Sygnatura
II SA/Łd 18/26
Wyrok WSA w Łodzi z 7 maja 2026 r., II SA/Łd 18/26 – ochrona przyrody
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Data orzeczenia
- 7 maja 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 7 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek–Krzywicka, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.), Sędzia WSA Michał Zbrojewski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2026 roku sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 7 listopada 2025 roku znak: SKO.4170.86.2025 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez dokonania zgłoszenia oddala skargę. a.bł.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z 7 listopada 2025 r., nr SKO.4170.86.2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, ze zm.) – w skrócie: "k.p.a." – oraz art. 88 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1478 ze zm.) – powoływanej jako: "u.o.p." – utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Brzeziny o wymierzeniu P. W. kary pieniężnej za usunięcie drzew bez dokonania zgłoszenia. W pierwszej kolejności Kolegium wyjaśniło, że ww. decyzją organu I instancji wymierzono P. W. administracyjną karę pieniężną w wysokości 265700,00 zł za usunięcie bez dokonania zgłoszenia łącznie 114 drzew, w tym 75 sztuk drzew gatunku brzoza brodawkowata oraz 39 sztuk drzew gatunku sosna zwyczajna, mierzonych na wysokości 130 cm z nieruchomości położonej w miejscowości R., obręb [...], gmina B., działki ewidencyjne nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (w momencie stwierdzenia zniszczenia drzew oznaczone jako działka nr [...]). Jednocześnie wskazano, że teren ten znajduje się w zasięgu Obszaru Chronionego [...]. Następnie organ II instancji wskazał, że w odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji pełnomocnik P. W. zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego, a to art. 88 ust. 1 pkt 6, ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 89 ust. 1 w zw. 84 ust. 1 oraz 85 ust. 1 i 2 u.o.p. poprzez ich błędne zastosowanie polegające na błędnej subsumpcji, podczas gdy usunięcie drzew z działki nr [...] miało charakter zgodny z przepisami, gdyż zostało dokonane w celu przywrócenia gruntów rolnych do użytkowania rolniczego. Prace porządkowe polegały na usunięciu samosiewów oraz drzew przeszkadzających w prowadzeniu działalności rolniczej i realizacji prac rolniczych na przedmiotowym terenie, co zgodnie z przepisami nie wymaga uzyskania zezwolenia organu. 2. naruszenie prawa materialnego, a to art 83f ust. 3 lit. b) u.o.p. poprzez jego błędne niezastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że strona była w powinności uzyskania zgody na wycinkę drzew, podczas gdy zgodnie z powołanym przepisem, stanem faktycznym oraz podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego strona działała zgodnie z zaskarżonym, a nie zastosowanym przepisem. W ocenie pełnomocnika strony powyższe doprowadziło do naruszenia prawa procesowego, a to art. 9 k.p.a. polegające na braku prawidłowego pouczenia strony o przysługującym prawie do złożenia prawidłowego wniosku, o czym strona wspomniała w piśmie z 8 maja 2025 r., podczas gdy zgodnie z zarzucanym przepisem organ ma obowiązek należytego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na sprawę, w tym o obowiązku uzyskania stosownego zezwolenia lub złożenia zamiaru usunięcia drzew lub złożenia go we właściwej formie. Wskazując na powyższe, pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Następnie organ odwoławczy powołał się na treść art. 83 ust. 1, art. 88 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 89 u.o.p. oraz na treść załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. z 2017 r. poz. 1330 ze zm.) i podkreślił, że wydanie rozstrzygnięcia w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za nielegalne usunięcie drzew musi być zawsze poprzedzone następującymi ustaleniami: czy zostały usunięte drzewa, jakie obwody pni miały usunięte drzewa, kto dokonał usunięcia oraz czy miał do tego podstawę w postaci stosownego zezwolenia właściwego organu. Kolegium wyjaśniło, że odpowiedzialność za usunięcie drzew bez zezwolenia została zobiektywizowana co oznacza, że za wyłączną i wystarczającą podstawę nałożenia kary uznaje się działanie bezprawne, sprzeczne z wymogiem uprzedniego uzyskania pozwolenia na usunięcie drzew. Wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu, a wycięciem drzew i krzewów, spowodowanego działaniem posiadacza danej nieruchomości spełnia te przesłanki. Usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia/zgłoszenia stanowi więc delikt administracyjny, w którym nie bada się stopnia zawinienia strony. Odpowiedzialność nie jest w tej sytuacji oparta na zasadzie winy, ale ma charakter czysto obiektywny. Przy uwzględnieniu powyższego przy nakładaniu kary bez znaczenia pozostaje fakt czy posiadacz nieruchomości dokonał wycięcia osobiście, czy też dokonał tego inny podmiot za jego zgodą, nieistotna z punktu widzenia tej postaci odpowiedzialności jest także świadomość czy też brak świadomości konieczności uzyskania stosownego zezwolenia/zgłoszenia. Dalej organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że 8 kwietnia 2025 r. organ I instancji zawiadomił P. W. (dalej strona) o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usuniecie drzew bez dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 83f ust. 4 u.o.p. z terenu działki nr [...] położonej w miejscowości R., obręb [...]. Pracownicy organu I instancji przy udziale M. P. (przedstawiciela P. W.) 6 maja 2025 r. przeprowadzili oględziny na nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym [...], obręb [...]. Działka nr [...] została podzielona na 57 działek, w trakcie których ustalono, że z ww. nieruchomości zostało usuniętych 114 drzew w tym 75 szt. z gatunku brzoza brodawkowata i 39 szt. z gatunku sosna zwyczajna z terenu działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (obręb [...]) powstałych po podziale działki ewidencyjnej nr [...] położonej w miejscowości R., obręb [...]. Dokonano również pomiarów pni na wysokości 130 cm. Ustalono, że usunięte drzewa stanowiące zwarty obszar ok 1,5 ha znajdowały się w zasięgu Obszaru Chronionego [...]. Z przeprowadzonych oględzin sporządzono protokół. P. W. pismem z 8 maja 2025 r. poinformował, że jego działania polegały wyłącznie na uporządkowaniu terenu oraz usunięciu drzew, które przeszkadzały w przywróceniu gruntu do produkcji rolnej. Strona podkreśliła, że jego celem było możliwe szybkie przywrócenie gruntu nieużytkowanego do użytku rolniczego i realizowanie upraw rolnych zgodnie z art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. Z załączonej do akt sprawy "Informacji o działce" z 31 stycznia 2025 r. wynika, że właścicielem działki o nr ewidencyjnym [...], obręb [...] o powierzchni łącznej 9,7042 ha na dzień wydruku był P. W.. Przedmiotowa działka dzieli się na następujące oznaczenia klaso-użytków: - grunty rolne zabudowane - Br-RV - powierzchnia 0,3112 ha; - lasy - LsV - powierzchnia 0,4274 ha; - grunty orne - RIVb - powierzchnia 0,1261 ha; - grunty orne - RV - powierzchnia 4,6582 ha; - grunty orne - RVI - powierzchnia 3,7731 ha; - sady - S-RV - powierzchnia 0,4082 ha. Organ I instancji załączył również wydruk mapy z 6 czerwca 2025 r., z której wynika, że działka nr [...] położona w obrębie [...] została podzielona na 57 działek z czego 36 działek powstałych po podziale nieruchomości nr ewidencyjny [...] (obręb R.) została już sprzedana, a dla działek ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] (obręb R.), złożono wnioski o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegających na budowie: pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dla działki ewidencyjnej nr [...] (obręb [...]) oraz sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dla działek nr [...] i [...] (obręb [...]). Organ I instancji ustalił również, że ww. drzewa zostały usunięte z terenu działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] (obręb [...]) powstałych po podziale działki ewidencyjnej nr [...] położonej w miejscowości R., obręb [...]. Część drzew we wschodniej części działki nr [...], obręb [...] (obecnie środkowa część działek ewidencyjnych nr [...] i [...] została zachowana. Ponadto działki o nr ewidencyjnych [...] i [...] obecnie są własnością w 1/2 P. W. i w 1/2 M. sp. z o. o. z siedzibą w W.. Przedmiotowa działka znajduje się na terenie Obszaru Chronionego [...]. Organ I instancji ustalił także, że właściciel ww. nieruchomości nie posiadał zezwolenia na usunięcie drzew oraz o takie zezwolenie nie występował natomiast zgłosił 15 stycznia 2025 r. zamiar usunięcia 1200 szt. drzew z działki nr [...] obręb [...]. Wójt Gminy Brzeziny decyzją z 12 lutego 2025 r., nr RIiRG.6131.12.2025.KJ, wniósł sprzeciw na zgłoszony przez P. W. zamiar usunięcia 1200 sztuk drzew głównie gatunków: brzoza brodawkowata i sosna zwyczajna z terenu działki nr [...] (obręb [...]), położonej w miejscowości R.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z 21 marca 2025 r., nr SKO.4170.25.2025, utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji z 12 lutego 2025 r. Decyzja Kolegium nie była przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi (strona nie złożyła skargi). Następnie organ I instancji pismem z 13 czerwca 2025 r., zawiadomił P. W. o zgromadzeniu materiału dowodowego ww. sprawie oraz uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na powyższe P. W. w piśmie z 25 czerwca 2025 r. ponownie poinformował organ I instancji, że jego działania polegały wyłącznie na uporządkowaniu terenu oraz usunięciu drzew, które przeszkadzały w przywróceniu gruntu do produkcji rolnej. Dodatkowo poinformował, że od 2011 r. starał się przekształcić teren rolny w górniczy, jednakże Wójt Gminy Brzeziny nie wydał decyzji zezwalającej na użytkowanie tego terenu jako terenu górniczego w związku z tym postanowił o przywróceniu go do pierwotnej funkcji. W tak ustalonym stanie faktycznym Wójt Gminy Brzeziny wydał opisaną na wstępie decyzją z 22 lipca 2025 r. nr RIiRG.6132.1.2025.KJ. Kolegium następnie wskazało, że właścicielem nieruchomości o nr ewidencyjny [...], [...], [...], [...], [...] (obręb [...]) powstałych po podziale działki ewidencyjnej nr [...] położonej w miejscowości R., obręb [...] jest P. W., a działki o nr ewidencyjnym [...] i [...] obręb [...] obecnie są własnością w 1/2 P. W. i w 1/2 M. sp. z o. o. z siedzibą w W.. Działki te są drogami wewnętrznymi na powstającym osiedlu. Ustalono, również, że usunięte drzewa stanowiące zwarty obszar ok 1,5 ha znajdowały się w zasięgu Obszaru Chronionego [...]. W związku z powyższym organ II instancji odwołał się do treści art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r., poz. 1112 ze zm.) w związku z § 3 ust. 1 pkt 88 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.) i wskazał, że wycięcie przedmiotowych drzew jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymagało uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zamierzenie dotyczy bowiem powierzchni powyżej 0,10 ha na obszarze chronionego krajobrazu. Kolegium wskazało dalej, że drzewa zostały usunięte przez P. W. co potwierdza w pismach z 8 maja 2025 r. i z 12 czerwca 2025 r. W związku z tym P. W. ponosi odpowiedzialność za usunięcie 114 szt. drzew rosnących na działce o nr ewidencyjny [...], [...], [...], [...], [...], [...], i [...], bez wymaganego zezwolenia co wynika wprost z art. 88 ustawy o ochronie przyrody. Organ odwoławczy dodał, że właściciel nieruchomości nie złożył wniosku o wydanie zezwolenia na usuniecie ww. drzew w trybie art. 83 ust. 1 u.o.p. Organ II instancji wyjaśnił jednocześnie, że odpowiedzialność za usunięcie drzew bez zezwolenia została zobiektywizowana co oznacza, że za wyłączną i wystarczającą podstawę nałożenia kary uznaje się działanie bezprawne, sprzeczne z wymogiem uprzedniego uzyskania pozwolenia na usunięcie drzew. Wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu, a wycięciem drzew i krzewów, spowodowanego działaniem posiadacza danej nieruchomości spełnia te przesłanki. Usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia stanowi więc delikt administracyjny, w którym nie bada się stopnia zawinienia strony. Odpowiedzialność nie jest w tej sytuacji oparta na zasadzie winy, ale ma charakter czysto obiektywny. Nieistotna z punktu widzenia tej postaci odpowiedzialności jest także świadomość czy też brak świadomości konieczności uzyskania stosownego zezwolenia. Mając powyższe na względzie Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 88 ust. 1 u.o.p. Z uwagi na to, że decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej za delikt administracyjny ma charakter decyzji związanej, organ pierwszej instancji po stwierdzeniu, że doszło do usunięcia drzew bez wymaganego zezwolenia zobowiązany był do wymierzenia sprawcy deliktu administracyjnego administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 u.o.p. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo zastosował art. 89 ust. 1 u.o.p. orzekając o wymierzeniu P. W. administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie 114 szt. drzew w tym 75 szt. z gatunku brzoza brodawkowata i 39 szt. z gatunku sosna zwyczajna z terenu działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], i [...] (obręb [...]) powstałych po podziale działki ewidencyjnej nr [...] położonej w miejscowości R., obręb [...] w wysokości 265 700,00 zł bez wymaganego zezwolenia. Wysokość administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa jest zaś determinowana przepisami obowiązującego prawa i nie jest zależna od uznania organu administracji. Opłatę ustalono na podstawie § 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. z 2017 r., poz. 1330) oraz ustawy o ochronie przyrody tj. jej art. 89 ust. 1 ww. ustawy. Kwota został ustalona prawidłowo. Szczegółowe wyliczenie kary zostało opisane w decyzji organu pierwszej instancji z uwzględnieniem gatunków drzew, obwodów pni mierzonych na wysokości 130 cm, stawek opłat wynikających z powołanego powyżej rozporządzenia oraz wysokości kary za poszczególne drzewa. Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji, że w niniejszej sprawie art 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. przepisów art. 83 ust. 1 nie stosuje się do: drzew lub krzewów usuwanych w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. Do przypadków określonych w art. 83f ust. 1 u.o.p., bez zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu czy zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa można usuwać zadrzewienia w przypadku przywracania gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego co wprost wynika z powołanego powyżej art. 83f ust. 1 pkt 3b ww. ustawy. Przepis ten ma na celu umożliwienie gospodarowania na gruntach rolnych, które były nieużytkowane i zarosły drzewami lub krzewami uniemożliwiając użytkowanie rolne. W ocenie organu II instancji materiał dowodowy potwierdza, że ww. drzewa nie zostały usunięte w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego, bowiem działka nr [...], obręb [...] została podzielona na podzielona na 57 działek z czego 36 działek powstałych po podziale nieruchomości nr ewidencyjny [...] (obręb [...]) została już sprzedana. Dla działki nr [...], obręb [...] w 19 marca 2025 r. złożono w Urzędzie Gminy Brzeziny wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych z kolei 21 marca 2025 r. złożono kolejny wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla działek nr [...] i [...], obręb [...] dla inwestycji polegającej na budowie sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Nieruchomości oznaczone jako działki ewidencyjne nr [...], [...], i [...], obręb [...] są przedmiotem postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Kolegium wskazało również, że część drzew we wschodniej części działki nr [...], obręb [...] (obecnie środkowa część działek ewidencyjnych nr [...] i [...]) została zachowana. Zdaniem organu odwoławczego powyższe działania przeczą twierdzeniu strony jakoby w przyszłości nieruchomość ta miała być użytkowana rolniczo. Odwołując się do orzecznictwa organ II instancji podkreślił, że wynikające z art. 83f ust. 1 lit. 3b u.o.p. uprawnienie do przeprowadzania wycinki drzew bez wymaganego zezwolenia, nie wynika wyłącznie z faktu dokonywania wycinki na gruntach rolnych, ale z uwagi na cel jakiemu ta wycinka ma służyć. Wskazane odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 83 ust. 1 u.o.p. ustawodawca powiązał bowiem z celem, któremu ma służyć wycinka drzew, a nie wyłącznie z uwagi na klasyfikację gruntu, na którym znajdują się drzewa podlegające wycince. Zatem to stwierdzenie bezpośredniego dążenia przez posiadacza lub właściciela nieruchomości do przywrócenia gruntów do użytkowania rolniczego, a nie sama potencjalna możliwość takiego użytkowania z uwagi na charakter danych gruntów, jest konieczne, by sięgnąć po wyjątek wyrażony w art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. W ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, wydana zaś w sprawie decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, co stanowi o podjętym rozstrzygnięciu. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył P. W., zarzucając naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie, polegające na wydaniu decyzji obarczonej istotną wadą formalną w postaci braku wymaganych podpisów osób uprawnionych do jej wydania, podczas gdy podpis stanowi element konieczny decyzji administracyjnej, warunkujący jej ważność oraz umożliwiający ustalenie, że organ rzeczywiście przyjął jej treść i że rozstrzygnięcie pochodzi od osoby umocowanej do działania w imieniu organu; 2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu rzeczywistego charakteru gruntu w dacie wycinki oraz oparciu rozstrzygnięcia na założeniu o rzekomym inwestycyjnym celu działań, podczas gdy organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do ustalenia czy wycinka stanowiła element przywracania gruntu do użytkowania rolniczego; Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. art. 83f ust. 3 lit. b) u.o.p., polegające na jego błędnym niezastosowaniu, podczas gdy organ bezpodstawnie przyjął istnienie obowiązku uzyskania zgody na usunięcie drzew, mimo że w świetle powołanego przepisu oraz ustalonego stanu faktycznego obowiązek ten nie powstał; 2. art. 88 ust. 1 pkt 6, ust. 2 i 3 w zw. z art. 89 ust. 1 oraz art. 84 ust. 1 i art. 85 ust. 1-2 u.o.p., polegające na ich błędnym zastosowaniu wskutek wadliwej subsumpcji, podczas gdy usunięcie drzew z działki nr [...] stanowiło działania związane z przywracaniem gruntów rolnych do użytkowania rolniczego i jako takie - zgodnie z ustawą - nie wymagało uzyskania zezwolenia organu; 3. art. 71 ust. 2, art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 roku - o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1112 ze zm. dalej jako: "o.o.ś") oraz § 3 ust. 1 pkt 88 lit. c) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku - w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm. dalej jako Rozporządzenie) poprzez błędne przyjęcie, że przywrócenie gruntu rolnego do faktycznego użytkowania rolniczego stanowi zmianę lasu lub wylesienie wymagające decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas gdy grunt w ewidencji by rolny, usuwane samosiewy i zakrzaczenia nie stanowiły zwartej roślinności leśnej, a zabieg miał charakter pielęgnacyjny i agrotechniczny zgodny z jego przeznaczeniem w ewidencji gruntów i budynków. Mając powyższe na uwadze pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że doręczone stronie pismo określone jako decyzja nie zawiera podpisu ani pieczęci, ani żadnego innego oznaczenia pozwalającego na identyfikację osoby, która miała tę decyzję wydać. Brak podpisu oznacza, że dokument nie spełnia wymogu określonego w art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a., stanowiącego element konieczny decyzji administracyjnej. Podpis jest nie tylko elementem formalnym - pełni funkcję gwarancyjną, umożliwia stwierdzenie, że treść decyzji została przez organ rzeczywiście podjęta i zaakceptowana, a osoba podpisująca ponosi za nią odpowiedzialność. Jego brak prowadzi do wątpliwości co do istnienia woli organu, co w świetle art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. stanowi wadę o charakterze rażącym i nieusuwalnym, skutkującą nieważnością. W orzecznictwie podkreśla się, że aby pismo mogło zostać zakwalifikowane jako decyzja administracyjna, musi zawierać co najmniej cztery elementy: oznaczenie organu, oznaczenie adresata, rozstrzygnięcie, podpis osoby upoważnionej. Elementy te stanowią minimum konstrukcyjne decyzji administracyjnej, gwarantujące, że mamy do czynienia z aktem władczym pochodzącym od organu i zdolnym do wywołania skutków prawnych. Brak któregokolwiek z nich - w szczególności podpisu - powoduje, że akt nie może zostać uznany za decyzję w rozumieniu k.p.a. W niniejszej sprawie doręczone pismo całkowicie pozbawione jest podpisu jakiejkolwiek osoby działającej w imieniu organu. Uniemożliwia to ustalenie, kto faktycznie podjął rozstrzygnięcie, czy w ogóle zostało ono wydane, a tym samym - czy akt istnieje w sensie prawnym. Tego rodzaju wada - dotycząca samego istnienia decyzji jako aktu organu - ma charakter kwalifikowany i nie może zostać usunięta w trybie sprostowania, uzupełnienia ani autokontroli. Skutkiem jest konieczność stwierdzenia nieważności z mocy prawa. Niezależnie od powyższego pełnomocnik skarżącego wskazał, że organ naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego wynikające z art. 7 oraz art. 77 k.p.a., ponieważ nie wyjaśnił rzeczywistego charakteru gruntu w dacie usunięcia drzew i nie ustalił, czy wykonywane czynności miały związek z przywracaniem gruntu rolnego do użytkowania rolniczego. Zamiast przeprowadzić postępowanie dowodowe, organ oparł rozstrzygnięcie na własnym, niepopartym żadnymi ustaleniami faktycznymi założeniu o "inwestycyjnym" celu działań. W sprawie nie występują jednak żadne przesłanki świadczące o prowadzeniu przygotowań inwestycyjnych, natomiast działka od początku figurowała w ewidencji jako grunt rolny, a usuwane drzewa miały charakter samosiewów i zakrzaczeń typowych dla gruntów czasowo nieużytkowanych. Organ zaniechał zatem ustalenia kluczowej okoliczności - że celem wycinki było doprowadzenie działki do stanu zgodnego z jej przeznaczeniem rolnym. W ocenie pełnomocnika skarżącego brak ustaleń w zakresie faktycznego charakteru działań doprowadził do dalszych naruszeń prawa materialnego. Organ pominął zastosowanie art. 83f ust. 3 lit. b) u.o.p., który wprost przewiduje możliwość usunięcia drzew bez zezwolenia, jeżeli czynność ta jest związana z przywracaniem gruntów rolnych do użytkowania rolniczego. Stan faktyczny sprawy spełniał tę przesłankę: działka pozostawała gruntem rolnym, a usuwana roślinność nie tworzyła zwartego drzewostanu o charakterze leśnym, lecz stanowiła spontaniczne odrosły, uniemożliwiające prowadzenie produkcji rolnej. W tej sytuacji obowiązek uzyskania zezwolenia nie powstał, a przyjęcie przez organ odmiennego poglądu opierało się wyłącznie na błędnym i nieudowodnionym założeniu o rzekomej funkcji inwestycyjnej. W konsekwencji organ wadliwie zastosował przepisy art. 88 ust. 1 pkt 6, ust. 2 i 3 w zw. z art. 89 ust. 1 oraz art. 84 ust. 1 i art. 85 ust. 1-2 u.o.p., nakładając na stronę obowiązek zapłaty kary pieniężnej w sytuacji, w której brak było po temu podstaw prawnych. Skoro wycinka mieściła się w wyłączeniu z art. 83f ust. 3 lit. b) u.o.p., to nie mogła być kwalifikowana jako usunięcie drzew bez zezwolenia, a tym samym przepisy dotyczące sankcji nie znajdowały zastosowania. Organ dokonał wadliwej subsumpcji, pomijając zarówno charakter roślinności, jak i przeznaczenie gruntu ujawnione w ewidencji. Błędna ocena organu doprowadziła również do nieprawidłowego zastosowania przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz § 3 ust. 1 pkt 88 lit. c) rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Organ niesłusznie uznał, że przywrócenie gruntu rolnego do faktycznego użytkowania stanowi zmianę lasu lub wylesienie, co wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Działka nie była jednak lasem ani terenem zalesionym, a usuwane samosiewy i zakrzaczenia nie stanowiły zwartej roślinności leśnej w rozumieniu przepisów środowiskowych. Dokonany zabieg był agrotechniczny i pielęgnacyjny, w pełni zgodny z przeznaczeniem gruntu rolniczego, i jako taki nie może zostać zakwalifikowany jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Przyjęcie odmiennej kwalifikacji stanowiło nieuzasadnione rozszerzenie zakresu obowiązków nakładanych na stronę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi. Jednocześnie organ II instancji wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została opatrzona pieczęcią organu, podpisana podpisem elektronicznym przez skład orzekający w przedmiotowej sprawie i doręczona stronie Publiczną Usługą Hybrydową (PUH) zgodnie z art. 39 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691). Przepisy zrównują mocą dowodową wydruków wykonanych przez operatora wyznaczonego i dokumentów, z których zostały wykonane co wynika wprost z art. art. 47 ust. 2 ustawy o doręczeniach elektronicznych zgodnie, z którym wykonane przez operatora wyznaczonego wydruki dokumentów, o których mowa w ust. 1, mają moc zrównaną z mocą dokumentów, z których zostały wykonane. W związku z powyższym wydruk wykonany z elektronicznego dokumentu urzędowego uzyskuje moc dowodową tego dokumentu. Takiemu wydrukowi przysługują domniemania autentyczności oraz wiarygodności. To znaczy, że pochodzi od podmiotu, który sporządził dokument elektroniczny, a treść jest zgodna z tym dokumentem i z rzeczywistym stanem rzeczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.), [dalej: "p.p.s.a."], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy p.p.s.a.). Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja o wymierzeniu P. W. kary pieniężnej za usunięcie drzew bez dokonania zgłoszenia. W pierwszej kolejności należy ocenić najdalej idące zarzuty, tj. rażącego naruszenia prawa przez wydanie decyzji nieopatrzonej wymaganymi podpisami i pieczęcią, co świadczy o nieważności zaskarżonej decyzji. W tym zakresie stwierdzić należy, że Kolegium wydało decyzję w postaci elektronicznej, stosownie do art. 14 § 1a w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. Natomiast wydana w ten sposób decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w trybie publicznej usługi hybrydowej, zgodnie z art. 39 § 1 k.p.a. w zw. z art. art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 3) w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 558). Stosownie do art. 46 ust. 1 ustawy o doręczeniach elektronicznych operator wyznaczony, świadcząc publiczną usługę hybrydową, przekształca dokument elektroniczny nadany przez podmiot publiczny z adresu do doręczeń elektronicznych w przesyłkę listową w celu doręczenia korespondencji do adresata. Przekształcenie odbywa się w sposób zautomatyzowany, zapewniający ochronę tajemnicy pocztowej na każdym etapie realizacji usługi. Z kolei art. 46 ust. 3 ww. ustawy stanowi, że do zawartości przesyłki listowej, o której mowa w ust. 1, operator wyznaczony dołącza wydruk dokumentu zawierającego wynik weryfikacji podpisu lub pieczęci elektronicznej albo potwierdzenie, że integralność oraz pochodzenie dokumentu elektronicznego od podmiotu publicznego zostały zapewnione z wykorzystaniem środka identyfikacji elektronicznej. Wreszcie art. 47 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy stanowi, że w ramach przekształcania, o którym mowa w art. 46 ust. 1, operator wyznaczony zapewnia zgodność treści wydrukowanego dokumentu elektronicznego oraz dokumentu zawierającego wynik weryfikacji podpisu lub pieczęci elektronicznej z treścią odpowiadających im dokumentów elektronicznych. Natomiast ust. 2 powołanego artykułu stanowi, że Wykonane przez operatora wyznaczonego wydruki dokumentów, o których mowa w ust. 1, mają moc zrównaną z mocą dokumentów, z których zostały wykonane. Z kolei z minimalnych wymagań technicznych dla wydruków dokumentów elektronicznych realizowanych w zakresie publicznej usługi hybrydowej określonych stosownie do art. 48 ustawy o doręczeniach elektronicznych wynika wprost, że: "Na podstawie przekazanych przez nadawcę danych i parametrów OW przygotowuje i drukuje dwustronnie stronę adresową zawierającą: m.in. wynik weryfikacji podpisu lub pieczęci elektronicznej albo potwierdzenie, że integralność oraz pochodzenie dokumentu elektronicznego od podmiotu publicznego zostały zapewnione z wykorzystaniem środka identyfikacji elektronicznej (art. 46 ust. 3 UDE)." Trudno jest w związku z tym ocenić, czy ww. zarzut nieważności został podyktowany faktem, że pełnomocnik nie otrzymał wszystkich wymaganych przepisami wydruków dokumentów, umożliwiających weryfikację podpisów złożonych pod decyzją, czy stanowiło to jedynie argument "zaczepny" wynikający z niewiedzy pełnomocnika o obowiązujących przepisach. W ocenie Sądu znajdujący się w aktach sprawy wydruk decyzji Kolegium jest prawidłowy. Wynika z niego, kto podpisał decyzję, a ponadto dołączono do niego wydruk potwierdzający ważność złożonych pod decyzją podpisów kwalifikowanych. W związku z tym powyższy zarzut należy uznać za bezzasadny. Jeżeli natomiast chodzi o zarzuty naruszenia prawa materialnego, to punktem wyjścia do dalszych rozważań jest ostateczna i prawomocna decyzja Wójta Gminy Brzeziny z 12 lutego 2025 r., nr RIiRG.6131.12.2025.KJ, w przedmiocie sprzeciwu na zgłoszony przez P. W. zamiar usunięcia 1200 sztuk drzew głównie gatunków: brzoza brodawkowata i sosna zwyczajna z terenu działki nr [...] (obręb [...]), położonej w miejscowości R.. Decyzja organu I instancji w przedmiocie sprzeciwu została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z 21 marca 2025 r., nr SKO.4170.25.2025, która nie została zaskarżona do sądu administracyjnego, ma więc status decyzji prawomocnej. W związku z tym zarówno organy administracji, jak i Sąd są tą decyzją związani. W tym miejscu w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z generalną zasadą wynikającą z art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości. Z kolei w myśl art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną m.in. za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia. Stosownie jednak do art. 88 ust. 10 u.o.p. przepisu o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej (ust. 1) nie stosuje się m.in. do drzew i krzewów, których mowa w art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p., a więc których usunięcie nastąpiło w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. Taka sytuacja co do zasady wyłącza możliwość wymierzenia ww. kary. Argumenty skarżącego sprowadzające się do tego, że drzewa zostały usunięte w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego, czyli właśnie stosownie do powołanego wyżej art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. pozostają gołosłowne i bez jakiegokolwiek znaczenia, bowiem skarżący sam zgłosił zamiar usunięcia drzew, o którym mowa w art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p., a więc wbrew późniejszym twierdzeniom zadeklarował zamiar usunięcia drzew, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a więc nie w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. Późniejsza zmiana stanowiska skarżącego co do celu, w jakim drzewa zostały usunięte, nie jest już dopuszczalna na etapie postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. W przeciwnym razie skarżący mógłby kontynuować wycinkę, cały czas powołując się na przywrócenie gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego, a decyzja w przedmiocie sprzeciwu nie miałby żadnego znaczenia. Dlatego ostateczna i prawomocna decyzja Wójta Gminy Brzeziny z 12 lutego 2025 r., nr RIiRG.6131.12.2025.KJ, w przedmiocie sprzeciwu jest wiążąca również w zakresie oceny, w jakim celu skarżący zgłosił zamiar usunięcia drzew. Skoro zatem organ uznał, że działka nr [...] (przed podziałem) położona jest w Obszarze Chronionego [...], to zgodnie z art. 83f ust. 14 lit. c w zw. z art. 6 pkt 5 u.o.p. miał podstawy do wniesienia sprzeciwu. Decyzja o wniesieniu sprzeciwu w niniejszej sprawie oznacza z kolei, że po pierwsze skarżący chcąc usunąć kolejne drzewa musi wystąpić o zezwolenie na ich usunięcie, stosownie do art. 83f ust. 16 w zw. z ust. 8 w zw. z art. 83 ust. 1 u.o.p. Po drugie oznacza to, że drzewa już usunięte zostały usunięte bez zezwolenia. Skoro bowiem skarżący zgłosił zamiar usunięcia 1200 drzew z działki nr [...], to powinien powstrzymać się od jakiegokolwiek działania przed upływem terminu do wydania przez organ decyzji w przedmiocie sprzeciwu. Przypomnieć bowiem należy, że to skarżący zgłaszając zamiar usunięcia drzew określił jednocześnie jaki charakter ma to usunięcie. Wynika to jednoznacznie z art. 83f ust. 4 w zw. z ust. 1 pkt 3a) u.o.p. Zgłoszenie odpowiadało również przepisowi art. 83f ust. 5 u.o.p. Także formularz zgłoszenia zawierał informację, że dotyczy to sytuacji, o której mowa w art. 83f ust. 1 pkt 3a) u.o.p., a ponadto informację o sankcji w postaci kary pieniężnej za usunięcie drzew przed dokonaniem oględzin. Niestety skarżący usunął drzewa jeszcze przed oględzinami, co obligowało organ do wydania decyzji w przedmiocie nałożenia kary za usunięte drzewa bez stosownego zezwolenia. Wynika to m.in. z następujących przepisów art. 83f ust. 4, ust. 5, ust. 8 i ust. 13 u.o.p. wskazujących na zamiar usunięcia drzewa, a nie poinformowanie o fakcie usunięcia drzewa. Odnosząc się do wysokość administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew w niniejszej sprawie, to opłatę tę na podstawie § 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. poz. 1330) oraz 89 ust. 1 u.o.p. Sąd podziela stanowisko organów, że wysokość tej kwoty została ustalona prawidłowo przez organ I instancji, który to organ przedstawił szczegółowe wyliczenia kary z uwzględnieniem gatunków drzew, obwodów pni mierzonych na wysokości 130 cm, stawek opłat wynikających z powołanego powyżej rozporządzenia oraz wysokości kary za poszczególne drzewa. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. ds
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 13 stycznia 2026
- Symbol z opisem
- 6136 Ochrona przyrody
- Hasła tematyczne
- Kara administracyjna
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący/ Michał Zbrojewski Piotr Mikołajczyk /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Art. 14 § 1a, art. 39 § 1, art. 104 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz. 572
- Art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2026 poz. 143
- Art. 2 pkt 7, art. 46 ust. 1 i 3, art. 47 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
Dz.U. 2026 poz. 3
- Art. 6 pkt 5, art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 83f ust. 1 pkt 3a i 3b, ust. 4 i 5, ust. 8, ust. 14 lit. c, ust. 16, art. 88 ust. 1 pkt 1 i ust. 10, art. 89 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j.)
Dz.U. 2024 poz. 1478
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Rz 1307/25 · 7 maja 2026
Wyrok WSA w Rzeszowie z 7 maja 2026 r., II SA/Rz 1307/25 – ochrona przyrody
Sygnatura: II SA/Wr 855/25 · 7 maja 2026
Wyrok WSA we Wrocławiu z 7 maja 2026 r., II SA/Wr 855/25 – ochrona przyrody
Sygnatura: II SA/Lu 104/26 · 5 maja 2026
Wyrok WSA w Lublinie z 5 maja 2026 r., II SA/Lu 104/26 – ochrona przyrody
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny