II SA/Łd 226/23

Dnia 24 sierpnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2023 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A.W. i W.W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 marca 2023 roku, sygn. akt II SA/Łd 226/23, odrzucającego skargę wydanego w sprawie ze skargi A.W. i W.W. na pismo Starosty Łódzkiego [...] z dnia 10 stycznia 2023 roku znak: RGRiOŚ.6164.45.2022.MP w przedmiocie odmowy zmiany uproszczonego planu urządzenia lasu p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Postanowieniem z dnia 28 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 226/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę A. W. i W. W., reprezentowanych przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, złożoną na pismo Starosty Łódzkiego [...] z dnia 10 stycznia 2023 r. w przedmiocie odmowy zmiany uproszczonego planu urządzenia lasu. Odpis ww. postanowienia z dnia 28 marca 2023 r. został uznany za doręczony pełnomocnikowi skarżących w dniu 18 kwietnia 2023 r. W dniu 17 maja 2023 r. został uiszczony wpis od skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 226/23, ww. wpis został zwrócony wobec niewniesienia przez skarżących skargi kasacyjnej. Odpis ww. postanowienia z dnia 21 lipca 2023 r. został doręczony pełnomocnikowi skarżących w dniu 4 sierpnia 2023 r. Pismem z dnia 11 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżących wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 marca 2023 roku, sygn. akt II SA/Łd 226/23, odrzucającego skargę. Jednocześnie załączył skargę kasacyjną z dnia 17 maja 2023 r. W uzasadnieniu tego wniosku pełnomocnik skarżących podniósł, iż w dniu 17 maja 2023 r. za pomocą skrzynki nadawczej w systemie ePUAP sporządził, podpisał podpisem zaufanym i próbował wysłać skargę kasacyjną od powyższego postanowienia na skrzynkę podawczą ePUAP Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Pełnomocnik skarżących dodał, że wielokrotnie korzystał z tej formy doręczeń i napotykał też kłopoty z funkcjonowaniem systemu ePUAP, w każdym jednak przypadku po kilkukrotnym odświeżeniu strony internetowej udawało się w końcu z sukcesem wysłać lub odebrać pismo w tym systemie. Następnie pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że w dniu 17 maja 2023 r. w godzinach popołudniowych i wczesnym wieczorem także występowały kłopoty z działaniem systemu ePUAP. Jednocześnie pełnomocnik skarżących zwrócił uwagę, że o ile możliwe było przeglądanie skrzynki odbiorczej pełnomocnika, odbiór pism, podpisywanie dokumentów, to nie udawało się skutecznie wysłać skargi kasacyjnej do Sądu. Po wielokrotnych próbach, przy użyciu różnych przeglądarek internetowych (MS Edge, Firefox, Safari), pełnomocnikowi udało się ostatecznie nadać pismo wraz z załączoną skargą kasacyjną do sądu, a na ekranie komputera pojawił się standardowy komunikat o wysłaniu pisma. Ponieważ nigdy komunikat ten nie budził wątpliwości pełnomocnik nie udokumentował tego faktu. W dalszej kolejności pełnomocnik skarżących podniósł, że w dniu 4 sierpnia 2023 r. za pośrednictwem systemu ePUAP doręczono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w przedmiocie zwrotu wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Z uzasadnienia przedmiotowego postanowienia wynikało, że do Sądu nie wpłynęła skarga kasacyjna, a postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi stało się prawomocne. W odniesieniu do powyższego pełnomocnik skarżących dodał, że zweryfikował skrzynki: nadawczą, odbiorczą oraz na dokumenty robocze w portalu ePUAP by ustalić, że przesyłka zawierająca skargę kasacyjną ostatecznie nie została skutecznie wysłana do Sądu. Pismo, do którego skarga była załącznikiem, znajduje się bowiem w dokumentach roboczych. System przez cały ten okres nie wygenerował żadnej informacji o obecności przesyłki w skrzynce "robocze", ani o braku skutecznego doręczenia przesyłki do Sądu. Ustalenie powyższych okoliczności możliwe było wyłącznie po analizie historii w poszczególnych folderach portalu ePUAP. Ponieważ domyślnie system ten pokazuje jedynie korespondencję z ostatnich 30 dni, bez celowego rozszerzenia kryteriów wyszukiwania nie jest możliwe zweryfikowanie skuteczności wysyłki przesyłek. System też nie przewiduje komunikatów o nieskutecznym doręczeniu przesyłki, ani nie odkłada poczty niewysłanej np. w folderze "skrzynka nadawcza", ani - jak to ma miejsce w większości aplikacji i programów obsługujących pocztę elektroniczną - nie oznacza żadnym symbolem poczty niewysłanej czy odłożonej do folderu "robocze". Jak wskazał pełnomocnik skarżących, nie znał do tej pory tych cech (wad) systemu ePUAP. Zdaniem pełnomocnika skarżących, działając ze starannością odpowiednią do znanych mu sposób działania większości najpopularniejszych systemów obsługi poczty elektronicznej (MS Outlook, Gmail, iOS) nie mógł wcześniej zweryfikować, że skarga kasacyjna nie została skutecznie wysłana do Sądu. Dopiero informacja o braku skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej zmusiła go do przeprowadzenia "dochodzenia" i ustalenia powyższych okoliczności. W ocenie pełnomocnika skarżących, uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jego winy. Brak wniesienia skargi kasacyjnej w terminie spowodowane jest wyłącznie nieprawidłowym działaniem (awarią) systemu informatycznego ePUAP oraz brakiem systemowej informacji o tych błędach. Od wnoszącego skargę, w tym profesjonalnego pełnomocnika, należy oczekiwać staranności wysokiej, ale adekwatnej do ryzyka związanego z danym działaniem. Zdaniem pełnomocnika skarżących, nie powinno się natomiast przypisywać winy w przypadku realizacji ryzyka co prawda możliwego, ale nietypowego, któremu zapobiegają zwyczajowe środki bezpieczeństwa, np. komunikaty systemu informatycznego i w tym zaś przypadku pełnomocnik skarżących, ani inni użytkownicy systemu ePUAP nie są w stanie przewidzieć, że projektant systemu nie przewidział typowych dla tego typu narzędzi mechanizmów mitygujących ryzyko awarii systemu/aplikacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Natomiast stosownie do art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wskazać również należy, iż zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W przedmiotowej sprawie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został złożony wspomniany środek zaskarżenia. Spełniony zatem został warunek określony w art. 87 § 4 p.p.s.a. W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w przywołanych przepisach przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, które tutejszy Sąd w pełni podziela, podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 896/14 – Lex nr 1628828, 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15 – Lex nr 1643289, 9 września 2014 r. sygn. akt II GZ 499/14 – Lex nr 1530525, 24 października 2016 r. sygn. akt I FZ 267/16 – dostępne na stronie internetowej pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, okoliczności przedstawione przez pełnomocnika skarżących w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku, nie wskazują na brak winy w uchybieniu terminu, a tym samym nie uzasadniają uwzględnienia tego wniosku. W motywach wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżących wskazał na błąd systemu informatycznego ePUAP, przez który skarga kasacyjna z dnia 17 maja 2023 r. nie została wysłana, podczas gdy otrzymał on komunikat potwierdzający wysyłkę. Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, iż wnosząc pismo drogą elektroniczną istnieje możliwość sprawdzenia, czy zostało ono wprowadzone do systemu informatycznego. W przypadku wprowadzenia pisma do systemu, tworzone jest bowiem tzw. Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia (UPP), które jest dokumentem potwierdzającym wysyłkę dokumentu i przyjęcia dokumentu przez adresata, co wynika z ogólnodostępnych informacji znajdujących się na platformie ePUAP. Jeżeli zatem dana osoba wniosła podanie drogą elektroniczną do podmiotu publicznego, zgodnie z warunkami korzystania z platformy ePUAP, to wygenerowanie UPP pozwala jej przyjąć, że dokument ten wpłynął do tego podmiotu. Dokument UPP jest tworzony automatycznie, a strona ma możliwość zapoznania się z nim oraz wydruku. Gdyby pełnomocnik skorzystał z tej możliwości to wówczas wiedziałby, że do skutecznego przesłania korespondencji nie doszło. Brak dokonania sprawdzenia przez pełnomocnika skarżących, czy wystawiono UPP świadczy o niedochowaniu należytej staranności (zaniedbaniu). Tym bardziej, że jak wskazał sam pełnomocnik skarżących, już wcześniej zdarzały się sytuacje, gdy musiał ona powtarzać czynność wysyłki wielokrotnie. Pełnomocnik skarżących mając tego świadomość i znając zatem skutki prawne uchybienia terminowi powinien zachować szczególną ostrożność przy wysyłce korespondencji za pośrednictwem ePUAP i skontrolować skuteczność wprowadzenia pisma do systemu informatycznego, co jak wskazano wyżej możliwe było do sprawdzenia (zob. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 8 sierpnia 2022 r., III SA/Gl 348/22 – nie publikowane). Powołane przez pełnomocnika skarżących okoliczności w postaci awarii systemu teleinformatycznego, czy wadliwego przekonania o skuteczności wysłania skargi kasacyjnej, same w sobie nie mogły stanowić o niezawinionym uchybieniu terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 grudnia 2022 r., I FZ 222/22, LEX nr 3488677). Ponadto nie ulega wątpliwości, że pełnomocnik skarżących nie uprawdopodobnił twierdzenia jakoby nieprzesłanie do Sądu korespondencji elektronicznej wynikało z awarii platformy ePUAP. Nie złożył jakiegokolwiek dokumentu, który mógłby potwierdzić zgłoszenie operatorowi wspomnianej platformy problemu z wysyłką pism w dacie dokonywania tego rodzaju czynności (zob. postanowienie NSA z dnia 28 grudnia 2022 r., I FZ 222/22, LEX nr 3488677). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż uchybienie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, nastąpiło w konsekwencji niezachowania przez pełnomocnika skarżących należytej staranności. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.