Sygnatura
II SA/Kr 201/26
Wyrok WSA w Krakowie z 9 kwietnia 2026 r., II SA/Kr 201/26 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 9 kwietnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: WSA Piotr Fronc Asesor WSA Anna Kopeć (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. R. i J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 1 grudnia 2025 r. znak: SKO.PW/4171/88/2025 w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Burmistrz Miasta i Gminy S. (organ I instancji) decyzją z 11 lutego 2022 r. znak RS.6331.1.6.2021 1. nakazał A. J. - G. (dalej: uczestniczka) przywrócenie rowu do stanu poprzedniego, usunięcie przepustu wodnego i zaniechanie spuszczania do rowu wody z budynku garażu i stodoły do dnia 30 kwietnia 2022 r. 2. nakazał M. R. i J. R. (dalej: skarżący) likwidację zamurowanego otworu ogrodzenia, którym spływała woda z działki nr [...] (działka uczestniczki) na działkę nr [...] (działka skarżących), a tym samym przywrócenie podmurówki ogrodzenia do stanu poprzedniego do dnia 30 kwietnia 2022 r. Decyzją z 7 lipca 2022 r. - po rozpoznaniu odwołania M. R. i J. R. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzekło, że nakazy wynikające z decyzji organ I instancji powinny zostać wykonane do 30 września 2022 r., zaś w pozostałej części utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy zaznaczył, że istotne znaczenie w sprawie mają ustalenia wynikające z wizji w terenie. W ocenie Kolegium, ustalone zostało nachylenie terenu i spływ wód oraz zmiana stanu wody na gruncie poprzez zablokowanie dotychczasowego kierunku przepływu wody i wykonanie rowu przyjmującego wody opadowe na działce uczestniczki. Zdaniem Kolegium, powyższe ustalenia zostały potwierdzone przez PGW i PINB. Jak zaznaczył organ, wbrew zarzutom odwołania, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo. Decyzję Kolegium zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. R. i J. R., a Sąd wyrokiem z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. II SA/Kr 1104/22 uchylił decyzje organów obu instancji wskazując na konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego: "W ponownie prowadzonym postępowaniu organ dopuści dowód z opinii biegłego, zawierającej m.in. analizę panujących na gruncie stosunków wodnych oraz ich zmian, przyczyny tych zmian oraz ewentualnie wskazania co do wyboru właściwego środka likwidującego szkodliwe działania właściciela gruntu względem gruntów sąsiednich. Dowód taki, oceniony przez organ, pozwoli na weryfikację przesłanek zawartych w art. 234 ust. 3 Prawa wodnego. Organy zapewnią, aby w aktach sprawy (np. w treści opinii biegłego) znalazł się czytelny materiał graficzny, który będzie jasno przedstawiał: położenie poszczególnych działek, istotne dla sprawy elementy ich urządzenia (wraz z ich opisem), kierunki spływu wód, kierunki świata. Materiałem pomocniczym w zobrazowaniu stanu na gruncie mogą być również fotografie, jednakże pod warunkiem, że każda z nich zostanie szczegółowo opisana i odniesiona do miejsca w terenie". Prowadząc ponownie postępowanie zgodnie z zaleceniami WSA powołano biegłego hydrogeologa P. P., który przedstawił swoje opinie z maja 2023 i jej aktualizację z grudnia 2023 r. oraz przeprowadzono z jego udziałem wizję w terenie. Po uzupełnieniu postępowania dowodowego Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzją z dnia 27 grudnia 2023 r znak RS.6331.6.2021 1. nakazał M. i J. R. likwidację zamurowanego otworu w ogrodzeniu, którym spływała woda z działki nr [...] na działkę nr [...] w C. gm. S. i przywrócenia go do stanu poprzedniego. 2. nakazał udrożnienie kanału deszczowego biegnącego od granicy działek nr [...] i [...] (posesje nr [...]) do posesji nr [...]; 3. wykonanie nakazów wskazanych w pkt. 1 i 2 niniejszej decyzji winno nastąpić do dnia 30.06.2024 r. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez M. i J. R., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 29 lutego 2024 r. znak SKO.PW/4171/9/2024 orzekło o uchyleniu wskazane decyzji oraz przekazano sprawę organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia. Decyzję tę zaskarżyli sprzeciwem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. i J. R., wskutek czego wyrokiem z dnia 15 maja 2024 r., sygn. II SA/Kr 480/24 decyzja Kolegium została uchylona. Sąd wskazał: Skoro zatem okoliczności, które zdaniem organu odwoławczego nie zostały ustalone, w istocie zostały ustalone i jednocześnie brak jest wskazania na inne istotne dla sprawy okoliczności, które wymagają wyjaśnienia, zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. w ocenie Sądu, w kontekście zasady merytorycznego rozpoznawania sprawy przez organ odwoławczy i mając na uwadze treść art. 136 k.p.a., było nieuzasadnione. Organ odwoławczy uchylił się od merytorycznego rozpoznania sprawy i zweryfikowania rozstrzygnięcia organu I instancji z uwzględnieniem art. 136 k.p.a. Ponownie rozpoznając odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 27 grudnia 2023 r znak RS.6331.6.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 21 października 2024 ponownie uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Po kolejnym uzupełnieniu postępowania dowodowego Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzją z dnia 30 lipca 2025 r znak RS.6331.6.2021 odmówił wydania decyzji nakazującej A. J. - G. - właścicielce działki nr [...] w C. przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. o których mowa w art. 234 ust.3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne. Zgodnie z zaleceniami decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie Burmistrz Miasta i Gminy S. zlecił uprawnionemu biegłemu P. P. wykonanie opinii hydrologicznej lub hydrogeologicznej mającej na celu ustalenie czy nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie ze szkodą dla działki nr [...] w miejscowości C.. W swojej kolejnej opinii z 13 czerwca 2025 r. biegły wykazał, że kierunek spływu wód opadowych jest zgodny z naturalnym ukształtowaniem terenu z kierunku wschodniego na zachodni. Wody te spływają z działki o nr [...], do rowu, a następnie na działkę o nr [...]. W badanym okresie nie doszło do zmiany naturalnych kierunków spływu wód powierzchniowych. Organ I instancji ocenił przedstawioną opinię biegłego jako rzetelną i jasno obrazującą sytuację na przedmiotowym terenie. W trakcie wizji w terenie nie uzyskano dostępu do działki [...], co uniemożliwiło dokonanie oceny ewentualnych szkód. Po dokonanej analizie materiału dowodowego w oparciu o przywołaną podstawę prawną i orzecznictwo sądów administracyjnych Burmistrz Miasta i Gminy S. uznał, że brak podstaw do wydania decyzji nakazującej właścicielowi działki [...] przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, bowiem nie doszło do zmiany stosunków wodnych w rozumieniu art. 234 ustawy Prawo. Ewentualne podtopienia wynikają z niedrożności istniejącego kanału deszczowego, który pozostaje poza zakresem odpowiedzialności właściciela działki nr [...]. Od opisanej decyzji odwołanie złożyli M. R. i J. R.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 1 grudnia 2025 r., znak SKO.PW/4171/88/2025 utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję na podstawie art. 234 ust.3 ustawy z dnia 20.07.2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2025.960 t.j). oraz art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz.572 ze zm.). Kolegium zwróciło uwagę, że pismem z dnia 18 listopada 2025 r biegły hydrogeolog inż. P. P. przekazał dodatkowe wyjaśnienia do swojej opinii. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie przypomniało, że postępowanie w sprawie zalewania działki nr [...] położonej w C. , gmina S. zostało wszczęte przez organ I instancji dniu 29 września 2021 r. wnioskiem M. i J. R.. Zostało ono poprzedzone informacją Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w Krakowie (dalej PGW). Strony podają, że od dnia złożenia wniosku i nadal regularnie dochodzi do zalewania i szkód na ich działce nr [...] w C. , gmina S. przez wody pochodzące z działki nr [...] ze znajdującego się na niej rowu rynsztokowego. Wody te skierowane są na działkę sąsiednią. Strony zarzuciły naruszenie stosunków wodnych poprzez wykonanie przez właścicielkę działki w 2019 r. rowu rynsztokowego także poprzez pokrycia kostką brukową podwórka między domem, stodołą a garażem, oraz odprowadzania wody opadowej z 4 rur spustowych z garażu, wiaty i stodoły. Wskazano jako powstałe szkody podtopienia ich działki, wymywanie gruntu, zaleganie wody. W trakcie trwającego postępowania wnioskodawcy podnieśli dodatkowo, iż właścicielka działki nr [...] w 2023 r nawiozła ziemię na terenie wybiegu dla kur i o powierzchni ok. 60 m2. Kolegium zwróciło uwagę, że zaskarżona decyzja została poprzedzona sporządzoną opinią biegłego P. P. z dnia 13 czerwca 2025 r. Wynika z niej, tak jak z poprzednich opinii, że kierunek spływu wód opadowych jest zgodny z naturalnym ukształtowaniem z kierunku wschodniego na zachodni z działki nr [...] do rowu, a następnie na działkę nr [...]. Kierunek ten jest zachowany bez zmian. Potwierdzają go tak archiwalne mapy topograficzne jak i sytuacyjno-wysokościowe. W protokole z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 14 maja 2025 r. oraz w opinii wykonanej przez P. P. dokładnie opisano rów znajdujący się na działce [...], który przebiega w odległości 1-2 m na północ od budynków gospodarczych (garażu i stodoły) i jego całkowita długość to ok. 44 m. Pierwsze 5,5 m od wschodniej granicy działki nr [...] jest wyłożone betonowymi elementami prefabrykowanymi, oraz płytami betonowymi. Głębokość rowu na tym odcinku wynosi od 20 do 40 cm a jego szerokość od 50 do 100 cm. W kolejnym fragmencie (przesuwając się na zachód) rów jest zarurowany rurą fi 300 mm. Długość tego odcinka to 19,5 m. W ostatnim fragmencie o długości 19 m rów porośnięty jest trawą. Głębokość rowu na tym odcinku wynosi od 50 do 60 cm a jego szerokość ok. 100 cm. Na końcu tego odcinka znajduje się studzienka z kręgów betonowych. Odnośnie daty powstania rowu podano, że figuruje on już na mapie opracowanej w lipcu 2011 r. Jednakże dokładnej daty nie da się określić. Biegły opisał także zmieniony poprzez wybrukowanie fragment działki [...] znajdujący się za budynkiem mieszkalnym, pomiędzy garażem, a stodołą i wiatą. Jego zdaniem zmiana nie powoduje zalewania działki nr [...]. Udział wód spływających z powierzchni utwardzonych na działce [...] jest nieistotny. Spływ ich wynika z naturalnego ukształtowania terenu zaś jego trasa od wyżej położonej działki nr [...], na działkę nr [...], gdzie kierowane są do rowu i kolejno niżej usytuowaną działkę o nr ewid. [...]. Woda ta pierwotnie wpływała do kanału deszczowego, którego wlot jest obecnie zamurowany w granicy działek nr [...] i [...] przez właścicieli działki nr [...]. Konsekwencją niedrożności kanału deszczowego jest zalewanie (przez wody spływające zgodnie z kierunkiem naturalnego spływu wód powierzchniowych dla tego rejonu dnem suchej doliny) w pierwszej kolejności działki nr [...], a dopiero po spiętrzeniu się wód na tej działce, przelaniu się ich przez podmurówkę ogrodzenia na działkę nr [...]. Zgodnie z ustawą - Prawo wodne kompetencje w sprawie urządzenia wodnego, jakim jest kanał deszczowy ma Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. W trakcie wizji w terenie nie uzyskano dostępu do działki [...], co uniemożliwiło dokonanie oceny ewentualnych szkód. Opinia sporządzona przez biegłego została przez organ I instancji oceniona jako rzetelna i jasno obrazująca sytuację na przedmiotowych działkach. W swojej kolejnej uzupełniającej opinii z dnia 18 listopada 2025 r. biegły ponownie podkreślił, że kierunek spływu wód opadowych jest zgodny z naturalnym ukształtowaniem terenu z kierunku wschodniego na zachodni. Wody te spływają z działki nr [...] do rowu, a następnie na działkę nr [...]. Rów ten znajduje się na osi suchej doliny co powoduje, że nie zmienia on kierunku ani natężenia spływających wód. Biegły podał takie ukształtowanie jako przyczynę zalewania opiniowanych działek. Czasami podczas dużych opadów wody powierzchniowe spływają nie tylko rowem ale także całą szerokością dna suchej doliny. Z tego powodu zarurowanie fragmentu rowu nie ma żadnego wpływu na kierunek ani natężenie spływu wód powierzchniowych w kierunku działki nr [...]. Podobnie ocenia wpływ na ewentualne zalewanie działki Odwołujących się na skutek wybrukowania fragmentu działki nr [...] o pow. ok 200 m2 znajdującego się za budynkiem mieszkalnym, pomiędzy garażem, a stodołą. Wskazuje na wyniki przeprowadzonych kontroli Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Krakowie (01.12.2021 r. oraz 06.04.2022 r.) potwierdzające, że wody opadowe na działce nr [...] z dachu budynku mieszkalnego oraz odwodnienia liniowego z terenu utwardzonego kostką brukową odprowadzane są do urządzonego zbiornika chłonnego, a wody z powierzchni dachowych garażu, wiaty oraz stodoły odprowadzane są do zbiorników typu M. Zamurowanie otworu w ogrodzeniu (wlotu do kanału deszczowego) przez właścicieli działki nr [...] doprowadziło do zablokowania naturalnego spływu wód powierzchniowych spiętrzenia ich na działce [...], a następnie przelaniu się ich przez podmurówkę ogrodzenia na działkę pp. R.. W opinii biegłego przywrócenie przepływu kanałem deszczowym jest jedynym sposobem na zabezpieczenie działek Stron przed zalewaniem. Wydanie przez właściwy organ decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom bezwzględnie wymaga uprzedniego wykazania, iż właściciel gruntu istotnie zmienił stan wód na gruncie a nadto, a także że zmiana ta szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. W niniejszej sprawie, zgodnie z opinią biegłego oraz materiałem dowodowym, stwierdzono, że kierunek spływu wód opadowych jest naturalny i zgodny z ukształtowaniem terenu, a nie wynikający z działań strony powodującej szkody. Po dokonanej analizie materiału dowodowego, wskazań wyroku zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15.05.2024 r. sygn. II SA/Kr 480/24 wydanych w sprawie opinii inż. P. P. biegłego hydrogeologa i jego dodatkowych wyjaśnień przedłożonych do akt map sytuacyjno-wysokościowych stan na maj 2025 r. oraz map archiwalnych. wyników dokonanych oględzin i materiału zdjęciowego Kolegium doszło do przekonania, iż nie doszło do zmiany stosunków wodnych w rozumieniu art. 234 ustawy Prawo wodne, a ewentualne podtopienia wynikają z niedrożności istniejącego rowu, który pozostaje poza zakresem odpowiedzialności właściciela działki nr [...]. Jedyną zmianą dokonaną przez A. J. - G. jest wybrukowanie fragmentu działki nr [...] pomiędzy budynkiem mieszkalnym – stodołą, wiatą i garażem. Powierzchnia wspólna tej przestrzeni to ok. 200 m2. Zdaniem biegłego zmiany dokonane na tej działce nie mają wpływu na obecny stan stosunków wodnych i natężenie spływu wód. Usytuowanie i przebieg rowu w odległości 102 m na północ od budynków gospodarczych o długości 44 m jest częściowo wyłożony betonowymi płytami. Jego głębokość wynosi od 20-40 cm, zaś szerokość od 50-100 cm. Rów ten jest w części zarurowany. Na końcu tego rowu znajduje się studzienka z kręgów betonowych. Nie jest znana dokładna data jego powstania lecz przyjmuje się ją na 2011 r (wg. zarejestrowania na mapie sytuacyjno - wysokościowej). Podnoszony zarzut zakłócania stosunków wodnych spowodowanych pracami porządkowymi i podniesieniem terenu dawnego wybiegu dla kur o wymiarach 12 x 5 m nie doprowadził do zmiany kierunku i intensywności spływu powodujących zalewanie i szkody na działce odwołujących się (opinia uzupełniająca biegłego z grudnia 2023 r.). Protokoły kontroli dokonanej na działce nr [...] w C. z dnia 1.12 2021 r., 6.04.2022 r. sporządzone przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Krakowie zaświadczają, że wody opadowe z połaci dachowych budynku mieszkalnego. stodoły, wiaty odprowadzane są do zbiornika na te wody znajdującego się pod zadaszeniem. Zapisy protokołu potwierdzają przebieg kanalizacji deszczowej na przedmiotowej działce oraz fakt zamurowania otworu ogrodzenia dzielącego działki stron. Problem spływu wód po działce pp. R. istnieje - ilustrują i potwierdzają go wypowiedzi odwołujących się, zdjęcia przedkładane przez nich, na których widoczny był szlam i kamienie, teksty opinii biegłego, załączniki graficzne do opinii obrazujące kierunki spływu wód opadowych. Jednakże przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło, iż wynikają one z działań A. J. – G. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym wyrokiem z dnia 26 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 2277/21, sam naturalny spływ wód powierzchniowych, zgodny z ukształtowaniem terenu, nie stanowi podstawy do ingerencji administracyjnej. Opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. M. i J. R.. W bardzo obszernej (liczącej 45 stron) skardze skarżący zarzucają organowi odwoławczemu wydanie decyzji z naruszeniami przepisów postępowania, naruszeniem prawa materialnego i niewykonanie pouczeń sądowych zawartych w prawomocnym Wyroku WSA w Krakowie w przedmiotowej sprawie z 20.XlI. 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 1104/22, co zostało uporządkowane w pięciu punktach A. - E. A. Skarżący zarzucają organowi II instancji wydanie rzeczonej decyzji z naruszeniami przepisów postępowania mającymi wpływ na wynik sprawy: 1. rażące naruszenie zasady ogólnej 2-instancyjności postępowania administracyjnego tj. art. 15 k.p.a. poprzez zupełny brak odniesienia się organu do zarzutów sformułowanych przez skarżących stanowiących podstawę ich odwołania z dnia 13 sierpnia 2025 r. od decyzji organu I instancji, co narusza samą istotę postępowania odwoławczego; organ ograniczył się, w uzasadnieniu decyzji, jedynie do wymienienia niektórych z tych zarzutów bez słowa komentarza dlaczego ich nie uwzględnił i nie uznał za zasadne czy też bezzasadne; takim postępowaniem organ Il instancji naruszył także art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. dając tym samym dowód nietraktowania na poważne zarzutów skarżących popartych dowodami, judykaturą i doktryną; 2. skarżący zgłaszają zarzut rażącego naruszenia przez organ odwoławczy ogólnej zasady prawdy obiektywnej tj. przepisu art. 7 i ogólnej zasady bezstronności art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie przepisów art. 80 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. i w konsekwencji naruszenie art. 6. k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP, polegające na wadliwym, stronniczym ustaleniu stanu faktycznego w związku z nierozpatrzeniem całości materiału dowodowego, nie tylko tego zgromadzonego przez organ I instancji ale także tego zgromadzonego przez SKO w toku prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z art. 136 k.p.a., w tym : a. zupełne zlekceważenie całości uzupełniającego materiału dowodowego przedstawionego przez skarżących w dniu 10 listopada 2025 r. w ich piśmie procesowym skierowanym do SKO stanowiącym wniosek o przeprowadzenie dowodów ze zał. 1 oraz 3-4 i zał. 7-104 (98 dowodów zdjęciowych), dołączonych do rzeczonego pisma, dokumentujących szkody na ich działce oraz przyczyny tych szkód i ich wzajemne związki przyczynowoskutkowe, czym organ naruszył rażąco także przepis art. 75 § 1 oraz 78 § 1 k.p.a.; organ dał tym samym dowód stronniczości i niepoważnego traktowania materiału dowodowego zebranego z wielkim trudem przez skarżących, ściśle według nakazów zawartych w prawomocnym wyroku WSA w sprawie z 20.XII.2022 r. (sygn. akt II SA/Kr 1104/22); b. stronnicze przeprowadzenie w uzasadnieniu decyzji głównie dowodów z prywatnej opinii biegłego z czerwca 2025 r. oraz z pisma wyjaśniającego biegłego z 18 listopada 2025 r. skierowanego do Burmistrza z pominięciem przeprowadzenia innych kluczowych dowodów w sprawie, w tym dowodu z dokumentu urzędowego pisma Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Krakowie do Urzędu M. i G. S. z dnia 20.1X.2021 r. oraz wszystkich dowodów zalegających w aktach sprawy organów obu instancji dostarczonych przez skarżących tj. m. in. 111 opisanych zdjęć fotograficznych, 6 opisanych ortofotomap, 1 opisana mapa fozjograficzna, 3 opisane mapy zasadnicze w tym 2 mapy archiwalne styuacyjnowysokościowe, opisanych zgodnie z wytycznymi WSA zawartymi w uzasadnieniu Wyroku z 20.XII.2022 r. (II SA/Kr 1104/22), oraz dowodów z 2 pism urzędowych Dyrektora Z. Z. Wód Polskich do skarżących; organ II instancji naruszył tym samym rażąco także przepis art. 75 § 1, art. 76 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. i dał wyraz swej stronniczości; c. naruszenie przepisu art. 79a k.p.a. poprzez brak poinformowania skarżących, w piśmie informacyjnym organu odwoławczego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, o przesłankach zależnych od skarżących, które mogą wpłynąć na wydanie decyzji niezgodnej z ich żądaniami zawartymi we wniosku o wszczęcie postępowania, w efekcie czego organ II instancji wydał orzeczenie całkowicie niezgodne z żądaniami skarżących; d. całkowite zignorowanie stanowiska skarżących, zawartego w ich piśmie procesowym z dnia 27 listopada 2025 r., po zapoznaniu się z aktami sprawy w siedzibie SKO w dniu 25 listopada 2025 r., po otrzymaniu w dniu 24.XI.2025 r. pisma informacyjnego SKO o zakończeniu uzupełniającego postępowania dowodowego i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy; w rzeczonym piśmie procesowym skarżący podnosili bardzo poważne zarzuty co do opinii biegłego z czerwca 2025 r. oraz przedstawili jednoznaczne dowody na sporządzenie przez niego fałszywej opinii, wnosząc o definitywne wykluczenie biegłego z dalszego opiniowania w przedmiotowej sprawie; taką postawą organ II instancji naruszył także rażąco art. 10 k.p.a. oraz art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a.; e. skarżący zarzucają organowi II instancji wydanie rzeczonej decyzji z uchybieniem wymogu wymaganego przepisem art. 107 § 3 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6; organ II instancji nie wskazał żadnych przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. B. skarżący zarzucają organowi II instancji wydanie rzeczonej decyzji z naruszeniem pouczeń zawartych w prawomocnym Wyroku WSA z dnia 20.XII.2022 r., co miało decydujący wpływ na ustalenie stanu faktycznego, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i tym samym na wynik sprawy, dotyczących: 1. konieczności precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego wiążącego się z precyzyjnym ustaleniem chronologii wydarzeń, czego organ nie dopełnił, gdyż przy ustalaniu stanu faktycznego, w tym chronologii wydarzeń, organ oparł się bezkrytycznie na szczegółowej analizie opinii biegłego z czerwca 2025 r. i na analizie pisma biegłego z 18 listopada 2025 r., pomijając pozostałe kluczowe dowody w sprawie, w tym wszystkie dowody na szkody przedstawione przez skarżących, a także kluczowy dowód w sprawie jaki stanowi dokument urzędowy zawierający oficjalne stanowisko Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Krakowie; 2. konieczności posłużenie się opinią biegłego posiadającego określone przez Sąd wiadomości specjalne, niezbędne do opiniowania w przedmiotowej sprawie, czego Organ nie dopełnił, gdyż do ustalania stanu faktycznego posłużył się opinią biegłego nie posiadającego kwalifikacji zawodowych w zakresie melioracji wodnych i nie posiadającego żadnego doświadczenia w zakresie postępowań wodno-prawnych. C. skarżący zarzucają organowi instancji wydanie rzeczonej decyzji z naruszeniem prawa materialnego polegającym na niezastosowaniu przez organ przepisu art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, dalej P.w. (dz. U. 2017 poz. 1566 ze zm.) w sytuacji, gdy z dowodów zalegających w aktach sprawy, a nie przeprowadzonych przez organ, wynika wprost, że skarżący ponoszą szkody związane w pływem na teren ich działki niezagospodarowanych wód opadowych/roztopowych zmieszanych z błotem, z terenu zabudowanego i z terenu utwardzonego na dz. [...] położonej powyżej; brak zastosowania rzeczonego przepisu prawa materialnego przez organ odwoławczy wynika z wadliwie prowadzonego postępowania dowodowego, co wykazano w pkt A. 2., mającego bezpośredni wpływ na wynik sprawy i skutkuje dalszym występowaniem szkód na działce skarżących; D. skarżący zarzucają organowi II instancji wydanie rzeczonej decyzji w niewłaściwym trybie tj. w trybie art. 138 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy w ich odwołaniu z 13 sierpnia 2025 r. wykazali liczne i poważne zarzuty zawarte w decyzji organu I instancji dotyczące naruszenia prawa postępowania mające wpływ na wynik sprawy w tym, rażące naruszenie praw stron, skutkujące brakiem ich udziału w przeprowadzaniu dowodu z wizji. E. skarżący zarzucają organowi II instancji wydanie rzeczonej decyzji z naruszeniami art. 2. i art. 32. pkt 1. Konstytucji RP będącymi bezpośrednimi następstwami naruszenia przepisu art. 8 § 1 k.p.a. poprzez stronnicze rozpatrzenie odwołania skarżących i wydanie stronniczej decyzji z powodu uchybienia przepisom art 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez brak wykluczenia 2 członków składu, w tym sprawozdawcy, z rozpatrywania przedmiotowej sprawy w sytuacji gdy, członkowie ci w tym sprawozdawca, brali już udział w rozpatrywaniu przedmiotowego postępowania i we wydaniu zaskarżonej decyzji z dnia 29 lutego 2024 r., która została w całości uchylona wyrokiem WSA z 15 maja 2024 r. (sygn. akt II SA/Kr 480/24); udział tych samych członków miał zdecydowany wpływ na wynik postępowania odwoławczego poprzez Ich stronniczość. Skarżący podkreślili, że podtrzymują wszystkie zarzuty skierowane pod adresem organu I instancji, które zawarli w ich odwołaniu z dnia 13.VIII.2025 r. od decyzji Burmistrza M. i G. S. z 30 lipca 2025 r. w sprawie o znaku RS.6331.1.6.2021 (odwołanie w aktach sprawy), które z przyczyn praktycznych nie sposób na nowo przywoływać w niniejszej skardze. Wobec powyższego skarżący wnieśli o: 1. uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji; 2. wskazanie przez Sąd w orzeczeniu, że obydwa organy dopuściły się rażących naruszeń przepisów postępowania; 3. zobowiązanie organów do dopuszczenia dowodu z opinii nowego biegłego posiadającego wiadomości specjalne z zakresu inżynierii budownictwa wodnego, bądź inżynierii wodnej, które to specjalności zawodowe łączą wiedzę z zakresu hydrologii z wiedzą w zakresie wszystkich urządzeń hydrotechnicznych, w tym urządzeń melioracji wodnych, tzn. wiadomości, zgodne z pierwotnymi pouczeniami Sądu zawartymi na str. 6 w. 23-26 uzasadnienia wyroku WSA z 20.X11.2022 r. (sygn. akt 11 SA/Kr 1104/22) 4. skarżący mgr inż. mech. J. R. wnosi we własnym imieniu do Sądu (zał. 1 do Skargi) o przywołanie do porządku organu odwoławczego wobec daleko posuniętego przekroczenia uprawnień i używania przez Niego tytułu zawodowego inżyniera w stosunku do biegłego P. P. P. opiniującego w przedmiotowym postępowaniu, podczas gdy biegły nie posiada takiego tytułu zawodowego; 5. zwrot kosztów postępowania sądowego według przepisanych norm. Do skargi dołączono pismo zatytułowane "Oświadczenie Skarżącego mgr inż. J. R. o fałszywości opinii biegłego z powodu zaprzeczenia w nich powszechnie obowiązujących praw fizyki i z powodu niezgodnego z zasadą geometryczną wyznaczenia kierunku osi dolinnej" - w którym skarżący podważa ustalenia biegłego, załączając również kopię własnego dyplomu ukończenia studiów wyższych na Politechnice Krakowskiej (k. 65 - 69). Swoje stanowisko skarżący przedstawili również w kolejnych pismach procesowych. Uczestniczka postępowania A. J. - G. również przedłożyła kilka pism procesowych, w których wniosła o oddalenie skargi, w całości podzielając ustalenia faktyczne i konkluzje prawne organów administracji. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Dokonana według tak określonych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że jest ona prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. W trwającym pięć lat postępowaniu administracyjnym organy obu instancji przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe, ustaliły wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Stanowisko skarżących stanowi polemikę z niekorzystnym dla nich rozstrzygnięciem, niemniej jednak ich argumenty nie mogą odnieść skutku. W pierwszej kolejności trzeba przypomnieć, że niniejsza sprawa już wcześniej dwukrotnie była przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie". W pierwszej kolejności należało więc sprawdzić, czy wskazania zawarte w zapadłych wcześniej wyrokach zostały przez organy obu instancji wykonane. Otóż w wyroku z dnia 20 grudnia 2022 r. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, nakazując uzupełnić postępowanie dowodowe o dowód z opinii biegłego. Taki też dowód został następnie w sprawie przeprowadzony, zgodnie z wytycznymi określonymi w uzasadnieniu wyroku. Tylko na marginesie Sąd zauważa, że w tej sprawie skarżący wnieśli o dokonanie wykładni wyroku poprzez określenie, jakiej dokładnie specjalności biegłego należy powołać. Postanowieniem z 19 grudnia 2023 r. WSA w Krakowie oddalił wniosek o wykładnię wyroku wskazując, że "oczywiste jest, że specjalność powołanego biegłego ma odpowiadać przedmiotowi postępowania i umożliwiać wykonanie zaleceń Sądu wyrażonych w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku. Zastrzeżenia skarżących co do opinii biegłego sporządzonej w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym nie mogą być rozpoznane w postępowaniu w przedmiocie wykładni wyroku. Skarżący mają natomiast prawo je kwestionować we właściwym postępowaniu administracyjnym lub później sądowoadministracyjnym". Z kolei drugi z wyroków (sygn. II SA/Kr 480/24) został wydany po rozpoznaniu sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej – jego uzasadnienie koncentruje się na wskazaniu, że w opinii biegłego i innych dowodach znajdujących się w aktach sprawy (zdjęcia, protokół oględzin) wyjaśniono okoliczności, których wyjaśnienia domaga się w zaskarżonej decyzji Kolegium. Wyrok ten w istocie nie zawiera wskazań do dalszego postępowania. Sąd nie dostrzegł naruszenia art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z wytycznymi WSA w Krakowie w sprawie powołano biegłego, który wypowiadał się kilkukrotnie i w sposób jednoznaczny wskazał na przyczyny zaistniałego stanu zalewania działek skarżących. Przeprowadzono również dowody z oględzin (w dniach 27 października 2021 r., 12 maja 2023 r. i 14 maja 2025 r. - dwa ostatnie z udziałem biegłego), z przedłożonych przez strony postępowania zdjęć, map i protokołów PINB. Ustalenia faktyczne, na których oparto zaskarżoną decyzję nie budzą wątpliwości Sądu. Przechodząc do podstaw prawnych prowadzonego postępowania: zostało ono wszczęte na wniosek skarżących jako właścicieli działki nr [...], który zarzucili, że uczestniczka jako właścicielka działki sąsiedniej nr [...] poprzez swoje działanie polegające m. in. na dokonała zmiany stosunków wodnych, wzmagając natężenie wód opadowych i kierując je bezpośrednio na ich działkę. Na skutek tych działań działka skarżących jest systematycznie zalewana (podtopienia i powodzie kilka razy do roku). Zgodnie z art. 234 ustawy Prawo wodne: "1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. 2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. 3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. 4. Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane. 5. Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lipca 2021 r., sygn. III OSK 530/21 (LEX nr 3332169) wyjaśnił: "Dyspozycją przepisu art. 234 ust. 3 p.w. objęta jest sytuacja, w której doszło do zmiany stanu wody na gruncie i zmiana ta wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie. Zwrot normatywny: "zmiana ta wpływa" wskazuje, że zarówno zmiana jak i jej szkodliwy wpływ powinny realnie wystąpić". Z kolei w wyroku z 16 grudnia 2020 r., sygn. II OSK 2983/20 (LEX nr 3097695) NSA zwrócił uwagę, że "Zastosowanie przepisu art. 234 ust. 3 p.w. uzależnione jest od wystąpienia skutku w postaci szkody, zatem pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy. Ustalenie wspomnianego wyżej związku przyczynowo-skutkowego wymaga odpowiedniej wiedzy z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, tj. wiedzy specjalistycznej, wykraczającej poza wiedzę pracowników organu". Na konieczność zasięgnięcia opinii osoby posiadającej wiadomości specjalne w tego typu sprawach zwraca się uwagę niemal w każdym wyroku, co wskazuje, że dowód z opinii biegłego jest kluczowy dla ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności. Sporządzona w sprawie opinia biegłego, jak również inne zgromadzone dowody (wymienione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) pozwoliły ustalić, że co prawda na działce skarżących występuje szkoda, jednakże nie ma ona żadnego związku z działaniami uczestniczki. Zdjęcia przedłożone przez uczestniczkę (k. 1415 – 1417 akt administracyjnych) potwierdzają z kolei, że również i na jej działce stagnuje woda. Biegły wyjaśnił, że taki spływ wód wynika z naturalnego ukształtowania tego terenu, a rozwiązaniem problemu byłoby udrożnienie kanału deszczowego, którym będzie spływał nadmiar wód. Skarżący zarzucają organowi odwoławczemu zupełne zlekceważenie uzupełniającego materiału dowodowego przedstawionego przez nich w dniu 10 listopada 2025 roku jako załączniki do pisma procesowego. Twierdzą, że organ tym samym dał świadectwo swej stronniczości poprzez dowolne przeprowadzenie jedynie "wyselekcjonowanego materiału dowodowego", z pominięciem wszystkich pozostałych materiałów dowodowych zgromadzonych w sprawie, nie wskazując w uzasadnieniu decyzji, czym kierował się pomijając pozostały materiał dowodowy, naruszając tym samym przepis art. 107 § 3 k.p.a. Zarzut ten nie odpowiada treści zaskarżonej decyzji, w której organ II instancji przywołał rozliczne dowodach zgromadzonych w sprawie, w tym również protokoły PINB, mapy sytuacyjno - wysokościowe i mapy archiwalne oraz zdjęcia przedłożone przez strony postępowania. SKO wbrew zarzutom skarżących nie zignorowało przedłożonych przez nich wraz z odwołaniem zdjęć i map, lecz lapidarnie stwierdziło, że potwierdzają one fakt zalewania działki skarżących (podobnie jak inne dowody). O ile więc dowody te potwierdzają fakt zalewania działki skarżących – a więc wystąpienia szkody w rozumieniu art. 234 ust. 3 ustawy prawo wodne, o tyle ustalenie przyczyn tego stanu rzeczy jest już znacznie bardziej skomplikowane i wymaga wiadomości specjalnych. Sporządzona na potrzeby sprawy opinia (najpierw w 2023 roku, potem w czerwcu 2025 r., uzupełniona w listopadzie 2025 r.) jest spójna, jasna i rzeczowa i w sposób przekonujący wyjaśnia, że ze względu na ukształtowanie terenu i przebieg suchej doliny żadne z zachowań uczestniczki nie doprowadziło do zmiany stanu wody na tym terenie. Skutki wybrukowania fragmentu podwórka, zarurowania rowu czy też podniesienia byłego wybiegu dla kur są w tej sytuacji praktycznie pomijalne, znikome. Z kolei wody opadowe i roztopowe z działki uczestniczki są w całości zagospodarowane na jej terenie – co potwierdzają protokoły z kontroli PINB. Biegły oparł się na aktualnych i archiwalnych mapach sytuacyjno – wysokościowych, bowiem skarżący nie wpuścili go na teren ich działki. Zdaniem biegłego jedynym sposobem zabezpieczenia terenu przed podtapianiem w przyszłości jest przywrócenie przepływu kanałem deszczowym. Skarżący przede wszystkim kwestionują wartość dowodową opinii biegłego i wnioski z niej wypływające. W załączniku do skargi skarżący, mający tytuł magistra inżyniera (k. 69 akt sądowych), przeprowadza wyliczenia mające wskazywać na nieprawidłowość wyliczeń biegłego, który – co skarżący również bardzo mocno podkreślają – nie ma tytułu inżyniera, choć w ten sposób tytułuje go SKO (k. 67 – 68 akt sądowych). Skarżący uważają również, że "wyraźnie udowodnili, iż biegły dał fałszywe świadectwa w swej opinii" (str. 23 skargi). Również w piśmie z 24 marca 2026 r. (k. 130 – 131) skarżący wywodzą, że kształcenie w kierunku inżyniera obejmuje podstawowe prawa mechaniki płynów (statyka, kinematyka, dynamika płynu doskonałego i rzeczywistego), a absolwent posiada pełny zakres wiedzy specjalistycznej dotyczącej inżynierii płynów. Skarżący uważają, że dowód z załącznika do skargi sporządzonego przez J. R. "zmienia radykalnie ustalenia stanu faktycznego dokonane na podstawie fałszywych opinii biegłego P. mgr P. P., którego wiedza specjalna nie upoważnia go do wyprowadzania wniosków, które uczynił". Sąd zwraca uwagę, że na przedłożonych opiniach biegłego znajduje się adnotacja "mgr P. P. /upr. Geol. [...]". Na k. 785 akt administracyjnych znajduje się oświadczenie biegłego: "jako osoba powołana przez Gminę S. w charakterze biegłego, posiadam odpowiednie kwalifikacje potrzebne do wykonania opinii. Jestem geologiem, absolwentem Uniwersytetu Wrocławskiego, Wydziału Nauk o Ziemi i Kształtowania Środowiska. Posiadam uprawnienia geologiczne kategorii V i VII (kopie świadectw w załączeniu) uzyskane na podstawie egzaminów w Ministerstwie Środowiska, gdzie przedmiotem egzaminu w celu uzyskania uprawnień geologicznych kat. V, była (między innymi) znajomość Prawa Wodnego. Posiadam również wiedzę i doświadczenie zdobyte podczas ponad dziesięciu lat pracy zawodowej. Na dzień dzisiejszy, funkcję biegłego w postępowaniach dotyczących zmiany stosunków wodnych pełniłem na zlecenie Gmin: S. , S., G. i P.". Sąd nie podziela więc wątpliwości skarżących co do kwalifikacji biegłego, zakresu jego wiedzy i umiejętności pozwalających na rzetelną ocenę zaistniałej sytuacji. W kontekście tej konkretnej sprawy istotne znaczenie ma wiedza biegłego z zakresu geologii, której skarżący nie posiada. Skarżący wielokrotnie posługują się pojęciem "prywatnej opinii biegłego", które jest oczywiście wadliwe, bowiem biegły został powołany przez organ i sporządził opinię na jego zlecenie. Kodeks postępowania administracyjnego nie zna pojęcia "opinia prywatna", choć niekiedy używa się go w odniesieniu do opinii wykonanych na zlecenie stron postępowania i przez te strony dołączone do akt. Wbrew stanowisku skarżących (k. 135) nie ma tutaj znaczenia, czy organ powołał biegłego na podstawie postanowienia, czy też "na podstawie umowy cywilnoprawnej" (k. 318 -321 akt administracyjnych). W umowie na wykonanie opinii hydrologicznej jednoznacznie określono jakie okoliczności mają zostać ustalone i wzięte pod uwagę w opinii (§ 1 pkt 3 umowy), zatem nie budzi wątpliwości w jakim zakresie organ zasięga wiadomości specjalnych. W art. 84 § 1 k.p.a. mowa jest o zwróceniu się przez organ administracji publicznej do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Forma tego "zwrócenia się" ma znaczenie drugorzędne. Potwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 stycznia 2025 r., sygn. II OSK 1094/22 (LEX nr 3855086): "Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej z treści art. 77 § 1 i 2 k.p.a. nie wynika również obowiązek wydania postanowienia o przeprowadzeniu danego dowodu w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, obowiązek taki nie wynika również z innych przepisów k.p.a.". Na marginesie Sąd wskazuje, że – wbrew wnioskowi skarżących w piśmie z 30 marca 2026 r. (k. 134) – nie dopuścił dowodu z opinii sporządzonej przez M. M. na podstawie art. 106 p.p.s.a., albowiem opinia ta została przedłożona w postępowaniu administracyjnym i stanowi część akt administracyjnych tj. materiału podlegającego ocenie Sądu. Odnosząc się do treści tej opinii trzeba zwrócić uwagę, że została ona sporządzona i dołączona do akt sprawy po wydaniu pierwszej decyzji przez organ I instancji i dowód ten nie był przedmiotem gruntownej analizy przez organy w dalszym postępowaniu – organy oparły się na opinii biegłego, zgodnie ze wskazaniami prawomocnego wyroku WSA w Krakowie. Niemniej jednak Sąd zwraca uwagę, że po stronie tytułowej kolejno dołączono str. 23 – 40 sporządzonego opracowania, a zatem jest ono niekompletne. Tymczasem w tych fragmentach, które znajdują się w aktach autorka opracowania odwołuje się do wcześniejszych, brakujących jego fragmentów. W tej części, która znajduje się w aktach brak jest na przykład jakichkolwiek informacji na temat naturalnego ukształtowania terenu i jego konsekwencji. Można więc odnieść wrażenie, że skarżący z całej opinii wybrali i przedstawili do akt tylko te jej fragmenty, które są dla nich korzystne. Wobec braku pełnej treści dowód ten nie poddaje się weryfikacji. Dalej skarżący zwracają uwagę na treść pisma Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Krakowie do Burmistrza z dnia 20 września 2021 r. stwierdzającego formalnie "Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie Zarząd Zlewni informuje, że na działce [...] (przyp. - obecnie [...]) obręb C. gmina S., zmieniono kierunek odpływu wód opadowych lub roztopowych, (...)". Ich zdaniem nie można lekceważyć tak stanowczego stanowiska organu wyspecjalizowanego w sprawach z zakresu Prawa wodnego. Zarzut ten opiera się na błędnym założeniu, że stanowisko to jest w jakikolwiek sposób wiążące, podczas gdy w istocie jest to "pismo przewodnie", z którym Wody Polskie przekazały według właściwości wniosek skarżących z 7 września 2021 r., złożony pierwotnie do niewłaściwego organu. W istocie chodziło wyłącznie o ustalenie trybu postępowania oraz organu właściwego do rozpoznania wniosku skarżących. Wody Polskie na podstawie treści pisma przyjęły, że celem skarżących jest wszczęcie i prowadzenie postępowania w trybie art. 234 ustawy Prawo wodne, co należy do właściwości Burmistrza Miasta i Gminy S.. Brak własnej właściwości uzasadniły również tym, że w obrębie przedmiotowych działek nie znajdują się żadne cieki ani urządzenia stanowiące własność Wód Polskich ani urządzenia będące w ewidencji melioracji wodnych. Formułując to stanowisko Wody Polskie dysponowały wyłącznie wnioskiem skarżących z dnia 7 września 2021 r., nie prowadziły żadnego postępowania w celu weryfikacji ich twierdzeń i z całą pewnością nie ustalały okoliczności faktycznych. Zatem zacytowany fragment należy rozumieć w ten sposób, że "wedle twierdzeń wnioskodawców zmieniono kierunek odpływu wód opadowych lub roztopowych". Twierdzenia te w dalszym, czteroletnim postępowaniu, zostały zweryfikowane negatywnie. Prawdą jest, że do zarzutu tego SKO się nie odniosło, niemniej jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, a tylko takie błędy mogą skutkować uwzględnieniem skargi. Na str. 12 - 14 skargi skarżący z kolei kwestionują przeprowadzone w sprawie oględziny w dniach 12 maja 2023 r. i 14 maja 2025 r. Zarzucają: "Wizja w terenie z 12 .V.2023 r. została przeprowadzona niezgodnie z prawem, wyłącznie z inicjatywy własnej pracownicy Urzędu M. i G. S., kierownika Referatu Ochrony Środowiska, która działając bez upoważnienia organu zredagowała do stron w dniu 27 kwietnia 2023 r. pismo informacyjne o terminie wizji w terenie. Zatem dowód z protokołu z rzeczonej wizji w terenie nie powinien być przeprowadzony przez organ II instancji, gdyż materiał dowodowy nie został zebrany zgodnie z procedurami. W wizji tej skarżący nie uczestniczyli chcąc w ten sposób zaprotestować przeciwko prowadzeniu postępowania i przeprowadzaniu dowodu z wizji przez nieupoważnionego przez organ pracownika, stąd też protokół jest podpisany wyłącznie przez 1 z 3 stron postępowania tj. P. J. - G.. (...) Wizja w terenie z 14 maja 2025 r. została przeprowadzona także wyłącznie w oparciu o pismo informacyjne organu z 14 kwietnia 2025 r. skierowane do stron, w obecności 1 z 3 stron postępowania, gdyż mimo iż strona postępowania M. R. wniosła do Organu, w dniu 8 maja 2025 r., pismo stanowiące wniosek o odroczenie terminu wizji z powodu choroby udokumentowanej zaświadczeniem lekarskim, załączon3an w oryginale. Organ nie przychylił się do wniosku chorej i wizja miała miejsce bez udziału 2 stron, gdyż strona postępowania J. R. będąc współwłaścicielem dz. nr [...]/ z udziałem wynosząc)mi nie mógł samodzielnie zadecydować o udostępnieniu wspólnej działki na cele oględzin w sytuacji, gdy chora współwłaścicielka nie wyrażała zgody na przeprowadzenie wizji pod jej nieobecność z powodu choroby." Sąd nie podziela zarzutów co do wadliwości przeprowadzonych w ten sposób dowodów. Podobnie jak w przypadku dowodu z opinii biegłego, również dopuszczenie dowodu z oględzin nie wymaga wydana postanowienia. Całkowicie niezrozumiałe jest kwestionowanie upoważnienia pracownika organu do prowadzenia postępowania administracyjnego, w tym wyznaczania oględzin. Z kolei fakt choroby skarżącej w dacie kolejnych oględzin nie nakładał na organ obowiązku przełożenia daty przeprowadzenia tego dowodu. Nie było przeszkód, by drugi ze współwłaścicieli w oględzinach uczestniczył. Skoro zaś w obu przypadkach skarżący zdecydowali, że nie wezmą udziału w oględzinach i nie udostępnią należącej do nich nieruchomości, to niejako "na własne życzenie" zrezygnowali z przedstawienia własnego stanowiska podczas oględzin i uniemożliwili biegłemu całościową ocenę sytuacji. Charakterystyczne jest przy tym, że skarżący w trakcie postępowania kilkukrotnie wnosili ponaglenia i skargi na bezczynność organów obu instancji (sygn. II SAB/Kr 260/25, II SAB/Kr 135/25, II SAB/Kr 108/25, II SAB/Kr 118/25, II SAB/Kr 207/24, II SAB/Kr 118/23). Kierując się zasadą szybkości postępowania organ przeprowadził dowód z oględzin w takim zakresie, w jakim to było możliwe. Na uwagę zasługuje przy tym pismo skarżącej z 15 maja 2025 r. (k. 1097 - 1102 akt administracyjnych), w którym pisze o nękaniu jej przez pracownice urzędu i zastraszaniu, że nie udostępniła przedmiotu oględzin i zostanie to zapisane w protokole. Tego rodzaju uwaga w treści protokołu jest wręcz koniecznym elementem jego treści, tak aby jasna była przyczyna braku dostępu do działki zalewanej, zatem nie ma tu mowy o żadnym zastraszaniu. W ocenie Sądu nie było też żadnych przeszkód, by nawet w sytuacji choroby jednego z małżonków w oględzinach wziął udział drugi z nich i przedstawił organowi wspólne stanowisko. Skoro skarżący zadecydowali inaczej, to nie mogą mieć do organu pretensji, że przeprowadził zaplanowane wcześniej czynności. Stanowisko zaprezentowane w piśmie organu I instancji z 13 czerwca 2025 r. (k. 1104 akt administracyjnych) Sąd w pełni podziela, nie dopatrując się wad i uchybień w przeprowadzeniu dowodu z oględzin. Niezrozumiały jest zarzut oznaczony w skardze jako A.2.c: "naruszenie przepisu art. 79a k.p.a. poprzez brak poinformowania skarżących, w piśmie informacyjnym organu odwoławczego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, o przesłankach zależnych od skarżących, które mogą wpłynąć na wydanie decyzji niezgodnej z ich żądaniami zawartymi we wniosku o wszczęcie postępowania, w efekcie czego organ II instancji wydał orzeczenie całkowicie niezgodne z żądaniami skarżących". Przyczyną wydania decyzji całkowicie niezgodnej z żądaniem skarżących nie było zaistnienie przesłanek w jakikolwiek sposób zależnych od skarżących, lecz ustalenie, że stan faktyczny nie odpowiada hipotezie przepisu art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Kolejny zarzut skarżących (oznaczony jako "E") obejmuje wydanie decyzji przez członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, którzy ich zdaniem podlegali wyłączeniu, gdyż już wcześniej orzekali w tej samej sprawie administracyjnej. Skarżący podnoszą zarzut uchybienia przepisom art 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez brak wykluczenia 2 członków składu, w tym sprawozdawcy, z rozpatrywania przedmiotowej sprawy w sytuacji, gdy członkowie ci (w tym sprawozdawca) brali już udział w rozpatrywaniu przedmiotowego postępowania i we wydaniu zaskarżonej decyzji z dnia 29 lutego 2024 r., która została w całości uchylona wyrokiem WSA z 15 maja 2024 r. (sygn. akt II SA/Kr 480/24). Zarzut ten nie ma uzasadnienia, bowiem przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (ani też żadne inne obowiązujące przepisy) nie przewidują wyłączenia członka organu kolegialnego od ponownego rozpoznawania odwołania od kolejnej decyzji – wydanej po uchyleniu decyzji wcześniejszej. Powołany w skardze przepis art 24 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi: "Pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji". Dotyczy on sytuacji, w której osoba biorąca udział w wydaniu decyzji następnie ma rozpoznawać środek zaskarżenia od tej decyzji np. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. albo odwołanie. Jeżeli zaś – tak jak w niniejszej sprawie - "zaskarżona decyzja" Kolegium została następnie prawomocnie uchylona przez sąd administracyjny, to brak jest podstaw od wyłączenia jakiegokolwiek z pracowników Kolegium od rozpoznawania odwołań wniesionych od kolejnych decyzji wydanych w toku postępowania. Powołany przez skarżących wyrok WSA w Białymstoku o sygn. II SA/Bk 978/12 zawiera pogląd prawny wyjątkowo odosobniony, który w postępowaniu kasacyjnym został bardzo skrytykowany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Uchylając wyrok WSA w dniu 4 listopada 2014 r., w sprawie sygn. II OSK 1736/13 NSA podkreślił: "Powyższe znaczenie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., uzyskane według reguł wykładni językowej, znajduje potwierdzenie również na gruncie wykładni systemowej. Zgodnie z art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Konsekwencją wprowadzenia uregulowania zawartego w tym przepisie jest to, że sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku uwzględniającego skargę na decyzję lub postanowienie, w wyniku którego sprawa wróciła do stadium postępowania administracyjnego jest wyłączony z postępowania w sprawie ze skargi na decyzję lub postanowienie wydane w powtórnym postępowaniu administracyjnym. Jednakże ze względu na różne przesłanki warunkujące wyłączenie pracownika organu administracji publicznej (art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a.) i sędziego sądu administracyjnego (art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a.) nie można zwrotu "brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" tłumaczyć jako "w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu" decyzji, co właśnie miało miejsce w niniejszej sprawie – podobnie w wyroku NSA z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 493/13, publikowany na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl. Podkreślić w tym miejscu należy, iż norma art. 24 § 1 K.p.a. zawiera enumeratywnie wymienione podstawy wyłączenia pracownika, które dotyczą również członków samorządowego kolegium odwoławczego zgodnie z art. 27 § 1 K.p.a. Taka podstawa wyłączenia pracownika (członka SKO) zawarta w przepisach o cechach enumeracji wyczerpującej nie może być przedmiotem wykładni rozszerzającej, jak uczynił to w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji, nawet wówczas gdy chodzi o zachowanie należytego stopnia obiektywizmu i bezstronności w załatwianiu indywidualnych spraw administracyjnych. Gwarancyjna rola tych przepisów powinna być zachowana w rozsądnych granicach - na co wskazuje uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09, publikowana ONSA i WSA 2010, Nr 5, poz. 82) w której przyjęto, że art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. nie ma zastosowania do osoby pełniącej funkcji Głównego Geodety Kraju jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 K.p.a., w postępowaniu, o którym mowa w art. 127 § 3 K.p.a." Na zakończenie trzeba też wyjaśnić, że Sąd pominął zarzuty skarżących nieodnoszące się do istoty sprawy (jak np. wniosek o zdyscyplinowanie organu, by nie tytułował biegłego "inżynierem" czy też pismo z 2 kwietnia 2026 r. zawierające "kategoryczny sprzeciw wobec nieustannych naruszeń przez P. A. J. – G. ich dóbr osobistych" - k.153 - 163). Analogicznie Sąd pominął argumentację uczestniczki nieodnoszącą się do kwestii naruszenia stosunków wodnych, lecz do wieloletniego konfliktu między stronami (np. pisma na k. 80 – 90 akt sądowych). Reasumując powyższe rozważania skarżący nie zakwestionowali skutecznie sporządzonej w sprawie opinii biegłego, nie potwierdziły się również zarzuty pominięcia innych składanych przez nich do akt sprawy dowodów. Organy obu instancji przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe i prawidłowo ustaliły stan faktyczny, a następnie dokonały właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego ustalając, że skoro nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie, to nie ma podstaw do zastosowania art. 234 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Odmienne stanowisko skarżących jest wyrazem niezadowolenia z niekorzystnego dla nich rozstrzygnięcia sprawy, jednakże nie podważa skutecznie prawidłowości zaskarżonej decyzji. Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 6 lutego 2026
- Symbol z opisem
- 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
- Hasła tematyczne
- Wodne prawo
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Anna Kopeć /sprawozdawca/ Monika Niedźwiedź /przewodniczący/ Piotr Fronc
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
art 151 i art 153 · Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
- Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
art 234 ust 3 · Dz.U. 2017 poz. 1121
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Kr 156/26 · 8 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Krakowie z 8 kwietnia 2026 r., II SA/Kr 156/26 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Sygnatura: II SA/Po 621/25 · 2 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Poznaniu z 2 kwietnia 2026 r., II SA/Po 621/25 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Sygnatura: II SA/Rz 282/26 · 1 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Rzeszowie z 1 kwietnia 2026 r., II SA/Rz 282/26 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny