu/bruzdy) i zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Kolegium wyjaśniło także, iż organ I instancji odrzucił wnioski dowodowe zgłoszone przez stronę w piśmie z dnia 19 listopada 2024 r. wskazując, że zmierzałoby wyłącznie do dalszego przedłużenia postępowania i nie przyczyniłoby się do rozstrzygnięcia sprawy. Przeprowadzenie postępowania w tym zakresie nie wpłynie na rozstrzygniecie w sprawie. Kwestia zarówno uprawnień biegłego, jak i ponownego ustalania danych dotyczących rowu/bruzdy w zakresie, od kiedy istnieje i czy był to rów czy bruzda, zostały opisane w opiniach biegłych, zeznaniach świadków, jak również w dokumentach załączonych do akt sprawy np. w protokole z przeprowadzonych czynności kontrolnych organu nadzoru budowlanego z dnia 12 sierpnia 2009 r., w którym wskazano, że w północnej części działki nr [...] znajduje się rów wykopany przez K.J. służący do odprowadzania wody opadowej z terenu jego nieruchomości na nieruchomość sąsiednią. Na działce sąsiedniej oraz na dalszych działkach w kierunku wschodnim rowu brak. Także pozostałe argumenty podnoszone przez stronę - w ocenie Kolegium - pozostają bez wpływu na wynik sprawy. W tym załączona do akt sprawy opinia w zakresie wykonania płotu z pełnych płyt betonowych, sporządzona przez inspektora nadzoru, specjalistę przeglądów technicznych budowli naziemnych i inżynieryjnych oraz opinię techniczną dot. konstrukcji i posadowienia płotu betonowego sporządzoną przez biegłego ds. budownictwa potwierdzające, że płot, wzniesiony przez ojca uczestniczki postępowania, został wybudowany niezgodnie z zasadami sztuki budowlanej i to jest przyczyną jego niszczenia. Powyższa konkluzja potwierdzona jest także w załączonej do akt sprawy opinii ze stycznia 2018 r., sporządzonej przez inż. R. F.. Biegły stwierdził wówczas, że płytkie posadowienie płotu, na głębokości ok. 50 cm, tj. w strefie przemarzania gruntu, mogło być jedną (zatem nie jedyną) z przyczyn jego deformacji. Powyższe nie podważa powyżej opisanych opinii, że doszło do naruszenia stosunków wodnych na podstawie art. 29 p.w. Budowa płotu niezgodnie ze sztuką budowlaną pozostaje poza zakresem postępowania, w szczególności wobec stwierdzenia biegłego, że okoliczność ta mogła być dodatkową przyczyną deformacji płotu. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że celem postępowania prowadzonego w trybie art 29 p.w. jest ustalenie, czy właściciel nieruchomości dokonał zmian na swoim gruncie ze szkodą na grunty sąsiednie, a nie ustalenie rozmiaru szkody. Reasumując Kolegium wskazało, że rozstrzygnięcie organu I instancji - jako zgodne z przepisami obowiązującego prawa - jest prawidłowe. Nie ulega wątpliwości, że w związku z wykonanymi pracami dotyczącymi ingerencji w rów/bruzdę, na nieruchomości doszło do naruszenia stosunków wodnych w rozumieniu art. 29 p.w., co potwierdza treść opinii biegłych z zakresu hydrologii i hydrogeologii załączonych do akt sprawy. W skardze na ww. decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, K. J. zarzucił nie zrealizowanie wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zawartych w wyrokach wydanych w toku postępowania, a w szczególności w wyroku z dnia 22 lutego 2017 r., II SA/Łd 887/16. Organy pozostawiły bowiem bez ustaleń i oceny okoliczności w postaci daty powstania rowu wzdłuż granicy działek nr [...] i nr [...], a także, jak na rzekomą zmianę stosunków wodnych wpływa fakt istnienia bruzdy z drugiej strony płotu tj. na działce nr [...]. W ocenie skarżącego w sprawie błędnie ustalono stan faktyczny przez przyjęcie, iż dokonał on w latach 2009/2010 pogłębienia rowu istniejącego wzdłuż granicy działek oraz przez przyjęcie za własne następujących ustaleń organu I instancji, z których wynika że: - skarżący wykonał prace zmieniające bruzdę pomiędzy działkami w rów, - od co najmniej kilkudziesięciu lat na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] istniała bruzda, którą płynęły wody opadowe i roztopowe, podczas gdy od co najmniej kilkudziesięciu lat istniał rów w granicy działek nr [...] i nr [...], a nie na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...], - poprzedni właściciel działki nr [...] wykonał ogrodzenie w granicy działek nr [...] i nr [...] wzdłuż istniejącej bruzdy, podczas gdy wykonał on ogrodzenie w środku istniejącego rowu, zasypując część rowu położonego na działce nr [...]. W granicy działek nr [...] i nr [...] istniał od zawsze rów, co wynika z zeznań świadków, a pojęcie bruzdy do sprawy wprowadził w swojej opinii biegły R. F., - głębokość posadowienia płotu między działkami wynosi ok. 50 cm, podczas gdy faktycznie głębokość posadowienia płotu od dna rowu wynosi co najmniej 75 cm, - od jesieni 2009 r. do 2010 r. skarżący pogłębił bruzdę zmieniając ją w rów, ponieważ gdyby ją pogłębił to woda z bruzdy nie byłaby w stanie spłynąć do rowu przydrożnego, głębokiego na 30 cm i szerokiego na 60 cm, a co za tym idzie tworzyłaby zastoisko wody, - przyjęto nieprecyzyjną definicję bruzdy, gdyż skoro rowem jest sztuczne koryto o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ujściu, to ciek o głębokości 30 cm i szerokości 10 cm jest rowem, co wyklucza wprowadzenie rozróżnienia między bruzdą, a rowem, - głębokość posadowienia fundamentów słupków betonowych płotu nie wynosi standardowo 60 cm, lecz ok. 30 cm, podczas gdy biegły W. D. nie wykonał żadnych pomiarów to potwierdzających, a w rzeczywistości słupki te są posadowione na głębokości co najmniej 75 cm od dna rowu, co potwierdza biegła H. W., - w przypadku wystąpienia wód opadowych nawalnych zmienia się ilość spływającej wody w stosunku do stanu pierwotnego bruzdy, podczas gdy ilość spływających wód z tej zlewni jest niezmienna, czy będą one spływać rowem, bruzdą czy innym ciekiem wodnym, gdyż ani rów ani bruzda nie produkują wody. Ponadto biegły R. F. stwierdził, iż istniejący rów jest wystarczający do odprowadzenia wód opadowych. W ocenie skarżącego, w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez zaniechanie zebrania całego materiału dowodowego oraz niedokonanie wyczerpującej i wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego, polegającej w szczególności na: - pominięciu, iż decyzja organu I instancji nakazuje wykonanie rowu lub bruzdy w miejscu, w którym znajduje się budynek gospodarczy na działce nr [...], a co za tym idzie jej wykonanie nie jest możliwe, - nieuwzględnieniu wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego w piśmie z 19 listopada 2024 r. mimo, że dotyczą one okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, - zaniechaniu poddania opinii biegłego W. D. ocenie, jakiej podlegają wszystkie dowody zgromadzone w toku postępowania i nie podjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia, - przyjęciu za biegłym W. D. nielogicznego wniosku, że utwardzenie rowu przylegającego do ogrodzenia płytami betonowymi spowodowało negatywne oddziaływanie na bruzdę, ale według biegłego ich usunięcie nie spowodowało wyeliminowania szkodliwego oddziaływania na nieruchomość sąsiednią, - oparciu ustaleń na dwóch opiniach, które są wzajemnie sprzeczne, co powinno prowadzić do konstatacji, iż zachodzi potrzeba dalszego wyjaśnienia sprawy, a nie pomijania wniosków dowodowych i wątpliwości zgłaszanych przez skarżącego, - przyjęciu, iż organ I instancji prawidłowo - za biegłym - określił parametry rowu lub bruzdy, który ma być wykonany mimo, że sam biegły W. D. w piśmie z dnia 6 grudnia 2024 r. wskazał wyraźnie, że "bez wykonania dokumentacji i obliczeń - przy tym założeniu, nie jestem w stanie określić parametrów rowu", - pominięciu, iż nakazanie przez organ I instancji wykonania rowu nastąpiło, mimo, że - jak stwierdził biegły W. D. - "obecny rów przydrożny nie będzie w stanie przyjąć takiej ilości wody bez przeprowadzenia jego konserwacji lub przebudowy". Skarżący wskazał także, że w sprawie doszło również do naruszenia art. 11 k.p.a. przez nienależyte i niestaranne wyjaśnienie przez organ zasadności przesłanek, którymi się kierował przy załatwieniu sprawy oraz art. 6, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 k.p.a. przez ich nie zastosowanie lub niedostateczne zastosowanie podczas załatwiania sprawy, a także art. 107 § 3 k.p.a., bowiem organ nie wskazał w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej opinii biegłego R. F. w części wskazującej, że nie doszło do naruszenia stosunków wodnych w sprawie. Natomiast do naruszenia art. 29 ust. 3 p.w. w związku z art. 545 ust. 4 p.w.2017 doszło przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w sprawie doszło do zmian stanu wody na gruncie, które szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Opierając się na wskazanych zarzutach skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasadzenie zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 25 listopada 2025 r., po rozpoznaniu wniosku skarżącego, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Kontroli sądowej poddana została decyzja zobowiązująca skarżącego do przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Podstawę prawną obowiązków nałożonych na skarżącego stanowił art. 29 ust. 3 p.w. Zgodnie z art. 29 p.w., właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a także odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1). Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust. 3). Stan wody na gruncie, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 p.w. to zarówno naturalny stan wody na gruncie, jak i stan wody na gruncie, który powstał w wyniku legalnego zagospodarowania terenu, np. w wyniku budowy określonych obiektów budowlanych, a zatem nie tylko naturalne ukształtowanie terenu, ale i takie, które jest wynikiem działań inwestycyjnych znajdujących umocowanie w stosownych decyzjach. Pojęcie zmiany stanu wody na gruncie nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. W orzecznictwie sądów administracyjnych uważa się, że jest to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy też hydrologicznymi. Działania, które powodują zmianę stanu wody na gruncie mogą być zarówno legalne, jak i nielegalne, nie ma to znaczenia dla oceny zachowania osoby ingerującej w stan wody, jak i dla oceny skutków tego działania dla gruntów sąsiednich (vide: wiążący w niniejszej sprawie wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 lutego 2017 r., II SA/Łd 887/16 i przywołane tam orzecznictwo sądów administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W powyższym kontekście trafnie w dotychczasowym postępowaniu wskazywano, iż dla zastosowania art. 29 ust. 3 p.w. niezbędne jest ustalenie następujących okoliczności, czy właściciel działki nr [...] swym działaniem spowodował zmianę stanu wody na gruncie oraz, czy zmiana ta szkodliwie oddziałuje na grunty sąsiednie, w szczególności na działkę nr [...]. Oznacza to, że pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie a szkodliwym oddziaływaniem zachodzić musi związek przyczynowo - skutkowy. Ustalenie tego związku jest najistotniejszym elementem postępowania prowadzonego na podstawie art. 29 ust. 3 p.w., a ciężar dowodowy w tym zakresie spoczywa na organach orzekających w sprawie. Zastosowanie powyższej regulacji prawnej jest uzależnione od wystąpienia skutku w postaci szkody, a legalność owego działania nie ma znaczenia dla możliwości jej zastosowania (vide: ww. wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 lutego 2017 r., II SA/Łd 887/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt administracyjnych, właścicielka działki nr [...] zarzuciła, że działanie skarżącego spowodowało pochylenie płotu oddzielającego nieruchomości oznaczone jako działki nr [...] i nr [...]. Początkowo, szkoda w postaci pochylenia ww. ogrodzenia, wiązana była z wybudowaniem przez skarżącego stawu, a ostatecznie z istnieniem rowu (bruzdy) biegnącego na nieruchomości skarżącego, tj. na działce nr [...], wzdłuż granicy ww. działek, w bezpośredniej bliskości płotu. W zaskarżonej decyzji wskazano, że przedmiotowe postępowanie dotyczy naruszenia stosunków wodnych wskutek zmiany kierunku spływu wód opadowych i roztopowych z działki nr [...], wskutek dokonanego przez skarżącego w latach 2009/2010 oczyszczenia i pogłębienia rowu (bruzdy) biegnącego wzdłuż ogrodzenia działki nr [...], w wyniku czego, wskutek podmywania ogrodzenia, powstała szkoda w postaci przechylenia ww. płotu. Kolegium za kluczowe uznało ustalenie, czy na skutek działań skarżącego w latach 2009/2010, polegających na oczyszczeniu i pogłębieniu rowu (bruzdy), doszło do zmiany kierunku spływu wód opadowych i roztopowych na grunty sąsiednie tj. na działkę nr [...]. Kolegium zauważyło, że okoliczność tą potwierdził sam skarżący w trakcie czynności kontrolnych prowadzonych przez organ nadzoru budowlanego w dniu 12 sierpnia 2009 r. i 28 kwietnia 2010 r. Jednocześnie - w ocenie Kolegium - bez wpływu na wynik sprawy pozostaje kwestia tego, kiedy powstał na gruncie ww. rów (bruzda). Odnosząc się do istoty problemu w badanej sprawie należy wskazać, iż pole okoliczności faktycznych, istotnych dla załatwienia niniejszej sprawy, zostało w zaskarżonej decyzji zakreślone nazbyt wąsko, a przez to nie uwzględnia całokształtu okoliczności sprawy. Z ustaleń fatycznych dokonanych w dotychczasowym postępowaniu, które zostały potwierdzone w - wiążącym w niniejszej sprawie - wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 lutego 2017 r., II SA/Łd 887/16 wynika, iż rów/bruzda biegnący przy płocie oddzielającym działki nr [...] i [...], zbiera nadmiar wody z rowu poprzecznego znajdującego się na nieruchomości skarżącego i kieruje ją do rowu przydrożnego. Rów/bruzda zlokalizowany bezpośrednio przy płocie rozgraniczającym nieruchomości może mieć negatywny wpływ na stan płotu. Ponadto Sąd potwierdził, że dokonane na działce skarżącego naniesienia w postaci rowu i bruzdy były zmianą stosunków wodnych na gruncie, bowiem służyły ukierunkowaniu odpływu wody. Jednocześnie w motywach ww. wyroku Sąd wskazał, iż brak jest w sprawie ustaleń co do daty powstania zarówno rowu poprzecznego na działce skarżącego, dochodzącego do granicy z działką nr [...], jak i rowu/bruzdy wzdłuż płotu, czyli możliwości przypisania tych czynności skarżącemu. Sąd zauważył przy tym, że na jednej z map załączanych do akt uwidoczniony jest rów poprzeczny, który urywa się w połowie działki nr [...], podczas gdy bezspornie kończy się on na granicy z działką nr [...]. Ponadto Sąd akcentował, iż właściciel działki nr [...] kategorycznie twierdzi, że zarówno rów poprzeczny, jak i rów/bruzda wzdłuż granicy działek nr [...] i nr [...] istnieją "od zawsze", natomiast właścicielka działki nr [...] wiąże ich powstanie z budową stawu na nieruchomości skarżącego. Końcowo Sąd skonstatował, iż powyższe okoliczności w ogóle nie zostały dostrzeżone przez organy administracji i nie były przedmiotem oceny, a tym samym decyzja będąca wówczas przedmiotem kontroli została wydana z naruszeniem ogólnych zasad postępowania, wyrażonych w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., statuujących zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. Jednocześnie Sąd zauważył, iż "nie sposób wykluczyć, że również bezpośrednie sąsiedztwo rowu, czy też bruzdy po stronie nieruchomości skarżącej może mieć wpływ na stan płotu, a więc na szkody skarżącej". Wypada wyjaśnić, iż skarżącą w sprawie II SA/Łd 887/16 była A.R. – właścicielka działki nr [...]. Powyższe wyrażnie wskazuje, iż w motywach ww. wyroku z dnia 22 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził brak w sprawie ustaleń co do daty powstania rowów/bruzd, tak poprzecznego na działce skarżącego, dochodzącego do granicy z działką nr [...], jak i biegnącego wzdłuż płotu oddzielającego działki nr [...] i nr [...]. Brak takiego ustalenia Sąd uznał za uniemożliwiający przypisanie skarżącemu czynności prowadzących do wykonania tych rowów/bruzd. Nie ulega wątpliwości, iż oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu administracyjnego w danej sprawie, stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", związany jest zarówno organ, jak i sąd ponownie rozpoznający sprawę. Powyższe związanie oznacza zakaz formułowania nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem i konieczność podporządkowania się temuż poglądowi (vide: wyrok SN z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSNAPiUS 1999/1/2). W badanej sprawie organy z powyższego związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wywiązały się połowicznie. Organ I instancji przeprowadził co prawda w lutym 2024 r. dowód z zeznań czworga świadków celem ustalenia, od kiedy istniał rów/bruzda, ale zaniechał konfrontacji uzyskanych w ten sposób informacji z innymi okolicznościami sprawy, a w konsekwencji ich agregowania do rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy natomiast - o czym była już powyżej mowa - za pozbawioną wpływu na wynik sprawy uznał kwestię, kiedy na gruncie powstał ww. rów/bruzda pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Powyższe stanowi naruszenie art. 153 p.p.s.a., a w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż w sprawie nadal nie zostały ustalone elementarne fakty umożliwiające podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia na podstawie art. 29 ust. 3 p.w. Zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały bowiem wydane z naruszeniem ogólnych zasad postępowania, wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. statuujących zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. Z okoliczności sprawy wynika, iż nie udało się w toku dotychczasowego postępowania zobrazować na podstawie dostępnych dokumentów, w tym map archiwalnych, momentu powstania rowu/bruzdy w granicy nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...]. Stąd, stosownie do art. 75 § 1 k.p.a., organ I instancji przeprowadził dowód z zeznań czworga świadków na okoliczność powstania ww. rowu/bruzdy w granicy działek. Zeznania te mimo, że zostały zaprezentowane w motywach wydanych decyzji nie były przedmiotem oceny organów administracji, dlatego też Sąd nie będzie aktualnie zastępował organów i wyprzedzał oceny dowodów, która winna zostać przeprowadzona w toku postepowania administracyjnego. Wypada jedynie zauważyć, iż zeznania te – co do zasady – wpisują się w twierdzenia skarżącego co do czasu istnienia ww. rowu/bruzdy, poddając w wątpliwość dotychczasowe ustalenie organów, że ww. rów/bruzda powstał na nieruchomości skarżącego już po dacie postawienia płotu przez właściciela działki nr [...]. Wypada także zaakcentować, że gdyby wynikiem oceny dowodów, w tym także ww. zeznań świadków, było umiejscowienie na osi czasu faktu powstania owego rowu/bruzdy, wcześniej niż data budowy płotu w granicy ww. działek, to organy winny przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie o wpływ tak zlokalizowanego płotu na istniejący już ciek wodny, w szczególności w kontekście zmiany stanu wody na gruncie wywołanej umiejscowieniem płotu w miejscu, którym odprowadzana była woda do przydrożnego rowu, a także oddziaływania tak posadowionego płatu na grunty sąsiednie. Ponadto organy winy odpowiedzieć na pytanie, jak na tak zlokalizowany płot oddziałuje istniejący już ciek wodny (rów/bruzda), w kontekście powstania szkody w tym płocie, także jako skutki nieuchronnego kontaktu konstrukcji podziemnej płotu z płynącą wodą i przyśpieszonej degradacji tej konstrukcji wynikającej z niekorzystnych warunków jej eksploatacji. Konieczne będzie także precyzyjne ustalenie organów tyczące przebiegu owego rowu/bruzdy, w szczególności, czy przed postawieniem płotu ciek ten biegł w granicy ww. działek, co jest typowe dla stosunków wiejskich, czy też w określonym odchyleniu od granicy. Z dotychczasowych ustaleń, na które zwrócił także uwagę tutejszy Sąd w ww. wyroku z dnia 22 lutego 2017 r., wynika, iż "bezpośrednie sąsiedztwo rowu, czy też bruzdy" ujawniono także po stronie nieruchomości A.R.. Okoliczność ta może okazać się pomocna w odpowiedzi na pytanie o przebieg ww. rowu/bruzdy względem granicy działek. Konieczne będzie także ustalenie faktów związanych z utrzymywaniem przedmiotowego rowu/bruzdy przed wybudowaniem płotu, w szczególności ustalenie, czy w ogóle były podejmowane działania w celu utrzymania tego cieku w należytym stanie technicznym i kto takie działania podejmował. Kontekst wynikający z powyższych ustaleń winien dać organom perspektywę oceny działań skarżącego przy utrzymywaniu rowu/bruzdy po postawieniu płatu, w szczególności umożliwić wyprowadzenie wniosku co do charakteru działań skarżącego podejmowanych w latach 2009/2010, polegających na oczyszczeniu i pogłębieniu ww. cieku biegnącego już wówczas wzdłuż ogrodzenia działki nr [...]. Dotychczas prowadzone postępowanie administracyjne mimo tego, iż trwa już ponad dziesięć lat i doczekało się rozbudowanego postępowania wyjaśniającego, w szczególności w zakresie dowodów z opinii biegłych, jednak nie doprowadziło do oceny zgromadzonych już dowodów w sposób pozwalający ustalić pierwotną przyczynę zmieniany stanu wody na gruncie. Za przyczynę tę uznało bowiem działania skarżącego, podejmowane w latach 2009/2010 przy oczyszczaniu i pogłębieniu ww. rowu/bruzdy, jednocześnie pomijając i nie wykluczając jako owej przyczyny, wcześniejszego faktu wybudowania płotu - jak natomiast wskazują zgromadzone w postępowaniu dowody, które nie zostały oceniane przez organy – w miejscu położenia ww. rowu/bruzdy. Powyższe oznacza próbę rozstrzygnięcia sprawy z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., statuujących zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. Wszak obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego nałożony na organy administracji publicznej, stanowi gwarancję realizacji zasady prawdy obiektywnej (materialnej) statuowanej przepisem art. 7 k.p.a. Organ administracji publicznej jest zatem zobowiązany do podjęcia czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i do rozpatrzenia tegoż zgromadzonego materiału (art. 77 § 1 k.p.a.). Z tego też powodu organy są zobowiązane do podejmowania wszelkich kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Realizacja powyższych obowiązków wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a następnie organ winien dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), a swoje stanowisko powinien przekonująco uzasadnić (art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a.) (vide: wyrok NSA z dnia 28 września 2012 r., II GSK 1548/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Wymogu dokonania wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego nie spełnia zabieg polegający na wybiórczym odwołaniu się wyłącznie do jednej z ustalonych w sprawie okoliczności i pominięcie innych okoliczności, w tym także pozostających z nią w sprzeczności, bez dokonania oceny wzajemnych relacji pomiędzy przeprowadzonymi dowodami, oceny ich wiarygodności, czy skonfrontowania ich z zasadami doświadczenia życiowego i zasadami logiki. W badanej sprawie taki charakter ma zabieg dowodzenia okoliczności faktycznych wskazujących na działania powodujące zmianę stanu wody na gruncie oraz na istnienie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy tym działaniami a niewątpliwą, co należy podkreślić, szkodą w postaci pochylenia ww. płotu. Trafnie zatem skarżący wskazuje na naruszenie zaskarżoną decyzją art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez zaniechanie zebrania całego materiału dowodowego oraz niedokonanie wyczerpującej i wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego. Powyższe usprawiedliwia także zarzut naruszenia art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte, niestaranne i nieprzekonujące wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. W tym kontekście trafny jest także zarzut naruszenia zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a. Nie można natomiast doszukać się w okolicznościach badanej sprawy podstaw zasadności zarzutów naruszenia art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. Skarga nie wskazuje na konkretne sytuacje odpowiadające naruszeniom ww. przepisów i takich naruszeń nie dopatrzył się Sąd padając sprawę poza zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wobec niedostatecznego ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia sprawy przedwczesne jest odnoszenie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego. Tym bardziej, że wskazując na naruszenie art. 29 ust. 3 p.w. w związku z art. 545 ust. 4 p.w.2017 przez błędną wykładnię, skarżący nie odwołuje się do błędów organów w rozumieniu ww. przepisów, ale podaje wadliwe ustalenie okoliczności faktycznych polegające na przyjęciu, iż w sprawie doszło do zmian stanu wody na gruncie, które szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Wskazuje zatem na okoliczności sprawy, do których Sąd odniósł się już powyżej. Powyższe uwagi skutkują koniecznością uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę ponownie organy zobowiązane będą uwzględnić powyższą cenę i przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w sposób odpowiadający dyrektywom statuującym zasady gromadzenia i oceny materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym, wyrażonym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a nadto uwzględnić ocenę prawną okoliczności sprawy wyrażoną w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu (art. 153 p.p.s.a.). Po czym dokonają subsumpcji prawidłowo ustalonych faktów prawotwórczych do normy art. 29 ust. 3 p.w. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 § 1 p.p.s.a. Koszty te obejmują wpis od skargi. MR