II SA/Łd 297/23

Dnia 28 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 12 stycznia 2023 roku nr SKO.4161.69.22 w przedmiocie uchylenia postanowienia nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego Wójta Gminy [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi, zaksięgowaną w dniu 17 lutego 2023 roku, pod pozycją [...]. ał

Wójt Gminy G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 12 stycznia 2023 r. w przedmiocie uchylenia postanowienia nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jednocześnie w dniu 17 lutego 2023 r. skarżący uiścił kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jej odrzucenie. Jednocześnie organ wskazał, że w całości podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03 (publ. CBOSA), wskazujące na brak uprawnienia Gminy do zaskarżenia decyzji administracyjnej (postanowienia). W ww. uchwale, stanowiącej potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej, Sąd wskazał, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy Kpa przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 Kpa. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej (postanowienia), niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych (postanowień), ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259) - zwanej p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto zgodnie z § 2 art. 50 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Powyższe obliguje Sąd do zbadania w pierwszej kolejności, czy skarga pochodzi od uprawnionego podmiotu. Przedmiotową skargę wniósł Wójt Gminy G., który jest jednocześnie organem I instancji w postępowaniu administracyjnym, które stanowi przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej. Nie ulega wątpliwości, iż Wójt Gminy G. wydał, jako organ I instancji, postanowienie z dnia 23 listopada 2022 r. nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na "Budowie biogazowni rolniczej - instalacji zaliczanej do odnawialnych źródeł energii" na działce nr [...] obręb [...], gm. G.. Postanowienie to zostało uchylona zaskarżonym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 12 stycznia 2023 r. Z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że organ gminy, który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nie jest uprawniony do wniesienia skargi do Sądu administracyjnego w tej sprawie i to bez względu na przedmiot sprawy i jego rzeczywisty związek z interesem prawnym gminy (postanowienie NSA w Gdańsku z dnia 19 października 2000 r., II SA/Gd 2159/00, LEX nr 46440). Nadto w judykaturze wskazuje się, że gmina (powiat) nie może być stroną w postępowaniu administracyjnym (odwoławczym, nadzwyczajnym) w sprawie indywidualnej, w której w pierwszej instancji decyzję wydał wójt, burmistrz lub prezydent, ponieważ nie jest możliwe występowanie organu orzekającego w sprawie jednocześnie w roli strony tego postępowania. Prezydent miasta na prawach powiatu nie może w jednej sprawie występować w różnych rolach, mianowicie jako organ wykonawczy reprezentując interes prawny gminy oraz jednocześnie jako organ pełniący funkcję starosty w zakresie zadań powiatu (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2022 r., II OSK 1084/19, LEX nr 3331129 i wskazane tam orzecznictwo). Skarżący w tej sprawie, jako organ, który wydał postanowienie w pierwszej instancji nie jest zatem uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, albowiem przedmiot zaskarżonego postanowienia nie dotyczy jego interesu prawnego, a tylko taki interes stanowi podstawę do wywiedzenia przymiotu strony postępowania sądowoadministracyjnego, w myśl art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a. Mając na uwadze przesłankę innych przyczyn niedopuszczalności skargi należy wskazać, że stanowi ją wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot. W orzecznictwie wskazuje się, że zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Unormowanie zawarte w powyższym przepisie odsyła do tzw. nienazwanych przyczyn niedopuszczalności skargi. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie utrwalony jest pogląd, że wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia, jeżeli skarga pochodzi od podmiotu, który a limine nie może być skarżącym. Innymi słowy, chodzi tu o taki podmiot, co do którego nie zachodzi potrzeba zbadania, czy posiada on interes prawny we wniesieniu skargi, ponieważ i tak w świetle obowiązujących przepisów nie jest on legitymowany do jej wniesienia (por. postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 3181/19, wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1017/04). Z tej przyczyny odrzuceniu podlegają skargi wniesione przez organ, który rozpoznawał sprawę w postępowaniu administracyjnym w pierwszej instancji, ponieważ nie ma on legitymacji skargowej w rozumieniu art. 50 p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 21 września 2021 r., II OSK 1851/21, LEX nr 3310524). W ocenie zatem Sądu, przedmiotowa skarga wniesiona przez Wójta Gminy G. jest niedopuszczalna, ponieważ skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego i nie posiada legitymacji procesowej do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego. Z powyższych względów Sąd orzekł, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu Sąd orzekł, jak w punkcie drugim sentencji postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. a.bł.