Sygnatura
II SA/Łd 179/26
Wyrok WSA w Łodzi z 29 kwietnia 2026 r., II SA/Łd 179/26 – pozwolenie na budowę
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Data orzeczenia
- 29 kwietnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.), Sędzia WSA Marcin Olejniczak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi E. Z. i D. Z. na postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia 16 stycznia 2026 r. nr 5/2026 znak: GPB-III.7722.34.2025 RK/AD w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją udzielającą pozwolenia na budowę oddala skargę. a.bł.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 stycznia 2026 r. nr 5/2026 Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", utrzymał w mocy postanowienie Starosty Łódzkiego Wschodniego z dnia 11 września 2025 r. nr 259/2025 odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty Łódzkiego Wschodniego z dnia 7 czerwca 2023 r. nr 184/2023 udzielającą P. S. pozwolenia na budowę dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami zewnętrznymi na działce nr ewid. [...] w G., obręb [...], gm. R. Z akt sprawy wynika, że Starosta Łódzki Wschodni decyzją z dnia 7 czerwca 2023 r. nr 184/2023 udzielił P. S. pozwolenia na budowę dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami zewnętrznymi na działce nr ewid. [...] w G., obręb [...], gm. R. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 9 sierpnia 2023 r. Pismem z dnia 31 marca 2025 r. E. Z. i D. Z., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a., wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Łódzkiego Wschodniego z dnia 7 czerwca 2023 r. nr 184/2023. Organ I instancji w przedmiotowej sprawie każdą z przesłanek art. 145 § 1 k.p.a., tj. pkt 4 i pkt 5 analizował oddzielnie, wydając dwa odrębne postanowienia. Przedmiotowa sprawa była już przedmiotem postępowania, w wyniku którego Wojewoda Łódzki postanowieniem Nr 45/2025 z dnia 27 czerwca 2025 r., uchylił postanowienie Starosty Łódzkiego Wschodniego Nr 119/2025 z dnia 8 maja 2025 r., o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty Łódzkiego Wschodniego z dnia 7 czerwca 2023 r. nr 184/2023 oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ II instancji wskazał na naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. (pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji) w związku z art. 7 i 8 k.p.a. W wyniku ponownie prowadzonego postępowania Starosta Łódzki Wschodni wyłączył pracowników biorących udział w wydaniu decyzji Starosty Łódzkiego Wschodniego z dnia 7 czerwca 2023 r. nr 184/2023, a pismem z dnia 23 lipca 2025 r., działając na podstawie art. 50 § 1 k.p.a., wezwał wnioskujących do wskazania terminu, w którym dowiedzieli się o wydaniu powyższej decyzji, jak i do przedłożenia oryginału lub urzędowo poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii aktualnego dokumentu potwierdzającego posiadanie tytułu prawnego do wskazanej, spornej nieruchomości. W dniu 7 sierpnia 2025 r. do organu I instancji wpłynęła odpowiedź na ww. wezwanie, w której wnioskodawcy wskazali, że w dniu 11 października 2023 r. wystąpili do Starosty Łódzkiego Wschodniego z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pozwolenia na budowę Nr [...] z dnia [...] r. w miejscowości G., na dz. nr ewid. [...], gm. R., gdyż zauważyli na dz. [...] przy drodze publicznej [...] Tablicę Informacyjną dotyczącą wydanego pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] r. dla wykonawcy/inwestora P. S. W dniu 23 października 2023 r. pismem [...] odebrali osobiście kopię decyzji nr 184/2023 z dnia 7 czerwca 2023 r. z klauzulą, że decyzja jest ostateczna i podlega wykonaniu od dnia 9 sierpnia 2023 r. Z treści decyzji nie wynika, w którym miejscu zostanie posadowiony dom na dz. [...] (niezawiniony brak wiedzy). Ponadto, jak poinformowali wnioskodawcy, decyzję Starosty Łódzkiego Wschodniego z dnia 7 czerwca 2023 r. nr 184/2023 przekazali do Sądu Rejonowego w Pabianicach I Wydział Cywilny, z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie o zasiedzenie części działki nr ewid. [...], tj. działki letniskowej z bezpośrednim dostępem do drogi publicznej [...], z wniosku skarżących z dnia 12 maja 2022 r. przeciwko P. S., sygn. akt [...], (od dnia 18 lipca 2022 r. wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej P. S. KW nr [...]). Jednocześnie, w treści ww. pisma, stanowiącego odpowiedź na ww. wezwanie organu I instancji skarżący wskazali, że nie złożyli wniosku o wznowienie postępowania w wymaganym terminie z powodu niezawinionego braku wiedzy, ale składali wnioski w innych trybach, np. wniosek z dnia 12 lutego 2024 r. o wstrzymanie budowy do czasu rozstrzygnięcia sprawy w Sądzie o zasiedzenie działki letniskowej z drogą dojazdową w G. - wtedy zauważyli fundamenty na drodze dojazdowej. Wnioskodawcy w ww. piśmie wskazali również, że nie posiadają tytułu prawnego do trzymetrowego pasa ziemi, tj. drogi dojazdowej od drogi publicznej [...] do działki letniskowej, wzdłuż granicy dz. [...] od strony zachodniej, ale są samoistnymi posiadaczami. Starosta Łódzki Wschodni postanowieniem Nr 258/2025 z dnia 11 września 2025 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty Łódzkiego Wschodniego z dnia 7 czerwca 2023 r. nr 184/2023, w oparciu o przesłankę zawartą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednocześnie postanowieniem Nr 259/2025 z dnia 11 września 2025 r., znak: AiB.6740.879.2025, odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej powyższą ostateczną decyzją, w oparciu o przesłankę zawartą w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zażalenie na powyższe postanowienie organu I instancji z dnia 11 września 2025 r. nr 259/2025 do Wojewody Łódzkiego wnieśli E. Z. i D. Z., wskazując, że są podmiotem uprawnionym do skorzystania z przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i dowody istniejące już w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, nieznane Wydziałowi Architektury i Budownictwa, który wydał decyzję. Zdaniem wnioskujących, organ nie miał wiedzy, nie znał wpisu - ostrzeżenia w księdze wieczystej P. S. z dnia [...] r. nr [...], że toczy się w Sądzie Rejonowym w Pabianicach przeciwko niemu z wniosku skarżących sprawa o zasiedzenie części działki [...], w tym drogi dojazdowej, sygn. akt [...]. Organ nie znał wydanego przez Sąd postanowienia z dnia 27 maja 2022 r. o zabezpieczeniu - ochronie prawnej roszczenia, tj.: działki letniskowej z dostępem do drogi publicznej. Oba w/w dokumenty zostały wydane przez Sąd ponad 1 rok wcześniej przed wydaną przez organ decyzją na budowę nr 184/2023 z dnia 7 czerwca 2023 r. Organ nie wszczął z urzędu postępowania wyjaśniającego z udziałem skarżących. Pominięcie ich w postępowaniu o wydanie decyzji na budowę skutkowało tym, że nie mieli wglądu w akta sprawy np. w projekt architektoniczno - budowlany, z którego dowiedzieliby się, w którym miejscu ma być posadowiony budynek mieszkalny. Ta informacja była dla nich kluczowa, najważniejsza z uwagi na drogę dojazdową (dostęp do drogi publicznej nr ew. [...]). Miało to wpływ na wynik postępowania, tj. wydaną decyzję nr 184/2023 z dnia 7 czerwca 2023 r. W ocenie wnioskujących, brak znajomości przez organ tych nowych okoliczności faktycznych, dowodów istotnych dla sprawy, rzutował na wydaną decyzję. Ponadto wnioskujący nadmienili, że w treści wniosku o wznowienie postępowania zostało przytoczone jedynie postanowienie z dnia 27 maja 2022 r. Sądu Rejonowego w Pabianicach o zabezpieczeniu roszczenia (wniosku do Sądu) - nie postanowienie o zabezpieczeniu z dnia 13 listopada 2023 r., które zostało wydane przez Sąd w Pabianicach półtora roku później (po wydaniu pozwolenia na budowę nr 184/2023 r. z dnia 7 czerwca 2023 r.). Zdaniem wnioskujących, we wniosku o wznowienie przedstawili okoliczności faktyczne i ważny, w ich ocenie, interes faktyczny, z powodu których powinni być dopuszczeni do udziału w w/w postępowaniu administracyjnym. W dniu 12 listopada 2025 r. wpłynęło pismo skarżących, w którym wskazali, że ww. zażalenie nie zostało przekazane przez organ I instancji w terminie, o którym stanowi art. 133 k.p.a. Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 16 stycznia 2026 r. nr 5/2026 Wojewoda Łódzki, po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wyjaśnił, że wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Łódzkiego Wschodniego z dnia 7 czerwca 2023 r. nr 184/2023 został złożony w oparciu o przesłankę określoną zarówno w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jak i w art 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przedmiotowe postępowanie dotyczy postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zażalenie na postanowienie Starosty Łódzkiego Wschodniego Nr 258/2025 z dnia 11 września 2025 r. objęte zostało przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia. Wojewoda Łódzki podkreślił, że E. Z. i D. Z. nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 7 czerwca 2023 r. nr 184/2023. Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie stanowi samodzielnej podstawy do badania interesu prawnego skarżącego, a w postępowaniu wznowieniowym organ nie dokonuje ponownej weryfikacji kręgu stron postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W dacie wydania decyzji z dnia 7 czerwca 2023 r. nr 184/2023 skarżący nie legitymowali się prawem własności ani innym skutecznym tytułem prawnym do nieruchomości, z którego mogliby wywodzić interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Nadto Wojewoda Łódzki wskazał, że wszczęcie, a nawet prowadzenie postępowania sądowego w przedmiocie zasiedzenia nieruchomości nie przesądza o istnieniu po stronie wnioskodawców interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, ani nie stanowi podstawy do uzyskania przez nich przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Sam fakt zainicjowania postępowania cywilnego oznacza jedynie, że dana osoba dochodzi określonego prawa przed sądem powszechnym, nie oznacza natomiast, że prawo to już jej przysługuje. Organ II instancji zauważył przy tym, że dopiero prawomocne postanowienie sądu powszechnego stwierdzające zasiedzenie stanowi wiążącą podstawę do uznania określonego podmiotu za właściciela nieruchomości. W konsekwencji, zdaniem organu II instancji, samo powoływanie się przez skarżących na toczące się postępowanie o zasiedzenie, nie może prowadzić do przyjęcia, że ich sytuacja prawna została już ukształtowana w sposób pozwalający na uznanie ich za stronę postępowania administracyjnego. Do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego o zasiedzenie, ich sytuacja ma charakter wyłącznie potencjalny i warunkowy, co wyklucza możliwość wywodzenia z niej interesu prawnego chronionego w postępowaniu administracyjnym. Wojewoda Łódzki wskazał również, że organ administracji publicznej nie jest uprawniony do samodzielnej oceny zasadności roszczeń o zasiedzenie, ani do badania spełnienia przesłanek posiadania samoistnego, czy upływu terminów określonych w przepisach prawa cywilnego. Kwestie te należą do wyłącznej właściwości sądów powszechnych i nie mogą być prejudycjalnie rozstrzygane w toku postępowania administracyjnego. Sam fakt powoływania się na wieloletnie faktyczne władanie gruntem, ponoszenie nakładów, czy prowadzenie postępowania o zasiedzenie nie tworzy interesu prawnego, lecz co najwyżej stanowi interes faktyczny, który nie podlega ochronie w postępowaniu administracyjnym. W tym stanie rzeczy, Wojewoda Łódzki stwierdził, że opieranie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego wyłącznie na fakcie toczącego się postępowania sądowego o zasiedzenie należy uznać za nieuprawnione, albowiem okoliczność ta nie stanowi nowej istotnej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., lecz jedynie potwierdza istnienie sporu cywilnoprawnego, który nie wywiera bezpośredniego wpływu na ocenę legalności decyzji administracyjnej wydanej wobec podmiotów legitymujących się tytułem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej. Zdaniem organu II instancji, brak jest podstaw do merytorycznego badania przesłanek wznowienia postępowania, albowiem wniosek został złożony przez podmiot nieuprawniony, co skutkowało koniecznością odmowy wznowienia postępowania i tym samym Starosta Łódzki Wschodni zasadnie odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, w trybie art. 149 § 3 k.p.a., w sprawie własnej decyzji z dnia 7 czerwca 2023 r. nr 184/2023. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli E. Z. i D. Z., zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. interesu prawnego - prawa do posiadania nieruchomości jak właściciele, który wynika z statusu posiadaczy samoistnych i ma istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania, tj.: a) art. 28 k.p.a. poprzez odmowę uznania za stronę postępowania, mimo istnienia po stronie skarżących interesu prawnego opartego na przepisach prawa materialnego, co miało realny, istotny wpływ na wynik sprawy, b) art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 61 § 4 k.p.a., poprzez niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym co miało realny, istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy; c) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego uniemożliwiającego realizację zasady prawdy obiektywnej, co miało realny, istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wznowienie postępowania oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili okoliczności związane z użytkowaniem części działki nr [...] w miejscowości G. i podkreślili, że przez lata spędzali czas wolny na działce letniskowej, korzystając z drogi dojazdowej, tj. bezpośredniego dostępu do drogi publicznej nr ewid. [...]. Zdaniem skarżących, zaskarżone postanowienie narusza ich prawo do posiadania nieruchomości jak właściciel, mimo, że nie są formalnie właścicielami działki letniskowej z drogą dojazdową. Skarżący wyjaśnili, że nie posiadają tytułu prawnego do drogi dojazdowej, ale, w ich ocenie, są posiadaczami samoistnymi. Jednocześnie skarżący wskazali, że Z. S. nie dopełniła formalności związanych ze sprzedażą im części działki nr ew. [...] w G. (brak spełnienia wymagań co do formy dla sprzedaży nieruchomości), a w miesiącu wrześniu 2002 r. w tajemnicy przed nimi przekazała aktem darowizny całą działkę nr ew. [...] synowi P. S., łącznie z częścią im sprzedaną. Skarżący zarzucili naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stron postępowania, tj. pozbawienie ich przymiotu strony, pominięcie w postępowaniu (brak wezwania), które skutkowało tym, że nie mogli wziąć czynnego udziału w postępowaniu bez własnej winy. Zdaniem skarżących, posiadają interes prawny w sprawie, gdyż naruszony został ich stan faktycznego posiadania, władania działką letniskową z drogą dojazdową, zgodnie z art. 336 k.c. W ocenie skarżących, powinni zostać uznani przez organ za stronę postępowania, gdyż sprawa bezpośrednio dotyczy prawa do posiadania działki letniskowej z drogą dojazdowa. Przedstawili okoliczności faktyczne, dowody na zakup działki z drogą dojazdową, pisemną Umową Sprzedaży w 1985 r. i "umowę ustną w 1991 r.", mapy, rachunki za podłączenie mediów na drodze dojazdowej. Zdaniem skarżących, organ I instancji miał obowiązek zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji z dnia 7 czerwca 2023 r. nr 184/2023. Nie mieli możliwości wglądu w akta sprawy np. w projekt architektoniczno-budowlany. Wskazali również, że w dacie wydania pozwolenia na budowę Nr 184/2023 z dnia 7 czerwca 2023 r. byli już ponad 30 lat posiadaczami samoistnymi (art. 336 k.c.), w "złej wierze", części działki z drogą dojazdową nr ew. [...] w G. (art. 172 § 1 i § 2 k.c.). W dacie wydania decyzji Nr 184/2023 z dnia 7 czerwca 2023 r., był już od dnia 18 lipca 2022 r. wpis w księdze wieczystej Nr [...] - ostrzeżenie o toczącym się postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Pabianicach na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu z dnia 27 maja 2022 r., sygn. akt [...]. Skarżący podnieśli, że organ I instancji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Nie znał zapisu - ostrzeżenia z dnia [...] r. w księdze wieczystej Nr [...] o toczącym się w Sądzie Rejonowym w Pabianicach postępowaniu o zasiedzenie nieruchomości, części dz. nr ew. [...] sygn. akt [...], a jest to nowa okoliczność, która powinna być znana organowi I instancji w dacie wydawania decyzji Nr 184/2023. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143) - powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 119 pkt 3 p.p.s.a.). W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia 16 stycznia 2026 r. nr 5/2026 utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty Łódzkiego Wschodniego z dnia 7 czerwca 2023 r. nr 184/2023 udzielającą P. S. pozwolenia na budowę dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami zewnętrznymi na działce nr ewid. [...] w G., obręb [...], gm. R. Sąd kontrolując w świetle zakreślonych wyżej kryteriów zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, stwierdził, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do ich wyeliminowania z obrotu prawnego zgodnie z wnioskami skarżących. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch faz. Na pierwszym etapie organ bada dopuszczalność wznowienia i ten etap postępowania kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) lub postanowienie o odmowie jego wznowienia (art. 149 § 3 k.p.a.). Dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania organ przechodzi do drugiej fazy postępowania, kiedy to przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Analiza akt kontrolowanej sprawy z perspektywy powołanych wyżej regulacji prawnych wskazuje, że skarżący wystąpili z wnioskiem z dnia 31 marca 2025 r. (data wpływu do organu: 1 kwietnia 2025 r.) o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Łódzkiego Wschodniego Nr 184/2023 z dnia 7 czerwca 2023 r. o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu P. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami zewnętrznymi w miejscowości G., na dz. nr ewid. [...], obręb [...], gm. R. Jako podstawę żądania wskazali art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Nie ulega przy tym wątpliwości, że skarżący nie byli uznani za stronę w postępowaniu zakończonym powyższą decyzją. Organ I instancji rozdzielił powyższy wniosek na dwie sprawy i wydał dwa odrębne rozstrzygnięcia, analizując przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. niezależnie od przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący w powyżej wskazanym wniosku o wznowienie postępowania podnieśli, że od prawie 40-u lat są samoistnymi posiadaczami nieruchomości, tj. części działki rolnej o nr ew. [...] w miejscowości G., obręb [...] gm. R. Działkę rolną klasy V o pow. 300,0 m2 nabyli w posiadanie od ówczesnej właścicielki dz. [...], tj. Z.S., matki P. S., w dniu 15 czerwca 1985 r. na podstawie sporządzonej pisemnej umowy cywilnoprawnej, tj. "Umowy Kupna-Sprzedaży". Za 300,0 m2 zapłacili 150.000,00 zł (przed denominacją). Za zgodą Z. S. posiadali dostęp do zakupionej działki przez trzymetrowy pasem ziemi ciągnący się od drogi gminnej nr ew. [...]. Wybudowali domek letniskowy zakupiony w 1988 r. oraz ogrodzenie z metalowej siatki z furtką. Doprowadzili również (za zgodą) na własny koszt media, od drogi gminnej o nr ew. [...], wzdłuż drogi dojazdowej do domku letniskowego. Zagospodarowali działkę, dokonali nasadzeń. Opłacali prąd i wodę. W miesiącu lipcu 1991 r. Z. S. sprzedała skarżącym kolejne 300,0 m2 działki rolnej (umowa ustna). Wszystkie formalności załatwiała B. Z., która zmarła w dniu 19 sierpnia 1993 r. W przedmiotowym wniosku o wznowienie postępowania skarżący w zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazali, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, to wpis z dnia [...] dokonany w księdze wieczystej nr [...], tj. ostrzeżenie, że toczy się z ich wniosku przed Sądem Rejonowym w Pabianicach postępowanie o zasiedzenie części dz. [...] w G. (z dostępem do drogi publicznej). Wyjaśnili, że wpis ten został dokonany na podstawie postanowienia Sądu z dnia 27 maja 2022 r. o zabezpieczeniu roszczenia, wydanego przed decyzją nr 184/2023 z dnia 7 czerwca 2023 r. Starosta Łódzki Wschodni, po rozpatrzeniu powyższego wniosku, w zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., postanowieniem Nr 259/2025 z dnia 11 września 2025 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego powyższą decyzją o pozwoleniu na budowę. Organ II instancji, po rozpatrzeniu zażalenia skarżących, utrzymał w mocy powyższe postanowienie organu I instancji, stwierdzając, że przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, nie stanowi samodzielnej podstawy do badania interesu prawnego skarżącego, a w postępowaniu wznowieniowym organ nie dokonuje ponownej weryfikacji kręgu stron postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, że w dacie wydania decyzji z dnia 7 czerwca 2023 r. nr 184/2023 skarżący nie legitymowali się prawem własności ani innym tytułem prawnym do nieruchomości, z którego mogliby wywodzić interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zdaniem organu II instancji, wszczęcie, a nawet prowadzenie postępowania sądowego w przedmiocie zasiedzenia nieruchomości nie przesądza o istnieniu po stronie wnioskodawców interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, ani nie stanowi podstawy do uzyskania przez nich przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Sam fakt zainicjowania postępowania cywilnego – w ocenie organu odwoławczego - oznacza jedynie, że dana osoba dochodzi określonego prawa przed sądem powszechnym, nie oznacza natomiast, że prawo to już jej przysługuje. Organ II instancji stwierdził, że dopiero prawomocne postanowienie sądu powszechnego stwierdzające zasiedzenie stanowi wiążącą podstawę do uznania określonego podmiotu za właściciela nieruchomości. Wychodząc z powyższych ustaleń Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie prawidłowo przyjęły, że samo powoływanie się przez skarżących na toczące się postępowanie o zasiedzenie, nie może prowadzić do przyjęcia, że ich sytuacja prawna została już ukształtowana w sposób pozwalający na uznanie ich za stronę postępowania administracyjnego w sprawie wspomnianego pozwolenia na budowę. Do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego o zasiedzenie, nie jest możliwe wywodzenia z tego postępowania sądowego interesu prawnego chronionego w postępowaniu administracyjnym. Dopóki w sprawie zasiedzenia nie zapadło prawomocne orzeczenie stwierdzające nabycie prawa własności nieruchomości przez skarżących, to obowiązkiem organów administracji było rozstrzygnięcie sprawy na podstawie aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości. Dopiero uzyskanie przez skarżących postanowienia stwierdzającego zasiedzenie oznaczonej nieruchomości dawałoby im dowód legitymujący ich jako jej właścicieli (por. wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1654/24, LEX nr 3984270). W ocenie Sądu, organy słusznie uznały, że w okolicznościach niniejszej sprawy niedopuszczalne jest wznowienia postępowania z wniosku skarżących. Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 oraz art. 145a § 2, art. 145aa § 2 KPA (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 19, 2024, art. 149, Nb 5). W przedmiotowej sprawie odmowa wznowienia postępowania nastąpiła z przyczyn podmiotowych. Skarżący nie byli stroną postępowania zakończonego decyzją Starosty Łódzkiego Wschodniego Nr 184/2023 z dnia 7 czerwca 2023 r. o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu P. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wraz z instalacjami. Nie ulega wątpliwości, że w dniu złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją, tj. w dniu 31 marca 2025 r. również nie przysługiwała im przymiot strony powyższego postępowania. Skarżący swoją legitymację do występowania w charakterze strony wywodzą z toczącego się przed sądem powszechnym postępowania z ich wniosku o zasiedzenie nieruchomości części działki nr [...]. Z samego wniosku skarżących wynika, że nie przysługuje im przymiot strony w postępowaniu, o wznowienie którego wnioskowali. Należy zwrócić uwagę, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika oczywisty i niebudzący wątpliwości brak interesu prawnego podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, daje to podstawę do odmowy wznowienia postępowania zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 95/10, LEX nr 953098). Niedopuszczalność wznowienia postępowania występuje między innymi, w przypadku gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie postępowania w sposób ewidentny, niebudzący żądnej wątpliwości, wynika, że wniosek składa podmiot niebędący stroną. W takiej sytuacji organ orzeka o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 29 października 2025 r., sygn. akt I OSK 2062/22, LEX nr 3945661). Reasumując, w ocenie Sądu w składzie niniejszym, organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że w sposób oczywisty przedmiotowy wniosek skarżących o wznowienie postępowania nie pochodzi od stron postępowania i tym samym niedopuszczalne jest wznowienie postępowania. Tym samym w niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia stanowiska skarżących prezentowanego w skardze, w tym dotyczącego kwestii o znaczeniu merytorycznym w sprawie wznowienia postępowania, gdyż sprawa zakończyła się na etapie badania przesłanek formalnych warunkujących wszczęcie postępowania wznowieniowego. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienia nie naruszają także innych przepisów prawa, w tym przepisów postępowania administracyjnego powołanych w skardze. Z powyższych względów Sąd, nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. es
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 5 marca 2026
- Symbol z opisem
- 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Marcin Olejniczak Michał Zbrojewski /przewodniczący/ Piotr Mikołajczyk /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
art. 28, art. 145 par. 1 pkt 4 i 5, art. 148 par. 1, art. 149 par. 1-3 · Dz.U. 2025 poz. 1691
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 119 pkt 3, art. 120, art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OSK 1292/25 · 29 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 29 kwietnia 2026 r., II OSK 1292/25 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: II OSK 871/26 · 29 kwietnia 2026
Postanowienie NSA z 29 kwietnia 2026 r., II OSK 871/26 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: II OSK 265/24 · 29 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 29 kwietnia 2026 r., II OSK 265/24 – pozwolenie na budowę
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny