II SA/Łd 141/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Marcin Olejniczak, , Protokolant asystent sędziego Robert Latek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2026 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 31 grudnia 2025 r. znak: KO.463.58.2025 w przedmiocie nakazu wykonania przyłączenia budynków do zbiorczej studzienki kanalizacyjno-rewizyjnej oddala skargę. a.bł.

Zaskarżoną decyzją z dnia 31 grudnia 2025 r. nr KO.463.58.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2025.1691), dalej jako: "k.p.a." - po rozpatrzeniu odwołania Z.W., uchyliło decyzję Wójta Gminy Radomsko z dnia 6 października 2025 r. znak KZP.6232.01.2020/2025 w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w tej części oraz utrzymało w mocy ww. decyzję w pozostałej części. Jak wynika z akt administracyjnych, Wójt Gminy Radomsko ww. decyzją z dnia 6 października 2025 r.: 1. nakazał Z.W. - właścicielowi działki nr [...], obręb [...], na której znajdują się dwa budynki małej architektury, tj. budynek nad stawem oraz murowana altanka, wykonanie przyłączenia tych budynków przez wpięcie do istniejącej zbiorczej studzienki kanalizacyjno-rewizyjnej zlokalizowanej na działce nr [...], obręb [...]; 2. zobowiązał Z.W. do wykonania ww. obowiązku w terminie 1 miesiąca od daty, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 7 i ust. 5a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U.2025.733), dalej jako: "ustawa". W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w dniu 2 czerwca 2025 r. przeprowadzono oględziny na działce nr [...], podczas których skontrolowano budynek nad stawem oraz murowaną altankę pod kątem wybudowanych dwóch zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe. Miejsca usytuowania zbiorników były zlokalizowane pod ziemią, przysypane żwirem, korą drzewną oraz innym materiałem sypkim. Właściciel nieruchomości zeznał, iż w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu 30 stycznia 2024 r. udostępnił wgląd do miejsca lokalizacji zbiorników bezodpływowych i po raz kolejny nie będzie niszczył działki. Jednoznacznie stwierdzono podczas oględzin, iż żaden z kontrolowanych budynków nie posiada toalety, a jedynie są umieszczone umywalki, z których woda jest odprowadzana do zbiorników bezodpływowych. Właściciel nieruchomości oświadczył, że zużywana woda z dwóch kontrolowanych budynków wykorzystywana jest sporadycznie w okresie letnim, wyłącznie do takich czynności jak mycie rąk czy zmywanie, zatem nie było do tej pory konieczności zamawiania wywozu nieczystości ciekłych. Organ wskazał dalej, że budynki małej architektury (altanka i budynek gospodarczy - kuchnia letnia) znajdują się w bliskiej odległości od podłączonego do sieci kanalizacyjnej budynku garażowego, w związku z tym nie ma przeciwskazań technicznych i ekonomicznych, aby ww. budynki nie były podłączone do studzienki kanalizacyjnej zlokalizowanej na działce nr [...]. Nie występują również inne przeciwskazania techniczne dla przyłączenia ww. budynków do sieci kanalizacyjnej. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy zwalnia z obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, gdy jest to technicznie lub ekonomicznie nieuzasadnione, jednak okoliczności te, jako wyjątki od reguły, powinny być interpretowane ściśle jako sytuacje szczególne, w razie których koszty przyłączenia byłyby niewspółmiernie wysokie. Ewentualne koszty wiążące się z przyłączeniem do sieci kanalizacyjnej budynków małej architektury są normalnymi utrudnieniami związanymi z koniecznością wykonania określonych robót budowlanych. Nadto ustawodawca nie uzależnił przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji od posiadania środków finansowych na ten cel. Z tych powodów w sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji. W sprawie nie ulega wątpliwości, że na terenie ul. [...], z którą graniczy działka Z.W. została wybudowana sieć kanalizacyjna. Do tej sieci nieruchomość skarżącego została podłączona, jednakże nie została podłączona do sieci w zakresie altanki i budynku gospodarczego - kuchni letniej, nie jest ona także wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Działka skarżącego wyposażona jest jedynie w zbiornik bezodpływowy dla ww. budynków małej architektury. W sprawie nie zachodzi wyjątek od reguły i Z.W. nie powinien zostać zwolniony z obowiązku przyłączenia budynków małej architektury do istniejącej po drugiej stronie działki sieci kanalizacyjnej, gdyż jest to technicznie i ekonomicznie nieuzasadnione. Brak uzasadnienia technicznego lub ekonomicznego odnosi się do budowy sieci w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U.2024.757), dalej jako: "u.z.z.w.", a więc do przewodów kanalizacyjnych wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi odprowadzane są ścieki, będących w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, nie zaś do przyłącza kanalizacyjnego, o którym mowa w art. 2 pkt 5 u.z.z.w., stanowiącego odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej. W razie ustalenia, że właściciel nieruchomości nie wykonuje ww. ustawowych obowiązków, organ administracyjny zobowiązany jest nakazać ich wykonanie. Z tych powodów organ uznał za spełnione wszystkie przesłanki do zastosowania art. 5 ust. 7 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy w zakresie konieczności wyegzekwowania obowiązku przyłączenia się do sieci kanalizacyjnej. Odwołania od ww. decyzji wniósł R.T. i Z.W. Odwołanie R. T. załatwiono odrębnym rozstrzygnięciem. Z.W. w treści swojego odwołania zarzucił obrazę art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, przejawiający się nieuwzględnieniem przy ocenie i orzekaniu w sprawie słusznego interesu obywateli. Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że w momencie powstania planu podłączenia wody do dwóch budynków małej architektury (altanka, budynek gospodarczy - kuchnia letnia) na działce nr [...], z uwagi na znaczne zaniżenie terenu gdzie zlokalizowane są budynki oraz fakt, iż budynki użytkowane są tylko w okresie letnim (weekendowo) i nie posiadają toalet, a jedynie zlewozmywaki gdzie można opłukać ręce czy umyć szklankę, biorąc pod uwagę, iż na terenie miejscowości istnieje sieć kanalizacyjna, pismem z dnia 8 lutego 2021 r. odwołujący zwrócił się do Urzędu Gminy o wyrażenie zgody na budowę dwóch zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, gdyż podłączenie do kanalizacji wiązałoby się z budową dwóch przepompowni ścieków, co wiąże się z dużym nakładem finansowym i jest nieekonomiczne. Obowiązek podłączenia nie obowiązuje jeśli wykonanie przyłącza jest niemożliwe ze względów technicznych, na przykład ze względu na odległość bądź trudny teren lub gdy rozbudowa sieci kanalizacyjnej byłaby nieopłacalna. Pismem z dnia 17 lutego 2021 r. Urząd Gminy nakazał dokonać zgłoszenia w Starostwie Powiatowym. Jak wskazał autor odwołania, gdyby w tamtym czasie Urząd Gminy zakwestionował budowę zbiorników na nieczystości ciekłe nie podłączałby wody ani odpływów. Z uwagi na fakt, iż na terenie objętym inwestycją istnieje sieć kanalizacyjna, o zwolnieniu z podłączenia do kanalizacji powinien zdecydować zarządca sieci, tj. gmina. Nieznajomość prawa przez pracowników gminy, a konkretnie kierownika referatu komunalnego nie może narażać na koszty inwestorów zewnętrznych. W dniu 19 lutego 2021 r. odwołujący złożył zgłoszenie zamiaru wykonania dwóch zbiorników na nieczystości ciekłe. Zgłoszenie nie posiada pieczątki potwierdzającej datę wpływu gdyż z uwagi na pandemię wszystkie pisma, wkładane były do pudełka i po jakimś czasie były wyjmowane i rozpisywane do poszczególnych działów. Starostwo nie wniosło sprzeciwu, więc po ustalonym terminie odwołujący przystąpił do realizacji prac. Wówczas odwołujący wstawił dreny i założył dekle, a otwory do opróżniana i odpowietrzenia miał zrobić w późniejszym czasie, aby wkomponować w istniejącą zabudowę i zadrzewienie. Jednak jego żona ciężko zachorowała i odwołujący musiał skupić się na jej leczeniu, a nie na kontynuowaniu budowy. Kilkukrotnie o tym fakcie informował pracowników gminy i pracowników organu nadzoru budowlanego, od czasu wkopania zbiorników nie używał budynków, ani altanki, ani kuchni letniej więc nie było potrzeby opróżniania tych zbiorników. Odwołujący - jak wskazał - ma podpisaną umowę z firmą na wywóz nieczystości ciekłych. Nadto podał, że jak żona poczuje się lepiej to dokona zgłoszenia zakończenie budowy zbiorników. Odwołujący - jak napisał - czuje się lekceważony przez gminę, gdyż dopełnił wszelkich formalności (najpierw wystąpił do gminy o wyrażenie zgody na budowę zbiorników, a potem złożył zgłoszenie do Starostwa) związanych z budową zbiorników na nieczystości ciekłe, natomiast sąsiedzi T. pomimo, iż była już kanalizacja, zgłosili oczyszczalnie przydomowe i do nich nie ma nikt pretensji. Odwołujący podkreślił, że niektórzy mieszkańcy gminy w ogóle nie podłączyli się do kanalizacji i nikt ich nie kontroluje, a fakt nieodprowadzania nieczystości do rowu melioracyjnego został jednoznacznie wyjaśniony w dniu 30 stycznia 2024 r. podczas kontroli, przez pracowników Urzędu Gminy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu ww. odwołania, uchyliło w części decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie w tym zakresie oraz utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w pozostałej części. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania stwierdzając, że kwestie związane z utrzymaniem czystości i porządku w gminach, dotyczące również konieczności podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, regulują przepisy prawa. Następnie, cytując art. 2 ust. 1 pkt 4 oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, organ wskazał, że przyłączenie nieruchomości do sieci jest – co do zasady – obowiązkowe. Jednak gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, właściciele mają obowiązek wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Natomiast w razie wybudowania sieci kanalizacyjnej przez gminę właściciele nieruchomości mają obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. W przypadku stwierdzenia niewykonania ww. obowiązków, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku (art. 5 ust. 7 ustawy). Decyzja powyższa nie ma charakteru uznaniowego, zatem konieczność jej wydania nie została pozostawiona ocenie organu i nie zależy od takich okoliczności, jak sytuacja życiowa czy majątkowa osoby zobowiązanej. Nawet jeśli nieruchomość jest wyposażona w zbiornik bezodpływowy spełniający wszystkie wymagania, a gmina wybudowała sieć kanalizacyjną, właściciel winien się do tej sieci kanalizacyjnej przyłączyć. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Kolegium uznało, że orzeczenie nakazu przyłączenia nieruchomości odwołującego do sieci kanalizacyjnej jest uprawnione. W sprawie niekwestionowane są ustalenia faktyczne, że działka odwołującego jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, 3 budynkami garażowymi/gospodarczymi, w tym budynkiem gospodarczym - kuchnia letnia nad stawem oraz murowaną altanką. Bezsporne jest również to, iż w ul. [...] przebiega sieć kanalizacyjna, a na działce odwołującego posadowiona jest studzienka kanalizacyjna, do której przyłączone są: budynek mieszkalny jednorodzinny oraz budynek gospodarczy/garażowy. Natomiast do budynku gospodarczego - kuchnia letnia oraz murowanej altanki podłączona jest woda, a więc powstają tam nieczystości ciekłe, mimo to budynki te nie zostały podłączone do sieci kanalizacyjnej ani przydomowej oczyszczalni ścieków. Okoliczność, iż w budynkach tych nie ma toalety, a jedynie zlewy, nie świadczy o tym, iż woda spływająca ze zlewu nie stanowi nieczystości ciekłych. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie występuje przesłanka uprawniająca do zwolnienia z nakazania przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, w postaci przydomowej oczyszczalni ścieków. Dalej organ wskazał, że w toku postępowania Z.W. utrzymywał, iż ww. budynki podłączone są do zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe. Jednak zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe nie można utożsamiać z przydomową oczyszczalnią ścieków, które to urządzenie ustawodawca uznał za uprawniające do odstąpienia od nakazania przyłączenia do sieci kanalizacyjnej w sytuacji gdy istnieje sieć kanalizacyjna. Nadto zbiorniki te nie spełniają wymagań określonych przepisami, a nawet istnieją wątpliwości co do ich zamontowania. W tym zakresie organ podkreślił, że podczas oględzin 15 grudnia 2020 r. Z.W. nie udostępnił do kontroli budynku nad stawem twierdząc, że nie ma kluczy do budynku. Poinformował wówczas, iż "nie ma on ubikacji, a co za tym idzie nie odprowadza ścieków". W dniu 8 lutego 2021 r. odwołujący wystąpił do Urzędu Gminy w Radomsku o "wyrażenie zgody na budowę dwóch zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe dla podłączenia budynków małej architektury (altanka i budynek gospodarczy - kuchnia letnia) na działce [...] w m. P.". Przy czym, jak dostrzegło Kolegium, pismo to wskazuje, iż krany i zlewozmywaki w obu budynkach były zamontowane i użytkowane jeszcze przed próbą zgłoszenia budowy zbiorników. Następnie, wnioskiem z dnia 19 lutego 2021 r. odwołujący zgłosił Staroście Radomszczańskiemu zamiar wykonania robót budowlanych niewymagających decyzji o pozwoleniu na budowę polegających na budowie dwóch zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe o pojemności 2 m3 każdy dla podłączenia budynków małej architektury (altanka i budynek gosp. - kuchnia letnia). Roboty budowlane miały polegać na wkopaniu dwóch zbiorników oraz podłączeniu do instalacji w budynkach, a termin rozpoczęcia robót określono na 13 marca 2021 r. Podczas oględzin na działce w dniu 30 marca 2021 r., "skontrolowano budynek nad stawem oraz murowaną altankę pod względem ewentualnych nieprawidłowości odprowadzanych ścieków. Stwierdzono, iż żaden z kontrolowanych budynków nie posiada toalety. Żona właściciela poinformowała, iż zgodnie z przedłożonym w Urzędzie Gminy projektem w dniu 8 lutego 2021 r. dot. lokalizacji dwóch zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, budynek gospodarczy nad stawem oraz altanka zostały podłączone do szamba. W budynku nad stawem znajdują się dwa krany, a odpływy z umywalek podłączone są do zbiorników na nieczystości ciekłe. I.W. nie potrafiła wskazać miejsc w których są umieszczone włazy pokryw od zbiorników". Nadzór budowlany, pomimo iż w protokole z dnia 29 października 2021 r., na podstawie informacji uzyskanych od Z.W. stwierdził, że na działce znajdują się dwa zbiorniki na nieczystości, to w protokole z dnia 24 marca 2022 r. wskazał, iż "w dniu dzisiejszym nie stwierdzono dwóch zbiorników na nieczystości dla budynku kuchni letniej i altany". W protokole oględzin z dnia 3 marca 2023 r. wskazano, iż "skontrolowano budynek nad stawem oraz murowaną altankę pod kątem wybudowanych dwóch zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe oraz posiadania umowy na wywóz nieczystości ciekłych i uiszczania opłat za ich opróżnianie. Jednoznacznie stwierdzono, iż żaden z kontrolowanych budynków nie posiada toalety a jedynie umywalki. Z.W. oświadczył, że zużywana woda z dwóch kontrolowanych budynków wykorzystywana jest sporadycznie w okresie letnim do takich czynności jak mycie rąk czy zmywanie, a z uwagi na brak ubikacji ścieki nie są odprowadzane. Dokładna lokalizacja zbiorników w czasie oględzin nie była możliwa, gdyż domniemane miejsca usytuowania zbiorników były zlokalizowane pod ziemią, przysypane żwirem, korą drzewną oraz innym materiałem sypkim. Właściciel zeznał, że odkopanie miejsc lokalizacji tych zbiorników wiązałoby się z wysokim kosztem oraz zniszczeniem terenu na co nie wyraża on zgody. Jedynie może wskazać miejsca ich lokalizacji co jest udokumentowane na wykonanych zdjęciach z miejsca oględzin. Z.W. twierdzi, że dokonał wszelkich formalności związanych z budową zbiorników bezodpływowych, a zaniżony teren oraz jego uwarunkowania nie pozwoliły na podłączenie się do sieci kanalizacyjnej ww. budynków". Dalej organ wskazał, że 30 stycznia 2024 r. odbyły się kolejne oględziny na działce, podczas których, w obecności właściciela nieruchomości, skontrolowano dwa zbiorniki bezodpływowe. Pierwszy zbiornik umieszczony był obok budynku gospodarczego, drugi obok altanki. W czasie przeprowadzonych oględzin miejsca lokalizacji zbiorników zostały odkryte przez odgarnięcie wierzchniej warstwy ściółki, kory i żwiru oraz zdjęcie dekli. Pierwszy kontrolowany zbiornik bezodpływowy znajdował się ok. 2 m od budynku nad stawem, zbudowany był z kręgów betonowych o wymiarach 1 m szerokość, głębokość 1,20 m oraz wylotu wyprowadzonego w kręgu betonowym, który odprowadza wodę z budynku gospodarczego do zbiornika bezodpływowego. Oględziny potwierdziły brak toalety w budynku gospodarczym i istnienie zlewozmywaka, z którego woda jest odprowadzana do zbiornika bezodpływowego przez rurę PCV wylotem zlokalizowanego w kręgu betonowym. Drugi z kontrolowanych zbiorników znajdował się ok. 1 m od altanki, zbudowany był z kręgów betonowych o wymiarach, szerokość 0,7 m, głębokość 1,20 m oraz wylotu wyprowadzonego w kręgu betonowym, który odprowadza wodę z altanki do zbiornika bezodpływowego. Oględziny potwierdziły brak toalety w altance i istnienie zlewozmywaka, z którego woda przez rurę PCV wylotem w kręgu betonowym odprowadzana jest do zbiornika bezodpływowego. W ocenie Kolegium, zbiorniki te nie spełniają warunków z § 35 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2022.1225 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie", zgodnie z którym zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekłe, doły ustępów nieskanalizowanych oraz urządzenia kanalizacyjne i zbiorniki do usuwania i gromadzenia wydalin pochodzenia zwierzęcego powinny mieć dno i ściany nieprzepuszczalne, szczelne przekrycie z zamykanym otworem do usuwania nieczystości i odpowietrzenie wyprowadzone co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu. Organ podkreślił, że skontrolowane zbiorniki nie posiadają szczelnego przekrycia z zamykanym otworem do usuwania nieczystości i odpowietrzenia wyprowadzonego co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu. Organ zauważył dodatkowi, że z protokołu oględzin w dniu 30 stycznia 2024 r. oraz załączonej do niego dokumentacji zdjęciowej wynika, iż w ww. zbiornikach była już woda, co świadczy o ich użytkowaniu. Dalej Kolegium wskazało, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego (protokołów z oględzin, map, umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków) jednoznacznie wynika, iż na działce odwołującego istnieje studzienka kanalizacyjna, zatem nie można uznać, iż "budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona". Budynek garażowy podłączony do sieci kanalizacyjnej znajduje się w odległości ok. 3 m od budynku gospodarczego (kuchni letniej) i ok. 8 m od altanki. Zatem, samo gołosłowne wskazanie, iż z uwagi na ukształtowanie terenu koniecznym będzie wykonanie przez odwołującego dwóch przepompowni ścieków nie świadczy o tym, iż "budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona". Odwołujący nie przedłożył jakiegokolwiek dowodu wykazującego konkretne przeszkody uniemożliwiające podłączenie spornych budynków do sieci kanalizacyjnej. Zdaniem Kolegium, skoro na działce znajduje się studzienka kanalizacyjna, to istnieje rzeczywista i realna możliwość podłączenia nieruchomości do tej studzienki. Gdy na nieruchomości znajduje się studzienka to, przyłączeniem kanalizacyjnym jest przewód łączący wewnętrzną instalację kanalizacyjną zakończoną studzienką w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, na odcinku od studzienki do wewnętrznej sieci kanalizacyjnej. W takim przypadku nie mamy do czynienia z rozbudową sieci kanalizacyjnej, co należy do zadań gminy. Skoro sieć kanalizacji sanitarnej doprowadzona jest do działki (studzienka kanalizacyjna znajduje się na działce), to spełniona została przesłanka istnienia w obrębie nieruchomości sieci kanalizacyjnej. Ziszczenie tej przesłanki generuje po stronie właściciela nieruchomości obowiązek o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, iż nie mają one wpływu na zasadność podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Wskazując na treść art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 75 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. Kolegium zwróciło uwagę, iż ciążący na organie obowiązek wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy nie zwalnia strony ze współdziałania z organem w ich wyjaśnieniu, zwłaszcza gdy przedstawienie dowodów potwierdzających jej twierdzenia leży w interesie strony i tylko z jej udziałem możliwe jest ich ewentualne pozyskanie. Strona nie może zasadnie oczekiwać, że organ administracji publicznej dysponując już określonym materiałem dowodowym pozwalającym na ustalenie okoliczności istotnych w sprawie, będzie poszukiwał jeszcze innych dowodów, które prowadziłyby do obalenia ustaleń dokonanych na podstawie już zebranego materiału dowodowego. Wiedzy organowi w tym zakresie w sposób wyraźny musi dostarczyć sam zainteresowany, szczególnie w sytuacji gdy z dotychczasowych ustaleń wypływają dla niego wnioski niekorzystne. W pewnych okolicznościach i w zależności od rodzaju dowodzonego faktu, ciężar wykazania pewnych kwestii może przechodzić na stronę postępowania, w ramach gwarantowanej jej zasady czynnego udziału w postępowaniu. Reasumując Kolegium napisało, że organ I instancji słusznie nałożył obowiązek, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyż spełnione zostały warunki do podłączenia nieruchomości do sieci, istnieje sieć kanalizacyjna w otoczeniu nieruchomości, a budynek gospodarczy - kuchnia letnia nad stawem oraz murowana altanka, pomimo doprowadzenia tam wody nie posiadają przydomowej oczyszczalni ścieków. Przesłanki te bezwzględnie przesądzą o konieczności wydania decyzji na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy. W związku z tym podnoszona kwestia kosztów, które łączą się z wykonaniem przyłącza kanalizacyjnego nie może być brana pod uwagę w sprawie. Żaden przepis prawa nie daje podstaw do "ważenia" kosztów i utrudnień dla właścicieli nieruchomości oraz korzyści z podłączenia do sieci kanalizacyjnej i rozstrzygania, która z tych wartości przeważa. Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że przedmiotowe postępowanie jest odrębnym postępowaniem od procedury zgłoszenia budowy czy eksploatacji bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe, w ramach których właściwym organom przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu, tym samym podnoszone okoliczności nie mają znaczenia w sprawie. Końcowo Kolegium napisało, że uchyliło kwestionowaną odwołaniem decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i umorzyło postępowanie organu I instancji w tej części, z uwagi na brak podstawy prawnej do jego określenia. Obowiązek przyłączenia nieruchomości do kanalizacji sanitarnej jest obowiązkiem, który powstaje z mocy prawa, na warunkach określonych w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. Skoro obowiązek przyłączenia nieruchomości powstaje z mocy prawa z chwilą realizacji ustawowych przesłanek, to określenie w decyzji terminu realizacji nakazu w istocie stanowi o odroczeniu w czasie wykonania powstałych z mocy ustawy obowiązków właściciela nieruchomości. Tymczasem żaden z przepisów nie ustanawia kompetencji orzeczniczej dla organów, która uzasadniałaby możliwości modyfikacji ustawowych regulacji dotyczących obowiązku przyłączenia nieruchomości sieci kanalizacyjnej. Tego rodzaju kompetencja nie może być wywodzona ze sfery przepisów egzekucyjnych dotyczących przymuszania właściciela nieruchomości do urzeczywistnienia nakazu określonego zaskarżoną decyzją. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze na powyższą decyzję Z.W. wskazał na naruszenie: 1. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona; 2. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. przez nie wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywateli; 3. art. 8 k.p.a. przez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa. Opierając się na wskazanych zarzutach autor skargi wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji w pkt 2. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. W badanej sprawie doszło do nałożenia na skarżącego – jako na właściciela nieruchomości – obowiązku z zakresu utrzymania czystości i porządku. Nie budzi wątpliwości, że przepisy prawa określają zarówno zadania gminy jak i obowiązki właścicieli nieruchomości dotyczące utrzymania czystości i porządku (art. 1 ustawy). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy należy zauważyć, iż właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych (art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy). Jednocześnie wypada skonstatować, iż właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez: gromadzenie nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych lub osadnikach w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków; a także przez: pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi (art. 5 ust. 1 pkt 3a i 3b ustawy). Na gruncie powyższych regulacji prawnych należy także zauważyć, iż w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1-4 ustawy, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku (art. 5 ust. 7 ustawy). Kluczowe w sprawie jest zatem udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy skarżący dopuścił się niewykonania jednego z powyższych obowiązków przez brak podłączenia do sieci kanalizacyjnej dwóch budynków (budynku nad stawem oraz murowanej altanki) zlokalizowanych na należącej do niego nieruchomości, czy też obowiązek ten wykonał, podłączając ww. obiekty budowlane do zbiorników bezodpływowych. Udzielenie odpowiedni na powyższe pytanie należy poprzedzić konstatacją podzielającą trafność ustaleń faktycznych, na podstawie których wydana został zaskarżona decyzja. Poza sporem w niniejszej sprawie jest to, że skarżący jest właścicielem przedmiotowej zabudowanej nieruchomości. Nieruchomość ta podłączona jest do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej, m.in. w zakresie domu mieszkalnego. Sieć ta biegnie ul. [...], przy której położona jest przedmiotowa nieruchomość należąca do skarżącego. Do sieci tej nie zostały natomiast podłączone dwa ww. obiekty, tj. budynek gospodarczy nad jeziorem i murowana altanka. Na przedmiotowej nieruchomości brak jest przydomowej oczyszczalni ścieków, znajdują się natomiast dwa zbiorniki bezodpływowe, do których spływają nieczystości ciekłe z ww. obiektów budowalnych. Dokonując wykładni ww. przepisów należy podkreślić, że art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy statuuje zasadę, zgodnie z którą w przypadku istnienia sieci kanalizacyjnej nieruchomość winna zostać do niej podłączona, a jedyny wyjątek od tej zasady dotyczy sytuacji, kiedy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyrok NSA z dnia 3 października 2017 r., II OSK 2367/16; wyrok NSA z dnia 25 września 2019 r., II OSK 1417/18; wyrok NSA z dnia 6 lipca 2023 r., II OSK 802/20; wyrok NSA z dnia 20 lutego 2024 r., III OSK 3177/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Powyższe oznacza, że na właścicielu nieruchomości, dla której zostały stworzone warunki do jej podłączenia do istniejącej sieci kanalizacyjnej, spoczywa prawny obowiązek przyłączenia nieruchomości do tej sieci. Jedynym wyjątkiem jest wyposażenie nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków. Jak już była o tym mowa, z okoliczności badanej sprawy wynika, iż nieruchomość skarżącego nie tylko posiada możliwość podłączenia do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej, ale ma realnie takie podłączenie i z niego korzysta. Jednocześnie nieruchomość ta nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. W takiej sytuacji trafnie uznały organy, iż na skarżącym spoczywa prawny obowiązek przyłączenia do sieci kanalizacyjnej wszystkich obiektów znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości, w których powstają nieczystości ciekłe. Jednocześnie należy zauważyć, że wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 3a i 3c ustawy obowiązek gromadzenia nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych nie znosi obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej (art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy). Odrębność powyższych obowiązków wyklucza tezę, zgodnie z którą posiadanie bezodpływowego zbiornika i gromadzenie w nim nieczystości ciekłych, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3a i 3b ustawy, zwalnia właściciela nieruchomości z obowiązku, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. Stanowisko to jest zgodnie prezentowane w doktrynie i judykaturze (vide: M.Budziarek [w:] M.Budziarek, A.Szymczak, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, Warszawa 2021, uwagi do art. 5; wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2013 r., II OSK 538/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Tym samym nawet wywiązywanie się przez skarżącego z obowiązków wynikających z art. 5 ust. 1 pkt 3a i 3b ustawy, nie zwalnia z realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przepis ten statuuje bowiem zasadę, zaś obowiązki określone w art. 5 ust. 1 pkt 3a i 3b ustawy nie mogą być postrzegane jako przełamanie tej zasady i w istocie jej zaprzeczenie. Obowiązki te nie mogą być zatem interpretowane w oderwaniu od unormowania zawartego w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. Tym samym tylko jedna sytuacja zwalania właściciela nieruchomości z obowiązku uregulowanego w art. 5 ust. 1 pkt 2 in principio ustawy, a mianowicie istnienie na nieruchomości przydomowej oczyszczalni ścieków. Okolicznością taką nie jest natomiast urządzenie na nieruchomości bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe. W takim wypadku realizacja obowiązku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy ma pierwszeństwo przed obowiązkiem wynikającym z art. 5 ust. 1 pkt 3a i 3b ustawy. Wbrew zatem stanowisku skarżącego, posiadanie na nieruchomości bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 3a i 3b u.c.p.g., nie zwalnia z obowiązku, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. Utrwalone jest pogląd prawny, że posiadanie zbiornika bezodpływowego, nawet spełniającego wszelkie wymagania, nie zwalnia z obowiązku podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej (vide: M.Budziarek [w:] M.Budziarek, A.Szymczak, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, Warszawa 2021, uwagi do art. 5; D.Danecka, W.Radecki, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, Warszawa 2023, uwagi do art. 5; wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2010 r., II OSK 171/09; wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2013 r., II OSK 538/12; wyrok NSA z dnia 30 maja 2016 r., II OSK 2276/14; wyrok NSA z dnia 25 września 2019 r., II OSK 1417/18; wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., II OSK 101/20; wyrok NSA z dnia 6 lipca 2023 r., II OSK 802/20; wyrok NSA z dnia 20 lutego 2024 r., III OSK 3177/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W konsekwencji, jak trafnie wywodzi się w doktrynie, względy ekonomiczne i wysokość kosztów wykonania przyłączenia, chociażby z uwagi na jego długość, nie stanowią okoliczności, które mogłyby poważyć ten obowiązek. Obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej ma bowiem charakter powszechny, co oznacza, że odnosi się do wszystkich właścicieli nieruchomości zlokalizowanych w zasięgu sieci kanalizacyjnej i nie jest uzależniony ani od względów ekonomicznych, ani od względów osobistych leżących po stronie właściciela nieruchomości (vide: M.Budziarek [w:] M.Budziarek, A.Szymczak, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, Warszawa 2021, uwagi do art. 5; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 września 2019 r., II SA/Wr 256/19; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 listopada 2024 r., IV SA/Po 626/24, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W tej sytuacji brak jest podstaw aby przyznać rację skarżącemu uznając zasadność któregokolwiek z postawionych w skardze zarzutów. Organy należycie ustaliły stan faktyczny sprawy, szanując przy tym uprawnienia procesowe skarżącego. Prawidłowo także zinterpretowały przepisy ustawy w zakresie obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, a konstatując jego niewykonanie w zakresie dwóch obiektów znajdujących się na nieruchomości skarżącego, na podstawie normy art. 5 ust. 7 w zawiązku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy zasadnie nałożyły na skarżącego stosowny obowiązek. Skargę należało zatem uznać za niezasadną i oddalić (art. 151 p.p.s.a.).