Sygnatura
II SA/Łd 23/26
Wyrok WSA w Łodzi z 13 maja 2026 r., II SA/Łd 23/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Data orzeczenia
- 13 maja 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 13 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Olejniczak Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Protokolant Asystent sędziego Tomasz Stańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2026 roku sprawy ze skargi M. M. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 6 listopada 2025 roku nr 223/2025 w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych na loggii balkonowej oddala skargę. lp
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi decyzją z dnia 25 listopada 2025 r., nr 223/2025, znak: WOP.7721.187.2025.ATK.LZ - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 ze zm.), dalej jako: "k.p.a." - po rozpatrzeniu odwołania M. M., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach z dnia 17 lipca 2025 r., nr 118/2025 w części merytorycznej pkt 1 oraz w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków oraz utrzymał w mocy ww. decyzję w części merytorycznej pkt 2 i orzekł nowy termin wykonania obowiązku do dnia 28 lutego 2026 r. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 8 marca 2024 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach wpłynął wniosek [...] Spółdzielni Mieszkaniowej o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zamontowania krat balkonowych w mieszkaniu nr [...] usytuowanym na I piętrze w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, położonym w P. przy ul. [...] bez dopełnienia formalności wynikających z obowiązujących przepisów oraz nakazanie stronie zdemontowanie tych krat. Ponadto, pismem z dnia 18 marca 2024 r. do organu I instancji zwrócili się również S. i K. M., właściciele lokalu nr [...], z prośbą o interwencję w sprawie zdemontowania przedmiotowych krat z uwagi na fakt, iż sporne kraty umożliwiły złodziejom włamanie się do ich mieszkania. W dniu 9 kwietnia 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach przeprowadził kontrolę przedmiotowych krat w lokalu nr [...] stwierdzając, że M. M. jest właścicielem mieszkania, a także, że nie występował i nie uzyskał na piśmie zgody zarządcy budynku, tj. [...] Spółdzielni Mieszkaniowej na roboty budowlane montażu krat na logii balkonowej oraz roboty wykonał bez wymaganego prawem zgłoszenia. Kraty konstrukcyjnie są tak wykonane, że można po niej wejść na wyższą kondygnację budynku. Z oświadczenia M. M. wynika, iż przed dokonaniem instalacji krat na balkonie nie wystąpił na piśmie (jedynie ustnie powiadomił) zarządcę budynku o wydanie warunków na roboty budowlane związane z montażem tych krat na balkonie oraz nie dokonał stosownego zgłoszenia robót budowlanych na instalowanie krat na balkonie w ww. budynku mieszkalnym wielorodzinnym. W aktach sprawy znajduje się pismo wyjaśniające M. M. skierowane do organu I instancji, w którym przedstawił okoliczności zamontowania krat stwierdzając, iż po okresie 40 lat należy uznać, że ich montaż został usankcjonowany prawnie poprzez bezczynność władz spółdzielni, jak również poprzez niewnoszenie przez nią sprzeciwu. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach decyzją z dnia 20 maja 2024 r., nr 70/24 zobowiązał M. M. do rozbiórki samowolnie zamontowanych krat na logii balkonowej budynku. Po rozpatrzeniu odwołania M. M., Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 lipca 2024 r., nr 182/2024 uchylił w całości ww. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 9 września 2024 r., nr 122/2024 - na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2024.725 ze zm.), dalej jako: "P.b.", zobowiązał M. M. jako inwestora robót budowlanych do przedłożenia sporządzonej przez odpowiednio uprawnione osoby, ekspertyzy technicznej wraz z projektem zmian i przeróbek doprowadzających kraty na logii balkonowej ww. lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w P. do zgodności z przepisami, a w szczególności z § 300 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2022.1225), dalej jako: "rozporządzenie", w terminie do dnia 15 listopada 2024 r. Po rozpatrzeniu zażalenia M. M., Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 21 listopada 2024 r., nr 212/2024 uchylił w całości ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W dniu 14 listopada 2024 r. M. M. przedłożył w organie I instancji "Ekspertyzę techniczną wraz z projektem napraw stwierdzonych nieprawidłowości związanych z istniejącymi kratami stalowymi logii". W dniu 16 grudnia 2024 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach wpłynęło pismo [...] Spółdzielni Mieszkaniowej informujące o braku zgody na zaproponowane rozwiązania w ekspertyzie, a także o braku możliwości pozostawienia krat na balkonie. Spółdzielnia wskazała, iż byłoby to niezgodne z zapisami zawartymi w "Regulaminie porządku domowego i współżycia mieszkańców oraz zasad używania lokali w [...] Spółdzielni Mieszkaniowej", zatwierdzonym uchwałą nr 46/2022 Rady Nadzorczej z dnia 24 października 2022 r. Pismem z dnia 23 kwietnia 2025 r. organ I instancji wezwał M. M. do uzupełnienia ekspertyzy technicznej o projekt zmian i przeróbek doprowadzających kraty balkonowe do zgodności z § 300 ust. 1 rozporządzenia. W piśmie z dnia 6 maja 2025 r. inwestor nie wyraził zgody na uzupełnienie ekspertyzy. W tak ustalonym stanie faktyczno-prawnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach decyzją z dnia 17 lipca 2025 r. nakazał M. M., jako inwestorowi robót budowlanych i właścicielowi lokalu mieszkalnego nr [...], usytuowanego na parterze budynku mieszkalnego wielorodzinnego, położonego w P. przy ul. [...] wykonanie robót budowlanych na logii balkonowej polegających na: 1. wykonaniu "daszku" ażurowego o szerokości 35 cm z elementów stalowych, który należy zamontować na górnej części krat, zgodnie z rysunkiem o numerze K-l "Ekspertyzy technicznej wraz z projektem napraw stwierdzonych nieprawidłowości związanych z istniejącymi kratami stalowymi logii" sporządzonej przez mgr. inż. M. K., uprawnienia budowlane Nr [...] będącej załącznikiem do decyzji oraz 2. usunięciu środkowego rzędu otworów wraz z prętami poprzecznymi będącymi elementem istniejącej kraty stalowej (oznaczonej kolorem żółtym na rysunku o numerze K-l ww. ekspertyzy). Ustalono termin wykonania ww. obowiązków do dnia 31 października 2025 r. Po zakończeniu robót inwestor powinien bezzwłocznie poinformować organ I instancji. W odwołaniu od powyższej decyzji M. M. wskazał m.in., iż kraty powinny pozostać w takiej postaci jak są aktualnie, gdyż jest to stan zastany od 40 lat i powinien być usankcjonowany prawnie. Ponadto odwołujący czuje się dyskryminowany gdyż w bloku znajdują się też inne kraty, w stosunku do których organ I instancji nie prowadzi postępowania administracyjnego. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania, uchyliło w części decyzję organu I instancji, utrzymało tą decyzję w mocy w części i orzekło określając nowy termin wykonania obowiązku. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i cytując treść art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. wskazał, że przepis ten normuje poszczególne etapy postępowania naprawczego, którego zasadniczym celem jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym wykonane roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, w szczególności z przepisami Prawa budowlanego, w tym z przepisami techniczno-budowlanymi. Postępowanie to w pierwszej kolejności ma zatem na celu ustalenie, czy na skutek wykonania pewnych czynności lub robót budowlanych istnieje możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej. Niewykonanie przez adresata ostatecznej decyzji wydanej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. nałożonego w niej obowiązku, obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, nie pozostawiając mu w tym względzie żadnej swobody. Następnie organ skonstatował, że przedmiotem postępowania jest zabudowa kratami balkonu typu loggia. Na parterze budynku wielorodzinnego spółdzielczego w lokalu mieszkalnego nr [...], zlokalizowanego przy ul. [...] w P., zabudowano balkon (loggię) kratą metalową, która zgodnie z oświadczeniem właściciela – M. M. została zamontowana w 1984 r., a zatem w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Następnie organ wskazał, że pojęcia balkonu czy logii nie zostały zdefiniowane w Prawie budowlanym. Zarówno P.b., jak i rozporządzenie, czy też rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych nie zawierają definicji legalnej wskazanych pojęć. Analizując orzeczenia sądów administracyjnych oraz korzystając z definicji zawartych w słowniku języka polskiego, organ uznał, iż loggia jest to wgłębiony balkon, wnęka balkonowa otwarta na zewnątrz budynku, zaś balkon to płyta z balustradą umieszczoną na zewnątrz budynku, połączoną drzwiami z pomieszczeniami wewnętrznymi. Jak stanowi art. 3 pkt 9 P.b. urządzenie budowlane to urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place na śmietniki. Zgodnie zaś z § 14a ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz.U.1999.74.836 ze zm.), dalej jako: "rozporządzenie z 1999 r.", na budynku mieszkalnym wielorodzinnym mogą być instalowane urządzenia związane z użytkowaniem budynku lub mieszkania, jak: kraty, żaluzje, zabudowy balkonów i loggii. W świetle przepisów art. 3 pkt 9 P.b. i § 14a ust. 2 rozporządzenia z 1999 r., należy zakwalifikować zabudowę loggii poprzez zamontowanie kraty stalowej z prętów o wymiarach 152 cm x 445 cm, jako montaż urządzenia budowlanego w rozumieniu P.b. Przedmiotowa zabudowa loggii kratami stanowi zabudowę, o której mowa w § 14a ust. 2 rozporządzenia z 1999 r. Montaż kraty posiada cechy urządzeń budowlanych, o jakich mowa w art. 3 pkt 9 P.b., gdyż jest zarówno fizycznie, jak i funkcjonalnie związane z budynkiem. W ocenie organu wojewódzkiego, organ powiatowy prawidłowo zatem prowadził postępowanie na podstawie ustawy z 1994 r., ponieważ jeżeli przepis art. 103 ust. 2 P.b. będący przepisem intertemporalnym, odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy, wypełniających hipotezę art. 48 w odniesieniu do obiektów budowlanych, nie zaś robót budowlanych, to nie można stosować wykładni rozszerzającej i obejmować treścią tego przepisu innych sytuacji nie wskazanych w przepisach prawa. Oznacza to w konsekwencji, że norma art. 103 ust. 2 P.b. nie znajdzie zastosowania do wykonanych robót budowlanych tj. montażu kraty loggii balkonu a zastosowanie znajdą przepisy ustawy z 1994 r. Dalej organ wskazał, że wykonane roboty wypełniają znamiona normy art. 29 ust. 3 pkt 3b P.b. zgodnie, z którą nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na: instalowaniu krat na budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego. Krata została zainstalowana w okresie obowiązywania Prawa budowlanego z 1974 r., które zawierało wymóg uzyskania pozwolenia organu nadzoru budowlanego w formie decyzji administracyjnej. W decyzji takiej zostałaby określona konstrukcja kraty i sposób jej założenia, aby nie zagrażała bezpieczeństwu ludzi i mienia. Jak napisał organ, w sprawie mamy do czynienia z robotami budowlanymi, które zostały wykonane bez uzyskania stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę (aktualnie zgłoszenia) i w sposób niezgodny z przepisami prawa, tak więc organ powiatowy - zdaniem organu odwoławczego - prawidłowo prowadzi postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 P.b. Zasadnie organ I instancji uznał, iż w aktualnym stanie faktycznym i prawnym istnieje możliwość doprowadzenia do zgodności z prawem spornej zabudowy balkonu kratami w oparciu o art. 51 P.b. Doprowadzenie do zgodności z prawem zabudowy logii kratami oznacza, iż zabudowa musi spełniać warunki określone w § 300 ust. 1 rozporządzenia, tj. kraty zewnętrzne, zastosowane w otworach okiennych i balkonowych, powinny być wykonane w sposób zapobiegający możliwości wspinania się po nich do pomieszczeń położonych na wyższych kondygnacjach. W ocenie organu odwoławczego, nałożone przez organ I instancji zaskarżoną decyzją roboty budowlane doprowadzą przedmiotową zabudowę do stanu zgodnego z prawem tj. wypełnienia normy § 300 rozporządzenia, nie mniej jednak - zdaniem organu odwoławczego - przedstawione w punkcie 1 decyzji rozwiązanie, tj. wykonanie daszka ażurowego o szerokości 35 cm z elementów stalowych, który należy zamontować do górnej części krat, zgodnie z rys. nr K-l ww. ekspertyzy, jest obowiązkiem, które przekracza zakres art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., ponieważ dla prawidłowego zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. wystarczające jest ustalenie zakresu niezbędnych czynności lub robót budowlanych do wykonania celem doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, a więc prac koniecznych, aby stan ten osiągnąć. Usunięcie zatem środkowego rzędu pasa ozdobnego w postaci otworów (kółek) wraz z prętami poprzecznymi uniemożliwi ewentualne wspinanie się na wyższe kondygnacje. Pozostawienie kraty z elementów pionowych z pasem ozdobnym na dolnej i górnej części krat w wystarczającym stopniu chronić będzie interesy lokatorów wyższych kondygnacji. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż przepis § 300 ust. 1 rozporządzenia nie określa żadnych parametrów technicznych, jakie powinny spełniać kraty zewnętrzne na balkonach, a jedynie odwołuje się do pewnych wskazań o charakterze ocennym. To do organu nadzoru budowlanego należy zatem ocena, czy w świetle zebranego materiału dowodowego zainstalowane kraty zapobiegają możliwości wspinania się po nich, czy też wymagane jest wykonanie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Reasumując organ stwierdził, że po zdemontowaniu środkowego rzędu pasa ozdobnego w postaci otworów (kółek) wraz z prętami poprzecznymi spełniony zostanie wymóg § 300 ust. 1 rozporządzenia tj. kraty wykonane będą w sposób zapobiegający możliwości wspinania się po nich do pomieszczeń położonych na wyższych kondygnacjach. Ponadto organ zauważył, że kwestia możliwości wspięcia się po kratach balkonu na wyższe kondygnacje budynku w aktualnym stanie faktycznym pozostaje taka sama jak w sytuacji gdy balkon nie byłby zabudowany kratami. Nawet bowiem - zdaniem organu - brak krat na balkonie dla osoby sprawnej fizycznie nie będzie stanowił przeszkody w dostaniu się na wyższe kondygnacje budynku, gdyż umożliwia to aktualna konstrukcja budynku tj. na wysokości 108 cm jest balustrada przy balkonie wraz z "podchwytem", gdzie wejście na balustradę i następnie wsparcie stopy na obudowie balkonu a następnie podciągnięcie się na wysokość 152 cm, umożliwia dostanie się na balkon wyższego piętra. Z tych powodów organ skorzystał z kompetencji kasacyjno-reformatoryjnych (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, iż nie miały one wpływu na wydane rozstrzygniecie. Bezzasadność nałożenia ekspertyzy technicznej na odwołującego przez organ I instancji pozostaje bez znaczenia w sprawie. Odwołujący złożył zażalenie na postanowienie organu I instancji wydane w trybie art. 81c ust. 2 P.b. i nie czekając na rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego wykonał ekspertyzę a zgodnie z tym przepisem koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Ponadto, przedmiotem postępowania jest sprawa dotycząca zabudowy balkonu lokalu nr [...] przy ul. [...] w P., dlatego organ nie może wypowiedzieć się w kwestii innych tego typu samowoli budowlanych w bloku, gdyż nie są przedmiotem analizowanej sprawy. Mimo że kraty zostały zainstalowane 40 lat temu i powinny być usankcjonowane prawnie, Prawo budowlane nie zna pojęcia przedawnienia samowoli budowlanej. Zbadanie kwestii legalności obiektu budowlanego czy wykonania robót budowlanych jest możliwe w każdym czasie. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze M. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych napisał, że decyzja organu odwoławczego jest dla niego krzywdząca i niesprawiedliwa, została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. § 300 rozporządzenia, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także przepisów postępowania administracyjnego, na podstawie niepełnego postępowania dowodowego, m.in. nie przesłuchano wskazanego świadka. W ocenie skarżącego, w nie zaszła potrzeba korzystania z art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. ze względu na to, że budowę zrealizowano prawidłowo pod względem warunków techniczno-budowlanych 40 lat temu, jak i wymogów przepisów odrębnych oraz za akceptacją i zgodą ówczesnych władz Spółdzielni Mieszkaniowej. Okratowanie balkonu w lokalu mieszkalnym skarżącego zostało wykonane 40 lat temu i jest tak skonstruowane, że nie umożliwia wspinania się po nim do pomieszczeń położonych na wyższych kondygnacjach. W tym czasie, nie było takiego przypadku, a zgłoszenie sąsiadki z I piętra nie zostało poparte materiałem dowodowym, a jedynie przypuszczeniem i złośliwością. Od samego początku skarżący odczuwa niesprawiedliwość, nie godzi się z postanowieniami i decyzjami wydawanymi w sprawie. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte po dwukrotnej rozmowie sąsiada z I piętra ze skarżącym i ustnej jego prośbie o zdjęcie krat i niezweryfikowanym zgłoszeniu o rzekomym włamaniu. W aktach sprawy nie ma notatki policyjnej i dowodu włamania, podczas gdy okoliczności samego włamania - zdaniem skarżącego - są niejasne. Na parterach w blokach w P. jest bardzo wiele krat zamontowanych w tamtym czasie i w taki sam sposób. Organ nie wyjaśnił zatem dokładnie stanu faktycznego i nie oparł decyzji na całokształcie materiału dowodowego, tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Osoba pełniąca funkcje kierownika Administracji w 1984 r. wyraziła zgodę na montaż krat. W tym czasie którykolwiek pracownik administracji nie zgłaszał żadnych uwag do samego montażu, jak i konstrukcji kart. Przez 40 lat kraty pozostawały w niezmienionej formie i nie były przez ten czas kwestionowane, co świadczy o akceptacji przez zarządcę budynku i wyklucza samowolę budowlaną. Obecna decyzja o wycięciu środkowego rzędu kółek wraz z prętami poprzecznymi podważa zaufanie do organów państwa (art. 8 k.p.a.). W tamtym czasie wymagana była tylko ustna zgoda kierownika administracji i taką inwestor wówczas uzyskał, podobnie jak inni lokatorzy, którzy takie kraty zakładali na takich samych zasadach. Skarżący wyraził niezadowolenie, że przedmiotem postępowania przed organem nadzoru budowlanego są wyłącznie kraty na jego balkonie. Po przeprowadzonej kontroli zgodnie z ustaleniami skarżący wystąpił do Spółdzielni Mieszkaniowej z pisemną prośbą w dniu 8 maja 2024 r. o wydanie warunków doprowadzenia krat do zgodności z przepisami, które zostało zignorowane. Opisana sytuacja - zdaniem skarżącego - świadczy o arbitralnym i nierównym traktowaniu. Wobec właścicieli innych mieszkań, w których zamontowano kraty w taki sam sposób, organ nie podjął żadnych działań ani nie wydał nakazów. Fakt ten świadczy o akceptacji przez organ zarządzający budynkiem i wyklucza samowolę budowlaną. Takie wybiórcze stosowanie prawa narusza art. 32 Konstytucji RP (zasada równości wobec prawa). Przez ponad 40 lat kraty pozostawały w niezmienionej formie i nie były kwestionowane. Organ nie przesłuchał świadka posiadającego kraty zamontowane w tym samym czasie. Skarżący w toku postępowania zgłosił wniosek dowodowy o przesłuchanie świadka, obecnego podczas kontroli, który także na tej samej zasadzie zamontował kraty na loggii. Świadek ten nie został przesłuchany, co narusza art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., a wydanie decyzji bez przeprowadzenia tego dowodu jest pozbawione rzetelnych podstaw. W sprawie doszło także do naruszenia prawa własności chronionego przez art. 64 Konstytucji. Zdaniem autora skargi, kolejnym argumentem przemawiającym za pozostawieniem krat w formie istniejącej od 1984 r. jest ostatnie stwierdzenie organu odwoławczego zawarte w decyzji, że kraty w obecnym stanie nie zwiększają ryzyka wspinania się na wyższe kondygnacje, ponieważ sama konstrukcja budynku umożliwia taką czynność niezależnie od krat. Organ napisał bowiem, że "kwestia możliwości wspięcia się po kratach przedmiotowego balkonu na wyższe kondygnacje budynku w aktualnym stanie faktycznym pozostaje taka sama jak w sytuacji gdy balkon nie byłby zabudowany kratami. Wynika to z faktu, iż w ocenie tutejszego organu nawet brak krat na przedmiotowym balkonie dla osoby sprawnej fizycznie nie będzie stanowił przeszkody w dostaniu się na wyższe kondygnacje budynku, gdyż umożliwia to aktualna konstrukcja balkonu, tj. na wysokości 108 cm jest balustrada przy balkonie wraz z podchwytem, gdzie wejście na balustradę i następnie wsparcie stopy na obudowie balkonu, a następnie podciągnięcie się na wysokość 152 cm, umożliwia dostanie się na balkon I piętra.". Bezpodstawne - zdaniem skarżącego - postępowanie trwa już prawie dwa lata, a zdrowie skarżącego i jego żony jest szarpane. Małżonkowie chcą dalej żyć zgodnie, spokojnie i bezpiecznie, tym bardziej że skarżący jest osobą ze stopniem niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, po dwóch operacjach neurochirurgicznych głowy i każdy stres czy nerwy bardzo źle wpływają na jego stan zdrowia, a żona jest po przebytej bardzo ciężkiej chorobie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi uchylająca w części decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach zobowiązującą skarżącego do dokonania zmian w konstrukcji okratowania loggii lokalu mieszkalnego w celu doprowadzenia tegoż okratowania do stanu zgodnego z prawem. Z bezspornych ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym wynika, że przedmiotowa krata została zamontowana na loggii przynależnej do mieszkania nr [...], znajdującego się na parterze wielorodzinnego budynku przy ul. [...] w P. w 1984 r., a zatem w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U.38.229 ze zm.). Organy nadzoru budowlanego przyjęły, że rodzaj okratowania umożliwia wspinanie się po nim do pomieszczeń położonych na wyższych kondygnacjach. Ustaleń w powyższym zakresie nie kwestionuje skarżący argumentując, że na zamontowanie krat uzyskał ustną zgodę ówczesnego kierownika administracji oraz że po 40 latach samowolna budowlana została sanowana, a także że w innych lokalach również w tym samym bloku zamontowane są kraty, którymi nie interesuje się organ nadzoru budowlanego, a ponadto, że fakt włamania do mieszkania powyżej (znajdującego się na pierwszym piętrze) nie został udowodniony, stąd jest wątpliwy. W tym miejscu należy zasygnalizować, że żaden ze wskazanych argumentów nie wpływa na rozstrzygnięcie, do czego szczegółowo Sąd odniesienie się w końcowej części uzasadnienia. Powracając na grunt niniejszej sprawy należy dostrzec, że w orzecznictwie sądowym dotyczącym spornej w niniejszej sprawie problematyki utrwalił się pogląd, że założenie kraty na zewnątrz budynku w świetle art. 2 ust. 3 i art. 28 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz § 44 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U.1975.8.48 ze zm.) stanowi roboty budowlane, dla których wykonania konieczne jest uzyskanie pozwolenia budowlanego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 27 maja 1987 r., III ARN 6/87 opubl. OSN CP 1988 r. z.11, poz. 161, uchwała SN z dnia 13 września 1989 r., II AZP 11/89, niepubl., uchwała SN z dnia 26 września 1990 r., III AZP 3/90 opubl. w OSNCP 1991, z. 1, poz. 2, uchwała SN z dnia 26 marca 1993 r., III AZP 4/93, opubl. OSN 1993 r. z.12, poz. 212). Skarżący będący właścicielem przedmiotowego lokalu mieszkalnego nie uzyskał pozwolenia na wykonanie robót budowlanych związanych z montażem spornego okratowania loggii. Za takowe nie można bowiem uznać ustnego zgłoszenia, czy także ustnej akceptacji (braku sprzeciwu) ze strony ówczesnego kierownika administracji. Wspomniany kierownik administracji nie pełni funkcji organu administracji architektoniczno-budowlanego, a w sprawie wyłącznie takowy organ uprawniony byłby do przyjęcia zgłoszenia, czy wydania pozwolenia na budowę. Dodatkowo procedura przyjęcia zgłoszenia ma charakter na tyle sformalizowany, że wymaga formy pisemnej. W sytuacji, gdy sporne okratowanie loggii wykonane zostało przed dniem wejścia w życie Prawa budowlanego z 1994 r. (czyli przed dniem 1 stycznia 1995 r.) - zgodnie z treścią art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. - przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. Prawo budowlane z 1974 r. Jednakże - jak trafnie na to zwrócił uwagę organ odwoławczy - w analizowanym stanie faktycznym nie mamy do czynienia z obiektem budowlanym, lecz z robotami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego z 1994 r. Skoro przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., będący przepisem intertemporalnym, odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy, wypełniających hipotezę art. 48 w odniesieniu do obiektów budowlanych, nie zaś robót budowlanych, to nie można stosować wykładni rozszerzającej i obejmować treścią tego przepisu innych sytuacji nie wskazanych w przepisach prawa. W konsekwencji, norma art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. nie znajdzie zastosowania i w konsekwencji do wykonanych robót budowlanych zastosowanie znajdą przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. Zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. a) P.b. - odmiennie niż to miało miejsce pod rządem Prawa budowlanego z 1974 r. - wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu krat na budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego oraz obiektach wpisanych do rejestru zabytków, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Nie ulega wątpliwości, że wykonanie przedmiotowych robót budowlanych nie było przedmiotem zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej, co prowadzi do wniosku, że zostały one zrealizowane w sposób samowolny. Drugą kwestią jest to, że sporne okratowanie loggii powinno zostać wykonane w sposób odpowiadający warunkom technicznym, wyznaczającym standard w zakresie prowadzenia robót budowlanych. Zgodnie z treścią § 300 ust. 1 rozporządzenia, kraty zewnętrzne zastosowane w otworach okiennych i balkonowych, powinny być wykonane w sposób zapobiegający możliwości wspinania się po nich do pomieszczeń położonych na wyższych kondygnacjach. W ustalonym w sprawie stanie faktycznym, roboty budowlane poza tym, że zostały wykonane w sposób samowolny (bez uprzedniego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej), to dodatkowo z oczywistą niezgodnością tych robót z warunkami techniczno-budowlanymi wynikającymi z treści § 300 rozporządzenia. Z tego powodu organy administracji obu instancji uznały za zasadne umożliwienie skarżącemu legalizacji tak dokonanych robót w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 P.b., czemu organy obu instancji dały wyraz w swoich decyzjach. Należy podzielić pogląd organów obu instancji, że w sprawie to właśnie sposób wykonania przedmiotowego okratowania (w sposób, który oddziałuje na lokale sąsiadów na wyższych kondygnacjach), jest sprzeczny z § 300 rozporządzenia. Bez znaczenia prawnego jest tu argument skarżącego, że inni właściciele mieszkań również wykonali podobne roboty budowlane, zatem w stosunku do nich powinny znaleźć zastosowanie takie same rozwiązania prawne. Przedmiotem postępowania jest okratowanie loggii wykonane w lokalu mieszkalnym skarżącego, zatem poza wpływem na rozstrzygnięcia pozostaje ocena, czy właściciele innych lokali wykonali okratowanie swoich loggii i jak ono wygląda. Powiatowy organ nadzoru budowlanego powziąwszy wiedzę, że w innych lokalach jest wykonane okratowanie, którego sposób wykonania - w kontekście § 300 rozporządzenia - budzi wątpliwości, może zainicjować odpowiednie postępowanie sprawdzające z urzędu. Tymczasem w przedmiotowej sprawie, oględziny przeprowadzone przez organ I instancji ujawniły, że skarżący ma zamontowane na swoim balkonie trwałe metalowe kraty, których wzór umożliwia wspinanie się na wyższą kondygnację budynku. Z całą pewnością tego rodzaju inwestycja, chociaż stanowi dla inwestora ochronę przed włamaniem od zewnątrz do pokoju balkonowego, to z drugiej strony osłabia bezpieczeństwo innych mieszkańców bloku, zwłaszcza zajmujących mieszkanie na piętrze bezpośrednio nad mieszkaniem skarżącego. Właśnie skarga osoby tam zamieszkującej skłoniła organy nadzoru budowlanego do oceny z urzędu niniejszego stanu faktycznego. Fakt kradzieży w mieszkaniu znajdującym się bezpośrednio nad lokalem skarżącego dla wydanej w sprawie decyzji jest irrelewantny. To nie ta okoliczność jest przesłanką wydanej w niniejszej sprawie decyzji, lecz fakt wykonania robót budowlanych w sposób nielegalny oraz fakt ich dokonania z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych (§ 300 rozporządzenia), co zostało przez organy administracji obu instancji bezspornie wykazane na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zacytowana w treści skargi uwaga organu drugiej instancji (str. 8-9 zaskarżonej decyzji) sprowadzająca się do stwierdzenia, że gdyby krat nie było to też można wejść na wyższą kondygnację, nie wpływa na rozstrzygnięcie w sprawie, bowiem nie odnosi się do samego okratowania, ale do konstrukcji barierki loggii. Tymczasem przepis § 300 rozporządzenia odnosi się do okratowania balkonu, a nie wysokości czy konstrukcji barierki balkonu. Końcowo należy dostrzec, wbrew argumentacji skarżącego, że organy nadzoru budowlanego obu instancji uczyniły zadość przepisom proceduralnym, w szczególności wszystkim stronom został zapewniony czynny udział w postępowaniu, stosownie do art. 10 k.p.a., zaś przeprowadzone postępowanie wyjaśniające odpowiada przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Nadto dokonana ocena materiału zebranego w aktach nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów, odpowiadając zasadom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, co oznacza zgodność z dyspozycją art. 80 k.p.a., a uzasadnienie decyzji spełnia wymagania stawiane przez treść art. 107 § 3 k.p.a. Tym samym skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 ze zm.). es
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 14 stycznia 2026
- Symbol z opisem
- 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
- Hasła tematyczne
- Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Agata Sobieszek-Krzywicka Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/ Marcin Olejniczak /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 7 · Dz.U. 2025 poz. 418
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j.)
§ 300 ust. 1 · Dz.U. 2022 poz. 1225
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OZ 499/26 · 13 maja 2026
Postanowienie NSA z 13 maja 2026 r., II OZ 499/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II OZ 513/26 · 13 maja 2026
Postanowienie NSA z 13 maja 2026 r., II OZ 513/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Sygnatura: II OSK 2227/25 · 13 maja 2026
Wyrok NSA z 13 maja 2026 r., II OSK 2227/25 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny