Sygnatura
II SA/Kr 69/26
Wyrok WSA w Krakowie z 26 czerwca 2026 r., II SA/Kr 69/26 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Wynik
stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 26 czerwca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2026 r. sprawy ze skarg: E. I., M. G., Z. G. i M. S. na uchwałę Nr Xll/173/2025 Rady Gminy Tarnów z dnia 14 maja 2025 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze Gminy Tarnów w miejscowości Z. G., Z. oraz K. W. I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej odnośnie działek [...], [...] i [...] położonych w miejscowości Z. G., w zakresie w jakim działki te objęte są w zaskarżonym planie przeznaczeniem terenu o symbolu "7KDD" oraz obszarem nieprzekraczalnej linii zabudowy ustanowionym w związku z terenem o przeznaczeniu "7KDD"; II. w pozostałej części skargi oddala; III. zasądza od Gminy Tarnów na rzecz skarżącej E. I. kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. zasądza od Gminy Tarnów solidarnie na rzecz skarżących M. G. i Z. G. kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; V. zasądza od Gminy Tarnów na rzecz skarżącego M. S. kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Pismami z dnia 21 listopada 2025 r. E. I. – K. (skarga zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Kr 69/26), M. G., Z. G. (skarga zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Kr 70/26) oraz M. S. (skarga zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Kr 88/26), reprezentowani przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika (dalej: skarżący) złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargi na uchwałę Rady Gminy Tarnów z dnia 14 maja 2025 r., nr XII/173/2025 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze Gminy Tarnów w miejscowości Z. G., Z. oraz K. W. (dalej: uchwała) na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.; dalej: u.s.g.). Treść skarg jest zasadniczo jednobrzmiąca. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucili: 1) przekroczenie granic władztwa planistycznego poprzez nieproporcjonalne naruszenie prawa własności skarżących, przy możliwości przeprowadzenia drogi w innym miejscu, co zostało wykazane alternatywnymi propozycjami radnego. 2) istotne naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez: - brak uwzględnienia aktualnego stanu faktycznego terenu, po jakim biegnie projektowana droga 7 KDD, tj. aktualnego sposobu zagospodarowania terenu pomiędzy ulicami P. i P. W. w Z. G. oraz że części nieruchomości skarżących nie będą mogły zostać racjonalnie zagospodarowane ze względu na ich powierzchnie; - przekazanie informacji o uwzględnieniu uwag skarżących oraz projektu sporządzanego planu w 2 wersjach, a także poinformowanie, że po zebraniu zgód od mieszkańców na nawrotkę plan zostanie wyłożony w takiej wersji; - brak przedstawiania podczas posiedzeń Komisji Budownictwa uwag składanych przez skarżących co do nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] [...] i [...] - brak przekazania Komisji Budownictwa wersji 1 i 2 projektu planu miejscowego - wprowadzanie w błąd członków Komisji Budownictwa przez Kierownika Wydziału Zagospodarowania Przestrzennego w dniu 10 kwietnia 2025, o wydzieleniu działki nr [...] pod drogę; - brak uwzględnienia w toku procedury uchwalania planu, że na działce nr [...], znajduje się siedlisko puszczyka zwyczajnego, objętego ochroną częściową; - brak w procedurze sporządzania planu miejscowego opracowania dotyczącego zasadności pozostawienia przeznaczenia terenu pod drogę dojazdową 7 KDD, pomimo zmiany sposobu zagospodarowania terenów położonych wokół projektowanej drogi 7 KDD oraz pomimo alternatywnej możliwości poprowadzenia drogi; 3) naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ustalenie przeznaczenia na działce nr [...] jako droga dojazdowa oznaczona na rysunku planu 7 KDD, pomimo że nieruchomości w bezpośrednim sąsiedztwie posiadają dostęp do drogi publicznej, a działka nr [...] jest zagospodarowana jako ogród i graniczy z inną nieruchomością zabudowaną domem, co w ocenie skarżących stanowi naruszenie zasady proporcjonalności oraz stanowi przekroczenie władztwa planistycznego, bowiem powoduje nieproporcjonalne ograniczenie prawa własności Skarżącej i przeznaczenie jej nieruchomości na cele publiczne, które mogą zostać zabezpieczone w inny sposób, także z wyłącznym wykorzystaniem nieruchomości stanowiących własność Gminy Z. G.. Skarżący wnieśli o stwierdzenie, że przedmiotowa uchwała jest nieważna w części dotyczącej ich działek oraz o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, tj.: - dwóch wariantów projektu planu miejscowego - na okoliczność projektowanych wersji planu miejscowego oraz możliwości wyznaczenia alternatywnego przebiegu drogi; - protokołu obrad Komisji Budownictwa, Gospodarki Komunalnej, Wodnej i Ochrony Środowiska w dniu 10 kwietnia 2025 r. - na okoliczność przebiegu dyskusji nad uchwałą w zakresie likwidacji części drogi ul. O. w Z. G., informacji kierownika wydziału i wnieśli o zobowiązanie organu do udostępnienia nagrania z posiedzenia; - protokołu obrad Komisji Budownictwa, Gospodarki Komunalnej, Wodnej i Ochrony Środowiska, Komisja Budżetu, Rolnictwa i Rozwoju Gospodarczego Komisja Budżetu, Rolnictwa i Rozwoju Gospodarczego w dniu 13 maja 2025 r. - wniosku z dnia 25 kwietnia 2025 r. do Przewodniczącej Rady Gminy Tarnów wraz z załącznikami, które stanowiły pisma, notatki, propozycje rozwiązań i uwagi oraz zdjęcia wskazane w skardze. Ponadto, skarżący zwrócili się o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wraz ze zwrotem kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że: skarżąca jest właścicielką nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], Skarżący są współwłaścicielami nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], skarżący jest właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Skarżący oraz właściciele nieruchomości sąsiedniej (działka nr [...]) składali uwagi do projektu planu miejscowego od 2022 r. Skarżący domagali się odstąpienia od przeznaczenia ich nieruchomości pod budowę drogi przelotowej o oznaczeniu 7 KDD (wcześniej 5 KDD) od ul. P. do ul. P. W. w Z. G.. Wyjaśnili, że w obowiązującym uprzednio planie miejscowym droga dojazdowa została ujęta na działkach nr [...] [...], [...], [...] jednakże ze względu na sposób zagospodarowania ulicy w ciągu ostatnich 20 lat jej lokalizacja stała się w tym miejscu zbędna. Wiązało się to z sukcesywnym zabudowywaniem nieruchomości, dla których ustanawiano służebności lub odpowiednim projektowaniem budynków mieszkalnych w taki sposób, aby miały bezpośredni dostęp do ulicy. Skarżący zaznaczyli, że fakty te były znane organowi na każdym etapie projektowania uchwały, w którym brali oni czynny udział. W wyniku czego zostały im przekazane dwa alternatywne warianty projektu planu miejscowego. W toku podejmowanych działań zostali oni zapewnieni, że możliwe jest wybudowanie drogi od ul. O. z pominięciem nieruchomości, które mają zapewniony dojazd, z kolei te pokrywały się z postulatami skarżących. Rozwiązanie to, spełniające postulaty zmiany przebiegu drogi, zostało przedstawione skarżącym przez radnego Z. G. wraz z projektem planu miejscowego, który miał być przedmiotem kolejnego wyłożenia. Podkreślili, że projekt zakładał przebieg drogi 7 KDD w formie dwóch zakończonych ślepo odcinków, tj. północnego i południowego, omijający działki należące do osób, które sprzeciwiały się zaprojektowaniu drogi na ich nieruchomościach. Jednakże, projekt wyłożony w maju 2024 r. nie uwzględniał uwag skarżących właścicieli nieruchomości i przedstawiał inny przebieg drogi niż w zaproponowanym wariancie. Z kolei, współwłaściciel działki nr [...] oraz właściciel działki nr [...] chcą wybudowania drogi przelotowej. Podnieśli, że uzyskali informację o możliwości zmiany przebiegu drogi, o ile uda się uzyskać zgody mieszkańców na budowę placów do zawracania pojazdów o wymiarach 12x12 metrów, kończących ślepe zakończenia drogi 7 KDD. Zgodę wyraziła właścicielka działki nr [...]. Jednak, złożone uwagi nie znalazły poparcia radnych z uwagi na brak konsensusu z właścicielami działek nr [...] oraz [...]. Kolejne wyłożenie projektu planu, zdaniem skarżących, pomijało konsultacje z mieszkańcami oraz wskazaną zgodę na budowę nawrotki i przedstawiało dotychczasową koncepcję drogi przelotowej. Ponowne uwagi do projektu nie zostały uwzględnione. Następnie, skarżący wskazali, że przebieg projektowanej drogi w przypadku skarżącej (właścicielka działki nr [...]) rozdziela stanowiące funkcjonalną całość z terenem zabudowy mieszkaniowej działki o numerach: [...], [...] i [...]. Na wskazanych działkach znajduje się ogród. Przebieg drogi uniemożliwi korzystanie z niego. Skarżąca nie będzie w stanie także sprzedać nieruchomości, choć nie wykazuje takiej woli ze względu na związek z tym terenem. Z kolei, podział działki skarżących (współwłaścicieli działki nr [...]) przez drogę spowoduje, że wschodni kraniec działki będzie stanowił niefunkcjonalną część. Skarżący podali następnie, że działka nr [...] została nabyta przez miejscowego dewelopera i w trakcie procedury była już prowadzona na niej inwestycja budowlana, i działka ta ma dostęp do drogi publicznej od wschodu (wzdłuż ul. P. W.). Zdaniem skarżących, budowa drogi 7 KDD nie zabezpiecza więc potrzeb właściciela, lecz jedynie podnosi komfort i rentowność ewentualnej inwestycji, dublując już istniejący dostęp do drogi publicznej. Z kolei, działka nr [...] ma zapewniony dojazd do drogi publicznej na zasadzie służebności, a południowa nawrotka znalazłaby się w bezpośrednim jej sąsiedztwie. Skarżący oraz właścicielka działki nr [...] sprzeciwiają się budowie drogi. Zdaniem skarżących warianty planu miejscowego z przebiegiem ślepo zakończonego północnego i południowego odcinka drogi 7 KDD zabezpieczałaby dostęp do drogi publicznej wszystkim zainteresowanym. Dodatkowo, tego typu inwestycja nie ingeruje nadmiernie w prawo własności i ograniczyłby koszty budowy drogi. Ponadto, wskazali, że wersja planu, która została im przekazana nie była znana Komisji Budownictwa, do którego to oświadczenia w sprawie doszło w dniu obrad 10 kwietnia 2025 r. Kierownik Wydziału Zagospodarowania Przestrzennego wskazała natomiast, że działka nr [...] to droga, a na jej budowę i przekazanie prawa własności na rzecz Gminy Tarnów wyraził zgodę ojciec skarżącej, czego podstawą jest notatka. Według skarżących Komisja Budownictwa została więc wprowadzona w błąd, gdyż na tej nieruchomości jest ogród i nie była ona własnością ojca skarżącej. Co więcej skarżący zwrócili uwagę na to, że w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu ww. Komisji, gmina podniosła, że wydzielenie działki nr [...] około 2009 r. odbyło się na cele drogi. Z kolei, według skarżących podział działki nastąpił w 1990 r., a na Gminę Tarnów nie została przeniesiona własność. Wobec tego, zdaniem skarżących doszło do naruszenia procedury planistycznej, gdyż Komisja Budownictwa nie została zapoznana z uwagami właścicieli nieruchomości i alternatywnym projektem. Następnie, skarżący zwrócili uwagi na kolejne uchybienia proceduralne, takie jak: brak protokołowania konsultacji z mieszkańcami, pominięcie w procesie uchwałodawczym notatki z dnia 17 czerwca 2024 r. zawierającej efekty tych konsultacji, co powodowało, że konsultacje miały charakter pozorny; pominięcie propozycji mieszkańców, w ramach, której wszystkie nieruchomości miałyby zapewniony dostęp do drogi, a także zdaniem, skarżących proponowany plan miejscowy narusza zasady współżycia społecznego, a procedura jego przyjęcia uchybia prawu skarżących do przedstawienia własnego stanowiska oraz zapewnienia sprawiedliwej i jawnej procedury uchwalania planu miejscowego przez brak wyłożenia do publicznego wglądu prawidłowej wersji projektu planu miejscowego oraz nieuwzględnienie aktualnego sposobu zagospodarowania terenu. Ponadto, nie załączono do uchwały załącznika graficznego do operatu geodezyjnego z dnia 4 marca 2024 r., nr P. 1216.2004.1514 dotyczącego wydzielenia działki drogowej o nr [...], który pojawia się w uzasadnieniu rozpatrzenia nieuwzględnionej uwagi o nr 20/T z dnia 25 października 2023 r. Z kolei, zgoda na budowę nawrotki została wskazana w uwadze nr 16/TZG z dnia 10 marca 2025 r. Uwaga ta nie została przyjęta na podstawie opinii, a nie operatu geodezyjnego i dodatkowych konsultacji. Zdaniem skarżących, w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Tarnów, przyjętym uchwałą Nr XLIV/607/2023 Rady Gminy Tarnów z dnia 10 sierpnia 2023 r. wskazywano na przedmiotowych nieruchomościach przeznaczenie pod drogę dojazdową, której nie zrealizowano w ciągu 20 lat. Skoro więc obecnie właściciele nieruchomości sprzeciwiają się temu przeznaczeniu, to w ich ocenie nie ziszcza się przesłanka aktualności dla takiego zagospodarowania. Kolejno, skarżący uzasadniając naruszenie zasady proporcjonalności i przekroczenie władztwa planistycznego podnieśli, że przyjmuje się w doktrynie prawniczej, że planowanie dróg powinno być perspektywiczne, poprzedzone wnikliwym badaniem stanu faktycznego i prawnego oraz ograniczeniem ingerencji gminy w grunty prywatne. W prawo własności godzi natomiast przeznaczanie nieruchomości prywatnych pod drogi wewnętrzne lub dojazdowe, które mają spełniać funkcję dróg publicznych, co zostało poparte orzecznictwem sądowym. Działanie takie narusza ich zdaniem zasadę proporcjonalności. Z przepisów wynika bowiem, że gmina została upoważniona do ingerencji w prawo własności innych podmiotów, o ile ograniczenia te gmina wprowadza w odpowiedniej proporcji do celów koniecznych dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej, stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego. W sprawie skarżących, ta ingerencja jest nadmierna, ponieważ istnieje alternatywa, która w pełni zaspokaja potrzeby społeczności bez naruszania ich prawa własności. Podsumowując, skarżący wskazali także, że w ich ocenie w procedurze przyjęcia uchwały doszło do istotnych naruszeń, ponieważ nie uwzględniono aktualnego sposobu zagospodarowania terenu, potrzeb mieszkańców oraz zmian stanu faktycznego terenu wokół projektowanej drogi 7 KDD. Ponadto, przekazywano skarżącym błędne informacje o uwzględnieniu ich uwag i dwie wersje projektu, także taką, która nie została przedstawiona do wglądu publicznego. Stanowisko właścicieli nieruchomości nie było przedstawiane podczas posiedzeń Komisji Budownictwa, która nie była świadoma efektów prowadzonych konsultacji, w tym wyrażeniu zgód na budowę nawrotek. Zdaniem skarżących wpłynęło to na wynik głosowania nad projektem. Na zakończenie, skarżący zwrócili uwagę, że w toku sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie uwzględniono, że na działce nr [...] znajduje się siedlisko puszczyka zwyczajnego, czyli gatunku objętego ochroną częściową. Pismem z dnia 14 stycznia 2026 r., w odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i obciążenie kosztami postępowania skarżących. Odpowiadając na zarzuty Rada Gminy Tarnów (dalej: rada, organ) wskazała na wstępie, po krótkim omówieniu stanu sprawy, że skarżący załączyli do skargi kopie map oznaczonych jako wariant I i II projektu uchwały. Organ wyjaśnił, że na żadnym etapie procedury nie przedstawiał skarżącym takich wariantów jako projektów uchwały. Procedowano bowiem jeden projekt uchwały. Przedstawione przez skarżących wariantowe kopie map wykonano dla potrzeb spotkań i z inicjatywy radnych Rady Gminy Tarnów. Nie były one objęte procedurą planistyczną jako dokumenty przedstawiane w jej toku. Organ zwrócił uwagę, że zarzuty skarżących opierają się na dwóch zagadnieniach, które powinien wykazać, tj. zachowanie wymogów procedury uchwalania planu oraz zachowanie zasad władztwa planistycznego. W odniesieniu do pierwszej grupy zarzutów, rada podała, że procedura została zainicjowana uchwałą Rady Gminy Tarnów z dnia 14 października 2020 r., nr XVIII/254/2020 w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze Gminy Tarnów w miejscowości Z. G., Z. oraz K. W.. Kolejno, stosownie do art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.; dalej: u.p.z.p.) sporządzono następujące dokumenty: obwieszczenie Wójta Gminy Tarnów na tablicy ogłoszeń UG Tarnów z dnia 21 kwietnia 2021 r. o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego na ww. obszarze, obwieszczenie Wójta Gminy Tarnów z dnia 21 kwietnia 2021 r. o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej, ogłoszenie prasowe w gazecie lokalnej "[...]I" z dnia 21 kwietnia 2021 r. o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego, zawiadomienie Wójta Gminy Tarnów z dnia 15 kwietnia 2021 r. o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego, zawiadomienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2021 r. w sprawie uzgodnienia zakresu i stopnia szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko do projektu planu oraz pisma z tym związane, zawiadomienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tarnowie z dnia 15 kwietnia 2021 r. w sprawie uzgodnienia zakresu i stopnia szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko do projektu planu oraz pisma z tym związane, wnioski instytucji i organów, właściwych do uzgodnienia i opiniowania projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze Gminy T. w miejscowości Z. G., Z. oraz K. W., wnioski indywidualne wniesione do projektu planu, materiały planistyczne i wnioski wynikające z ich analizy, prognoza skutków finansowych, pisma dotyczące przekazania projektu planu miejscowego do zaopiniowania i uzgodnień, opinie Gminnej Komisji Urbanistyczno - Architektonicznej do projektu planu z dnia 30 listopada 2021 r., opinie do projektu planu wraz z opiniami właściwych organów, uzgodnienia do projektu planu wraz z właściwymi uzgodnieniami organów, oświadczenie o braku konieczności uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, obwieszczenie o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu miejscowego na tablicy ogłoszeń UG Tarnów wraz z prognozą oddziaływania na środowisko oraz obwieszczenie w tym zakresie w BIP, ogłoszenie prasowe w gazecie lokalnej "[...] z dnia 27 kwietnia 2022 r. o wyłożeniu projektu planu, a także projekt planu wyłożony po raz pierwszy do wglądu (pkt 21), protokół z dnia 13 czerwca 2022 r. z przeprowadzenia dyskusji publicznej nad przyjętymi rozwiązaniami wraz z listą obecności na dyskusji publicznej, uwagi wniesione do wyłożonego w dniach od 06 maja 2022 do 15 czerwca 2022 r. do publicznego wglądu projektu miejscowego planu wraz z ich rozstrzygnięciem, obwieszczenie na tablicy ogłoszeń UG Tarnów o wyłożeniu projektu planu miejscowego do wglądu oraz obwieszczenie w BIP w tym przedmiocie, ogłoszenie prasowe w gazecie lokalnej "[...]" z dnia 01 marca 2023 r. o wyłożeniu planu, projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyłożony po raz drugi do publicznego wglądu, protokół z dnia 29 marca 2023 r. z przeprowadzenia dyskusji publicznej nad przyjętymi rozwiązaniami w projekcie planu miejscowego wraz z listą obecności na dyskusji publicznej, uwagi wniesione do wyłożonego w dniach od 08 marca 2023 do 07 kwietnia 2023 r. do publicznego wglądu projektu planu miejscowego wraz z ich rozstrzygnięciem, kolejne obwieszczenie o wyłożeniu projektu planu na tablicy ogłoszeń UG Tarnów oraz w BIP, ogłoszenie prasowe w gazecie lokalnej "[...]I" z dnia 13 września 2023 r. o wyłożeniu do publicznego wglądu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko, projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyłożony po raz trzeci do wglądu, protokół z dnia 4 października 2023 r. z przeprowadzenia dyskusji publicznej nad przyjętymi rozwiązaniami w projekcie planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko oraz z listą obecności na dyskusji publicznej, uwagi wniesione do wyłożonego w dniach od dnia 20 września 2023 r. do 16 października 2023 r. do publicznego wglądu projektu planu wraz z rozstrzygnięciem, kolejne obwieszczenia na tablicy ogłoszeń UG Tarnów oraz w BIP o czwartym wyłożeniu do publicznego wglądu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko, ogłoszenie prasowe w gazecie lokalnej "[...] z dnia 08 maja 2024 r. o czwartym wyłożeniu projektu planu, projekt planu miejscowego wyłożony po raz czwarty do publicznego wglądu, protokół z dnia 21 maja 2024 r. z przeprowadzenia dyskusji publicznej nad przyjętymi rozwiązaniami w projekcie, uwagi wniesione po raz czwarty w dniach od 15 maja 2024 r. do 7 czerwca 2024 r. do publicznego wglądu projektu planu miejscowego, obwieszczenia na tablicy UG T. i w BIP o piątym wyłożeniu do publicznego wglądu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko, ogłoszenie prasowe w gazecie lokalnej "T. I" z dnia 22 stycznia 2025 r. o piątym wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, projekt planu miejscowego, który został wyłożony po raz piąty do publicznego wglądu, protokół z dnia 10 lutego 2025 r. z przeprowadzenia dyskusji publicznej nad przyjętymi w projekcie rozwiązaniami wraz z prognozą oddziaływania na środowisko, wraz z listą obecności na dyskusji publicznej, uwagi wniesione po raz piąty w dniach od 29 stycznia 2025 r. do 25 lutego 2025 r. do projektu planu wraz z ich rozstrzygnięciem, uchwała Nr XII/173/2025 Rady Gminy Tarnów z dnia 14 maja 2025 r. w sprawie uchwalenia w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze Gminy T. w miejscowości Z. G., Z. oraz K. W., wraz z załącznikami: załącznik nr 1 do uchwały - Rysunek planu, załącznik nr 2 do uchwały - Rozstrzygnięcie Rady Gminy Tarnów o sposobie rozpatrzenia nieuwzględnionych przez Wójta Gminy Tarnów uwag do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze Gminy Tarnów w miejscowości Z. G., Z. oraz K. , wraz z prognozą oddziaływania na środowisko, załącznik Nr 3 do uchwały - Rozstrzygnięcie Rady Gminy Tarnów o sposobie realizacji zapisanych w planie inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych, załącznik nr 4 do uchwały - Dane przestrzenne z Uzasadnieniem. W powyższym zakresie, organ stwierdził, że zapewnił mieszkańcom możliwość czynnego udziału w przygotowaniu projektu planu, a także uwzględniano częściowo zgłaszane uwagi. Odbyło się pięć wyłożeń, poprzedzonych ogłoszeniami w prasie i BIP, a także publicznymi dyskusjami i spotkaniami również o charakterze nieoficjalnym. Według organu świadczy to o dążeniu do przyjęcia kompromisowych rozwiązań, akceptowanych przez jak najszerszy krąg zainteresowanych. Przemawia za tym również długi czas trwania procedury – 5 lat. Zdaniem organu, plan miejscowy jest aktem, który został poprzedzony ważeniem różnych wartości, tj. ochrony praw wszystkich właścicieli i rozbieżnymi ich interesami wynikającymi z wyznaczenia ciągów komunikacyjnych na obszarach pozbawionych dostępności komunikacyjnej. Podkreślił także, że skarżący mieli możliwość udziału w procedurze uchwalania planu miejscowego. Kolejno, organ zwrócił uwagę, że podnoszone przez skarżących zarzuty naruszenia zasady proporcjonalności i pominięcie interesu właścicieli działek dotyczą przebiegu projektowanej drogi 7KDD. Wyznaczenie przebiegu drogi było przedmiotem wielu analiz planistycznych i dyskusji. Uchwalony w maju 2025 r. plan miejscowy nie zmienił, jednakże dotychczasowego przeznaczenia terenów w obrębie planowanej drogi gminnej. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą Rady Gminy Tarnów w dniu 07 lipca 2005 r. nr XXVI/254/2005 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy T. na obszarze miejscowości Z. G., K. W. i Z. - część działek wymienionych w uzasadnieniu skarg była przeznaczona już pod drogę o symbolu 29- KDD, o szerokości w liniach rozgraniczających 10 m. Obecnie obowiązujący plan miejscowy z 2025 r. utrzymał przebieg tej drogi (7KDD) jednak jej szerokość miejscami uległa zmianie i wynosi obecnie 8 m w liniach rozgraniczających, na przykład na wysokości działki nr [...] w miejscowości Z. G.. Organ zwrócił uwagę, że w zgłaszanych uwagach do projektu planu część mieszkańców nie wyraziła zgody na utrzymanie przebiegu drogi jako drogi przelotowej. Pomimo licznych spotkań mieszkańcy nie doszli do porozumienia. W związku z tym podjęto decyzję o utrzymaniu przebiegu drogi tak jak w dotychczasowym obowiązującym na tym terenie planie miejscowym. Ponadto, zdaniem organu z kopii decyzji w sprawie lokalizacji budynku mieszkalnego na działce nr [...] wynikało między innymi, że właściciele działki [...] już od lat 90-tych posiadali wiedzę na temat przeznaczenia działki pod drogę Wynika to z decyzji z dnia 23 kwietnia 1990 r., znak: GBK-8610/21/90, na lokalizację budynku mieszkalnego na działce o obecnym nr ew. [...], w której jednym z warunków ustalenia lokalizacji dla budynku mieszkalnego było przekazanie działki nr [...] na rzecz budowy drogi. Dodatkowo w toku postępowań przed Sądem Rejonowym w T. zniesienie współwłasności miało doprowadzić do wydzielenia zgodnie z planem miejscowym fragmentu drogi na działce nr [...]. Po analizie mapy zasadniczej stwierdzono, że obecnie wzdłuż tej drogi jest w trakcie budowy już kilka nowych budynków mieszkalnych zwróconych elewacjami frontowymi w kierunku planowanej drogi. Dokonano także analizy liczby działek, które zostały już przejęte pod budowę drogi. Organ podkreślił, że droga ta już jest też częściowo wybudowana na działkach o nr [...] i [...], zatem zdaniem organu funkcjonuje i stanowi dojazd do nowo powstających budynków. Uznano więc, że skoro żaden z rozważanych wariantów nie uzyskał akceptacji wszystkich zainteresowanych, to układ drogowy w tym terenie pozostanie taki jak w planie zagospodarowania przestrzennego, który obowiązuje w momencie sporządzania planu miejscowego. Organ stwierdził także, że nie miał wpływu na to, czy czynności podejmowane poza procedurą planistyczną były protokołowane i nie wpływa to na przebieg procesu planistycznego. W odniesieniu do aktualnego sposobu zagospodarowania działek skarżących, organ wskazał, że skoro znajdowały się w terenie określonym w obowiązującym dotychczas planie miejscowym o symbolu 29 KDD, to wszystkie elementy zagospodarowania tej działki powinny być zgodne z ustaleniami planu dla tego terenu. Nie mogły więc powstać tam w sposób legalny jakiekolwiek obiekty czy też urządzenia uniemożliwiające przeznaczenie tej działki pod drogę. Następnie, organ dodał, że prawo do złożenia uwag do projektu planu miejscowego nie jest jednoznaczne z ich uwzględnieniem. Planowane rozwiązania były szczegółowo omawiane nie tylko wewnątrz komisji, ale także z mieszkańcami. Problem był analizowany wielowariantowo, z jak najszerszym kręgiem mieszkańców. Wydzielanie dróg wewnętrznych lub dojazdów wewnętrznych do drugiej linii zabudowy byłoby nieracjonalne i uciążliwe dla użytkowników tych dróg, np. przez konieczność ich odśnieżania na długości ok 90 m. Wybrane przez organ rozwiązanie w postaci drogi przelotowej było więc najbardziej racjonalne i uzasadnione, biorąc pod uwagę utrzymanie tych terenów i zabezpieczenie dostępu do służb specjalistycznych (straż pożarna, pogotowie samochody komunalne). Zdaniem organu, takie rozwiązanie jest więc zgodne z zasadą proporcjonalności i nie pomija interesu właścicieli nieruchomości. Według organu, zatoki nawrotne musiałyby wynosić co najmniej 20x20 m i znacząco ograniczyłyby sposób zagospodarowania działek sąsiednich. Co więcej, organ podniósł, że przedmiotem procesu uchwalenia planu nie jest rozwiązywanie indywidualnych spraw, lecz ustanowienie norm prawnych, które będą obowiązywały powszechnie na terenie objętym planem i organ musi uwzględnić wymagania ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury, walory architektoniczne i krajobrazowe, wymagania ochrony środowiska przyrodniczego, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także wymagania osób niepełnosprawnych, wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i dóbr kultury, walory ekonomiczne przestrzeni i prawo własności, potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa. Ponadto, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ zwrócił uwagę, że prawo własności nie ma charakteru absolutnego i podlega ograniczeniom, które mogą się pojawiać w związku z uchwaleniem planu, jeżeli mieszczą się w przyznanych ustawowo ramach, nie stanowią naruszenia prawa i nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności uchwały. Na zakończenie, podsumowano, że rozwiązania przyjęte w kwestionowanym akcie prawa miejscowego są zgodne z kierunkami i wytycznymi wskazanymi w obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Tarnów i uprzednio obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w tym rejonie. Na rozprawie Sąd zarządził połączenie spraw o sygn. akt II SA/Kr 69/26, II SA/Kr 70/26, II SA/Kr 88/26 do wspólnego rozpoznania oraz orzekania i dalszego prowadzenia pod sygn. akt II SA/Kr 69/26 na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: P.p.s.a.). Rozpoznając skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na podstawie art.1 § 1 i § 2 z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j. z dnia 2024.08.21) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j. z dnia 2024.06.26), zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sądowa kontrola legalności obejmuje m.in. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej i polega na badaniu zgodności kwestionowanego skargą aktu z przepisami prawa powszechnie obowiązującego (art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę na akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.). Sąd dokonuje zatem kontroli legalności aktów prawa miejscowego pod względem ich zgodności z prawem, jak i zachowania przez organy planistyczne przepisów postępowania. Sąd nie ocenia celowości podjętych przez organ rozwiązań. Przepisy te korespondują z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2024 r. 1465 t.j., dalej u.s.g.), który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że złożone skargi częściowo zasługiwały na uwzględnienie. Kontrola legalności w niniejszej sprawie dotyczy uchwały Rady Gminy Tarnów z dnia 14 maja 2025 r., nr XII/173/2025 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze Gminy Tarnów w miejscowości Z. G., Z. oraz K. W., w zakresie interesu prawnego skarżących. Podstawą uwzględnienia skargi na uchwałę dotyczącą planu jest wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego oraz przekroczenie przysługującego gminie, z mocy art. 3 ust. 1 oraz art. 1 u.p.z.p., władztwa planistycznego. Szczegółowe zasady oraz tryb podejmowania uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawarte zostały w ustawie z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 70 poz. 717, ze zm., w brzmieniu podlegającym zastosowaniu do procedury planistycznej zakończonej uchwaleniem zaskarżonej uchwały /Dz. U. 2020.293 t.j/, dalej "u.p.z.p."). Regulacje te bezwzględnie wiążą radę gminy w stanowieniu prawa miejscowego, a konsekwencje ich niedotrzymania, określił sam ustawodawca w art. 28 u.p.z.p. Z mocy przywołanego przepisu, istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Z treści art. 28 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że przewiduje on trzy rodzaje wad planu miejscowego powodujących jego nieważność, tj. istotne naruszenie zasad sporządzania planu, istotne naruszenie trybu (procedur) jego sporządzania oraz naruszenie właściwości organów uczestniczących w procesie jego sporządzania. Tryb sporządzania planu odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu, a skończywszy na uchwaleniu planu. Zaniechanie którejś z czynności może stanowić istotne naruszenie trybu, skutkujące nieważnością uchwały w całości lub części. Natomiast pojęcie zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego należy wiązać ze sporządzeniem aktu planistycznego, a więc merytoryczną zawartością aktu planistycznego (część tekstowa, graficzna i załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. W pierwszej kolejności trzeba odnieść się do legitymacji skarżących E. I. - K. M. G., Z. G. oraz M. S. do wywiedzenia skarg. Skargi zostały wniesione na podstawie art. 101 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2024.1465 t.j.) Stosownie do tej normy prawnej każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym określonym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest, zatem przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego i otwiera drogę do jej merytorycznej oceny. Ocena ta zaś dotyczy charakteru naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego występuje wówczas, gdy jest ono konsekwencją naruszenia obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego lub procesowego). Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, opub. w OSNP z 2004 r., nr 7, poz. 114, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt II SA/Bk 364/04, opub. w Lex nr 173736). Ponieważ do wniesienia skargi nie legitymuje stan jedynie zagrożenia naruszeniem, stąd w skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1563/04, opub. w LEX nr 171196; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 1127/05, opub. w LEX nr 194894). O powodzeniu skargi z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przesądza wykazanie albo przynajmniej wskazanie przez skarżącego naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego lub chociażby prawa chronionego w drodze ustawy, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Interes ten powinien być jednak bezpośredni i realny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt OSK 715/05, opub. w LEX nr 192482; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2001 r., sygn. akt II SA 1410/01, opub. w Lex nr 53376; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 1995 r., sygn. akt II SA 1933/95, opubl. w ONSA z 1996 r., nr 4, poz. 170; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 764/06 i sygn, akt II SA/Bk 763/05). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie skarżący: E. K., jako właścicielka działki nr [...] położonej w Z. G., M. G. i Z. G. współwłaściciele działki nr [...] położonej w Z. G. i M. S. jako właściciel działki nr [...] położonej w Z. G. - to jest w obszarze obowiązywania zaskarżonej uchwały wykazali swą legitymację do wniesienia skargi w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Interes prawny skarżących został naruszony, bowiem samo przeznaczenie części ich nieruchomości pod przebieg planowanej drogi [...] KDD, w sposób oczywisty wpływa na zagospodarowanie ich nieruchomości, w tym poprzez ograniczenie zabudowy. Skarżący wykazali, że wskazane przez nich działki stanowią ich własność bądź współwłasność. Jest to interes indywidualny, bezpośredni i realny, wynikający z normy obowiązującego prawa ( art. 31 ust 3 Konstytucji RP, art. 140 Kodeksu cywilnego.), naruszony aktem prawa miejscowego. To stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszących skargę otwiera im drogę do merytorycznego rozpoznania skarg ( wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1539/09) i przyznaje skarżącym legitymację do ich wniesienia na podstawie art. 6 ust. 1 i ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717 ze zm). Podnoszone zarzuty skarg mają zarówno charakter proceduralny - związany z trybem uchwalania uchwały planistycznej, a także merytoryczny - który odnosi się wyłącznie do sfery naruszenia interesu prawnego skarżących związanego z wykonywaniem ich prawa własności i prawem do zabudowy, naruszeniem zasady proporcjonalności , przekroczeniem władztwa planistycznego gminy. Podstawą uwzględnienia skargi na uchwałę dotyczącą planu jest wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego. Brak jest podstaw do uwzględnienia skargi w sytuacji, gdy interes prawny lub uprawnienie skarżącego zostaje naruszony, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie, z mocy art. 3 ust. 1 oraz art. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym władztwa planistycznego. Wadliwymi ustaleniami planu będą, zatem wyłącznie te jego ustalenia, które naruszają przepisy prawa oraz te, które są wynikiem nadużycia przysługujących gminie uprawnień. Sąd rozpoznający niniejszą skargę, częściowo podzielając zarzuty skarg stwierdza, że zaskarżone ustalenia planu w zakresie nieruchomości skarżących naruszały obiektywny porządek prawny, bądź podjęte były z przekroczeniem przysługującego gminie, z mocy art. 3 ust. 1 oraz art. 1 u.p.z.p., władztwa planistycznego, a naruszenia te mają charakter istotny. Z przepisów art. 9 ust. 4, art. 14 ust 5, art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p. (w brzmieniu podlegającym zastosowaniu do procedury planistycznej zakończonej uchwaleniem zaskarżonej uchwały – Dz. U. 2020.293 t.j.) wynika obowiązek organów planistycznych do zachowania zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Chociaż w uprzednio obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na tym obszarze (uchwała nr XXVI/254/2005 Rady Gminy Tarnów z 7 lipca 2005 r.) oraz w aktualnym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Tarnów, przyjętym uchwałą Nr XLIV/607/2023 Rady Gminy Tarnów z dnia 10 sierpnia 2023 r. wskazywano m. inn. na nieruchomościach skarżących przeznaczenie pod drogę dojazdową, jednak zapowiadanej drogi nie zrealizowano w ciągu ostatnich 20 lat. Zagospodarowanie nieruchomości w obszarze uległo istotnym zmianom, bowiem istniejące nieruchomości mają dostęp do drogi publicznej bezpośredni bądź przez ustanowione służebności. Skoro obecnie część właścicieli nieruchomości konsekwentnie sprzeciwia się temu przeznaczeniu, to trafnie podnoszą skarżący, że brak racjonalnych powodów dla podtrzymania takiego zagospodarowania, a ingerencja w prawo własności skarżących – właścicieli nieruchomości jest zbyt daleko idąca. W tej sytuacji kwestionowane rozwiązanie planistyczne nie zostało wystarczająco umotywowanane interesem publicznym przez organ. Stosownie do art. 28 ust. 1 u.p.z.p. istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Zasady sporządzania planu miejscowego dotyczą treści merytorycznej, a więc obejmują badanie zawartości planu miejscowego, braku naruszenia treści planu miejscowego w stosunku do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, stanowiska organów uzgadniających i opiniujących, zakresu stosowania władztwa planistycznego oraz standardów dokumentacji planistycznej. Sąd w pełni podziela zarzuty skargi (które w części doprowadziły do stwierdzenia nieważności uchwały) a które zmierzały do wykazania naruszenia przez organ planistyczny przepisów art. 6 ust 2 pkt 1 u.p.z.p. w związku z art. 140 kodeksu cywilnego oraz w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez przekroczenie granic przysługującego gminie władztwa planistycznego oraz naruszenie zasady proporcjonalności, które polegały w niniejszej sprawie na nadmiernym ograniczeniu uprawnień skarżących związanych z ich prawem własności. Nie kwestionując uprawnień gminy do kształtowania polityki przestrzennej, skarżący zasadnie kwestionują brak - w tym przypadku - wystarczającego wyważenia, zarówno interesu indywidualnego skarżących, jak i interesu publicznego (art. 1 ust. 2 pkt 7 i pkt 9 u.p.z.p.). Interes skarżących został zignorowany, wobec wyłączenia możliwości racjonalnego zagospodarowania (zabudowy) nieruchomości przez jej właścicieli. Doszło zatem do nadużycia władztwa planistycznego Gminy. Podkreślenia wymaga, że badanie ewentualnego nadużycia uprawnień gminy do decydowania o sposobie zagospodarowania terenu to ciągle kontrola legalności, a nie celowości działań gminy. To oznacza, że działania te nie mogą pozostać poza kontrolą sądu administracyjnego. Gmina nie ma absolutnej władzy w określaniu przeznaczenia terenów i warunków zagospodarowania. (zob. wyroki NSA z 4 października 2017 r., sygn. akt II OSK 217/19 oraz z 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2986/15). Podkreślić także należy, że w planowaniu przestrzennym "interes publiczny" nie uzyskał prymatu pierwszeństwa w odniesieniu do interesu jednostki. Przyjęte w ustawie rozwiązania prawne oparte są na zasadzie równowagi interesu ogólnopaństwowego, interesu gminy i interesu jednostki. Oznacza to obowiązek rozważnego wyważenia praw indywidualnych (interesów obywateli) i interesu publicznego. Ma to szczególne znaczenie w przypadku kolizji tych interesów, w tym interesu gminy z interesem obywateli wynikającym np. z prawa własności nieruchomości gruntowych. Wbrew stanowisku wyrażonemu w odpowiedzi na skargę – przyznać należy rację skarżącym, że ograniczenie możliwości racjonalnej zabudowy na terenie ich nieruchomości, nie chroni jakiegokolwiek ważnego interesu publicznego, a tylko bezpodstawnie narusza ich prawo własności, co jest nieakceptowane z punktu widzenia zasad planowania przestrzennego i kształtowania ładu przestrzennego, określonych w u.p.z.p. oraz stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony prawa własności (art. 21 ust 1 i 2 i art. 64 ust. 2 i 3 w zw. z art. 31 ust 3 Konstytucji RP). Niewątpliwie samo prawo własności oraz interes prywatny właściciela nie stanowi podstawowej i nadrzędnej wartości, jaka powinna być uwzględniona przy sporządzaniu planu miejscowego, jednak podkreślić należy, że zakwestionowane skargą ustalenia planu w odniesieniu do działek skarżących nr [...], [...] i [...] pozostają w sprzeczności z utrwaloną linią orzecznictwa, z której wynika konieczność ważenia interesu publicznego i prywatnego w planowaniu przestrzennym. Tym samym jest to podstawa do stwierdzenia nieważności uchwały w zakresie, w jakim to naruszenie występuje i w granicach wyznaczonych interesem prawnym skarżących. Skargi trafnie zarzucają, że brak uwzględnienia aktualnego stanu faktycznego terenu, po jakim biegnie projektowana droga [...] KDD, tj. aktualnego sposobu zagospodarowania terenu pomiędzy ulicami [...] w Z. G. oraz że części nieruchomości skarżących przy pozostawieniu im przeznaczenia planistycznego nie mogły zostać racjonalnie zagospodarowane ze względu na ich powierzchnie. Uchwałę w zaskarżonym zakresie wydano z przekroczeniem przysługującego gminie władztwa planistycznego. Choć uchwałę procedowano przez okres 5 lat, celem przyjęcia kompromisowych rozwiązań, które będą satysfakcjonować największą liczbę mieszkańców, tak jednak się nie stało. Doszło do nieproporcjonalnego naruszenia prawa własności skarżących, przy możliwości przeprowadzenia drogi w inny mniej uciążliwy sposób. Likwidacja części drogi w zakresie wskazanym przez skarżących nie znalazła akceptacji w trakcie procedury planistycznej. Starły się interesy rozbieżne, które powinny zostać wnikliwie rozważone i wzięte pod uwagę, bowiem organy gminy mają obowiązek działać w interesie wszystkich mieszkańców. Nie wyważono odpowiednio kolizji interesów, z jednej strony bowiem istnieje konieczność zapewnienia obsługi komunikacyjnej jak największej liczby mieszkańców (wartość i obowiązek gminy), a z drugiej indywidualne interesy właścicieli, których prawa ograniczono. Pozostawienie rozwiązania proponowanego wcześniej w planie miejscowym obowiązującym w czasie sporządzania "nowego" planu, bez wystarczającego umotywowania interesu publicznego, któremu to miało służyć nie zasługuje na akceptację. Pomimo upływu czasu oraz zmiany warunków społecznych i faktycznych na gruntach, ta nowa sytuacja nie została uwzględniona. Sąd nie bada rozwiązań planistycznych pod względem celowości, jednak przyjęte rozwiązanie nie jest racjonalne, chociażby z tego powodu, że w terenie zapewniony jest dostęp poszczególnych nieruchomości (zabudowanych i nie) do drogi publicznej przez dobrze wykształconą sieć innych dróg. Ten układ komunikacyjny jest widoczny na mapie planistycznej (załącznik graficzny do uchwały). Przelotowego charakteru nie mają występujące w sąsiedztwie rozwiązania drogowe: [...]KDW- ul. [...] [...]KDW, [...]KDW, [...]KDW – ul. [...] Wbrew twierdzeniom organu wykształcony układ drogowy uwzględnia potrzebę dojazdu służb specjalistycznych do mieszkańców. W tej sytuacji planowanie i wydzielanie drogi przelotowej wobec zdecydowanego i stanowczego sprzeciwu części mieszkańców nie znajduje wystarczającego uzasadnienia. Choć dotychczas obowiązujący plan miejscowy przewidywał taki przebieg szlaku drogi, to żadna inwestycja nie była realizowana, co wzmacniało niezadowolenie właścicieli od których wymagano dostosowania swoich projektów względem ich własnych nieruchomości do mogącej zostać zrealizowanej inwestycji. Te przyjęte ograniczenia prawa własności (które trafnie punktują skargi), a które pojawiały się w związku z uchwaleniem planu stanowią naruszenie prawa, co było podstawą do stwierdzenia nieważności uchwały we wnioskowanym zakresie. Drogi o symbolu KDD, to najniższa kategoria dróg publicznych klasy dojazdowej, które służą do bezpośredniego obsługiwania nieruchomości przy nich położonych. Podkreślenia wymaga, że w przypadku zaistnienia konieczności budowy drogi prawo przewiduje ściśle określoną i możliwą do przeprowadzenia procedurę administracyjną opartą na tzw. specustawie drogowej, która zapewnia po spełnieniu konkretnych warunków formalnych osiągniecie zamierzonego celu publicznego. Z tych względu orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. Dodatkowo zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom skarg: - Pełnomocnik skarżących uczestniczyła w posiedzeniach wspólnego posiedzenia Komisji Budżetu, Rolnictwa Rozwoju Gospodarczego oraz Komisji Budownictwa, Gospodarki Komunalnej, Wodnej i Ochrony Środowiska w dniu 13 maja 2025 r. Radni otrzymali sporządzone przez nią pismo ( k - 490), a także na posiedzeniu XII Sesji Rady Gminy Tarnów w dniu 14 maja 2025 r (k - 500), na którym zapewniona była możliwość swobodnej wypowiedzi. Żadne prawa skarżących do przedstawienia swoich propozycji czy wyrażania sprzeciwu nie zostało naruszone. Organy kolegialne gminy zapoznały się ze stanowiskiem skarżących, radni głosowali świadomie nad przedstawionym projektem uchwały. Radni mieli wystarczającą wiedzę na temat zgłaszanych przez mieszkańców problemów. - Skarżący załączyli do skarg kopie map, oznaczonych jako warianty I i II przebiegu drogi (nazywane przez skarżących projektami planu), nie były to jednak projekty uchwały na żadnym etapie procedury planistycznej. Procedowano jeden projekt uchwały. - Pozostałe zasady procedury planistycznej zostały zachowane w wystarczającym zakresie, dokonano stosownych obwieszczeń, ogłoszeń, zawiadomień, wyłożeń i uzgodnień. - Ustalenia planistyczne zostały pozytywnie uzgodnione z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w K. (postanowienie z 10 marca 2022 r ST-I.610.2.3.2022.DK) w którym stwierdzono, że ustalenia planu uwzględniają położenie w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu P. C., bez szkody dla obszaru podlegającego ochronie. Wskazywane w skargach siedlisko puszczyka zwyczajnego (Strix aluco) – gatunku objętego ochroną częściową, zostało w wystarczający sposób zachowane ustaleniami planu. Skarga w żaden sposób nie wykazała by ta wartość przyrody podlegała zakłóceniu bądź zniszczeniu. Na podsumowanie stwierdzić należy, że w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy istotne jest, że zaplanowanie układu komunikacyjnego "7 KDD", jak w zaskarżonej uchwale, nastąpiło bez należytego rozważenia interesu publicznego i interesu prywatnego, a także ich wzajemnego wyważenia, co trafnie wskazują skarżący w skargach. Za uzasadnione należy uznać te argumenty skarg, które akcentują, że akt prawa miejscowego jest aktem normatywnym tworzonym przez przedstawicieli mieszkańców gminy dla mieszkańców gminy. Powinien zatem uwzględniać ich wolę i tworzyć takie rozwiązania, które przy uwzględnieniu konieczności realizacji określonych celów publicznych biorą też pod uwagę interesy poszczególnych osób prywatnych. Tego przy uchwalaniu zaskarżonej uchwały zdecydowanie zabrakło. Organ planistyczny nadużył władztwa planistycznego, tworząc część układu komunikacyjnego gminy po nieruchomościach skarżących, co w sposób istotny naruszyło określone zasady sporządzania planu miejscowego. Powyższe, w związku z treścią art. 28 ust 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały w części wskazanej w wyroku. Mając to wszystko na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, stwierdzając nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej odnośnie działek [...],[...] i [...] położonych w miejscowości Z. G., w zakresie w jakim działki te objęte są w zaskarżonym planie przeznaczeniem terenu o symbolu "[...]KDD" oraz obszarem nieprzekraczalnej linii zabudowy ustanowionym w związku z terenem o przeznaczeniu "[...]KDD". W pozostałym zakresie oddalono skargi, bowiem zostały za szeroko sformułowane w stosunku do wykazanego naruszonego interesu prawnego skarżących (pkt II). O kosztach postępowania orzeczono w pkt III – V sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od Gminy Tarnów na rzecz skarżącej E. I. kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Następnie od Gminy Tarnów solidarnie na rzecz skarżących M. G. i Z. G. kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. A także od Gminy Tarnów na rzecz skarżącego M. S. kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 15 stycznia 2026
- Hasła tematyczne
- Planowanie przestrzenne
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Paweł Darmoń /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
art 147 par 1 · Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
- Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
art 1 ust 2 pkt 7 , art 3 ust 1 , art 4 ust 1 , art 6 ust 1 i 2 , art 28 ust 1 · Dz.U. 2003 nr 80 poz. 717
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Kr 559/26 · 26 czerwca 2026
Wyrok WSA w Krakowie z 26 czerwca 2026 r., II SA/Kr 559/26 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Sygnatura: II SA/Kr 441/26 · 25 czerwca 2026
Wyrok WSA w Krakowie z 25 czerwca 2026 r., II SA/Kr 441/26 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Sygnatura: II OSK 660/24 · 25 czerwca 2026
Wyrok NSA z 25 czerwca 2026 r., II OSK 660/24 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny