II SA/Łd 129/26

Dnia 10 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marcin Olejniczak, Asesor WSA Beata Czyżewska, , Protokolant Starszy asystent sędziego Marcelina Niewiadomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2026 roku sprawy ze skargi A S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 11 grudnia 2025 r. znak: SKO.4160.10.25 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zobowiązania do wykonania urządzenia zastępczego i zastosowania rozwiązań technicznych zapobiegających odpływowi wód opadowych i roztopowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu na rzecz A S.A. w W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł.

1. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga A S.A. w W., dalej "A S.A." bądź "Spółka", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 11 grudnia 2025 r., znak: SKO.4160.10.25, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zobowiązującej skarżącą spółkę do wykonania obowiązków zapobiegających odpływowi wód opadowych i roztopowych. 1. Z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta Sieradza decyzją z dnia 21 czerwca 2017 r. (znak WIK-O. 6324.2.16.2016) na podstawie art. 29 ustawy z 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (t.j. Dz.U. poz. 2017 r. 1121 ze zm.). zobowiązał A S.A. do wykonania urządzenia zastępczego i zastosowania urządzeń technicznych zapobiegających odpływowi wód opadowych i roztopowych z działki ewidencyjnej [...] położonej w S. na działki sąsiednie w tym na działkę obecnie należącą do P. S.. 2. Wnioskiem z dnia 21 października 2025 r. A S.A. wystąpiła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta Sieradza. Według wnioskodawcy organ wydając decyzję błędnie ustalił, że za wykonanie urządzeń zastępczych odpowiedzialne są A S.A., tymczasem przedmiotowa działka na podstawie art. 17 ust. 6 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa A (tekst jednolity Dz.U. z 2024r. poz. 561 ze zm.) została oddana w użytkowanie spółce B S.A. w W., dalej "B S.A.", która na mocy art. 15 ust. 2 w/w ustawy wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki w zakresie zarzadzania liniami kolejowymi. Nieruchomość, której dotyczyła decyzja jest częścią infrastruktury kolejowej, której zarządcą jest B S.A. 3. W dniu 23 października 2001 r. działka ta została przekazana przez A S.A. spółce B S.A. umową do odpłatnego użytkowania. Na terenie działki znajdują się linie kolejowe, w związku z czym działka stanowi element infrastruktury kolejowej. Decyzja zobowiązująca została wydana w oparciu o przepisy art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, wg którego, to właściciel gruntu jest odpowiedzialny za wykonanie prac związanych z przepływem wody. Za właściciela uważa się także, zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy posiadaczy samoistnych lub użytkowników wieczystych, a w przypadku eksploatacji instalacji stosuje się te przepisy także do prowadzącego instalacje w rozumieniu ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz.U. z 2025 r. poz. 647 ze zm.). Z uwagi na okoliczność, że linia kolejowa stanowi instalację i dotyczy to całej działki, przez którą przebiega, odpowiedzialnym podmiotem za jej utrzymanie jest B S.A. W związku z powyższym decyzja dotyczy niewłaściwego podmiotu, na który został nałożony obowiązek wykonania urządzeń wodnych, dlatego należy stwierdzić jej nieważność. 4. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wydało wspomnianą na wstępie decyzję. 1. W motywach decyzji organ podniósł, że Spółka zarzucała, że decyzja wydana przez Prezydenta Miasta Sieradza została skierowana do podmiotu, który nie powinien być uznany za stronę w sprawie, gdyż według niej stroną winna być B S.A., a zatem wskazywała na przesłankę nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie). 2. Analizując zasadność postawienia tak sformułowanego zarzutu Kolegium ustaliło, że przed wydaniem przez Prezydenta Miasta Sieradza decyzji w sprawie brała udział B S.A. Jednakże z pisma skarżącej spółki z 30 marca 2017 r. wynika, że po zweryfikowaniu sytuacji na gruncie i przeprowadzeniu szczegółowej analizy dokumentów ustalono, że zarządzającym utwardzonego terenu bazy kolejowej, oznaczonego jako część działki ewidencyjnej na [...], z której to części zalewane są działki T. S. (po jego śmierci P. S.) położone przy ulicy A, jest A S.A. Po tym piśmie dalsze postępowanie toczyło się z udziałem A S.A. Postępowanie to zakończyło się wydaniem w dniu 21 czerwca 2017 r. decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania. 3. Decyzja ta była zmieniana w dniu 29 grudnia 2017 r., w dniu 26 września 2018 r., w dniu 30 października 2019 r., w dniu 22 grudnia 2020 r. oraz w dniu 16 lutego 2022 r. Zmiana decyzji dotyczyła wydłużenia terminu wykonania nałożonych obowiązków. 4. W międzyczasie na wniosek A S.A. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wybudowanie urządzeń na części działki [...] Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie - Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu postanowieniem z dnia 18 października 2018 r., nr PO.RUZ.421.363.1.2018KM, odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Wybudowanie tych urządzeń nie wymagało bowiem wydania takiego pozwolenia. Następnie Spółka prowadziła postępowanie przetargowe w celu znalezienia wykonawcy, który rozwiązałby problem zalewania działek sąsiednich, a także wykonała dokumentację techniczno-projektową i uzyskała pozwolenie na budowę. 5. Zdaniem Kolegium okoliczności powyższe wskazują, że Spółka uważała się za użytkownika wieczystego tej części działki i sama po analizie dokumentacji określiła, że ma uprawnienia zarządcze co do tej nieruchomości. O tym niewątpliwie świadczy pismo z dnia 30 marca 2017 r., jak i dalsze zachowanie się Spółki wskazujące na jej władztwo do tej nieruchomości, jak np. wystąpienie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń ograniczających zalewanie działek sąsiednich. W tych sprawach Spółka działała samodzielnie na zasadzie wyłączności. Nie uzgadniała swojego stanowiska z B S.A. Błędne jest zatem jej twierdzenie zawarte we wniosku, że ta część działki przeszła na rzecz B S.A. na podstawie przepisów ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji A na zasadzie sukcesji generalnej. Część działki powodującej podtopienie działek sąsiednich, jak wynika z danych ewidencyjnych, nie była linią kolejową, a stanowiła utwardzony teren bazy kolejowej. 6. Dalej Kolegium przypomniało, że materialnoprawną podstawą kwestionowanej decyzji były przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. 2017 r. poz. 1121 ze zm.). Stosownie do art. 29 tej ustawy właściciel nieruchomości nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza przepływu wód opadowych (roztopowych) ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Na właścicielu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody wskutek przypadku lub działania osób trzecich ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W wypadku, kiedy zostały naruszone stosunki wodne wskutek działania lub zaniechania ze szkodą dla nieruchomości sąsiedniej (między innymi polegające na podtopieniu) właściwy organ samorządowy może nakazać właścicielowi wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom. W art. 9 ust 2 pkt 3 Prawa wodnego za właściciela nieruchomości uznaje się również użytkowników wieczystych, posiadaczy samoistnych, a w przypadku użytkowania instalacji przepisy stosuje się do prowadzącego instalacje. 7. Na podstawie zebranych materiałów dowodowych Kolegium ustaliło, że A S.A. była i jest użytkownikiem wieczystym przedmiotowego gruntu. Z dowodów natomiast nie wynika, aby B S.A. była posiadaczem samoistnym spornego gruntu, a grunt otrzymała w odpłatne użytkowanie. B S.A. nie dokonywała władczych czynności wobec tej części nieruchomości, takie czynności były natomiast dokonywane przez Spółkę. 8. Linia kolejowa, jak to stwierdzono we wniosku o stwierdzenie nieważności, może stanowić instalację w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, jednakże kwestionowana decyzja nie dotyczyła prowadzenia instalacji (linii kolejowej), tylko naruszenia stosunków wodnych poprzez spływanie wód opadowych i roztopowych z części działki nr [...] (obecnie [...]) - utwardzonego terenu bazy kolejowej - na teren działek sąsiednich, ze szkodą dla tychże działek. W ocenie Kolegium nie było zatem podstaw, aby użytkownika torów kolejowych traktować jako właściciela w rozumieniu art. 9 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego w postępowaniu prowadzącym do wydania kwestionowanej decyzji. 9. Kolegium zwróciło również uwagę, że stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "A" (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 561), B S.A., z dniem wpisu do rejestru handlowego, wstępuje w prawa i obowiązki A SA w zakresie zarządzania liniami kolejowymi, w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 14 ust. 2 pkt 2. Przejście ex lege na B S.A. użytkowania wieczystego terenu, którego dotyczy kwestionowana decyzja, powodowałoby brak potrzeby jego przekazania do odpłatnego użytkowania B S.A. Skoro teren ten przekazano B S.A. umową w odpłatne użytkowanie, to znaczy, że uznano wówczas, że nie wszedł z mocy prawa do spółki B i pozostaje w użytkowaniu wieczystym A S.A. Dodatkowo Kolegium zauważyło, że z załączonej przez Spółkę do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Sieradza notatki służbowej z dnia 21 października 2021 r., a zatem spisanej już po sporządzeniu aneksu do umowy oddania do odpłatnego korzystania wynika, że część działki nr [...], której dotyczy problem zalewania działek sąsiednich nie jest użytkowana przez B S.A. 10. Udział B S.A. w postępowaniu był rozważany przez organ pierwszej instancji, jednakże A S.A. wyjaśniła i potwierdziła w piśmie z dnia 30 marca 2017 r., że to ona jest zarządzającym utwardzonego terenu bazy kolejowej oznaczonego jako część działki nr [...], obręb [...], m. S.. Spółka po wydaniu decyzji nie kwestionowała swojej legitymacji do występowania w tej sprawie jako strona, mimo że miała taką możliwość i mogła wnieść odwołanie, to jednak z tego uprawnienia nie skorzystała. Ostatecznie Kolegium uznało stanowisko Spółki, w myśl którego nie powinna ona występować w sprawie jako strona, za niezasadne. 11. Mając na względzie, że kształtując rozstrzygnięcie z art. 158 § 1 k.p.a., organ nie jest związany wnioskiem legitymowanego podmiotu co do wskazanych naruszeń uzasadniających twierdzenie nieważności, organ obowiązany jest brać pod uwagę wszystkie przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium przeanalizowało również kwestionowaną decyzję pod kątem ewentualnych uchybień opisanych w art. 156 § 1 k.p.a. dochodząc do wniosku, że decyzja ta w zakresie pkt 2 jest dotknięta wadą nieważności polegającą na braku podstawy prawnej. W przepisach Prawa wodnego z 2001 r. stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji brak jest bowiem podstawy do określania przez organ terminu wykonania nakazu wykonania określonych urządzeń, o którym mowa w art. 29 ust. 3 tej ustawy. 12. Oznacza to, że decyzja w zakresie określającym termin wykonania zawartego w niej nakazu została wydana bez podstawy prawnej, a to z kolei sprawia, że zgodnie z dyspozycją art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzja w tej części jest nieważna. Kolegium zwróciło uwagę, że stosowne upoważnienie dla organu gminy orzekającego w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych do określenia terminu zostało przewidziane dopiero w przepisach aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 960 z późn. zm.). 13. Kolegium nie stwierdziło, aby decyzja Prezydenta Miasta Sieradza w zakresie dotkniętym nieważnością wywołała nieodwracalne skutki prawne, jak również nie stwierdziło, aby decyzja była dotknięta innymi niż opisane powyżej naruszeniami prawa uzasadniającymi jej wyeliminowanie z obrotu prawnego wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. 1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A S.A. wskazała, iż zaskarża opisaną powyżej decyzję w zakresie pkt 2 i jednocześnie zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm., dalej jako "KPA") w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "A" (Dz. U. z 2024 r. poz. 561 ze zm., dalej jako "Ustawa") w zw. z pkt 12 załącznika nr 1 do ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1234 ze zm., dalej jako "UTK"), poprzez błędne uznanie, iż stanowisko A w zakresie zaistnienia tzw. sukcesji uniwersalnej w stosunku do praw i obowiązków związanych z infrastrukturą kolejową należącą uprzednio do przedsiębiorstwa państwowego "A" nie obejmuje całości działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...] w S. na sąsiednie działki (w chwili obecnej jest to działka [...] obręb [...] w S.) - dalej jako "Działka", w sytuacji gdy ustawodawca wprost określił, iż w część infrastruktury kolejowej wchodzą grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się elementy wymienione w pkt 1-11 załącznika nr 1 do UTK. 1. Mająca na uwadze podniesione zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw Skarżącej. 2. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy B SA, z dniem wpisu do rejestru handlowego, wstępuje w prawa i obowiązki A SA w zakresie zarządzania liniami kolejowymi, w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 14 ust. 2 pkt 2. Zgodnie z art. 4 pkt 2 UTK za linię kolejową należy rozumieć wyznaczoną przez zarządcę infrastruktury drogę kolejową przystosowana do prowadzenia ruchu pociągów. Stosownie do art. 4 pkt 1a UTK droga kolejowa to "tor kolejowy albo tory kolejowe wraz z elementami wymienionymi w pkt 2-12 załącznika nr 1 do ustawy, o ile są z nimi funkcjonalnie połączone, niezależnie od tego, czy zarządza nimi ten sam podmiot. Zgodnie z pkt 12 załącznika nr 1 do UTK w skład infrastruktury kolejowej wchodzą następujące elementy, pod warunkiem, że tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania: grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się elementy wymienione w pkt 1-11. 3. Zdaniem strony powyższe przepisy nakazują traktować całą działkę ewidencyjną, na której znajdują się elementy budowlane infrastruktury kolejowej jako infrastrukturę kolejową (jako całość). 4. Przechodząc do kwestii określenia praw i obowiązków związanych z liniami kolejowymi (całością działek ewidencyjnych na których znajdują się elementy budowlane infrastruktury kolejowej, o których mowa w pkt 2-12 załącznika nr 1 do UTK) strona wskazała, iż stanowisko zawarte w treści decyzji jakoby "Błędne jest zatem twierdzenie zawarte we wniosku, że ta część działki przeszła na rzecz B S.A. na podstawie przepisów ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji A na zasadzie sukcesji generalnej. Część działki powodującej podtopienie działek sąsiednich, jak wynika z danych ewidencyjnych, nie była linią kolejową, a stanowiła utwardzony teren bazy kolejowej", jest stanowiskiem błędnym. W ocenie skarżącej spółki organ nie zna definicji legalnej linii kolejowej oraz wprowadza własne definicje oparte na jego uznaniu. Faktem w niniejszej sprawie jest bowiem to, iż całość działek ewidencyjnych jest linią kolejową, a nie ich wydzielona część, dlatego dokonywanie zmian w tym zakresie nie może być traktowane jako działanie na podstawie przepisów prawa. 5. Ponadto strona przypomniała, iż odpowiedzialność B za stan działki została potwierdzona wielokrotnie w judykaturze, gdzie dla przykładu chociażby należy wskazać na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2022 r. sygn. II CSKP 853/22, w którym Sąd Najwyższy wskazał, że "Nie ulega jednak wątpliwości, że sukcesja uniwersalna przewidziana w art. 15 ust. 2 u.k.r. A (podobnie jak w art. 14 ust. 2 u.k.r.A) ma specyficzny charakter. Po pierwsze, jest to sukcesja częściowa. Nie obejmuje bowiem wszystkich praw i obowiązków oraz całego majątku, ale jedynie prawa i obowiązki P.l S.A. "w zakresie zarządzania liniami kolejowymi", a także majątek wniesiony przez P.l S.A. jako wkład do nowoutworzonej spółki, tylko połowicznie zdeterminowany rozwiązaniami ustawowymi zawartymi w u.k.r.A. Po drugie, sukcesja ta nie następuje uno actu. Co prawda przejęcie praw i obowiązków, o których mowa w art. 15 ust. 2 u.k.r.A następuje w chwili wpisu B S.A. do rejestru, ale już przejęcie praw i obowiązków odnoszących się do składników majątku wniesionych przez P.l S.A. do spółki P. S.A. jest rozciągnięte w czasie i wymaga dokonania wielu czynności prawnych. 6. Dalej strona skarżąca podniosła, że decyzja Prezydenta została wydana w oparciu o art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121, dalej jako "Ustawa"), zaś w art. 9 ust. 2 pkt 3 tej ustawy wprowadzono definicję legalną właściciela zgodnie z którą przepisy ustawy dotyczące: właścicieli - stosuje się odpowiednio do posiadaczy samoistnych oraz użytkowników wieczystych; a w przypadku eksploatacji instalacji stosuje się do prowadzącego instalację w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Następnie strona powołując się na art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647 ze zm., dalej jako "POŚ") podniosła, że ilekroć w ustawie jest mowa o: instalacji - rozumie się przez to: budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję. Z kolei zgodnie z art. 174 ust. 1 POŚ eksploatacja dróg, linii kolejowych, linii tramwajowych, lotnisk oraz portów nie może powodować przekroczenia standardów jakości środowiska. 7. Z powyższego strona wywiodła, że linia kolejowa w rozumieniu przepisów POŚ stanowi instalację, dlatego odpowiedzialna za jej utrzymanie z mocy prawa jest B, która na podstawie art. 15 ust. 2 Ustawy odpowiada za całość infrastruktury kolejowej po przedsiębiorstwie państwowym "A". 2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Motywując swoje stanowisko organ wskazał, że użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętej postępowaniem jest spółka A S.A. Wynika to z wpisów do księgi wieczystej [...] jak i aktualnych wpisów do ewidencji gruntów. Brak jest również podstaw, aby uznać, że spółka B S.A. była samoistnym posiadaczem tego gruntu. Wszelkie czynności prawne dotyczące przedmiotowej nieruchomości, w tym władcze, jak to wskazano w uzasadnieniu orzeczenia były podejmowane przez A S.A. W 2001 r. na nieruchomości tej Spółka ustanowiła służebności gruntowe na rzecz innego podmiotu. Wszystko to wskazuje na to, że nie była ona przekazana w posiadanie samoistne spółce B. Sama ustawa o komercjalizacji i restrukturyzacji A nie przenosiła praw rzeczowych na nowy podmiot tylko stwierdziła, że nowa spółka weszła w prawa i obowiązki w zakresie zarządzania liniami klejowym. Prawo wodne stanowi o obowiązku utrzymywania prawidłowych stosunków wodnych na gruncie w odniesieniu do prowadzącego istniejące na nim instalacje. Zdaniem organu przepis ten nie odnosi się do całej działki ewidencyjnej, na której posadowiona jest instalacja, tyko do części, na której jest eksploatowana. Przepis ten nie jest skorelowany z ustawami o komercjalizacji A i ustawą o transporcie kolejowym. Mając na uwadze rozmiar działki przekraczający 12 ha i jej przeznaczenie w znacznej części jako plac utwardzony niezwiązany w całości z prowadzeniem linii kolejowej, jak i to, że B mogą być tylko posiadaczem zależnym nieruchomości, nie są one władne prowadzić na niej działań inwestycyjnych niewiązanych bezpośrednio z funkcjonowaniem linii kolejowej bez zgody użytkownika wieczystego. Działania te winny być dokonane, jak to wynika z decyzji, przez A S.A. jako użytkownika wieczystego nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: 3. Skarga jest uzasadniona. 1. Przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.), [dalej: "P.p.s.a."], sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Z art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zgodnie zaś z art. 151 P.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. 2. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 11 grudnia 2025 r., znak: SKO.4160.10.25 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Sieradza z dnia 21 czerwca 2017 r. (znak WIK-O. 6324.2.16.2016) zobowiązującej A S.A. do wykonania obowiązków zapobiegających odpływowi wód opadowych i roztopowych z działki ewidencyjnej [...] położonej w S. na działki sąsiednie w tym na działkę obecnie należącą do P. S.. We wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji strona skarżąca wskazała, że ww. decyzja została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności stosownie do art. 156 § 1 pkt K.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Ww. decyzja dotyczyła nieruchomości objętej księgą wieczystą [...] (dz. ewid. nr [...], przy czym należy dostrzec, że w decyzji pierwotnej wskazano nr [...], obecnie zaś po podziale działka ta ma nr [...]). Zgodnie z treścią działu II KW [...] użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętej postępowaniem jest A S.A. Na ww. dz. ewid. nr [...] znajdują się w szczególności tory główne szlakowe (linia kolejowa nr 14), jak również bocznice, drogi dojazdowe i place, działka ta bezpośrednio graniczy z nieruchomością zalewaną przy ul. A. 3. Odnosząc się do statusu prawnego i wzajemnych relacji między A S.A. i B S.A., należy wskazać, że stosownie do art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "A" (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 561 z późn. zm.), [dalej: "ustawa o komercjalizacji A"], A SA utworzy spółkę akcyjną do prowadzenia działalności w zakresie zarządzania liniami kolejowymi, działającą pod firmą "A Spółka Akcyjna" "B SA". B SA, z dniem wpisu do rejestru handlowego, wstępuje w prawa i obowiązki A SA w zakresie zarządzania liniami kolejowymi, w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym. Zgodnie z art. 15 ust. 4a ustawy o komercjalizacji A B SA zarządza liniami kolejowymi oraz pozostałą infrastrukturą kolejową, określoną w przepisach ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, z wyłączeniem budynków i budowli przeznaczonych do obsługi przewozu osób i rzeczy wraz z zajętymi pod nie gruntami. Jak podnosi się w orzecznictwie sukcesja uniwersalna przewidziana w art. 15 ust. 2 ustawy o komercjalizacji A, podobnie jak w art. 14 ust. 2, ma specyficzny charakter. Po pierwsze, jest to sukcesja częściowa. Nie obejmuje bowiem wszystkich praw i obowiązków oraz całego majątku, ale jedynie prawa i obowiązki A S.A. "w zakresie zarządzania liniami kolejowymi", a także majątek wniesiony przez A S.A. jako wkład do nowoutworzonej spółki, tylko połowicznie zdeterminowany rozwiązaniami ustawowymi zawartymi w ustawy o komercjalizacji A. Po drugie, sukcesja ta nie następuje uno actu. Co prawda przejęcie praw i obowiązków następuje w chwili wpisu do rejestru, ale już przejęcie praw i obowiązków odnoszących się do składników majątku jest rozciągnięte w czasie i wymaga dokonania wielu czynności prawnych (tak wyrok SN z 13.10.2022 r., II CSKP 853/22, OSNC-ZD 2023/3/41). 4. Ww. decyzja Prezydenta Sieradza została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1121), [dalej: "Prawo wodne"], która została uchylona z dniem 1 stycznia 2018 r. Zgodnie z brzmieniem art. 29 ust. 3 Prawa wodnego obowiązującym na dzień wydania ww. decyzji, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Co istotne, zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego przepisy ustawy dotyczące: właścicieli - stosuje się odpowiednio do posiadaczy samoistnych oraz użytkowników wieczystych; a w przypadku eksploatacji instalacji stosuje się do prowadzącego instalację w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Jak wynika z powyższego przepisu decyzja wydana na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego mogła być skierowana do właścicieli, rozumianych jako odpowiednio posiadacze samoistni oraz użytkownicy wieczyści; a w przypadku eksploatacji instalacji stosuje się do prowadzącego instalację w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. 5. Z kolei pod pojęciem prowadzącego instalację, stosownie do art. 3 pkt 31 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 519 z późn. zm.), [dalej: "P.o.ś."], na dzień wydania decyzji przez Prezydenta Miasta Sieradza, należało rozumieć podmiot uprawniony na podstawie określonego tytułu prawnego do władania instalacją w celu jej eksploatacji zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska, na zasadach wskazanych w ustawie. Natomiast instancja (art. 3 pkt 6 P.o.ś.) to: a) stacjonarne urządzenie techniczne, b) zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu, c) budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję; Stosownie zaś do art. 3 pkt 4 P.o.ś. pod pojęciem emisji - rozumie się przez to wprowadzane bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku działalności człowieka, do powietrza, wody, gleby lub ziemi a) substancje, b) energie, takie jak ciepło, hałas, wibracje lub pola elektromagnetyczne. 6. Dokonując oceny, co obejmuje infrastruktura kolejowa, należy mieć na względzie treść załącznika nr 1 do ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1727 z późn. zm.), [dalej: "* u.t.k."]. Z załącznika tego wynika wprost, że w skład infrastruktury kolejowej wchodzą następujące elementy, pod warunkiem że tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania: 1) tory kolejowe, w tym rozjazdy i skrzyżowania torów, wchodzące w ich skład szyny, szyny żłobkowe, kierownice, odbojnice, prowadnice, zwrotnice, krzyżownice i inne elementy rozjazdów, podkłady kolejowe i przytwierdzenia, drobne elementy nawierzchni kolejowej, podsypka w tym tłuczeń i piasek; 2) obrotnice i przesuwnice; 3) podtorze, w szczególności nasypy i przekopy, systemy kanałów i rowów odwadniających, rowy murowane, ściany osłonowe, roślinność posadzona w celu ochrony skarp; 4) obiekty inżynieryjne: mosty, wiadukty, przepusty i inne konstrukcje mostowe, tunele, przejścia nad i pod torami, mury oporowe i umocnienia skarp; 5) nastawnie, urządzenia sterowania ruchem kolejowym, w tym urządzenia zabezpieczające, sygnalizacyjne i łącznościowe na szlaku, w stacjach i stacjach rozrządowych, urządzenia służące do wytwarzania, przetwarzania i dystrybucji prądu elektrycznego do celów sygnalizacji i łączności; budynki, w których takie urządzenia lub instalacje się znajdują; przytorowe urządzenia kontroli bezpiecznej jazdy pociągów i wykrywania stanów awaryjnych w przejeżdżającym taborze; hamulce torowe; urządzenia do ogrzewania rozjazdów; 6) perony wraz z infrastrukturą umożliwiającą dotarcie do nich pasażerom, pieszo lub pojazdem, z drogi publicznej lub dworca kolejowego; 7) rampy towarowe, w tym w terminalach towarowych, wraz z drogami dowozu i odwozu towarów do dróg publicznych; 8) drogi technologiczne i przejścia wzdłuż torów, mury ogradzające, żywopłoty, ogrodzenia, pasy przeciwpożarowe, zasłony odśnieżne; 9) przejazdy kolejowo-drogowe i przejścia w poziomie szyn, w tym urządzenia i systemy służące zapewnieniu bezpieczeństwa ruchu drogowego i pieszego; 10) systemy oświetleniowe do celów ruchu kolejowego i bezpieczeństwa; 11) urządzenia przetwarzania i rozdziału energii elektrycznej na potrzeby zasilania trakcyjnego: podstacje, kable zasilające pomiędzy podstacjami i przewodami jezdnymi, sieć trakcyjna wraz z konstrukcjami wsporczymi, trzecia szyna z konstrukcjami wsporczymi; 12) grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się elementy wymienione w pkt 1-11. Stosownie zaś do art. 4 pkt 2 u.t.k. linia kolejowa to wyznaczona przez zarządcę infrastruktury droga kolejowa przystosowana do prowadzenia ruchu pociągów. Podkreśla wymaga, że ww. pojęcie infrastruktury kolejowej jest pojęciem zbiorczym obejmującym ww. elementy, a co szczególnie istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy, infrastruktura obejmuje grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się ww. elementy infrastruktury. 7. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy B S.A. dysponuje tytułem prawnym, na podstawie którego włada ww. nieruchomością i jednocześnie instalacją w rozumieniu P.o.ś., a tytułem tym jest umowa o oddanie do odpłatnego korzystania zawarta z A S.A. w 2001 r., przy czym nie budzi wątpliwości, że obejmuje ona całą powierzchnię ww. działki. B S.A. jest więc posiadaczem zależnym ww. nieruchomości, a ww. umowa została zawarta w wykonaniu ww. przepisów ustawy o komercjalizacji A. 8. Na marginesie należy jednocześnie dostrzec, że umowa z 2001 r. powoływała się na ustawę z 1997 r. o transporcie kolejowym i zawartą w niej definicję linii kolejowej, przez którą należało rozumieć drogę szynową wraz z przyległym pasem gruntu, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego oraz zajęte pod nie grunty. Wcześniejsza definicja linii kolejowych była co prawda węższa niż obecna definicja linii i infrastruktury kolejowej, wcześniej w skład linii kolejowej wchodziły grunty pod infrastrukturą, a obecnie cała działka ewidencyjna związana z zarządzaniem linią, co wynika z przytoczonego wyżej załącznika nr 1 pkt 12 do u.t.k. 9. W ocenie Sądu, bez względu na to, którą definicję przyjąć, to i tak oczywistym jest, że na dzień 21 czerwca 2017 r., a więc wydania decyzji przez Prezydenta Miasta Sieradza, mamy do czynienia z instalacją w rozumieniu art. 3 pkt 6 P.o.ś., a tym samym z prowadzącym instalację w rozumieniu art. 9 ust 2 pkt 3 w związku z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. 10. Reasumując powyższe, mając na uwadze treść art. 9 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego, stanowiącego, iż przepisy ustawy dotyczące właścicieli - stosuje się odpowiednio do posiadaczy samoistnych oraz użytkowników wieczystych; a w przypadku eksploatacji instalacji stosuje się do prowadzącego instalację w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, zdaniem Sądu, nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że skoro – w realiach niniejszej sprawy - mamy do czynienia z podmiotem prowadzącym instalację w rozumieniu przepisów P.o.ś., który ma tytuł prawny do nieruchomości i znajdującej się na niej ww. instalacji w postaci umowy o oddanie do korzystania, a ponadto, że infrastruktura kolejowa obejmuje grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne (pkt 12 załącznika nr 1 do u.t.k.), to właśnie do podmiotu prowadzącego instalację, winna być skierowana decyzja na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Tym samym wydana w sprawie decyzja Prezydenta Miasta Sieradza z 21 czerwca 2017 r. została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. 11. Zważywszy poczynione wyżej przez Sąd rozważania nie mają, zdaniem Sądu, znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przytaczane przeze SKO okoliczności związane z podejmowanymi przez A S.A. władczymi działaniami, takimi jak chociażby wystąpienie przez A S.A. o pozwolenie na budowę murka oporowego, pozwolenie wodnoprawne, czy inne, które w ocenie organu świadczą o tym, że A S.A. wykonywało przysługujące mu prawo użytkowania wieczystego. Rozważania organu w powyższym zakresie są o tyle bezprzedmiotowe, że o tym, kto jest użytkownikiem wieczystym rozstrzyga treść działu II księgi wieczystej, a nie działania podejmowane przez dany podmiot. Podobnie nie ma znaczenia dla wydania decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego kwestia konieczności uzyskania przez B S.A. ewentualnej zgody z na podejmowanie działań inwestycyjnych. 12. Z powyższych względów skarga okazała się zasadna. 13. Stosownie do art. 153 P.p.s.a. organ rozpoznając ponownie sprawę uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. 14. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 sentencji wyroku). 15. O kosztach (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., w tym zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, na które składają się: 200 zł tytułem zwrotu wpisu od skargi, 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego - wynagrodzenia reprezentującego skarżącego radcy prawnego ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118). a.bł.